‘Cơm âm phủ,’ món đặc sản xứ Huế

Nguyễn Đạt/Người Việt

Dĩa cơm âm phủ. (Hình: Nguyễn Đạt/Người Việt)

SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – “Cơm âm phủ” là tên gọi món ăn đặc sản của Huế với hương vị thơm ngon vừa giản dị lại phảng phất phong cách cung đình khiến nhiều thực khách mê mẩn.

Cách trình bày dĩa “cơm âm phủ” trang trọng, khéo léo và lạ lẫm, thực khách dễ mường tượng “cơm âm phủ” mang phong cách hoàng triều xứ Huế thuở nào. Truyền thuyết về tên gọi món ăn này được loan truyền từ lâu, đã nói lên tính chất cung đình ấy, càng khiến món “cơm âm phủ” đặc sản của Huế thêm hấp dẫn.

Chúng tôi tìm đến quán Ruốc, tọa lạc tại số 145A Nguyễn Đình Chính, quận Phú Nhuận, Sài Gòn. Đây là quán ẩm thực truyền thống Huế, trong đó có món “cơm âm phủ” nổi tiếng, tạo ấn tượng đối với thực khách tại Sài Gòn từ nhiều năm qua.

Quán Ruốc do Mường Mán, người con xứ Huế, nhà văn nổi tiếng của miền Nam tự do trước năm 1975, và gia đình phụ trách. Là nhà văn, nhà thơ, cây bút Mường Mán còn tài hoa trong những nét vẽ từ cây cọ, đã trình bày nhiều bức tranh tô điểm cho quán Ruốc một vẻ đẹp như một nơi chốn của giới văn nghệ.

Quán Ruốc. (Hình: Nguyễn Đạt/Người Việt)

Dĩa “cơm âm phủ” trước mặt chúng tôi đẹp không khác một bức tranh tĩnh vật: ụ cơm trắng, tròn trĩnh ở chính giữa cái dĩa; sắp đặt vòng quanh dĩa là các thức ăn kèm gồm thịt nướng, giò lụa, thịt bì, nạc heo, trứng chiên, dưa leo, cà rốt chua ngọt… Các thức ăn này đều được xắt nhỏ sợi, xếp tụ lại từng thứ.

“Dư ngũ sắc cho bức tranh sống động!” Một bạn thốt lên tiếng như vậy. Tôi bảo bạn: “Để chế biến, sắp đặt được như thế này phải kể tới phu nhơn của nhà văn-nhà thơ-họa sĩ  Mường Mán, đó là chị Phương Bình…” Chúng tôi được biết, chị Phương Bình từng được mẹ nhà văn truyền lại cho chị thành thạo tay nghề từ lâu, trước khi nhà văn quyết định mở “quán Huế giữa Sài Gòn.”

Nhà văn Mường Mán, trước khi mở quán ẩm thực truyền thống Huế, đã kiên định để bày tỏ với những người thân quen: “Đã gọi là ẩm thực truyền thống Huế, thì phải cho chính danh ẩm thực truyền thống Huế. Ngay tại Huế không phải quán tiệm nào cũng chế biến các món ăn đúng theo truyền thống Huế, mà đã mất gốc rồi, vì họ chiều theo du khách, cải biến tùm lum khi chế biến các món ăn truyền thống Huế…”

Thực khách quen thuộc của quán Ruốc đều biết, hằng tuần, chủ quán Mường Mán luôn đặt hàng tươi sống, đặc biệt các loại mắm ruốc, từ Huế vào Sài Gòn bằng máy bay và xe vận tải. Có nhiều thực khách còn nhớ, nhà văn từng nói từ những ngày đầu quán Ruốc hoạt động: “Nhiều quán Huế tại Sài Gòn chế biến món Huế kiểu Sài Gòn. Quán Ruốc chỉ chế biến món Huế kiểu Huế, chẳng sợ đụng hàng!”

Bên trong quán Ruốc. (Hình: Nguyễn Đạt/Người Việt)

Người bạn cùng tới thưởng thức “cơm âm phủ” với chúng tôi lại thắc mắc về cái truyền thuyết “cơm âm phủ,” và hỏi tại sao món ăn này lại mang cái tên nghe rờn rợn vậy? Một thực khách trong quán mau mắn trả lời thay: “Truyền thuyết phổ biến về cơm âm phủ, theo đó người ta thấy món ăn này mang phong cách cung đình, là do tục truyền rằng, xưa có vị vua cải trang làm thường dân, đi thăm các nơi để hiểu rõ dân tình. Lúc trời chập tối, vị vua ghé vào nhà kia để nghỉ, gặp một bà lão chủ nhà. Bà lão làm cơm mời vua ăn. Nhà bà lão nghèo khó, bữa ăn mời vua rất thanh đạm, chỉ có cơm trắng ở giữa cái dĩa, rau sắp vòng quanh. Nhưng vua đói bụng, ăn hết phần cơm bà lão mời, và thấy rất ngon miệng. Trở lại hoàng cung, vua bảo đầu bếp làm bữa ăn tương tự ở nhà bà lão đêm hôm ấy, chỉ thêm vài thứ rau quả, thức ăn khác nữa mà thôi, và đặt tên cho món cơm này là “cơm âm phủ.”

Lại có truyền thuyết cho rằng, vào đầu thế kỷ 19, có một người đi buôn, dựng quán ăn nơi hoang vắng, thường mở quán tới khuya, tiếp khách thường xuyên là những người đi xem hát tuồng, ca múa lễ hội. Quán leo lét ánh đèn dầu, món cơm lại có rau củ quả, nước chấm có đủ ngũ sắc, nên nhiều khách ăn gọi tên món cơm ấy là “cơm âm phủ.”

Thưởng thức dĩa cơm âm phủ tại quán Ruốc, thực khách có thể trộn đều các thứ trong dĩa cơm, hoặc có thể dùng cái chén nhỏ, sớt cơm ra ăn. Quán phục vụ thêm một chén nước chấm, là nước mắm pha tỏi, chanh, đường. Màu sắc và cách sắp đặt dĩa cơm âm phủ dễ làm thực khách nhớ tới cả hai truyền thuyết nói trên, và về tên gọi của dĩa cơm giống “bức tranh tĩnh vật.” (Nguyễn Đạt)

Copyright © 2018, Người Việt Daily News

Lưu ý: Để mở âm thanh, xin bấm vào nút muted icon imagephía góc phải bên dưới của khung video.

Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

Món cao lầu thu hút thực khách ở Sài Gòn

Quán Boong, một trong số quán ăn chế biến phục vụ món cao lầu, món ăn đặc sản của Hội An, tỉnh Quảng Nam, thu hút thực khách Sài Gòn nhiều năm qua.

Máy đo hơi thở giúp giảm số người chết vì tai nạn giao thông

Kể từ ngày 1 Tháng Giêng năm nay, California cùng nhiều tiểu bang có luật đòi hỏi người từng phạm tội say rượu lái xe (DUI) phải cài đặt thiết bị này trong xe của họ.

Mua mobile home khác mua nhà thường như thế nào?

Những căn nhà lưu động, tuy không được ưa chuộng như loại nhà biệt lập, có một lợi thế lớn: với cùng một số tiền, chúng thường rộng hơn hoặc nhiều tiện nghi hơn.

Nhà ráp nối đang được dân Mỹ ưa chuộng

Nhà ráp nối (modular home) có những phần được chế tạo tại một nhà máy, những phần đó sẽ được chuyên chở tới địa điểm và được một nhà xây dựng lắp ráp tại chỗ.

Con người đi tìm thuốc trường sinh

Giấc mộng trường sinh, bất tử đã được ghi nhận từ thuở hoang sơ, khi con người còn ăn lông ở lỗ, nó là mục tiêu nghiên cứu của các khoa học gia xưa nay.

Một phần ba gia đình trung lưu Mỹ bất ổn tài chánh

Có được số tiền $400 để trang trải cho chi phí khẩn cấp mới nghe qua có vẻ là điều không khó khăn gì đối với một gia đình hạng trung lưu ở Mỹ

Porsche vào top 3 hiệu xe ‘tin cậy’ nhất 2019 cùng với Lexus và Toyota

Hãng sản xuất xe Nhật Bản Toyota thống trị danh sách những hiệu xe đáng tin cậy nhất năm 2019 do J.D. Power thực hiện.

Ủy thác thay quyền quyết định

Một vị nọ không may bất thình lình bị cơn đột quỵ (stroke). Thân nhân gọi 911 đem vào nhà thương cứu cấp kịp thời. Nhờ bác sĩ giỏi tận tình chữa trị nên thoát được lưỡi hái tử thần.

Honda Ridgeline đời 2017-2019 có thể bị cháy vì xà phòng rửa xe

Honda đang chuẩn bị thu hồi hơn 100,000 xe pickup truck Ridgeline đời 2017- 2019 vì một lỗi có thể gây cháy sau khi rữa xe bằng xà phòng.

Mỹ: Số nợ tiền học không trả lên hơn $166 tỉ

Số vụ xù nợ tiền học hồi năm ngoái ở Mỹ đã tăng cao, lên tới con số kỷ lục là $166.3 tỉ trong quý 3 và $166.4 tỉ trong quý 4.