WINDSOR, California (NV) – Được làm từ một loạt vòm bằng tre dài 19 mét, Vòng Cung tại trường Green School ở Bali, Indonesia được coi là một trong những công trình kiến trúc quan trọng nhất từng được làm từ tre.
Thiết kế bởi xưởng kiến trúc Ibuku và sử dụng khoảng 12.4 tấn Dendrocalamus asper, còn được gọi là Tre Thô hoặc Tre Khổng Lồ, cấu trúc có trọng lượng nhẹ này được hoàn tất vào Tháng Tư năm 2021.
Công trình bắt mắt cho thấy độ bền và tính linh hoạt của tre. Thêm vào đó là phẩm chất xanh của tre và nó có vẻ như là một vật liệu phù hợp giúp ngành xây cất cắt giảm lượng khí thải carbon.
Giống như các loại cây cối, cây tre cô lập carbon khi chúng lớn lên và có thể hoạt động như các bể chứa carbon, lưu trữ nhiều carbon hơn nhiều loài cây.
Một đồn điền tre có thể lưu trữ 401 tấn carbon trên mỗi hectare (trên 2.5 mẫu Anh). Ngược lại, một đồn điền cây linh sam Trung Quốc có thể lưu trữ 237 tấn carbon mỗi hectare, theo dữ kiện của Tổ Chức Mây Tre Đan Quốc Tế (INBAR) và đại học Delft University of Technology, Hà Lan.
Tre là một trong những loài thực vật phát triển nhanh nhất trên hành tinh – một số giống phát triển nhanh tới nỗi mọc một mét mỗi ngày.
Hơn nữa, tre là một loại cỏ nên khi thu hoạch thân tre sẽ mọc lại, không giống như phần lớn các loại cây khác.
Tuy có lịch sử ứng dụng lâu dài trong xây cất ở Á Châu, ở Âu Châu và Hoa Kỳ tre vẫn là một loại vật liệu xây cất ít phổ biến.
Ở những thị trường này, tre được tăng cường bằng nhiệt và hóa chất đang trở nên phổ biến hơn để làm sàn, mặt bếp và thớt nhưng hiếm khi được ứng dụng làm vật liệu công trình.
Theo Christopher Matthews, từ nhóm kỹ sư cấu trúc Atelier One có trụ sở tại Luân Đôn, một phần của vấn đề là do không quen thuộc.
Ông Matthews cho biết nhu cầu về tre ngày càng tăng, với 30% khách hàng của công ty ông hiện đang áp dụng loại vật liệu này. “Chúng tôi bắt đầu phát triển ngày càng nhiều cấu trúc bằng tre.”
Ông chỉ vào toàn bộ khuôn viên trường học ở New Mexico và các công trình kiến trúc như phòng tập yoga ở Costa Rica, một cây cầu và căn lều ở Philippines.
Ông cho biết công ty đang trong quá trình đàm phán giai đoạn đầu để sớm đưa tre vào xây cất ở Anh Quốc.
Sẽ rất hữu ích nếu tre được trồng ở Âu Châu, nhưng những loài lớn hơn không phát triển tốt ở vùng khí hậu lạnh giá Bắc Âu.
BambooLogic hy vọng sẽ thay đổi điều đó – đây là cơ sở trồng tre tầm cỡ lớn đầu tiên tại Âu Châu.
“Chắc chắn chúng sẽ cần nhiều ánh nắng và một ít nước,” Jan Detavernier, nhà tư vấn tại BambooLogic, công ty sở hữu đồn điền tre tại Bồ Đào Nha cho biết.
Thách thức ở đây, ông nói, là thiếu tiêu chuẩn hóa. “Tại Âu Châu, chúng tôi không quen sử dụng tre làm vật liệu. Có rất nhiều dữ kiện ở Á Châu nhưng lại rất ít dữ kiện ở Âu Châu để nghiên cứu.”
Tiến Sĩ Bhavna Sharma, giáo sư kiến trúc tại trường Kiến Trúc thuộc đại học University of Southern California, đồng thời là thành viên của nhóm đảm trách phát triển các tiêu chuẩn quốc tế cho vật liệu xây cất bằng tre, đồng tình với điều này.
Tại California, công ty vật liệu xây cất bền vững BamCore, thành lập năm 2019, cung cấp hệ thống khung được làm từ tre và gỗ kỹ thuật, hoặc bạch đàn và gỗ. Các tấm này được dùng để xây cất các tòa nhà cao tới năm tầng cho cả tòa nhà thương xá lẫn nhà ở.
Có hơn 1,600 loài tre, và loại tre ưa thích của BamCore là Dendrocalamus asper, một loại tre mọc từng khóm lớn, nhập cảng từ Nam Mỹ và Á Châu. Tuy nhiên, bà Kate Chilton, giám đốc phát triển bền vững tại BamCore, cho biết họ đang đàm phán với một chủ đồn điền tre ở Florida, đang tiến hành thử nghiệm tre Dendrocalamus asper.
Một số đang tận dụng tiềm năng sáng tạo của tre. Đại lý quảng cáo, Natchlab, đang cho xây cất một ngôi đền rộng 650 mét vuông từ tre tái chế cho lễ hội âm nhạc và nghệ thuật Boom Festival tại Bồ Đào Nha vào năm tới. (TTHN)
