Bác Sĩ Đặng Trần Hào
Hiện nay nền y khoa Đông phương đã và đang được phát triển tại Tây phương một cách tăng tốc.
Bác Sĩ Andrew Weil, tốt nghiệp bác sĩ y khoa tại Đại Học Harvard Hoa Kỳ, nhận định: “Tôi thấy y khoa Đông phương thật là kỳ diệu mà đôi khi lại nằm trong những danh sách không phải là trị bệnh chính ở Hoa Kỳ. Y khoa Đông phương ít nhất đã có 3,000 năm qua, đã thực sự là một khoa học đang phát triển, và đã nở rộ từ thế kỷ 10 tới thế kỷ 13. Mặc dù sau nhiều năm suy thoái, nhưng điều này không quan trọng tại Á Châu, và ngày nay còn phát triển mạnh mẽ hơn.”
Cũng theo Bác Sĩ Weil, y khoa Đông phương coi sức khỏe là tiêu biểu của sự hòa hợp với ngoại cảnh, và là sự quân bình giữa trong và ngoài, nói chính xác hơn là giữa tiểu và đại vũ trụ. Tạo hóa là nhất nguyên rồi biến hóa ra muôn hình vạn trạng như âm dương, khí hóa trong vũ trụ là chính yếu.
Y khoa Đông phương rất quan tâm tới khí và tin khí lưu chuyển trong con người và muôn loài vạn vật. Sức khỏe đòi hỏi khí trong từng tạng phủ phải quân bình. Quá nhiều khí hoặc thiếu khí là những nguyên nhân mất quân bình từng tạng phủ, và đưa tới mất quân bình của cơ thể mà gây ra bệnh tật.
“Cái cốt lõi định bệnh trong y khoa Đông phương là định được tạng phủ nào mất quân bình, và sẽ chữa trị, điều chỉnh lại tùy theo bệnh thực hay hư của từng tạng phủ, như khí hư (thiếu) thì bổ khí và khí thực (dư) thì tả khí…,” theo Bác Sĩ Andrew Weil.
Dựa vào nhận định trên của Bác Sĩ Andrew Weil, vậy trong y khoa Đông phương phân biệt có bao nhiêu loại khí?
Khí thuộc về dương và khí là đối tượng của sinh lý, bệnh lý và lâm sàng. Khí có hai ý nghĩa: Một là chỉ vào thứ chất li ti khó thấy trôi chảy như tinh khí của thức ăn, là một chất dinh dưỡng vận hành trong cơ thể. Hai là chỉ vào sức hoạt động của tạng phủ trong cơ thể như khí của ngũ tạng, khí của lục phủ, khí của các kinh mạch…
Ngày nay Albert Einstein và nguyên lượng cơ học đã khám phá ra vũ trụ không có thật mà khi phân tách tới cùng chỉ là những rung động hay những làn sóng.
Vì vậy chúng ta không lấy làm lạ Đông y đã xây dựng y lý trên nền tảng khí hóa, âm dương là hợp lý và chính xác mà khoa học ngày nay đã minh chứng mọi vật đều biến đổi, biến hóa không ngừng và sinh diệt. Khí là nguồn gốc của sự phát triển trong con người, nhưng cũng luôn lớn mạnh theo với cơ thể.
Nó không phải là một ẩn dụ mà là một hiện tượng, nó có thể làm việc một cách hoàn hảo theo sự biến đổi của cơ thể.
Sau đây chúng ta đi tìm hiểu những vị thuốc chữa trị cho khí gây ra.
1-Thuốc bổ khí: Thường khí suy gây ra thở ngắn hơi, sợ nói và hay mệt mỏi.
-Nhân sâm
-Đảng sâm
-Hoàng kỳ
-Bạch truật
-Cam thảo
2-Thuốc thăng khí: Đi cầu lỏng mãn tính, sa tử cung, xệ ruột.
-Thăng ma
-Sài hồ
-Cát căn
3-Thuốc làm giáng khí: Làm bao tử đầy hơi, ợ chua; làm phổi ho.
-Tử tô tử
-Tì bà diệp
-Đại phúc bì
Trong trường hợp bệnh nặng dùng:
-Trầm hương
-Giáng hương
-Uất kim
-Hậu phát
4-Thuốc điều hòa khí: Thường gan và bao tử không điều hòa gây ra đầy trướng.
-Mộc hương
-Hương phụ
-Trần bì
-Sa nhân
-Tô diệp
5-Thuốc tả khí: Thường khí bị nghẹt làm tức ngực, khó khăn ho ra đờm, bụng đầy hơi, không tiêu, đại tiện bón.
-Chỉ thực
-Chỉ sác
-Thanh bì
-Ô dược
-Binh lăng
6-Thuốc tụ khí: Thường thở vào và ra đều ngắn hơi.
-Tắc kè
-Ngũ vị tử
-Bổ cốt chỉ
-Đỗ trọng
-Hồ đào nhục. [qd]
