SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Chắc không ai phản đối khi cho rằng Sài Gòn là đô thị nhứt hạng trong phát minh ra các món ăn đường phố.
Nhưng dù là người khoái ăn vặt, ăn hàng, ăn chơi đủ một ngàn lẻ một món cũng có khi phải hết hồn, hết ý, hết biết với món nuốt nước miếng không kịp là món xoài non chấm mắm ruốc.
Thật ra, khuynh hướng đem món ăn đồng quê vô Sài Gòn cho thấy đúng thị hiếu khẩu vị của hàng triệu người từ nông thôn, tỉnh lẻ nhập cư và làm chủ vào đô thị này.
Có thể nhớ lại trước đây ở Sài Gòn-Chợ Lớn, ẩm thực ăn vặt của người Hoa cũng có món cóc, me, xoài non… ngâm chua ngọt. Nhiều người lớn tuổi vẫn còn nhớ cảnh các ông, bà người Hoa đẩy xe hàng bán món này trên phố hay trong tiệm chạp phô.
Nhiều người lớn tuổi vẫn còn nhớ thêm nữa về các món trái cây chua chấm muối ớt, mắm ruốc khoái khẩu nhất. Từ hồi cây có trái, đất có người, các món trái cây có vị chua luôn là món đã thèm của phụ nữ và dân nhậu ưa lai rai vài xị, nhưng tuyệt nhiên không có chuyện bày bán trên phố như một món thường ngày.
Cứ đi ngang trường học hay bất cứ khu nào có đông nhân viên văn phòng, khu công nghiệp đều dễ dàng tìm thấy xoài non chấm mắm ruốc. Lạ lùng hơn nữa cái món mà ngày xưa con nít nhà vườn miền Nam vô vườn xoài lượm trái non rụng để ăn chơi hoặc chơi trò chọi lộn thì nay đã ra tận Hà Nội. Báo chí nhà nước cho biết, dân ăn chua Hà Nội gọi món xoài non chấm mắm ruốc là món ăn vặt “thần thánh.”
Trái xoài non trong món này không hiểu sao được gọi là xoài bao tử. Về vị chua thì nếu so với loại xoài tượng chấm nước mắm đường quen thuộc của người miền Nam thì thua xa, vậy nên không hiểu sao dân ăn chua ngày nay lại đưa thứ xoài non rụng đầy vườn miền Nam khi có mưa giông gió lớn này thành món xoài chua hạng năm sao.
Riêng về mắm ruốc để chấm xoài non thì đời nay người ta nói phải chế biến theo kiểu Thái Lan mới đúng điệu. Mắm ruốc Việt chế kiểu Thái tức là thêm tôm khô xay nhuyễn, đường thốt nốt, hành tím, nước mắm, ớt. Nhìn cái công thức chế mắm ruốc kiểu Thái này cũng ná ná giống món mắm ruốc bà Giáo Thảo xào thịt heo ba rọi, sả, ớt ngày xưa.
Riêng với dân cán bộ hay nhân viên văn phòng “chảnh,” thì món xoài non phải được chấm với mắm ruốc đắt tiền nhập cảng từ Thái lan và họ cũng không ăn theo cách chấm mắm rồi cắn từng miếng mà phải rưới đều lên dĩa xoài non và dùng que khều đưa vô miệng, sao đó tự mô tả là mắm ruốc mặn, ngọt thơm nồng, cái hăng hăng cay cay của hành tím và ớt. Chấm vào một miếng xoài là chỉ biết xuýt xoa, hít hà mãi thôi.
Ở một trang Facebook lấy hẳn nickname là “Xoài Non Chấm Mắm Ruốc” quảng cáo như sau: “Mở order xoài tươi thứ 2 em giao nha. Xoài non cuối mùa rồi khách ăn quen cũng biết rồi hen. Mua xoài bên em quen rồi cũng biết nha. Em luôn lựa những gì tốt nhất để bán khách. Giá tăng cao trong khi hàng không ngon như bình thường. Nhưng khách yên tâm em vẫn giữ lại giá cũ nha. Khách order xoài tươi chủ nhật em giao hen.”
Hỏi chuyện một người bán món này trên đường Thành Thái, quận 10, chị bán hàng cho biết: “So với trái cóc non, me chua, ổi xanh thì xoài non dễ bán nhất mà tiền lời cũng hơn. Nhưng vô mùa xoài chín thì chạy xoài non để bán cũng mệt.”
Đâu ai ngờ thứ xoài non héo cuống rụng hoặc nhà vườn tự tỉa bỏ thì nhờ cái khẩu vị ăn vặt lạ đời với món chấm mắm ruốc mà thành thứ trái cây giá cao quanh năm; đến mức có nhà vườn không để cho xoài kịp lớn, cứ thấy xoài ra trái non vừa bán thì lặt hết cân cho nhà vựa đem xuất đi Bắc ra Trung, thỏa mãn cho khẩu vị ăn chua đang thành trào lưu rêu rao câu sì-lô-gân (slogan) của giới tự nhận là “thánh ăn chua” rằng: “Con gái chưa ăn xoài non chấm mắm ruốc không phải là con gái.” (Trần Tiến Dũng)
[jwplayer V0z7CmaT-YzmDPLlM]
