Mỏ muối Wieliczka Salt Mine, Ba Lan

Trần Nguyên Thắng/ATNT Tours & Travel

Các tượng đá muối miêu tả cảnh làm việc dưới hầm mỏ muối. (Hình: ATNT Tours & Travel)

Lục địa Âu Châu có khá nhiều các hang động kỳ vĩ nổi tiếng thế giới, trong số đó một hang động nhân tạo, nguyên thủy là một mỏ muối tại khu vực miền Nam của đất nước Poland – Ba Lan được người dân bản địa tìm thấy từ thế kỷ 13 và hoạt động cho mãi đến thế kỷ 20.

Ngày nay, Wieliczka (tên của vùng mỏ muối) sau khi được UNESCO công nhận vào năm 1978 đã trở thành một địa điểm du lịch nổi tiếng của Ba Lan mà phần lớn du khách đến Ba Lan đều đặt chân đến đây thưởng ngoạn.

Wieliczka là một khu làng nhỏ, lân cận với cố đô Krakow và chỉ cách Wadovice, quê hương của cố Đức Giáo Hoàng John Paul II chừng hơn 50 km. Đây là khu vực nằm về phía Nam của Ba Lan, rất gần biên giới với Slovakia Republic (Tiệp Khắc cũ).

Chỉ nghe đến hai chữ “mỏ muối,” chắc hẳn mọi người ai cũng nghĩ đến đây là một khu vực “mỏ khoáng” bình thường (đôi khi không gian vùng mỏ như mỏ than, mỏ đồng, mỏ vàng… thường là một không gian sinh hoạt luộm thuộm bề bộn). Nhưng điều này lại không đúng hẳn với khu vực mỏ muối Wieliczka.

Họa đồ mỏ muối Wieliczka Salt Mine của Ba Lan. (Hình: ATNT Tours & Travel)
Họa đồ mỏ muối Wieliczka Salt Mine của Ba Lan. (Hình: ATNT Tours & Travel)

Nếu không nhờ những tấm bảng chỉ dẫn đường vào khu vực mỏ muối, ít ai biết được người ta đang đi trên một khu vực mỏ khá lớn và nằm rất sâu dưới lòng đất. Vì thế, khi du khách đi dạo quanh khu vực mỏ muối Wieliczka, không gian nơi đây không tạo cho du khách cảm giác nôn nao háo hức như khi du ngoạn các thắng cảnh khác.

Tòa nhà chính Danilowicz Shaft của mỏ muối không to lớn lắm, nhìn phớt qua không ai nghĩ nơi đây có dáng vẻ gì như là một khu vực mỏ khoáng. Tòa nhà chỉ là nơi bán vé vào cửa cho du khách, cạnh đó là một vài tiệm kios nhỏ bé bán nước uống và snacks càng làm cho du khách không thể nào nghĩ được rằng dưới chân mình là cả một hầm mỏ muối vĩ đại đã hoạt động liên tục từ 700 năm nay.

Du ngoạn mỏ muối, du khách có hai cách để đi xuống hầm mỏ. Một là đi xuống mỏ muối bằng thang máy của những người thợ mỏ xưa kia đã sử dụng, nhưng hiện tại người ta đã thiết kế lại để bảo đảm sự an toàn cho du khách. Hai là bạn có thể đi bộ xuống bằng các bậc thang, tôi không đếm được bao nhiêu bậc thang để đưa bạn đến tận tầng sâu nhất của mỏ muối, nhưng đi bộ xuống rất sâu dưới lòng đất.

Các tượng đá muối miêu tả hoạt cảnh công chúa Kinga tìm lại được nhẫn cưới dưới hầm mỏ muối Wieliczka. (Hình: ATNT Tours & Travel)
Các tượng đá muối miêu tả hoạt cảnh công chúa Kinga tìm lại được nhẫn cưới dưới hầm mỏ muối Wieliczka. (Hình: ATNT Tours & Travel)

Độ sâu của mỏ muối được chia ra làm ba tầng. Tầng một sâu khoảng 64 mét, tầng hai chia ra hai phần, phần “upper” sâu hơn 90 mét, phần “lower” sâu đến 125 mét. Riêng tầng thứ ba sâu đến 135 mét. Cả ba tầng này ngày nay trở thành các tầng hầm dành cho du khách thưởng ngoạn những công trình đào xới và tìm hiểu thêm về các kỹ thuật hầm mỏ của người xưa làm việc nơi đây.

Muối khoáng được hình thành tại khu vực này khoảng 13 triệu năm trước, muối được phân giải từ nước biển và kết tinh lại thành nhiều tầng lớp khác nhau. Du ngoạn dưới mỏ muối, chúng ta có thể nhìn thấy rock-salt (muối kết tinh trong đá), thường là các tảng đá muối to lớn nằm ở lớp trên. Lớp dưới là “các tụ điểm muối” rất lớn, kết tụ trắng xóa trên bề mặt các tảng đá. Nếu bạn không tin đó là muối ăn, bạn có thể dùng vị giác của lưỡi nếm thử xem sao! Tôi tin là bạn sẽ nhăn mặt.

Sau cùng, đọc qua tư liệu của mỏ muối bạn sẽ vô cùng ngạc nhiên vì không thể ngờ rằng hầm mỏ muối này vô cùng lớn, mỏ muối được ước lượng có chiều sâu từ 64 mét đến 320 mét (có nghĩa độ dày khoảng 260 mét) và dài hơn 300 km. Lượng muối này dư sức nuôi người dân Ba Lan cả hàng chục thế kỷ.

Nhà nguyện St. Kinga Chapel nằm dưới độ sâu 100 mét của mỏ muối. (Hình: ATNT Tours & Travel)
Nhà nguyện St. Kinga Chapel nằm dưới độ sâu 100 mét của mỏ muối. (Hình: ATNT Tours & Travel)

Bỏ qua số lượng muối to lớn này dưới hầm mỏ, nếu mỏ muối Wieliczka chỉ là mỏ muối lấy muối lên biến chế thành “muối ăn” thì chắc chắn sẽ không có điều gì đáng nói và cũng không có gì đáng để du khách đến du ngoạn.

Nhưng Wieliczka Salt Mine không như thế! Những người thợ mỏ làm việc nơi đây ngày xưa đã để lại những nơi đây những công trình khắc tạc tuyệt hảo cho hậu thế thưởng thức. Họ làm việc dưới lòng đất khá sâu, dễ dàng gặp nhiều điều rủi ro nguy hiểm không biết có thể xảy ra bất cứ khi nào. Những người thợ mỏ này đã tìm đến niềm tin Thượng Đế, đến Thiên Chúa, đến Đức Mẹ và các vị thần bảo hộ cho hầm mỏ. Người ta không những chỉ tạc tượng các đấng tối cao mà còn đục khắc cả các ngôi nhà nguyện dưới lòng đất để cầu nguyện và dâng lễ trong những lúc nghỉ ngơi.

Một trong những ngôi nhà nguyện nổi tiếng là ngôi nhà nguyện St. Kinga. Ngôi Chapel này thờ kính vị thánh Kinga, thánh bảo hộ cho mỏ muối Wieliczka. Nhà nguyện được đục khắc từ cuối thế kỷ 19 và là một kiến trúc đục đẽo khắc tạc vào các tảng đá muối hết sức tinh xảo và nguy nga nằm ở dưới độ sâu hơn 100 mét. Không những thế, ngôi nhà nguyện có chiều dài 54 mét, chiều ngang có chỗ rộng đến 18 mét, và chiều cao 11 mét quả là một kích thước rất lớn dưới lòng đất khiến du khách sững sờ kinh ngạc.

Khi tìm hiểu câu chuyện về Thánh Kinga, tôi chợt nhớ đến một nhân vật trong lịch sử Đại Việt. Vào triều đại nhà Lý cuối thế kỷ 10, Lê Phụng Hiểu là một danh tướng dưới ba triều vua Lý Thái Tổ, Lý Thái Tông, và Lý Thánh Tông. Ông nổi tiếng là người giỏi võ nghệ và có sức khỏe vô song được các vua nhà Lý trọng dụng. Ông có công dẹp loạn Tam Vương tranh dành ngôi vua của Thái Tử Lý Phật Mã (vua Lý Thái Tông sau này).

Về sau ông lại có công đánh dẹp được nước Chiêm Thành phía Nam Đại Việt, nhà vua muốn phong thưởng chức tước cho ông. Nhưng ông từ chối chức tước, chỉ xin vua cho ông đứng trên núi Băng Sơn ném đao, ngọn đao bay xa đến đâu thì xin Vua thưởng cho ông ruộng đất nơi đó. Từ đó, trong lịch sử Việt Nam có điển tích chuyện phần ruộng đất thưởng công này gọi là “Thác đao điền/ Ruộng đất ném đao.”

Bức tranh “Last Supper” được khắc tạc trên tường đá muối của St. Kinga Chapel. (Hình: ATNT Tours & Travel)
Bức tranh “Last Supper” được khắc tạc trên tường đá muối của St. Kinga Chapel. (Hình: ATNT Tours & Travel)

Câu chuyện truyền thuyết về thánh bảo hộ Kinga ở mỏ muối Wieliczka cũng hao hao giống như câu chuyện “ruộng ném đao” của tướng Lê Phụng Hiểu. Kinga nguyên là công chúa, con gái nhà vua Bela IV của xứ Hungary vào giữa thế kỷ 13. Bà được vua cha cho của hồi môn là mỏ muối Marmaros. Tuy nhiên, bà đã ném nhẫn cưới của bà vào mỏ muối và tâu với vua cha là của hồi môn của bà là phần đất nơi nào có chiếc nhẫn cưới của bà.

Sau đó, Bà đến vùng mỏ muối Wieliczka (ngày nay) và cho các người thợ mỏ đào xới. Vừa đào lên người ta đã tìm thấy ngay chiếc nhẫn của bà. Sau khi khu vực mỏ muối phát triển, công chúa Kinga được tôn là thần bảo hộ cho mỏ muối và các người thợ mỏ. Để diễn tả lại sự tích này, người ta đã cho đục khắc tượng công chúa Kinga và đoàn tuỳ tùng đi tìm chiếc nhẫn cưới dưới hầm mỏ muối.

Cuối thế kỷ 19, các nghệ nhân Ba Lan đã đẽo khắc thêm một công trình lớn lao khác. Đó là ngôi nhà nguyện St. Kinga để vinh danh vị thần bảo hộ của mỏ muối. Đức Giáo Hoàng John Paul II năm 1999 đã có dịp viếng thăm mỏ muối Wieliczka. Dịp này ngài đã phong thánh cho công chúa Kinga ngay bên trong ngôi nhà nguyện.

Bức tượng gia đình Chúa Giê-Su. (Hình: ATNT Tours & Travel)
Bức tượng gia đình Chúa Giê-Su. (Hình: ATNT Tours & Travel)

Dưới lòng đất sâu hun hút, du khách có dịp thưởng ngoạn cả một công trình khắc tạc tượng vào các tảng đá muối rất đẹp bên trong nhà nguyện St. Kinga. Các tượng đáng kể ra như tượng Đức Thánh Cha John Paul II, tượng thánh bảo hộ Kinga, tượng Đức Mẹ và Chúa Giê-Su. Nhưng đặc biệt là các bức tranh đã được các nghệ nhân thay nhau khắc tạc trên tường đá muối như bức The Last Supper, bức tranh gia đình Chúa gồm Thánh Joseph – Đức Mẹ – Chúa hài đồng, bức tranh “Phép Lạ tại Cana-in-Galilee” và rất nhiều các bức tranh khác diễn tả về đời sống và phép lạ của Chúa dựa vào Kinh Thánh.

Con đường để du khách thưởng ngoạn dưới hầm mỏ muối Wieliczka “ngắn” lắm. Bạn chỉ đi chừng hai cây số bao gồm cả việc đi lên đi xuống độ sâu từ 60 mét xuống 135 mét. Trên đường đi bạn được thưởng ngoạn rất nhiều điều thú vị cũng như bạn tìm hiểu thêm về muối, đá, nước, và gỗ nằm dưới độ sâu. Bạn sẽ hiểu làm sao những người thợ mỏ ngày xưa có thể tránh được khí methal tích tụ lại và nổ tung dưới lòng đất sâu.

Bạn có dịp thưởng ngoạn cảnh sắc lạ mắt của một Hồ Muối (Salt Lake) trong vắt, màu xanh lạ lùng trong mỏ muối. Bạn còn biết thêm về các ngôi nhà nguyện Holy Cross, St Anthony’s Chapel, hiểu cách thức người thợ mỏ vận chuyển lượng muối lên trên mặt đất và nhận thực phẩm từ trên mặt đất gửi xuống. Ngày xưa, một số ngựa và lừa cũng đã được người ta đưa xuống để trợ giúp cho người thợ mỏ trong công việc vận chuyển.

Tượng nhà thiên văn học Ba Lan Nicolas Copennicus đẽo khắc trong khu mỏ muối Wieliczka. (Hình: ATNT Tours & Travel)
Tượng nhà thiên văn học Ba Lan Nicolas Copennicus đẽo khắc trong khu mỏ muối Wieliczka. (Hình: ATNT Tours & Travel)

Sau hơn hai cây số loanh quanh dưới hầm mỏ, nếu bạn đã mệt nhoài và đói, kỹ nghệ du lịch cho phép người ta “xây dựng” cả một nhà hàng và một khu bán đồ kỷ niệm hết sức rộng rãi ngay dưới lòng mỏ muối để giúp bạn lấy lại năng lượng.

Từ năm 1996 Wieliczka Salt Mine không còn hoạt động như là hầm mỏ muối nữa và trở thành một địa điểm du lịch. Mỗi năm Wieliczka đón hơn một triệu du khách đến thăm mỏ muối. Muốn vào thăm mỏ muối bằng thang máy, bạn cần phải giữ chỗ trước ít nhất cả tháng, gặp mùa cao điểm du khách đành lên xuống mỏ muối bằng đôi chân của mình. Bạn liệu có đủ sức lên xuống gần ngàn bậc thang chăng!

Mỏ muối Wieliczka Salt Mine cho tôi một bài học, không nên đánh giá “bề ngoài” của một thắng cảnh. Có những thắng cảnh trông ra có vẻ đơn giản rất bình thường, nhưng nhiều khi “nội dung” rất xứng đáng cho chúng ta thưởng ngoạn. Đời sống hầm mỏ – niềm tin tôn giáo mỏ muối khoáng thiên nhiên là những điểm rất lạ và hấp dẫn của Wieliczka Salt Mine.


ATNT Bus Tours: Santa Barbara – Solvang

Khởi hành:
– 14 Tháng Năm, 2017 (Chủ Nhật).
– 20 Tháng Năm, 2017 (Thứ Bảy).
– 28 Tháng Năm, 2017 (Chủ Nhật).
Giá tour: $98/người, bao gồm:
– Hướng dẫn viên nói tiếng Việt.
– Private bus.
– Ăn sáng và ăn trưa. Nước uống hai chai/ngày.
– Sightseeing tại Solvang & Santa Barbara.
– Private Cruise tại Santa Barbara Harbor.
– Đặt trước để có chỗ ngồi tốt (first come first serve).
ATNT Tours luôn có hướng dẫn viên kinh nghiệm, nói tiếng Việt tháp tùng theo đoàn.

Các tour Âu Châu

1. Tây Âu: Morocco – Bồ Đào Nha – Tây Ban Nha
Tour 2: Sep. 10 – 25, 2017
Land tour: $3,295/người + Air ticket
2. Tây Âu: Pháp – Tây Ban Nha – Bồ Đào Nha (15 ngày)
Tour code FSP#2: Sep. 14 – 28, 2017
Land tour: $3,195/người + Air ticket
3. (Western Europe #1) Tây Âu: Anh – Pháp – Thụy Sĩ – Ý (15 ngày)
Tour code WEU#1B: July. 20 – Aug. 03, 2017
Land tour: $3,885/người + Air ticket
4. Đông Âu Luxury: Balan – Hungary – Tiệp – Áo – Slovakia – Slovenia – Croatia – Đức (16 ngày)
Tour code ELX-JUL: July. 07 – July. 23, 2017
Land tour: $3,495/người + Air ticket
5. Nga & Bắc Âu: Liên Bang Nga – Thụy Điển – Đan Mạch – Phần Lan – Na Uy (14 ngày)
Tour code RUS-Aug: Aug. 10 – Aug. 23, 2017
Land tour: $3,875/người + Air ticket + Russia visa

Các tour USA – Canada

1. Escorted Bus Tour: Las Vegas – Valley Of Fire – Zion National Park – Hoover Dam
Tour 5: May. 28 – 30, 2017
Tour 6: Jun. 25 – 27, 2017
Giá tour: 1st & 2nd: $250/ người
2. Escorted tour Washington D.C – Luray Cavern – Atlantic City – Philadelphia – New York – Boston (7 ngày 5 đêm)
Tour 3: Aug. 29 – Sep. 04, 2017
Tour 4: Oct. 01 – 07, 2017
Giá tour: 1st & 2nd: $1,095/người + vé máy bay
3. Escorted tour: Niagara Falls – Toronto – Thousand Island – Ottawa – Montreal – Quebec – Boston – New York (8 ngày)
Tour 2: Jun. 19 – 26, 2017
Tour 4: Sep. 01 – 08, 2017
Mùa Thu Lá Vàng **** Oct. 22 – 29, 2017
Giá tour: 1st & 2nd: $1,295/người + vé máy bay
4. Escorted tour: Yellowstone – Mt. Rushmore (6 ngày)
Tour 2: Jun. 19 – 24, 2017
Tour 4: Aug. 26 – 31, 2017
Giá tour: 1st & 2nd : $888/người + vé máy bay

Xin vào trang nhà ATNTtravel.com để biết thêm chi tiết.

ATNT Travel & Tours
Địa chỉ: 9106 Edinger Ave., Fountain Valley, CA 92708
Điện thoại: (714) 841-2868 / (714) 841-2055
Website: www.ATNTtravel.com

Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

Valley of Fire, Thung Lũng Lửa của Nevada

Bạn đã bao giờ nghe đến Valley of Fire State Park chưa? Ðây là một công viên nổi tiếng của tiểu bang Nevada và được xếp vào hạng National Natural Landmark của Hoa Kỳ.

Thăm ‘729 trang bia đá kinh’ của Phật Giáo Miến Điện

Không hiểu sao cứ mỗi lần đến với thành phố Mandalay của Myanmar (Miến Điện), trong tôi như có một điều gì nhè nhẹ luẩn quẩn chạy quanh đâu đó trong tâm tư mình mà không sao cảm nhận rõ ràng được về điểm ưu tư này.

Hồ nước xếp tầng Plitvice Lake ‘độc nhất vô nhị’ ở Croatia

Plitvice Lakes National Park, một thắng cảnh thiên nhiên được nằm trong danh sách di sản thiên nhiên thế giới của UNESCO từ năm 1979.

San Francisco ‘đầu hàng’ trước các hình ảnh tệ hại trên đường phố

Là tổng giám đốc khách sạn Handlery Union Square Hotel, một trong những việc ông Handlery thường làm là đọc các trang web du lịch để xem các người khách nói gì với nhau về khách sạn của ông cũng như thành phố San Francisco.

‘Giấc mơ cẩm thạch’ Taj Mahal đất Ấn

Có đến Arga nhìn tận mắt những người nghệ nhân cắt xén tường miếng đá cẩm thạch, lọc lựa từng lát đá cẩm thạch màu để xếp thành hình ảnh những đóa hoa.

Ngắm ‘cổng vòm đá’ ở công viên quốc gia Arches, Utah

Utah là tiểu bang có nhiều công viên quốc gia (National Park) nhất nước Mỹ. Ở đó, các điêu khắc tuyệt tác của thiên nhiên như các mái vòm đá.

Du ngoạn mùa Đông ở Iceland giá lạnh

Trong thế giới du lịch, nếu chưa đến thưởng ngoạn Iceland có nghĩa bạn chưa du ngoạn hết các thắng cảnh nổi tiếng của “thế giới Scandanavia.”

Chưa ngắm nét đẹp của đảo, kênh đào… là chưa đến Venice

Đến Venice, phần lớn du khách không thích nghe lịch sử vì điểm chính mà đến viếng thăm Venice là về nét đẹp của nó như phần không gian của đảo, của kênh đào, của biển, của hồ.

Tokyo đón Tết

Tháng Mười Hai là tháng thời tiết Tokyo bắt đầu dần dần se lạnh báo hiệu mùa Đông đã đến. Đây cũng là lúc người dân xứ Phù Tang rộn ràng nhộn nhịp đón mừng năm mới.

Công viên nhân sinh Vigeland, Na Uy

Vigeland Park là một công viên khá rộng lớn, đến 80 mẫu. Đi từ đầu đến cuối công viên dài cũng gần cả cây số.