Bài vọng cổ ‘Bạch Thu Hà’ đầy ắp những vần thơ

Ngành Mai/Người Việt

Bìa cuốn bài ca “Bạch Thu Hà” phát hành năm 1964. (Hình: Ngành Mai sưu tập)

WESTMINSTER, California (NV) – Khi xưa bài vọng cổ thường là đủ sáu câu đúng theo quy luật bất thành văn áp dụng nhiều năm trong giới cổ nhạc, và hầu như soạn giả nào khi đặt bút viết bài ca vọng cổ là tuân theo quy luật này.

Thế nhưng, đến khoảng năm 1963-1964 soạn giả Viễn Châu đã “phá quy luật” khi viết bài vọng cổ “Bạch Thu Hà,” ông đã dành hơn phân nửa thời lượng đưa thơ và nhạc tự sáng tác vào, thành ra bài vọng cổ chỉ còn ba câu, bởi câu 2 cũng được thay thế bằng những vần thơ.

Ngày nọ, chương trình Cổ Nhạc Nam Phần lúc 11 giờ trưa của đài phát thanh Sài Gòn cho phát bài vọng cổ “Bạch Thu Hà” với giọng ca Lệ Thủy đã gây chấn động trong làng cổ nhạc. Người sành điệu nghe như có gì đổi mới và hầu như ai cũng công nhận bài ca rất hay, những vần thơ than thở làm người nghe xúc động.

Vài ngày sau đó, cuốn bài ca “Bạch Thu Hà” được bán cùng khắp các chợ ở miền quê, các cô gái là khách hàng mua nhiều nhất.

Cái trái ngược của bài vọng cổ “Bạch Thu Hà” là số người học thuộc lòng bài ca rất nhiều, đa số là các cô đã ca thành thạo, nhưng chỉ ca tại nhà, ở xó bếp, sau hè, chứ hiếm khi ca ở các địa điểm tụ tập sinh hoạt đờn ca tài tử, bởi vì các cô không được phép xuất hiện ca ở các nơi đình đám. Về sau, xã hội có phần phóng khoáng hơn nên thỉnh thoảng người hâm mộ vẫn được nghe một số ít các cô ca ở một tụ điểm nào đó.

Chúng tôi xin đăng trọn bài vọng cổ “Bạch Thu Hà” để tặng các nữ ca sĩ tài tử.

Chia phôi
Trông khói hương mơ màng tung bay,
Đem tóc tang u buồn nhớ ai,
Nửa chừng duyên kiếp chia phôi.
Ai đi cách mấy phương trời,
Duyên trúc mai vĩnh viễn xa rồi.
Ai biết đâu một lần chia tay,
Riêng thiếp cam chịu nhiều đắng cay,
Mối sầu bao thuở cho nguôi,
Ly tan nhớ tiếc muôn đời,
Bao đắng cay than chẳng nền lời.

1) Võ lang ôi! Đôi ngả sâm thương uyên ương rã cánh, thiếp đành cam gãy gánh chung tình… Gió kép mưa đơn thiếp thui thủi một mình… Chàng hy sinh đền ơn xã tắc thiếp nghẹn ngào tím ruột bầm gan, rảo bước theo đám quân canh đến trước tùng đình, thiếp ngập ngừng chưa dám bước vào trong, bởi thiếp đây đâu dám ngờ rằng Võ Đông Sơ đã ra người thiên cổ.

Thơ:
2) Đàn đứt dây rồi, phím đã long.
Làm sao dạo được bản tương phùng,
Thiếp gởi niềm đau theo giọt lệ ly tình,
Trống thành Tây mấy dùi khoan nhặt,
Lòng thiếp hãi hùng như tiếng trống tàn canh,
Bẽ bàng thay buổi đầu xanh,
Đầu xanh vương lấy nợ tình mà chi.
Để rồi chịu cảnh chia ly,
Một buổi phân kỳ, lệ hận trào tuôn.

Thơ:
Lỡ giấc mơ tình giữa tuổi xuân,
Lầm than gió bụi biết bao lần,
Thiên thu điệp mộng hồn trình nữ,
Vạn cổ tình hoài vọng cố nhân.

Vọng cổ:
4) Thiếp muốn xé tan áng mây trên tầng cao diệu vợi, để hỏi thử cao xanh ông ghét ghen chi mà để tội kẻ chương đài… Một kiếp quần thoa lận đận biết bao ngày… Nhưng mảnh kiên trinh thiếp nguyền vẹn giữ cho trọn lời đoan thệ cùng ai.

Thơ:
Thôi rồi đá nát vàng phai,
Cầu ô lỡ nhịp mộng đời dở dang,
Nhìn lên trướng rũ màu tang,
Chàng đi để thiếp khóc than một mình.

5) Ánh nguyệt mới nhô lên đã bị phủ che bởi vầng mây xám, cũng như đời thiếp vừa thoát cơn khổ nạn đã đành cam vắng bạn chung tình… Quấn mảnh khăn tang thiếp quỳ trước tùng đình… Chàng ra đi muôn đời không trở lại chén rượu đào thiếp đưa tiễn ai đây.

Nhạc:
Rượu sanh ly dưới làn hương khói,
Trước linh sàng thiếp thổn thức từng cơn,
Rượu đôi chung lễ người thiên cổ,
Tiễn đưa ai, đi mãi không về.

6) Võ lang! Võ lang! Trời ôi! Thiếp đã gào lên mấy lượt sao chàng vẫn im lìm trong cỗ áo quan, bạch lạp lờ mờ như đổ lệ sầu than như khóc cho đời thiếp bẽ bàng duyên hương lửa, lời đoan thệ đã bay theo ngọn gió thì còn tiếc chi thân của Bạch Thu Hà. Võ lang ôi! Thiếp mượn lưỡi báu đao phủi rồi nợ thế, để nơi miền âm cảnh Bạch Thu Hà hội ngộ Võ Đông Sơ. (Ngành Mai)


Ghi danh thi cổ nhạc và sinh hoạt đờn ca tài tử

Kể từ nay đờn ca tài tử hải ngoại họp mặt sinh hoạt hằng tuần lúc 6 giờ chiều Thứ Năm, tại phòng sinh hoạt nhật báo Người Việt, 14771 Moran St., Westminster, CA 92683.

Địa điểm sinh hoạt đờn ca tài tử cũng là nơi thí sinh ghi danh thi cổ nhạc. Ban tổ chức hân hạnh chào đón thí sinh đến ghi danh, và ca tài tử để tập luyện bài ca dự thi, đồng thời cũng mời tất cả giai nhân tài tử, những người mộ điệu và khán giả.

Ban tổ chức cũng mời tất cả giai nhân tài tử, những ai từng học đờn, học ca cổ nhạc hãy đến tham gia. Những người khi xưa từng đi đờn ca nhưng bỏ lâu quá quên bài ca, xin hãy cứ đến nói lên kỷ niệm của mình đối với đờn ca tài tử. Riêng những người mộ điệu, chỉ muốn nghe đờn ca thì đến với tư cách khán giả.

Vào cửa tự do, miễn phí. Liên lạc trưởng ban tổ chức, ông Lê Quang Thế (714) 454-7851 hoặc ca sĩ Triệu Mỹ Ngân (714) 728-1878.

Mời độc giả xem Điểm tin buổi sáng Thứ Năm, 18 tháng 4 năm 2018


Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

‘Mùa Đông Của Anh’ ấm cúng đêm dạ vũ cuối năm

Mùa Đông năm nay, dân mê nhảy đầm và dân “ghiền” nhạc hay sẽ không còn lạnh lẽo nữa vì đã có dạ tiệc “Mùa Đông Của Anh” vào 30 Tháng Mười Hai.

Tài tử Stoney Westmoreland bị hãng Disney sa thải vì scandal lạm dụng tình dục

Hãng Disney vừa ra thông cáo sa thải nam diễn viên Stoney Westmoreland vì scandal lạm dụng tình dục nam thiếu niên 13 tuổi.

Kate Winslet và Saoirse Ronan tham gia phim ‘Ammonite’

Nữ minh tinh từng đoạt giải Oscar Kate Winslet và nữ diễn viên trẻ Saoirse Ronan vừa xác nhận sẽ góp mặt trong bộ phim “Ammonite.”

Cuối tuần xem gì, nghe gì ở Little Saigon?

Cuối tuần này, đến 16 Tháng Mười Hai, ngoài nhiều chương trình ca nhạc, khán giả Little Saigon sẽ xem 3 phim giả tưởng, hành động...

‘Brightburn,’ phim kinh dị về người hùng Superman

Đạo diễn James Gunn bị hãng phim Marvel sa thải và hiện đang làm việc cho đối thủ của hãng này là DC vừa công bố tác phẩm mới của mình.

Lễ trao giải Oscar 2019 có thể không có người dẫn chương trình

Tài tử kiêm danh hài Kevin Hart rút lui, không làm người dẫn chương trình cho lễ trao giải Oscar vào Tháng Hai, 2019 nữa.

‘Thiên Đàng Tình Yêu’ dâng lời khấn nguyện mùa Giáng Sinh

Bốn nhạc sĩ Vũ Thành An, Tuấn Khanh, Hạ Đỏ Bích Phượng, và Trần Duy Đức cùng xuất hiện trong chương trình ca nhạc “Thiên Đàng Tình Yêu.”

‘Bohemian Rhapsody’ là ca khúc được phát online nhiều nhất trong thế kỷ 20

Ca khúc “Bohemian Rhapsody” của nhóm nhạc huyền thoại Queen vừa đạt kỷ lục mới khi trở thành bản nhạc được phát online nhiều nhất thế giới.

Tài tử Chris Messina sẽ đóng phim ‘Birds of Prey’

Tài tử Chris Messina chính thức góp mặt trong phim mới nhất của hãng Warner Bros. có tên “Bird of Prey,” dự trù ra rạp ngày 7 Tháng Hai, 2019

Cuối tuần xem gì, nghe gì ở Little Saigon?

Cuối tuần này, đến ngày 9 Tháng Mười Hai, ngoài ca nhạc, khán giả Little Saigon sẽ xem hai phim “Schindler’s List,” và “Bumblebee.”