Hà Tường Cát/Người Việt (tổng hợp)
WASHINGTON (NV) – Có những đánh giá trái ngược về cuộc tranh luận tối Thứ Năm ở Danville, Kentucky, nhưng hầu hết những giới phân tích tương đối khách quan đều đồng ý rằng Phó Tổng Thống Joe Biden là người nắm được thế chủ động tấn công và thắng đối thủ, Dân Biểu Paul Ryan.
Phó Tổng Thống Joe Biden (trái) và Dân Biểu Paul Ryan gặp gia đình sau khi chấm dứt cuộc tranh luận 90 phút tại Centre College ở Danville, Kentucky. (Hình: Justin Sullivan/Getty Images)
Tuy nhiên, phân nửa những người được hỏi ý kiến nói rằng cuộc tranh luận không có ảnh hưởng đến sự chọn lựa bỏ phiếu, và đó là điều đương nhiên bởi lẽ đến giai đoạn này của cuộc tranh cử, đa số dân chúng đã có định kiến ủng hộ Cộng Hòa hay Dân Chủ và mọi lập luận phê bình của họ mang tính thiên vị rõ ràng.
Dù sao một sự kiện chắc chắn là cuộc tranh luận Biden-Ryan đã giúp nâng cao tinh thần đúng như mong mỏi của phía đảng Dân Chủ, trong tình hình bên Cộng Hòa đang được gia tăng động lực với thành tích bất ngờ của ông Mitt Romney ở lần tranh luận tuần trước. Và Tổng Thống Obama sẽ phải tìm cách vận dụng kết quả này vào bốn ngày tích cực chuẩn bị cho cuộc tranh luận thứ nhì sắp tới.
Mặt khác, lịch sử cho thấy tranh luận giữa hai ứng cử viên phó tổng thống chỉ được quần chúng theo dõi bằng sự tò mò chứ không có tác dụng làm chuyển đổi quan điểm của họ trong cuộc bầu cử vì cử tri bỏ phiếu chọn tổng thống chứ không phải phó tổng thống. Theo nhận định của giáo sư chính trị học Michael Munger, thuộc đại học Duke University ở Durham, North Carolina, thì tranh luận giữa hai ứng cử viên phó tổng thống không có tác động nhiều, nhưng “trong một cuộc tranh cử ngang ngửa, mọi cái đều có giá trị”.
Phó Tổng Thống Biden đã hoàn thành mục tiêu làm giảm áp lực cho Tổng Thống Obama sau tình thế bối rối từ cuộc tranh luận với Romney. Ông thành công trong việc liên tục tấn công đối phương Cộng Hòa, bổ khuyết những điều mà Obama đã không làm, đúng theo mong mỏi của ban tranh cử và tái tạo sự hăng hái cho những người ủng hộ Dân Chủ.
Tuy vậy, cũng có ý kiến cho rằng thái độ quá hung hăng ấy có thể làm mất lòng những cử tri còn chần chờ. Tờ New York Times cho rằng vẻ châm chọc qua lối cười và luận điệu tấn kích mạnh mẽ của ông Biden làm hài lòng người ủng hộ vì họ cho rằng đây là điều Tổng Thống Obama đã thiếu. Nhưng những cách nhạo báng và ngắt lời đối thủ nhiều lần, sau đó đã bị những người Cộng Hòa phê phán là khiếm nhã, và đến sáng Thứ Sáu có những ý kiến tranh cãi cho rằng phải chăng Biden đã đi đến chỗ quá đáng. Không thể có kết luận về điều này và mỗi phía khai thác theo lối có lợi cho mình.
Ban tranh cử Cộng Hòa nói ông Paul Ryan đã xuất sắc tranh biện thắng ông Biden, và ông Romney đã gọi điện thoại khen ngợi vị dân biểu của tiểu bang Wisconsin. Phát Ngôn Viên Kevin Madden của ban tranh cử Romney so sánh cái cười của ông Biden với cách thở dài trong cuộc tranh luận năm 2000 của ông Al Gore cuối cùng đã làm ông George W. Bush thắng. Ông Madden nói: “Hành vi của ông (Biden) chỉ củng cố thêm tất cả những nhận xét tiêu cực từ các cử tri còn chần chờ và mọi thái độ ấy đều không phù hợp cương vị một phó tổng thống.”
Ngược lại, trưởng ban tranh cử Jim Messina của Tổng Thống Obama nói rằng ông Biden đã làm đúng những gì người Dân Chủ mong đợi và gọi cuộc tranh luận là “sự đối đầu giữa một bên là sự kiện và sự nhận thức với một bên là bẻm mép và hứa hẹn suông”. Ðối với những phê phán nhắm vào ông Biden, cố vấn cao cấp ban tranh cử của đảng Dân Chủ, ông David Axelrod, giải thích rằng cách cười nhạo như thế “không thể tránh khỏi khi phải tranh luận với một đối phương luôn luôn tránh né và bóp méo mọi sự kiện, ai cũng phản ứng vậy thôi”.
Những nhận xét trái ngược về cuộc tranh luận không thể nào dứt, cũng như những nội dung mà mỗi ứng cử viên đề ra hay giải thích bao gồm rất nhiều điều đúng hoặc sai. Ðiểm trọng yếu trong tranh cử là kỹ thuật để thuyết phục quần chúng. Những thăm dò dư luận trong mấy ngày vừa qua cho thấy ông Romney đã san bằng được cách biệt với ông Obama và nếu ở Ohio hãy còn thua kém thì ở Florida đã vượt lên tới 7 điểm, 52%-45% theo thăm dò của Mason-Dixon. Mặc dầu chỉ một thăm dò này chưa chắc đã đủ giá trị, cũng như sẽ còn nhiều chuyển biến trong ít ngày tới, nhưng ban tranh cử của ông Obama cũng phải quan tâm nhiều đến sự kiện này.
Cuối cùng thì kết quả của một cuộc bầu cử trong tình trạng ngang ngửa sẽ tùy thuộc ở hai yếu tố chính. Thứ nhất, những người còn chần chờ và người độc lập sẽ ngả về phía nào, trong mấy tuần lễ cuối cùng cuộc vận động tranh cử chủ yếu nhắm vào số cử tri này. Thứ hai, những người ủng hộ có đi bỏ phiếu hay không; cả hai ban tranh cử cần vận động và đem niềm tin tưởng hăng hái cho họ đi bầu. Hai cuộc tranh luận sắp tới giữa ông Obama và ông Romney sẽ có một phần tác động ảnh hưởng đến hai mục tiêu ấy.
Tổng Thống Obama có nhu cầu chứng tỏ năng lực nhiều hơn trong cuộc tranh luận thứ nhất, nhưng đồng thời phải rút kinh nghiệm tránh thái độ giễu cợt và tấn kích quá đáng kiểu ông Biden. Ông đến Williamsburg ngày Thứ Sáu và hoàn toàn dành thời gian cuối tuần vào việc nghiên cứu, sửa soạn cho cuộc tranh luận thứ nhì vào tối Thứ Ba ở Long Island, New York. Thống Ðốc Romney hôm Thứ Năm 11 tháng 10 đã có một buổi tập dượt tranh luận với Thượng Nghị Sĩ Rob Portman tiểu bang Ohio, sau đó đến Grove Park Inn ở North Carolina và sẽ có những buổi tập dượt khác. (H.C.)
