SAN FRANCISCO, California (NV) – Tòa kháng án liên bang hôm Thứ Sáu, 12 Tháng Mười Hai, ra lệnh chính quyền Tổng Thống Donald Trump rút Vệ Binh Quốc Gia (VBQG) khỏi Los Angeles hạn chót Thứ Hai, theo New York Times.
Ba chánh án Tòa Kháng Án Hoa Kỳ Số 9 ở San Francisco tán thành phán quyết trước đó trong tuần của tòa cấp dưới, theo đó, chính quyền Tổng Thống Trump giữ VBQG California ở Los Angeles bất hợp pháp suốt nhiều tháng sau khi làn sóng biểu tình chống bắt bớ người nhập cư không giấy tờ đã lắng dịu.
Phán quyết của tòa kháng án coi như cấm chính quyền Tổng Thống Trump sử dụng khoảng 100 binh sĩ VBQG còn lại ở California – ít nhất vào lúc này.
Tuy nhiên, tòa kháng án chặn một phần quan trọng trong phán quyết của tòa cấp dưới về việc bắt buộc chính quyền Tổng Thống Trump trả lại quyền kiểm soát VBQG California cho ông Gavin Newsom, thống đốc California, thông thường là người có thẩm quyền khai triển số binh sĩ này.
Giới chức California hoan nghênh phán quyết của tòa kháng án là thắng lợi một phần trong cuộc chiến pháp lý kéo dài nhiều tháng qua.
“Phán quyết của Tòa Kháng Án Số 9 nghĩa là, từ Thứ Hai, sẽ không có Vệ Binh Quốc Gia khai triển ở California. Xin nhắc lại: Lần đầu tiên trong sáu tháng, sẽ không có quân đội ngoài đường phố Los Angeles,” ông Rob Bonta, bộ trưởng Tư Pháp California, ra tuyên bố cho hay.
Bộ Tư Pháp Mỹ (DOJ) chưa trả lời thư của báo New York Times yêu cầu cho biết ý kiến về phán quyết này.
Phán quyết này là thất bại mới nhất về pháp lý cho chính quyền Tổng Thống Trump. Mấy tháng qua, chính quyền ông đưa VBQG tới một loạt thành phố Dân Chủ khắp nước Mỹ, nêu lý do là trấn áp tội phạm và bảo vệ cơ sở cũng như đặc vụ di trú liên bang.
Hiện tại, hầu như mọi đợt khai triển VBQG của chính quyền Tổng Thống Trump đều vướng tranh cãi về pháp lý, lên tận Tối Cao Pháp Viện.
Đợt khai triển đầu tiên là ở Los Angeles mùa Hè năm nay, khi Tổng Thống Trump giành quyền kiểm soát VBQG California rồi đưa hơn 4,000 binh sĩ tới thành phố này. Tới nay, số binh sĩ đó chỉ còn khoảng 100 người, nhưng chính quyền ông Trump vài lần tìm cách gia hạn sử dụng VBQG California, mới đây nhất là tới Tháng Hai năm sau, nêu lý do là vẫn cần thiết.
Chính quyền Tổng Thống Trump lập luận rằng sau khi họ sử dụng VBQG của tiểu bang nào đó ban đầu rồi, có lẽ họ được phép gia hạn mà không cần xem xét.
“Đáng kinh ngạc,” ông Charles Breyer, chánh án liên bang ở San Francisco, viết trong phán quyết hôm Thứ Tư qua. Ông lưu ý diễn giải luật kiểu đó coi như “tổng thống có quyền vĩnh viễn thành lập lực lượng cảnh sát bao gồm binh lính tiểu bang, miễn là ban đầu họ được chính quyền liên bang sử dụng hợp pháp.”
Mấy tháng gần đây, nhiều chuyên gia về luật Hiến Pháp cũng bày tỏ lo ngại về việc chính quyền liên bang sử dụng VBQG của một loạt tiểu bang. Họ cho rằng Tổng Thống Trump đang đẩy lùi giới hạn quyền hành pháp và coi việc binh lính xuất hiện ngoài đường phố là bình thường.
Khi đài NPR hỏi về phán quyết của Chánh Án Breyer, phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc khẳng định Tổng Thống Trump khai triển VBQG ở Los Angeles đúng “thẩm quyền hợp pháp” của ông.
“Chúng tôi mong tới ngày giành thắng lợi chung cuộc trong vấn đề này,” bà Abigail Jackson, phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc, cho biết. (Th.Long) [kn]
