WASHINGTON, DC (NV) – Kinh tế Mỹ tạo thêm 115,000 việc làm trong Tháng Tư, cao hơn đáng kể so với dự báo của giới kinh tế, nhưng các chi tiết bên trong báo cáo lại cho thấy một thị trường lao động đang chậm lại, lực lượng lao động thu hẹp, việc làm công nghệ suy giảm, và các rủi ro từ chiến tranh Iran, giá nhiên liệu, thuế quan cùng lạm phát vẫn đang đè nặng lên triển vọng kinh tế trong những tháng tới, theo CNBC loan tin ngày Thứ Sáu, 8 Tháng Năm.
Theo báo cáo của Bộ Lao Động công bố hôm Thứ Sáu, số việc làm phi nông nghiệp tăng 115,000 trong Tháng Tư sau khi điều chỉnh theo mùa. Con số này thấp hơn mức 185,000 việc làm của Tháng Ba, một tháng được xem là mạnh bất thường, nhưng vẫn vượt xa mức dự báo 55,000 trong đánh giá của Dow Jones.
Một bảng thông báo tuyển tài xế xe tải treo ở thành phố Bensenville, Illinois. (Hình: Scott Olson/Getty Images)
Tỷ lệ thất nghiệp giữ ở mức 4.3%, cho thấy thị trường lao động chưa rơi vào tình trạng suy yếu rõ rệt, nhưng cũng không còn ở giai đoạn bùng nổ như sau đại dịch.
CNBC nhận định báo cáo này vừa có mặt tích cực, vừa có nhiều “dấu hiệu cảnh báo” cho nền kinh tế. Số việc làm tăng cao hơn dự báo cho thấy doanh nghiệp vẫn tiếp tục tuyển dụng. Tuy nhiên, tốc độ tuyển dụng đang chậm lại, lực lượng lao động giảm, và một số ngành quan trọng như thông tin, công nghệ, sản xuất, xây dựng, tài chính và dịch vụ chuyên môn không còn tạo thêm nhiều việc làm như trước.
Một trong những điểm đáng chú ý là tiền lương tăng thấp hơn dự báo. Mức lương trung bình theo giờ tăng 0.2% trong tháng và 3.6% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn mức ước tính lần lượt là 0.3% và 3.8%. Theo nhật báo Washington Post, lương trung bình theo giờ hiện ở mức $37.41. Việc lương tăng chậm hơn có thể giúp giảm bớt áp lực lạm phát, nhưng cũng làm hẹp khoảng cách giữa thu nhập và giá cả, nhất là khi giá xăng trên toàn quốc đã vượt $4.50 một gallon trong Tháng Năm.
Các ngành tạo việc làm mạnh nhất vẫn là những lĩnh vực gắn với nhu cầu căn bản của xã hội. Ngành chăm sóc y tế tiếp tục dẫn đầu, với ghi nhận 37,000 việc làm mới nhờ nhu cầu chăm sóc từ thế hệ baby boomers đang già đi. Ngành vận tải và kho bãi tăng 30,000 việc làm, bán lẻ tăng 22,000, và trợ giúp xã hội tăng 17,000.
Nhưng các con số tiêu cực cũng rất đáng chú ý. Ngành dịch vụ thông tin mất 13,000 việc làm trong Tháng Tư, tiếp tục xu hướng suy giảm kéo dài từ Tháng Mười Một, 2022. Theo CNBC, lĩnh vực này đã mất 342,000 việc làm trong giai đoạn đó, tương đương 11% số việc làm, trùng với thời kỳ trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh. Nhật báo Washington Post cũng cho biết chính phủ liên bang mất 9,000 việc làm trong Tháng Tư và lực lượng lao động liên bang thu hẹp 11.5% kể từ khi đạt đỉnh vào Tháng Mười, 2024.
Một dấu hiệu cảnh báo khác nằm ở lực lượng lao động. CNBC cho biết cuộc khảo sát ở các gia đình cho thấy số lao động giảm 226,000 người, trong khi tỷ lệ tham gia lực lượng lao động giảm xuống 61.8%, mức thấp nhất kể từ Tháng Mười, 2021. Một thước đo rộng hơn về thất nghiệp, bao gồm người nản lòng không tìm việc và người làm bán thời gian vì lý do kinh tế, tăng lên 8.2%. Số người làm bán thời gian vì lý do kinh tế tăng 445,000, lên 4.9 triệu.
Bà Nicole Bachaud, kinh tế gia về lao động tại ZipRecruiter, đưa ra một lý do khiến tỷ lệ thất nghiệp ổn định là vì “nhóm lao động chính đang giảm.” Bà cảnh báo những người thất nghiệp dài hạn đang rời khỏi thị trường hoàn toàn, tạo ra một thay đổi trong nguồn cung lao động có thể báo trước những thách thức lớn hơn.
Ông Austan Goolsbee, chủ tịch Federal Reserve Bank of Chicago, nói với CNBC rằng thị trường lao động đã “gần như ổn định trong một năm, một năm rưỡi,” nhưng ông mô tả tình trạng này là “ổn định nhưng không tốt.” Theo ông, tỷ lệ thất nghiệp, tuyển dụng, sa thải và số vị trí còn trống đều ổn định, nên chưa có nhiều bằng chứng cho thấy thị trường việc làm đang sụp đổ.
Ông Scott Clemons, chiến lược gia đầu tư trưởng tại Brown Brothers Harriman, nói báo cáo này là “bằng chứng về sức bền nền tảng” của kinh tế và thị trường lao động Mỹ, bất chấp các lo ngại về Trung Đông, thất nghiệp, lạm phát và Federal Reserve. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo “một tháng không tạo thành một xu hướng mới,” và cần thêm hai hoặc ba tháng tăng việc làm vững chắc trước khi có thể yên tâm hơn.
Báo cáo việc làm cũng được công bố vào thời điểm nhạy cảm đối với Federal Reserve. Tuần trước, ngân hàng trung ương bỏ phiếu 8-4 để giữ nguyên lãi suất chuẩn, mức bất đồng cao nhất kể từ năm 1992. Các giới chức Fed nhìn chung đồng ý giữ nguyên lãi suất, nhưng bất đồng về hướng đi kế tiếp, trong lúc chính sách tiền tệ bị làm phức tạp thêm bởi chiến tranh Iran, thuế quan, giá cả dai dẳng và việc cựu Thống Đốc Kevin Warsh đang chờ Thượng Viện chuẩn thuận để trở thành chủ tịch mới của Fed.
Toà Bạch Ốc ca ngợi báo cáo này là bằng chứng kinh tế tiếp tục vững dưới thời Tổng Thống Donald Trump. Ông Kush Desai, phát ngôn viên chính phủ, viết trên X rằng báo cáo Tháng Tư “vượt mạnh kỳ vọng” nhờ tăng trưởng mạnh trong khu vực tư nhân. Tuy nhiên, các kinh tế gia cảnh báo tác động của chiến tranh Iran mới chỉ bắt đầu xuất hiện. Nếu giá nhiên liệu tiếp tục cao, người tiêu dùng có thể giảm chi tiêu trong mùa hè, kéo theo nguy cơ thất nghiệp tăng trong các tháng tới. (MPL)
