Trà Nhiên/Người Việt
WESTMINSTER, California (NV) – Quyền lợi của người thuê nhà luôn là đề tài cộng đồng quan tâm nhưng có ít thông tin chi tiết về mặt pháp lý. Vì thế, tổ chức Phát Huy Công Lý Người Mỹ gốc Á Châu (AJSOCAL) tổ chức một buổi hội thảo ở Little Saigon, vào sáng Thứ Tư, 30 Tháng Bảy, để hướng dẫn các quyền cơ bản và đạo luật bảo vệ người thuê nhà cho cư dân gốc Việt.
Buổi thuyết trình được tổ chức tại Trung Tâm Cộng Đồng Clever Care Health Plan, Westminster, với sự hỗ trợ của công ty này.
Cô Thư Hà, trưởng nhóm bảo vệ gia cư của AJSOCAL, cho biết mục đích của buổi thuyết trình là giải thích các quyền lợi của người thuê nhà, đồng thời bảo vệ người thuê khỏi bị trục xuất bất hợp pháp.
Cô Thư mở đầu với lời giới thiệu về AJSOCAL – tổ chức thành lập từ 1983 nhằm bảo vệ quyền lợi và đấu tranh công bằng xã hội cho cộng đồng Á Châu tại Nam California.
AJSOCAL hỗ trợ cộng đồng thông qua việc kết nối với luật sư, hướng dẫn báo cảnh sát, tư vấn thủ tục pháp lý, tòa án và cung cấp dịch vụ đại diện pháp lý trong các vụ kiện.
Nếu ai có nguy cơ bị đuổi khỏi nhà thuê, AJSOCAL sẽ hỗ trợ chống lại việc trục xuất, giải quyết tranh chấp giữa chủ nhà và người thuê nhà, giải quyết tranh chấp hợp đồng thuê nhà, và tư vấn quyền của người thuê nhà…
Thỏa thuận hoặc thông báo phải bằng văn bản
Cô Thư nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thuê nhà là phải có hợp đồng bằng văn bản để chứng minh thuê nhà hợp pháp.
“Hợp đồng thuê nhà là cơ sở căn bản nhất để bảo vệ người thuê nhà cũng như chủ nhà. Và nếu có gia hạn lại hợp đồng thì cũng nên cập nhật lại các điều khoản,” cô Thư nói.
Việc có hợp đồng thuê nhà sẽ tránh một số trường hợp như chủ nhà đơn phương đổi ổ khóa để ép người thuê ra đi, hoặc chủ nhà tự ý mở cửa phòng hoặc nhà thuê mà không thông báo trước cho người thuê.
Cô Thư tiếp: “Chủ nhà phải tống đạt lý do muốn vô nhà hoặc khu cho thuê trước 24 giờ, trừ trường hợp khẩn cấp.”
Nếu chủ nhà đơn phương vào chỗ người thuê thì quý vị nên gọi cảnh sát đến giải quyết. Và giấy tờ thuê nhà sẽ chứng minh tính hợp pháp của người thuê.
Vì vậy, cô Thư cho biết người thuê phải luôn luôn giữ bản hợp đồng mướn nhà ở chỗ an toàn, và nên chụp hình bản “copy” lưu trong điện thoại.
Thêm vào đó, một số trường hợp chủ nhà và người thuê thương thảo với nhau bằng tiếng Việt, nhưng khi ký hợp đồng thì chủ nhà đưa văn bản tiếng Anh.
Nếu người thuê không rành tiếng Anh thì rất dễ nhầm lẫn hoặc không hiểu rõ các điều khoản mướn nhà, dễ gây ra tình trạng mất quyền lợi nếu có tranh chấp trong tương lai.
Cô Thư cho biết, theo luật, nếu người thuê không thành thạo tiếng Anh thì chủ nhà có trách nhiệm phải đưa bản dịch hợp đồng tiếng Việt. Người thuê cũng có quyền yêu cầu chủ nhà đưa bản dịch thuật vì đó là quyền lợi của người thuê nhà.
Một điều tất yếu nữa là chủ nhà khi muốn lên giá thuê hoặc lấy lại nhà hoặc phòng thì theo luật, họ phải thông báo bằng văn bản với lý do hợp lý, và có thời hạn nhất định cho người thuê biết.
Cô Thư nói: “Nếu chủ nhà chỉ nói bằng miệng hoặc nhắn tin về việc tăng giá hoặc kêu người thuê dọn đi, thì quý vị phải yêu cầu thông báo văn bản rõ ràng, vì đó là quyền lợi của người thuê.”
Đạo luật bảo vệ người thuê nhà
Luật bảo vệ người thuê nhà có ba cấp bậc là tiểu bang, quận hạt, và thành phố.
Đạo Luật Bảo Vệ Người Thuê Nhà (Tenant Protection Act – TPA), còn được gọi là AB 1482, có hiệu lực từ 1 Tháng Giêng, 2020, thiết lập các hạn chế về mức tăng tiền thuê nhà và đuổi khỏi nhà thuê.
Mức tăng tiền thuê được giới hạn là 10% mỗi năm.
Cô Thư giải thích rằng chủ nhà có quyền tăng giá không quá hai lần trong 12 tháng, và tổng số các lần tăng cộng lại quá 10%.
TPA còn đề ra việc nghiêm cấm phân biệt đối xử với người thuê, và chủ nhà không được trả đũa khi người thuê nhà thực hiện quyền của họ. Chủ nhà cũng không được đe dọa tiết lộ tình trạng nhập cư của người thuê.
Thêm vào đó, chủ nhà phải hoàn toàn trả tiền đặt cọc cho người thuê trong vòng 21 ngày kể từ khi người thuê nhà chuyển đi.
Theo thông báo từ Văn Phòng Bộ Trưởng Tư Pháp, chủ nhà ở California không được “tự đuổi” người thuê như thay ổ khóa hoặc sử dụng các cách khác để ép người thuê dọn đi. Hành động này được cho là “tự đuổi,” trực tiếp vi phạm luật dân sự và hình sự của tiểu bang.
Việc bị đuổi khỏi nhà thuê chỉ có thể được thực hiện thông qua lệnh của tòa, và người thuê nhà chỉ có thể bị đuổi với lý do chính đáng.
Trước khi tiến hành, chủ nhà phải tống đạt cho người thuê nhà thông báo trục xuất bằng văn bản. Lưu ý, người thuê phải đọc kỹ thông báo này để giải quyết vấn đề được đề cập trong thông báo trước thời hạn quy định.
Nếu người thuê nhà nhận bất cứ tài liệu hoặc thông báo từ tòa liên quan đến quá trình trục xuất, người thuê phải hành động ngay lập tức, theo cô Thư.
Cô Thư khuyên người thuê phải để ý vào thư từ vì có thể tòa gửi thông báo về nhà và nếu người thuê không có hành động gì thì kế đến sẽ là giấy thông báo từ cảnh sát tiểu bang.
Nếu nhận bất cứ thông báo gì thì phải tìm kiếm sự trợ giúp pháp lý ngay lập tức.
Cô Thư cũng cho biết nếu người thuê bị đuổi đi mà không phải lỗi của họ thì chủ nhà phải hỗ trợ phí di dời cho người thuê nhà dọn đi.
AJSOCAL hỗ trợ các vấn đề pháp lý
Bà Nhung Chu, cư dân Westminster, chăm chú lắng nghe thuyết trình, cho biết: “Buổi hội thảo rất có ích cho người thuê nhà để họ hiểu được những quyền lợi khi đi mướn nhà. Tôi đang ở ‘housing’ nên tôi cũng muốn biết thêm về quyền của người thuê.”
“Đây là lần đầu tiên tôi tham dự hội thảo dạng này và thấy buổi thuyết trình rất dễ hiểu, và các dịch vụ của AJSOCAL hỗ trợ rất tốt cho người thuê nhà,” bà Nhung thêm.
Bà Nguyệt Nguyễn, ở Garden Grove, cho biết vợ chồng bà cho thuê bảy căn phòng. Bà bất bình vì một số người thuê nhà vi phạm vài thỏa thuận đề ra với chủ nhà như tự ý thay khóa cửa, dẫn người lạ về nhà, không trả tiền thuê…
“Tôi đến đây để biết thêm về trách nhiệm của chủ nhà và quyền của người thuê nhà. Buổi hội thảo rất rõ ràng và đáng khen vì luật có bảo vệ người thuê nhà nhưng tôi sẽ gọi cho AJSOCAL sau để được tư vấn thêm về trường hợp của tôi khi một số người lợi dụng kẽ hở để vi phạm thỏa thuận,” bà Nguyệt nói.
AJSOCAL cũng cho biết sẽ có buổi tư vấn trực tiếp với luật sư hoặc chuyên gia về quyền lợi gia cư vào mỗi Thứ Năm đầu tiên (trừ Tháng Tám) ở Trung Tâm Westminster Family Resource Center, 7200 Plaza St., Westminster, CA 92683, và mỗi Thứ Sáu hằng tuần tại văn phòng chi nhánh Orange County tại AJSOCAL, 2401 E. Katella Ave., #600, Anaheim, CA 92806. Xin gọi trước để đặt hẹn.
Với hai văn phòng ở Los Angeles và Orange County, AJSOCAL hiện có hơn 75 nhân viên cùng 280 tình nguyện viên, cung cấp các dịch vụ pháp lý miễn phí từ vấn đề nhà ở, di trú, nhập quốc tịch, luật chống bạo hành gia đình, ghi danh dịch vụ sức khỏe đến chống lại tệ nạn thù ghét cho cộng đồng.
Đặc biệt, AJSOCAL còn hỗ trợ các dịch vụ bằng tám ngôn ngữ, trong đó có tiếng Việt, để phục vụ cộng đồng được hiệu quả hơn.
Cộng đồng có thể gọi trực tiếp bằng tiếng Việt đến số (714) 477-2958 – đường dây hỗ trợ đa ngôn ngữ của AJSOCAL khi cần trợ giúp, hoặc vào trang web ajsocal.org. [đ.d.]
—–
Liên lạc tác giả: [email protected]
