SACRAMENTO, California (NV) – Hệ thống đại học Cal State có thể cấm sử dụng trí khôn nhân tạo (AI) để thay thế công việc của nhiều nhân viên qua một dự luật mới.
Theo báo mạng CalMatters hôm Thứ Sáu, 19 Tháng Sáu, đó là dự luật SB 928, được nghiệp đoàn giáo sư ủng hộ, và gần được đưa ra trước Thống Đốc Gavin Newsom.
Hệ thống đại học công lập lớn nhất Hoa Kỳ tuy chưa sử dụng các công cụ AI tạo sinh để thay thế nhân viên, nhưng nghiệp đoàn giáo sư muốn ngăn chặn điều đó xảy ra.
Ông Kevin Wehr, giáo sư xã hội học của đại học Sacramento State thuộc hệ thống Cal State, cho biết có một số trường hợp nhân viên có thể bị thay thế bằng AI nên rất lo lắng và muốn ngăn chặn chuyện đó xảy ra.
Giáo Sư Wehr là người dẫn đầu nhóm thương thảo của nghiệp đoàn giáo sư, có tên Hiệp Hội Giáo Sư California.
Ông và nhiều đại diện nghiệp đoàn khác cho hay họ lo lắng vì cách Cal State đón nhận công cụ AI như ký hợp đồng $17 triệu với ChatGPT vào năm ngoái để cung cấp các công cụ giáo dục AI của công ty này cho sinh viên và nhân viên.
Một khảo sát của Cal State cho thấy có hơn 50% nhân viên báo cáo AI ảnh hưởng không tốt đến công việc của họ. Khoảng 30% sinh viên cho biết các giáo sư dạy họ sử dụng AI hiệu quả.
Đài phát thanh LAist cho biết Cal State mới gia hạn hợp đồng với ChatGPT, trả $13 triệu/năm trong ba năm tới.
CalMatters từng cho biết Cal State là một trong những cơ quan tiểu bang bị đánh giá trong một báo cáo của chính phủ là sử dụng các công cụ AI “có nhiều nguy cơ.” Các công cụ đó có một nhu liệu phát hiện sinh viên đang gian lận khi làm bài thi hay kiểm tra trực tuyến.
Hiện nay, cách Cal State sử dụng AI đang gây căng thẳng giữa nhân viên và các nhà điều hành.
Trong Tháng Bảy, ủy ban quan hệ lao động của California sẽ tổ chức một cuộc họp để thảo luận về việc Cal State mua các công cụ AI. Nghiệp đoàn giáo sư từng ký một thư tố cáo Cal State bất công trong lao động vào năm ngoái khi hệ thống đại học này bắt đầu có xu hướng sử dụng AI.
Họ còn tố cáo đại học Sacramento State cân nhắc sử dụng hệ thống AI nói chuyện với sinh viên, và hệ thống đó có các giáo sư tự nguyện đưa giáo trình vào, nhưng Cal State bác bỏ tố cáo.
Nghiệp đoàn còn phản đối việc một nhà điều hành đề nghị sinh viên tìm hỗ trợ về tâm lý qua AI trong trường hợp không có chuyên gia tư vấn nào.
Cal State và nghiệp đoàn giải quyết được hai vấn đề này vào Tháng Ba năm nay. Đại học Sacramento State đồng ý sẽ không sử dụng hệ thống AI tự động để làm việc hay đánh giá nhân viên mà không thảo luận với nghiệp đoàn trước.
Hiệp Hội Giáo Sư California còn đại diện cho các huấn luyện viên và chuyên gia tư vấn tâm lý. Họ từng đóng góp $3.4 triệu cho các nhà lập pháp tiểu bang và các ứng cử viên từ năm 2020 đến nay.
Cal State không nói ủng hộ hay phản đối SB 928, nhưng AI đang là một điểm cần giải quyết trong lúc nghiệp đoàn và hệ thống đại học thương thảo hợp đồng.
Các giáo sư đang lo lắng nếu không có kiểm soát thì các đại học có thể làm hư hết công việc của họ bằng AI, ảnh hưởng đến việc học của sinh viên và làm các giáo sư mất niềm vui giảng dạy.
Lo ngại lớn nhất là các đại học có thể khuyến khích giáo sư chuyển qua chấm điểm bằng AI, sau đó tăng số sinh viên trong lớp học lên, nhưng điều đó chưa chính thức xảy ra.
Điều đó có nghĩa là ít sự tiếp xúc giữa sinh viên và giáo sư, còn có thể làm các đại học không cần tuyển giáo sư mới khi có người nghỉ hưu, làm giảm sức mạnh của nghiệp đoàn giáo sư.
Việc tố cáo lao động bất công, theo các giáo sư, không có mục đích gây khó khăn cho các nhà điều hành của Cal State, mà yêu cầu họ phải thảo luận với nhân viên nếu muốn thay thế con người bằng AI.
Không chỉ có ở Cal State, những tranh cãi về AI trong công sở đang là một chủ đề có nhiều thảo luận.
Thượng Nghị Sĩ Sabrina Cervantes (Dân Chủ-Riverside) của California là tác giả của SB 928, nhưng đó chỉ là một trong những dự luật nhắm vào AI.
Một dự luật khác là SB 947 có mục đích giảm vai trò của AI trong công sở, bằng cách cấm các công ty chỉ sử dụng AI để kỷ luật hay sa thải nhân viên. Dự luật đó có sự ủng hộ của các nghiệp đoàn lao động và những người bảo thủ về công nghệ AI. Trong khi đó, các nhóm thương mai thì phản đối, trong đó có Phòng Thương Mại California và công ty xe đưa đón Lyft. Không chỉ vậy, Thống Đốc Gavin Newsom còn bác bỏ một dự luật tương tự trong năm ngoái.
Một dự luật khác là SB 903, cấm các chuyên gia tâm lý tổ chức trị liệu qua hệ thống AI tự động và giới hạn sử dụng AI để ghi chú lại những gì bệnh nhân nói hay liên lạc với bệnh nhân. Dự luật đó còn cấm AI đưa ra các quyết định về trị liệu. Dự luật này bị Phòng Thương Mại California và Hiệp Hội Y Tế California phản đối.
Dân Biểu Mike Fong (Dân Chủ-Alhambra), chủ tịch ủy ban giáo dục đại học của Hạ Viện California, cho biết công nghệ có thể hỗ trợ con người nhưng không thể thay thế con người khi nói về dự luật SB 928.
Ngày 9 Tháng Sáu, Ủy ban giáo dục đại học của Hạ Viện California bỏ phiếu với kết quả 10-0 để thông qua SB 928.
Ngày 11 Tháng 6, dự luật được đọc lần thứ hai tại Hạ Viện và chính thức chuyển lên lịch đọc lần thứ ba. Nếu đạt đủ số phiếu bầu tối thiểu, Hạ Viện California sẽ chính thức thông qua dự luật. Sau đó, SB 928 sẽ được chuyển thẳng đến Thống Đốc Gavin Newsom để ký ban hành thành luật. (TL) [kn]
