Trà Nhiên/Người Việt
LTS: Nhật báo Người Việt hợp tác với đại học University of Southern California (USC) qua chương trình “2025 Ethnic Media Health Reporting Collaborative” để nghiên cứu các chủ đề liên quan đến cải tổ y tế của California như sức khỏe tâm thần, sức khỏe di dân, thiếu thốn về kinh tế và thực phẩm, vô gia cư… mang đến cái nhìn phổ quát cho cộng đồng thiểu số. Đây là bài viết thứ chín về đề tài này.
ORANGE COUNTY, California (NV) – Ngay cả khi đợt đóng cửa chính phủ liên bang kéo dài 43 ngày kết thúc vào tối ngày 12 Tháng Mười Một, hàng ngàn gia đình thu nhập thấp vẫn còn lao đao vì nhiều tuần bị gián đoạn nguồn sống căn bản nhất của họ đó là thực phẩm!
Trong Tháng Mười Một, các phúc lợi của Chương Trình Hỗ Trợ Dinh Dưỡng Bổ Sung (Supplemental Nutrition Assistance Program – SNAP) bị trì hoãn hoặc không thể truy cập đối với nhiều gia đình vì hệ thống liên bang bị “đóng băng.”
Tại California, 5.5 triệu người đang nhận phúc lợi của SNAP – bao gồm các gia đình thu nhập thấp, người cao niên và người khuyết tật.
Là chương trình chống đói nghèo lớn nhất Mỹ, SNAP hỗ trợ khoảng 1/8 dân số gặp khó khăn trong việc trang trải cuộc sống. Suốt hơn 60 năm qua, SNAP là trụ cột của hệ thống an sinh xã hội Hoa Kỳ.
CalFresh – tên gọi của SNAP tại California – giúp cư dân thu nhập thấp mua thực phẩm. Hơn 310,000 cư dân Orange County – phần lớn là người cao niên và trẻ em – đang tham gia chương trình này.
Đối với nhiều người nhận CalFresh trên khắp Orange County, đặc biệt tại các khu dân cư đông người nhập cư như Santa Ana, Garden Grove và Westminster, Tháng Mười Một rất chông chênh vì số dư EBT bằng không, phúc lợi bị đình trệ và không có câu trả lời rõ ràng.
“CalFresh là lý do duy nhất tôi có thể mua được thực phẩm,” ông Văn Nguyễn, 64 tuổi, tài xế giao hàng Uber Eats, chia sẻ. “Không có nó, tôi phải ăn đồ rẻ tiền làm tăng huyết áp. Ở tuổi này, rất nguy hiểm. Tôi dựa vào số tiền đó để giữ sức khỏe, không chỉ để no bụng.”
“Tôi giao đồ ăn cho người khác cả ngày,” ông nói “nhưng tôi không thể tự mua bữa ăn cho mình nếu không có CalFresh. Đợt đóng cửa chính phủ khiến tôi thấy mọi thứ mong manh đối với người già như tôi. Chỉ cần một kỳ tiền vô trễ, sức khỏe của tôi có thể bị ảnh hưởng.”
Ngay cả khi chính phủ mở cửa trở lại, những hệ lụy vẫn còn, cho thấy hàng triệu người Mỹ dễ bị tổn thương ra sao khi sự bế tắc chính trị làm gián đoạn chương trình an sinh mà họ phụ thuộc để có thực phẩm mỗi ngày.
Các chuyên gia y tế công đồng cho biết tình trạng gián đoạn này cho thấy một vấn đề sâu xa hơn vì mất lương thực không chỉ là khó khăn kinh tế, mà còn là tình trạng khẩn cấp về sức khỏe.
Đối với nhiều gia đình nhập cư, người cao niên, người khuyết tật và gia đình thu nhập thấp, sự gián đoạn phúc lợi không chỉ gây bất tiện mà còn là mối đe dọa trực tiếp đối với sức khỏe, dinh dưỡng và sự ổn định của họ.
Việc thiếu tiếp cận thực phẩm bổ dưỡng với giá phải chăng có liên quan đến bệnh tim mạch, tiểu đường và một số loại ung thư.
Đặc biệt, trong một hội thảo trực tuyến của Viện Sức Khỏe Quốc Gia (NIH), phối hợp với Trung Tâm Phòng Ngừa Dịch Bệnh (CDC) và Bộ Nông Nghiệp Hoa Kỳ (USDA), các chuyên gia kết luận rằng “những người thuộc tầng lớp kinh tế – xã hội thấp và các nhóm chủng tộc thiểu số phải đối mặt với tỷ lệ mất nguồn lương thực cao hơn, dễ sống trong khu vực thiếu nguồn thực phẩm, và tiếp tục chịu gánh nặng lớn nhất của các bệnh mãn tính liên quan đến dinh dưỡng.”
Hoang mang và bất ổn
Việc tạm ngưng “CalFresh” do chính phủ liên bang đóng cửa tạo ra nỗi lo lớn cho các gia đình, anh Thân Nguyễn, giám sát viên về cộng đồng tại Orange County Social Services Agency (Sở Dịch Vụ Xã Hội – SSA), cho biết.
Anh nói SSA phát thông cáo báo chí, cập nhật trang web, dịch tài liệu hướng dẫn và dùng mạng xã hội để bảo đảm cư dân biết nơi tìm cứu trợ.
“Sự gián đoạn này khiến nhiều người phải đưa ra những lựa chọn bất khả kháng,” anh nói. “Một số gia đình phải vay tiền. Số khác phải cắt giảm các chi phí thiết yếu chỉ để mua được thức ăn. Ảnh hưởng lâu dài có thể rất nặng nề – nhất là khi họ phải trả lãi khoản vay đó sau này.”
“CalFresh không chỉ là một chương trình thực phẩm, mà còn là động lực kinh tế,” anh Thân giải thích.
“Orange County thường phát khoảng $62 triệu cho phúc lợi của CalFresh mỗi tháng. Mất số tiền đó sẽ là đánh một đòn lớn – không chỉ với các gia đình mà còn với doanh nghiệp địa phương.”
Vital Access Care Foundation (VACF) – tiền thân là Hội Ung Thư Việt Mỹ – từ lâu cung cấp dịch vụ giáo dục ung thư, truy tầm và hỗ trợ theo nhu cầu văn hóa cho cộng đồng gốc Việt tại Orange County.
Nhưng khi CalFresh đình trệ trong 43 ngày chính phủ đóng cửa, tổ chức này bất ngờ trở thành điểm cứu trợ thực phẩm cho nhiều gia đình Việt Nam.
Ngoài phát thực phẩm hàng tuần dành cho bệnh nhân ung thư, tổ chức còn duy trì chương trình phát thực phẩm hàng tháng cho cộng đồng – một “phao cứu sinh” cho rất nhiều người.
“Tôi rất thông cảm với các gia đình khi quyền lợi thực phẩm bị gián đoạn – điều đó gây hoang mang và lo lắng – nên chúng tôi cố gắng hỗ trợ hết mức,” cô Dung Hứa, giám đốc điều hành chương trình tại VACF, chia sẻ.
Cô Dung cho biết số người ghi danh cho chương trình phát thực phẩm Tháng Mười Một tăng 50% ngay sau khi có tin CalFresh có thể bị gián đoạn.
“Tôi thấy rất nhiều gia đình mới trong danh sách tháng này,” cô nói. “Chúng tôi nhận rất nhiều cuộc điện thoại hỏi về phát thực phẩm vì họ hoảng loạn khi xem tin tức.”
SNAP hoạt động như thế nào?
SNAP do liên bang tài trợ nhưng do các tiểu bang điều hành. Điều kiện hội đủ dựa trên thu nhập, tài sản, số người trong nhà, tình trạng di trú và bằng chứng việc làm.
Người có visa du học, lao động, du lịch; người có DACA (Deferred Action for Childhood Arrivals), TPS (Temporary Protected Status) hoặc không có giấy tờ đều không đủ điều kiện nhận SNAP.
CalFresh có thể dùng để mua thực phẩm, đồ uống và hạt giống, cây trồng dùng để làm thức ăn. Không thể dùng để mua thuốc lá, rượu, thức ăn cho thú cưng, xà bông, đồ gia dụng, vitamin hay các mặt hàng không phải thực phẩm.
Tại California, để đủ điều kiện, tổng thu nhập của một gia đình thường phải dưới 130% Mức Nghèo Liên Bang (FPL). Tuy nhiên, theo tiêu chuẩn Modified Categorical Eligibility của California – chính sách mở rộng tiếp cận CalFresh – giới hạn có thể lên đến 200% FPL tùy theo số người trong nhà. Ví dụ, gia đình 3 người tại California trong năm tài khóa 2025 có giới hạn thu nhập hàng tháng là $4,442.
Sau khi được chấp thuận, người nhận CalFresh sẽ có thẻ EBT (Electronic Benefit Transfer) hoạt động như thẻ “debit,” và tiền được nạp hàng tháng.
“Tôi phải chọn giữa tiền xăng, thuốc hoặc thức ăn”
Dân Biểu Liên Bang Derek Trần, đại diện Địa Hạt 45 của California, cho biết ông làm việc với các lãnh đạo liên bang để ngăn thiệt hại khó đo lường đối với các cộng đồng cần hỗ trợ thực phẩm trong thời gian chính phủ bế tắc.
Vị dân biểu gốc Việt nói ông thúc giục chính quyền Trump và Bộ Nông Nghiệp giải ngân “quỹ dự phòng cần thiết để bảo đảm các gia đình trên khắp nước Mỹ nhận phúc lợi SNAP cho Tháng Mười Một.”
Cuối Tháng Mười, USDA thông báo sẽ không thể chi toàn bộ $8 tỷ cần thiết cho phúc lợi Tháng Mười Một. Cơ quan chỉ tiếp cận $4.5 tỷ từ quỹ dự phòng – chỉ đủ chi một nửa.
“Các nhân viên của tôi luôn theo dõi nỗ lực của California nhằm nhanh chóng hỗ trợ thêm cho các ngân hàng thực phẩm và công tác phân phối thực phẩm,” Dân Biểu Derek cho biết. “Tuy nhiên, chỉ riêng các tổ chức cộng đồng và tư nhân thì không đủ nguồn lực để bù vào khoảng trống do liên bang để lại.”
Ông Văn Nguyễn cho biết ông kiểm tra thẻ EBT mỗi sáng “như dò vé số.” “Vẫn không có gì. Ngày này qua ngày khác. Ai chưa trải qua thì không thể hiểu nổi nỗi lo đó.”
“Người ta nghĩ người già như tôi có thể ‘tự xoay xở,’” ông nói. “Nhưng khi CalFresh trễ, tôi phải chọn giữa đổ xăng, mua thuốc hoặc mua thực phẩm. Không ai đáng phải đối diện lựa chọn như vậy.”
“Chỉ một lần chính phủ đóng cửa ở Washington mà tôi không thể ăn uống đúng cách,” ông thêm. “Sức khỏe của chúng tôi phụ thuộc vào những quyết định mà bản thân không thể kiểm soát. Điều đó mới thật sự đáng sợ!” [kn]
–
Liên lạc tác giả: [email protected]
