ORANGE COUNTY, California (NV) – Nhiều nghi vấn đang nổi lên về cách Orange County sẽ giải quyết cuộc đàn áp nhập cư lậu của Tổng Thống Donald Trump tại một quận hạt có gần 1 triệu cư dân sinh ra ở nước ngoài, theo báo mạng Voice of OC.
“Nhiều cử tri của chúng tôi không làm việc được. Họ sợ hãi,” bà Jessie Lopez, nghị viên Santa Ana, nói.
Mới đây, chính quyền Trump cho biết Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ có thể thăm dò các giới chức địa phương nếu không hợp tác với ICE, theo nhiều hãng tin khác nhau, gồm cả AP.
Chuyện xảy ra sau khi Hội Đồng Thành Phố Huntington Beach đồng thuận bỏ phiếu sẽ lách luật trú ẩn của California và chỉ thị sở cảnh sát của họ làm việc với ICE trong khi họ lại kiện tiểu bang về luật trú ẩn của Tiểu Bang Vàng.
Đồng thời, một số thành viên Hội Đồng Thành Phố Santa Ana – bao gồm bà Lopez – đã công khai cho biết họ sẽ giúp bảo vệ những người nhập cư không có giấy tờ tại một đô thị tự tuyên bố là thành phố trú ẩn ngay sau lần đắc cử đầu tiên của ông Trump năm 2016.
“Có rất nhiều thành phố ở giữa hai thái cực Huntington Beach và Santa Ana và họ chỉ muốn giữ im lặng trong bốn năm tới và đó là điều đáng sợ,” bà Jodi Balma, giáo sư đại học Fullerton College, nói trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại.
Luật trú ẩn của California cấm các cơ quan thực thi pháp luật thực hiện các yêu cầu giam giữ của ICE trừ khi người đó bị kết án vì tội nghiêm trọng hoặc bạo lực.
Tại Anaheim – nơi các giới chức tuyên bố thành phố chào đón người nhập cư trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump – các giới chức cho biết họ đang giám sát chặt chẽ tính hợp pháp của các chỉ thị đến từ Tòa Bạch Ốc và sẽ tiếp tục tuân theo luật pháp tiểu bang.
Thị Trưởng Ashleigh Aitken cho biết Sở Cảnh Sát Anaheim không thực thi bất kỳ loại luật liên bang nào và thêm rằng các chính sách nhập cư của ông Trump khiến người nhập cư lo ngại bất kể tình trạng pháp lý.
Một tương lai bấp bênh
Bà Balma cho biết những lời đe dọa của chính quyền Trump đối với việc thực thi luật nhập cư liên bang đang chuyển sang mức độ chưa từng có.
“Đó không phải là cách một nền dân chủ lập hiến vận hành,” bà Balma nói.
Các giới chức tiểu bang đã đối phó
Ông Rob Bonta, bộ trưởng Bộ Tư Pháp California, cho biết luật trú ẩn của tiểu bang rất rõ ràng – các giới chức thực thi pháp luật của California không được phép sử dụng tiền của người đóng thuế để thực thi luật nhập cư liên bang.
“Chúng tôi sẽ sẵn sàng thực hiện hành động pháp lý nếu những lời đe dọa mơ hồ của chính quyền Trump chuyển thành hành động bất hợp pháp,” ông Bonta nói.
Ông Don Barnes, cảnh sát trưởng Sở Cảnh Sát Orange County, cho biết công việc của cảnh sát không phải là giúp truy tìm những người nhập cư không giấy tờ mà là tập trung vào các vi phạm hình sự theo luật tiểu bang và địa phương.
“Những luật này được thực thi một cách bình đẳng, không thiên vị và không quan tâm đến tình trạng nhập cư của một người,” ông Barnes tuyên bố. “Chúng tôi không can thiệp vào công việc của các cơ quan thực thi pháp luật khác đang thực hiện sứ mệnh của họ.”
Nhưng ông Barnes cũng nhấn mạnh luật tiểu bang vẫn cho phép cảnh sát chuyển “một số tội phạm nghiêm trọng nhất định cho ICE” và ông tin rằng luật về nơi trú ẩn hiện hành của tiểu bang khiến cơ quan thực thi pháp luật khó thực hiện công việc của họ hơn.
Ông Bonta đã đệ đơn kiện lệnh hành pháp của chính quyền Trump nhằm chấm dứt quyền công dân theo nơi sinh cho con cái của những cư dân không giấy tờ sinh ra ở Hoa Kỳ sau ngày 19 Tháng Hai với lý do nó vi phạm Tu Chính Án 14 của Hiến Pháp.
Hơn 20 tiểu bang khác cũng tham gia thách thức nỗ lực của chính quyền Trump nhằm chấm dứt quyền công dân theo nơi sinh.
Mới đây, có ít nhất ba chánh án liên bang tạm thời chặn lệnh hành pháp của ông Trump nhằm chấm dứt quyền công dân theo nơi sinh, theo AP.
Theo ước tính từ năm 2023 của Cơ Quan Điều Tra Dân Số Hoa Kỳ, có khoảng 967,000 cư dân sinh ra ở nước ngoài tại Orange County.
Theo Viện Chính Sách Di Cư – một tổ chức tư vấn phi lợi nhuận với nhiều nhà tài trợ – ước tính có khoảng 236,000 người nhập cư không có giấy tờ hợp lệ sống ở Orange County, 73% trong số đó từ Mexico và Trung Mỹ, trong khi 21% từ Á Châu.
Bà Balma cho biết bà mong đợi tình hình nhập cư sẽ diễn ra tại tòa án.
Bà nói: “Tôi nghĩ các giới chức địa phương nên lường trước rằng họ sẽ bị điều tra, truy tố.”
Mặc dù không rõ mối đe dọa thực thi luật nhập cư liên bang sẽ diễn ra như thế nào ở Orange County, nhưng một loạt thành phố – bao gồm cả Hội Đồng Giám Sát Orange County – đã cảnh cáo luật California vào năm 2018.
Vào thời điểm đó, các giám sát viên cũng ký vào một vụ kiện liên bang chống lại luật trú ẩn, được tòa án liên bang giữ nguyên vào năm 2019.
Và trong khi Surf City một lần nữa kiện tiểu bang, đã thua vụ kiện tương tự năm 2020.
Tại Santa Ana – thành phố trú ẩn duy nhất của Orange County – hai giới chức đã cam kết bảo vệ người nhập cư tại cuộc họp Hội Đồng Thành Phố mới đây.
Nghị Viên Lopez cho biết đã đến lúc thành phố tăng gấp đôi cam kết bảo vệ cư dân bất kể tình trạng nhập cư của họ và áp dụng các chính sách bảo vệ và cung cấp phương tiện cho những người không có giấy tờ.
Bà Lopez đã yêu cầu nhân viên tạo một trang thông tin về quyền nhập cư và các phương tiện trên trang web thành phố và các cảnh sát viên địa phương có nhiệm vụ tuân theo sắc lệnh trú ẩn của Santa Ana.
Bà cũng cho biết thành phố sẽ tập trung vào ba sáng kiến chính để đáp lại chỉ thị của ông Trump. Đó là tăng cường luật trú ẩn của thành phố, cử một nhóm cố vấn cư dân trở lại để đưa ra khuyến nghị về chính sách trú ẩn, và phân bổ tiền để hỗ trợ cư dân bị ảnh hưởng vì các cuộc đột kích của ICE.
Ông Oliver Chi, tổng quản trị thành phố Irvine, cho biết sở cảnh sát sẽ tiếp tục tuân theo luật trú ẩn của tiểu bang, gọi là SB 54.
“Thành phố và Sở Cảnh Sát Irvine đã và sẽ tiếp tục tuân thủ theo SB 54. Không có thay đổi nào trong chính sách hoặc thủ tục và chúng tôi sẽ tiếp tục phục vụ tất cả cư dân bất kể tình trạng nhập cư,” ông Chi tuyên bố.
Các giới chức ở Anaheim cũng sẽ tuân thủ luật trù ẩn của tiểu bang.
Ông Mike Lyster, phát ngôn viên của Anaheim, cho biết trong một email mới đây rằng thành phố không liên quan trực tiếp đến việc thực thi luật nhập cư và để việc đó cho các cơ quan liên bang.
“Đồng thời, chúng tôi không cản trở bất kỳ cơ quan thực thi pháp luật nào của liên bang hoặc cơ quan thực thi pháp luật khác trong thành phố của chúng tôi” ông Lyster viết. “Ở những nơi việc nhập cư được thực thi như ở Anaheim, chúng tôi yêu cầu điều đó phải công bằng, hợp pháp và tập trung vào an toàn công cộng.”
Thị Trưởng Aitken cho biết mối quan tâm chính của bà là bảo vệ người dân và trấn an cộng đồng người nhập cư ở Anaheim rằng họ được an toàn.
“Họ nên tiếp tục sống và tiến hành cuộc sống của mình như thường,” bà nói. “Các cảnh sát viên của chúng tôi muốn những nạn nhân của tội phạm cảm thấy thoải mái khi báo cáo những tội ác đó cho sở cảnh sát địa phương và không sống trong sợ hãi.”
Bà Aitken cũng cho biết thành phố đang nỗ lực giúp giáo dục cư dân nhập cư về quyền lợi của họ.
Bà nói: “Chúng tôi đang phát triển một cẩm nang dành cho người dân để họ biết các quyền của mình và có thông tin liên lạc với các tổ chức phi lợi nhuận trong thành phố để có thể trả lời các câu hỏi cụ thể.”
“Chúng tôi thực sự tin tưởng rằng các chính sách hiện có của chúng tôi đủ để bảo vệ cư dân của mình, nhưng chúng tôi cần bảo đảm rằng chúng tôi thực hiện bước thứ hai, đó là giáo dục và nhắc nhở mọi người về những chính sách này,” Thị Trưởng Aitken cho hay. (ĐG) [đ.d.]
