ORANGE COUNTY, California (NV) – Từ đầu năm đến nay, thống kê cho biết bệnh viện nhi Rady Children’s Health Orange County điều trị 142 bệnh nhân bị thương trong các vụ tai nạn xe đạp điện.
Theo báo mạng Voice of OC hôm Thứ Tư, 23 Tháng Chín, số bệnh nhân 14 tuổi chiếm nhiều nhất, và chỉ một nửa số bệnh nhân có đội nón bảo hiểm. Trong khi các thành phố ở Orange County tăng cường quy định, mở lớp hướng dẫn, và xử phạt người chạy xe nguy hiểm, câu hỏi đặt ra là đường phố đã đủ an toàn cho những người chạy xe đúng luật hay chưa?
Trước đó, hôm 13 Tháng Chín, Văn Phòng Biện Lý Orange County tổ chức chương trình thu nhận xe đạp điện và xe máy điện tại sân vận động Angel Stadium ở Anaheim. Người giao xe được nhận thẻ quà tặng, với giá trị tùy loại phương tiện. Hàng trăm người xếp hàng tham gia. Khoản ngân sách $100,000 dành cho thẻ quà tặng đã cạn khi chương trình mới diễn ra được khoảng nửa thời gian.
Tại Angel Stadium, mẹ anh, bà Kasey Hayes, kêu gọi phụ huynh tìm hiểu thêm trước khi mua xe đạp điện cho con. Tuy nhiên, bà nói Jesse không chạy quá nhanh hoặc biểu diễn nhấc bánh trước. Theo bà, một vụ tai nạn có thể liên quan đến nhiều yếu tố, từ người lái xe hơi thiếu chú ý, người chạy xe đạp điện thiếu kinh nghiệm, cho đến đường dành cho xe đạp không bảo đảm an toàn.
Trường hợp của anh Jesse đặt ra câu hỏi cho các thành phố ở Orange County. Hướng dẫn người trẻ chạy xe cẩn thận là cần thiết, nhưng người chạy đúng luật vẫn phải chia sẻ đường với xe hơi. Nơi hai luồng xe gặp nhau, nhất là tại giao lộ, cách thiết kế đường có thể ảnh hưởng trực tiếp đến mức độ an toàn.
Bà Anjali Tapadia, cư dân Fullerton và là chủ tịch Ủy Ban Giao Thông Chủ Động của thành phố, cho rằng chương trình nhận lại xe có thể khiến công chúng mặc nhiên cho rằng mọi xe đạp điện đều nguy hiểm, kể cả những chiếc được sử dụng đúng cách. Bà muốn các thành phố chú trọng hơn đến làn đường dành cho xe đạp, và cách giảm nguy cơ xung đột giữa xe đạp với xe hơi tại giao lộ. Bà cho biết đây là ý kiến cá nhân, không đại diện cho ủy ban.
Một nghiên cứu của Viện Giao Thông Mineta thuộc đại học San Jose State University cũng xem việc cải thiện đường sá là một biện pháp quan trọng để giảm thương tích. Nghiên cứu cho thấy nhiều tai nạn khiến người chạy xe đạp điện bị thương xảy ra khi họ tự té, trong khi các vụ gây chết người thường liên quan đến va chạm với phương tiện khác.
Theo Cơ Quan Giao Thông Orange County (OCTA), quận hạt hiện có khoảng 1,000 dặm đường dành cho xe đạp, 54% các tuyến đường chính có làn xe đạp. OCTA hỗ trợ lập kế hoạch và tài trợ cho các dự án, nhưng việc xây dựng hoặc cải thiện từng đoạn đường phụ thuộc nhiều vào quyết định của mỗi thành phố.
Dạy người trẻ trước khi ra đường
Xe đạp điện giúp người chạy đi xa hơn mà ít tốn sức, nên ngày càng hấp dẫn với học sinh. Phụ huynh có thể mua xe cho con mà không phải qua một khóa hướng dẫn chung áp dụng toàn Orange County. Trong khi đó, xe đạp điện có nhiều loại, với tốc độ và quy định về độ tuổi khác nhau. Xe máy điện lại thuộc nhóm phương tiện khác.
Huntington Beach đã mở chương trình huấn luyện xe đạp điện thường xuyên, phối hợp giữa cảnh sát và các học khu. Khóa học kéo dài hai giờ, hướng dẫn học sinh đội nón bảo hiểm, thắng xe khi khẩn cấp, giải quyết tình huống giao thông trên đường, và tìm hiểu luật California. Học sinh bị phạt vì chạy xe sai quy định có thể được miễn giấy phạt nếu tham gia khóa học cùng phụ huynh theo điều kiện của chương trình.
Irvine và Laguna Beach cũng đã mở lớp hướng dẫn, dù không tổ chức thường xuyên như Huntington Beach. Học Khu Irvine yêu cầu học sinh hoàn tất khóa học an toàn trước khi chạy xe đạp điện đến trường. Sở Cảnh Sát Orange County cũng tổ chức các lớp tương tự.
Ông Tim Weisberg, phó giám đốc truyền thông và công vụ của Văn Phòng An Toàn Giao Thông California (OTS), nói rằng phụ huynh cũng cần được hướng dẫn. Chính người lớn là người quyết định mua loại xe nào, kiểm tra xe có bị chỉnh sửa lại để chạy với tốc độ nhanh hơn hay không, và cho con sử dụng xe trong điều kiện nào.
Thương tích tăng, quy định mỗi nơi mỗi khác
Theo bà Makenzie Ferguson, chuyên viên phòng ngừa thương tích tại Rady Children’s Health Orange County, số bệnh nhân bị thương trong các vụ tai nạn xe đạp điện tăng mạnh trong năm năm qua. Bệnh viện ghi nhận một trường hợp vào năm 2021, 201 trường hợp trong cả năm 2025. Từ đầu năm 2026 đến nay, bệnh viện đã điều trị 142 bệnh nhân. Tai nạn xe đạp điện hiện là nguyên nhân hàng đầu khiến bệnh nhân phải đến khoa điều trị chấn thương của bệnh viện nhi này.
Bà Ferguson đặc biệt lo ngại những xe sửa lại để chạy nhanh hơn tốc độ thiết kế ban đầu. Tuy nhiên, cần phân biệt tốc độ của xe với loại xe theo luật California. Xe đạp điện loại 1 và loại 2 ngừng trợ lực khi đạt 20 dặm/giờ. Xe loại 3 trợ lực khi đạp và ngừng trợ lực ở 28 dặm/giờ. Người chạy xe loại 3 phải từ 16 tuổi trở lên. Những phương tiện có động cơ mạnh hơn hoặc chạy vượt điều kiện của các loại xe đạp điện hợp pháp có thể được xếp là xe máy điện và phải chấp hành những quy định khác.
Văn Phòng Biện Lý Orange County đã lập một đơn vị chuyên xem xét các vụ liên quan đến xe đạp điện và xe máy điện sử dụng trái luật. Cơ quan này cho biết từ đầu năm đến Tháng Năm đã truy tố ba phụ huynh bị cáo buộc gây nguy hiểm cho trẻ em. Trong một vụ, người mẹ ở Aliso Viejo còn bị truy tố tội ngộ sát sau khi con trai 14 tuổi của bà lái xe máy điện đụng một cựu chiến binh 81 tuổi. Ông này qua đời hai tuần sau đó. Đây là các cáo buộc của công tố, chưa phải kết luận có tội của tòa án.
Ở cấp thành phố, quy định cũng khác nhau. Fullerton cho phép xe đạp điện chạy trên lề đường với tốc độ tối đa 5 dặm/giờ. Buena Park cấm người trên 18 tuổi chạy xe đạp điện trên lề đường, còn Anaheim chỉ cho phép một số loại xe. Brea, Irvine, và Yorba Linda cũng ban hành các quy định riêng. Sự khác biệt khiến một người chạy xe qua nhiều thành phố có thể khó biết điều gì được phép ở mỗi nơi mình đi qua.
Orange County có 34 thành phố. Hơn hai năm trước, đại bồi thẩm đoàn của quận hạt kêu gọi thống nhất quy định giữa các thành phố, học khu, công viên, và khu vực chưa hợp nhất. Cho đến nay, các địa phương vẫn còn áp dụng những quy định khác nhau.
Những vụ tai nạn cho thấy Orange County cần giải quyết đồng thời ba việc. Người chạy xe và phụ huynh cần hiểu đúng loại phương tiện mình sử dụng. Các quy định cần rõ ràng khi người dân đi qua ranh giới thành phố. Và đường sá phải bảo vệ được cả người chạy xe cẩn thận. Chương trình nhận lại xe tại Angel Stadium cho thấy mối lo của công chúng lớn đến mức nào. Kết quả bền vững hơn sẽ phụ thuộc vào những gì xảy ra sau khi các gia đình rời sân vận động và trở lại đường phố. (T.C.) [đ.d.]
