Đoan Trang & Trà Nhiên/Người Việt
SAN DIEGO, California (NV) – Nghe nói ở San Diego có Họ Đạo Chúa Phục Sinh thuộc Chính Thống Giáo Đông Phương, tọa lạc tại Mira Mesa, thế là chúng tôi thân chinh từ Little Saigon xuống thành phố duyên hải Nam California để tìm hiểu, vì đây là họ đạo Chính Thống Giáo đầu tiên và duy nhất trong các cộng đồng người Việt trên toàn Hoa Kỳ.
Chúng tôi chọn Chủ Nhật, vì chỉ có duy nhất một Thánh Lễ trong tuần cho cư dân địa phương.
Như một gia đình
Thánh Lễ được cử hành rất trang nghiêm và ấm cúng trong nhà nguyện của nhà thờ Christ the Cornerstone Lutheran Church. Chủ tế là Giáo Sĩ Mai Biên, cũng là linh quản họ đạo.
Bên cạnh nhà nguyện là một khoảng sân vườn xinh xinh, nơi mà sau mỗi Thánh Lễ, mọi người nán lại một chút để cùng nhau chia sẻ miếng bánh, ly cà phê, và tâm tình.
Chị Mai Theresa, cư dân San Diego, cho biết chị cùng gia đình định cư ở Mỹ theo diện HO, và gia nhập Chính Thống Giáo hơn năm năm qua.
Lúc còn ở Việt Nam, chị Mai là người Công Giáo, nhưng khi gia nhập Chính Thống Giáo, dù có những nghi lễ, nghi thức hơi khác so với “đạo gốc” trước đây, chị thấy “không có gì khó khăn, thậm chí còn học hỏi thêm nhiều điều tốt cho linh đạo của mình,” như lời chị nói.
“Tôi vô đạo Công Giáo khi còn ở Việt Nam,” bà Sâm Tâm ở City Heights kể với nhật báo Người Việt. “Đặt chân đến Mỹ năm 1995, tôi nhận thấy con đường thờ phượng Chúa của Chính Thống Giáo không có gì khác mấy so với Công Giáo tôi từng theo, thậm chí đầy đủ hơn. Đây là nơi tôi trải được lòng mình hơn, hiểu được hơn tình thương của Chúa cho mình.”
City Heights nổi tiếng là nơi sinh sống của những người tị nạn và nhập cư, bao gồm các cộng đồng Việt Nam, Somali, Cambodia, Lào, và Latino.
Bà Sâm Tâm cho biết thêm, cộng đoàn Chính Thống Giáo ở đây giống như một gia đình. Các anh chị em, từ giáo sĩ, chấp sự trưởng, đến các tín hữu, đều thân tình, thương yêu nhau như người nhà.
“Sau buổi cầu nguyện, chúng tôi mỗi người đem một món ăn đến, rồi cùng nhau trò chuyện, ăn uống vui vẻ. Điều ấy làm tôi vui thỏa,” bà Tâm nói.
“Giáo Sĩ” thay vì “Linh Mục”
Theo Giáo Sĩ Mai Biên, Chính Thống Giáo là tôn giáo tiên khởi có từ thời Chúa Giêsu còn đang giảng đạo với 12 thánh tông đồ và giáo hội đầu tiên ở Jerusalem. Sau khi Chúa Thánh Thần hiện xuống, Chúa Giêsu về Thiên Đàng, các tông đồ của Chúa đi truyền giáo khắp nơi, khởi sự từ Jerusalem tới Antiok, Alexandra, Roma, rồi từ Roma tới Constantinople.
Trong 10 thế kỷ đầu, việc truyền giáo chỉ bằng đường bộ do không có phương tiện truyền thông, phương tiện di chuyển. Các giáo hội sinh hoạt tự túc, tự cường, tự quản theo địa phương mình.
Từ thế kỷ thứ 11, Đức Giáo Hoàng là vị thượng phụ của Roma tự nhận là thủ lãnh tất cả Kitô Giáo Hoàn Vũ, hay còn có tên là Thiên Chúa Giáo Hoàn Vũ.
“Bốn vị thượng phụ có từ những thế kỷ đầu nói từ trước các địa phương sinh hoạt thế nào thì cứ để như vậy, nhưng Đức Giáo Hoàng không hài lòng,” giáo sĩ giải thích tiếp. “Từ đó, đi đến việc tách ra hai giáo hội Đông và Tây. Tây phương là Công Giáo Roma, và Đông phương là Chính Thống Giáo Đông Phương.
Kể chuyện với chúng tôi, Giáo Sĩ Mai Biên cho biết ông từng học ở đại chủng viện và tiểu chủng viện, hoàn thành chương trình cao học về Thần Học, chịu chức linh mục bên Kitô Anh Giáo.
Sau 24 năm phục vụ, do nhận thấy có những điều không phù hợp với đức tin của mình, ông quyết định ra khỏi Kitô Anh Giáo, và gia nhập Chính Thống Giáo.
“Lý do khiến tôi đi đến quyết định này là khi ấy Kitô Anh Giáo đưa ra ba quy định: Một là truyền chức linh mục cho phụ nữ, hai là truyền chức giám mục cho người đồng tính luyến ái, và ba là chấp nhận làm đám cưới cho người đồng tính,” ông nói. “Những điều đó không phù hợp với đức tin tông truyền, nên tôi phải ra khỏi để giữ đức tin trung thực của mình. Khi đó, chúng tôi được giáo hội Chính Thống Giáo Đông Phương liên lạc và mời gia nhập.”
“Nếu là linh mục, vì sao lại gọi là giáo sĩ?,” chúng tôi thắc mắc.
Ông giải thích: “Theo chức vụ trong giáo hội, tôi là linh mục. Bà con người Mỹ gọi tôi là ‘Father Joseph Mai,’ nhưng với người Việt, tôi hơi ngại, vì văn hóa người Việt là gọi ‘cha’ thì phải xưng ‘con,’ nên để dễ dàng và gần gũi, tôi nói các tín hữu cứ gọi là Giáo Sĩ Mai Biên, rồi xưng ‘tôi’ hoặc xưng tên.”
Khó khăn nhiều hơn trong đại dịch COVID-19
Vào Tháng Sáu, 1987, Giáo Sĩ Mai Biên thành lập và quản nhiệm Họ Đạo Chúa Phục Sinh, thuộc Kitô Giáo Chính Thống tại San Diego, nơi ông sinh sống từ Tháng Tư, 1975.
Từ lúc ban đầu chỉ có sáu tín hữu, cho tới hôm nay đã có 349 người chịu Phép Thánh Tẩy, gia nhập Hội Thánh, đa số là người tị nạn đến San Diego định cư và được Giáo Sĩ Mai Biên bảo trợ.
Ông kể: “Lúc người Việt mới đến đây định cư, tôi hỏi ai theo tôn giáo nào thì tôi giới thiệu, nếu chưa theo tôn giáo nào hay chỉ thờ ông bà thì chúng tôi mời đến sinh hoạt ở Họ Đạo Chính Thống Giáo vài ba tháng, để có cơ hội làm quen. Sau đó, nếu ai tin theo Chúa, sẽ trở thành anh em chúng tôi trong Chúa. Nếu không thì họ vẫn là bạn hữu của chúng tôi.”
Những người tị nạn ngày đầu đặt chân đến San Diego được Giáo Sĩ Mai Biên giúp tiền mặt mỗi người $100. Sau đó, ông giúp họ làm giấy tờ, thuê nhà, đưa đi học… Sau nhóm người tị nạn, ông tiếp tục giúp cho những người định cư diện con lai, diện HO, và diện bảo lãnh ODP, tổng cộng trên 500 người.
Năm 1989, Giáo Sĩ Mai Biên thành lập Trung Tâm Việt Ngữ Âu Lạc, có 137 học sinh học Việt Ngữ. Cho đến năm 1991, ông mở thêm trung tâm dạy Việt Ngữ tại Mira Mesa, có gần 100 học sinh theo học.
Năm 1993, ông thành lập Liên Đoàn Hướng Đạo Âu Lạc, gồm một Thanh Đoàn Troop 1161, một Thiếu Đoàn Nam Troop 161, và một Thiếu Đoàn Nữ Troop 3909, trực thuộc Boy Scout of America & Girl Scout of America, Imperial District San Diego.
Cho đến nay, nhiều hướng đạo sinh của Liên Đoàn Hướng Đạo Âu Lạc thành đạt, phục vụ trong các lãnh vực chính trị, y khoa, xã hội, và cộng đồng.
Tuy nhiên, việc duy trì các lớp Việt Ngữ và sinh hoạt Hướng Đạo phải ngưng lại trong nhiều năm qua, do cư dân ngày càng lớn tuổi, mà con cháu phải đi làm xa, không gắn kết được với các hoạt động của cộng đoàn.
Gặp chúng tôi sau Thánh Lễ, ông Phạm Hồng Ân, chấp sự trưởng Họ Đạo Chúa Phục Sinh, cho biết hoạt động của Chính Thống Giáo tại đây càng gặp khó khăn hơn khi đại dịch COVID-19 lan rộng khắp nơi, mà Hoa Kỳ lại là nơi bị ảnh hưởng nặng nề nhất.
“Hiện tại cộng đồng người Việt chưa biết nhiều về Chính Thống Giáo. Chúng tôi luôn ao ước có thêm nhiều tín hữu,” ông Ân nói.
“Không hẳn hàng giáo sĩ mà ước nguyện của mỗi Kitô hữu là có thêm tín hữu, vì Chúa dạy các con hãy đi khắp mọi nơi, giảng đạo cho mọi người, ai tin và chịu phép rửa tội người ấy được cứu,” Giáo Sĩ Mai Biên nói với chúng tôi. “Nhưng việc truyền giáo ở Mỹ không dễ, bà con bận bịu công ăn việc làm. Tôi làm lễ mỗi sáng Chủ Nhật, luôn phải tính sao để 10 giờ là xong để tín hữu có thể về để đi làm, nhất là những người làm nghề nail.”
Người phụ trợ đắc lực cho Giáo Sĩ Mai Biên trong việc truyền giáo cũng như chăm sóc gia đình chính là bà Yến Mai, người bạn đời ông gắn bó gần 50 năm qua (trừ bốn năm phải xa cách trong thời gian ông vượt biên sang Mỹ).
Bà Yến Mai sinh cho Giáo Sĩ Mai Biên năm người con. Tất cả đều thành đạt, trong đó người con út cũng là một giáo sĩ của Chính Thống Giáo Đông Phương.
Mong người trẻ tiếp nối
Do nhu cầu của nhiều cư dân muốn gia nhập Chính Thống Giáo, Giáo Sĩ Mai Biên thuê hai phòng học trong khuôn viên nhà thờ Christ the Cornerstone Lutheran Church để làm nhà nguyện và là nơi tổ chức Thánh Lễ hằng tuần cho người Việt không nói được tiếng Anh nhiều.
Nhà thờ chính của Chính Thống Giáo là ở vùng Linda Vista, có hơn 600 tín hữu người Mỹ và khoảng hơn 100 người Việt.
Ngoài ra, vào mỗi sáng Thứ Bảy của tuần thứ ba hằng tháng, Giáo Sĩ Mai Biên còn tổ chức được chương trình “Cà Phê Sáng” với nhiều bạn hữu thân quen tại vườn nhỏ trong khuôn viên nhà thờ, ngay kế bên nhà nguyện. “Cà Phê Sáng” chỉ từ 9 giờ sáng đến 12 giờ trưa, nhưng đủ để mọi người cùng nhau ca hát và trò chuyện, và ở đó, ông có thời gian để tâm tình, chia sẻ.
Trong cuộc chuyện trò, chúng tôi vẫn nhận ra niềm băn khoăn của vị giáo sĩ đã ở hàng “thất thập cổ lai hy” về công việc phụng sự cũng như hoạt động cộng đồng.
Theo ông, hai công việc chính là cần thiện nguyện viên dạy Việt Ngữ cho các em nhỏ, và gây dựng lại phong trào Hướng Đạo.
“Chúng tôi thường xuyên kêu gọi thiện nguyện viên, thậm chí đến năn nỉ từng nhà để họ đến giúp, nhưng nhiều người chỉ làm vài tháng rồi nghỉ, nên tôi lại phải tìm người khác. Đây là công việc khó khăn. Tôi rất mong có người trẻ tiếp nối,” Giáo Sĩ Mai Biên cho biết.
“Theo tinh thần của Đức Kitô, chúng tôi đi gặp từng người, chứ không có phương tiện truyền thông để truyền bá cho mọi người biết. Qua báo Người Việt, mong sẽ là cơ hội để ông bà, anh chị em ở các nơi biết thêm về chúng tôi,” ông tâm sự.
Những ai muốn liên lạc với Họ Đạo Chúa Phục Sinh có thể liên lạc trực tiếp của Giáo Sĩ Mai Biên qua số (619) 252-1851. [đ.d.]
—–
Liên lạc tác giả: [email protected]
