Sinh hoạt Việt ngữ tại Trung Tâm Văn Hóa Việt Nam, Westminster, CA
Tâm tình thầy cô
Vai trò của gia đình đối với tiếng Việt ở hải ngoại
Trần C. Trí/University of California, Irvine
Các chương trình dạy ngoại ngữ ở UC Irvine ngày nay đòi hỏi sinh viên phải qua nhiều thủ tục trước khi được ghi danh vào học chứ không dễ dàng như khoảng 6, 7 năm về trước nữa. Chương trình tiếng Việt cũng không là ngoại lệ. Mỗi sinh viên muốn học tiếng Việt (phần lớn là sinh viên gốc Việt), trước hết, phải trả lời một bản câu hỏi về trình độ tiếng Việt trên trang mạng của chương trình. Trừ trường hợp hoàn toàn không biết gì về tiếng Việt, những sinh viên đã biết ít nhiều đều phải thi một kỳ thi xếp lớp, năm thứ nhất hay năm thứ hai. Sinh viên nào đã giỏi tiếng Việt có thể thi kỳ thi miễn trừ để khỏi học tiếng Việt mà vẫn có thể được tín chỉ về ngoại ngữ (Hai năm ngoại ngữ cho sinh viên các ngành nhân văn và một năm cho sinh viên các ngành khoa học tự nhiên hay xã hội). Sau khi thi xong kỳ thi xếp lớp với kết quả do trung tâm khảo thí cung cấp, các sinh viên còn phải trải qua một cuộc phỏng vấn với giảng viên phụ trách lớp để xác định rõ trình độ thực thụ của mình.
Những cuộc phỏng vấn như thế rất hữu ích. Trước hết, cuộc phỏng vấn có thể sàng lọc lại một lần nữa trước khi xếp sinh viên vào đúng trình độ tiếng Việt của mình. Thứ nữa, người phỏng vấn có cơ hội tìm hiểu thêm về những yếu tố khác nhau đã góp phần tạo nên trình độ tiếng Việt của sinh viên. Yếu tố đầu tiên bao giờ cũng là gia đình. Ða số các sinh viên gốc Việt không nói được tiếng Việt hay chỉ nói lơ lớ một vài câu ngắn đều cho biết rằng tình trạng này là do cha mẹ các em không dùng tiếng Việt với mình. Yếu tố này lại liên quan đến một yếu tố khác, đó là tuổi tác của cha mẹ. Nếu cha mẹ các em ở vào lứa tuổi 60, 70 thì việc các vị dùng tiếng Việt với con cái phổ biến hơn. Tuy thế, cũng có nhiều em cho biết cha mẹ các em nào chưa rành tiếng Anh lắm thì lại cố tình dùng tiếng Anh với con cái để học hỏi từ các em. Hậu quả là những em này bị thiệt thòi về việc phát triển tiếng Việt. Ngược lại, những sinh viên có cha mẹ ở lứa tuổi 40, 50, nói giỏi tiếng Anh hơn tiếng Việt, tất nhiên thường nói với con cái bằng tiếng Anh. Những em trong trường hợp này thật chẳng khác gì “Mỹ con” cả. Bề ngoài của những em này rõ ràng là Việt Nam nhưng nói tiếng Anh vô cùng lưu loát, trong khi tiếng Việt một chữ bẻ đôi cũng không biết!
Sinh hoạt trong gia đình cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc các em nói tiếng Việt hay không. Khi phỏng vấn những em nào tỏ ra khá tự tin với tiếng Việt, chúng tôi thấy được một số điểm giống nhau giữa các em đó. Ða số những sinh viên có một số vốn tiếng Việt nho nhỏ (hay khá nhiều) như vậy, trước đây đều được gia đình cho theo học những trường dạy tiếng Việt cuối tuần ở địa phương các em cư ngụ. Những em như vậy không những nói khá mà còn có những hiểu biết nhất định về chính tả và văn hóa Việt. Bên cạnh đó, có trường hợp khá thú vị nữa là một số em từng xem các phim Tàu, phim Ðại Hàn (có lẽ theo cha mẹ) có lồng tiếng Việt. Những em này không những nói giỏi tiếng Việt mà còn biết được những chữ Hán-Việt cầu kỳ mà chỉ có những cuốn phim như vậy mới có.
Một tình trạng ít phổ biến hơn, nhưng cũng góp phần vào khả năng nói tiếng Việt của một số sinh viên trẻ, là việc các em có anh chị em họ ở Việt Nam qua thăm, hay chính các em có dịp về Việt Nam chơi một thời gian ngắn. Chính những lúc tiếp xúc với bà con họ hàng như thế các em mới thấy được sự thôi thúc muốn biết và dùng tiếng Việt với những người thân của mình.
Tất nhiên, gia đình chỉ là một trong những yếu tố góp phần tạo nên hay phát triển khả năng nói tiếng Việt của giới trẻ ở hải ngoại. Trong những bài kế tiếp, chúng tôi sẽ lần lượt điểm qua vai trò của học đường và cộng đồng trong sứ mạng chung gìn giữ, phát triển ngôn ngữ và văn hóa Việt.
Em Viết Văn Việt
Những bài viết của học sinh các trường Việt ngữ
- Nhằm tạo một diễn đàn cho các em tập viết tiếng Việt, Ban Biên Tập trang Tiếng Việt Dấu Yêu kêu gọi quý phụ huynh và quý Thầy Cô khuyến khích các em viết văn, diễn tả bằng tiếng Việt những cảm nghĩ và ước vọng trong đời sống của các em. Ước mong nơi đây một sân chơi được mở ra và khu vườn văn hóa Việt sẽ được quý phụ huynh và quý Thầy Cô góp tay vun trồng, khuyến khích.
- Trong các bài nhận được và chọn để đăng, chúng tôi cố ý giữ nguyên văn những gì các em viết. Vì thế, khi đọc đến những ngôn từ, lỗi chính tả và sai văn phạm, chúng tôi mong được Phụ Huynh và Thầy Cô chia sẻ và sửa chữa cho các em tại nhà hay trong lớp học.
- Tất cả các bài viết dưới dạng MSWord, font Unicode; và hình ảnh dạng .jpg, xin gởi về địa chỉ email: [email protected] (Xin đừng gởi dạng .pdf vì không tiện cho việc layout).
Trân trọng cảm ơn quý vị.
Nguyễn Việt Linh
Ðặt câu có hai mệnh đề với ý chính: Mùa Hè
*Nu Nguyễn, Lớp Tám
1- Mùa Hè Năm nay em được đi thăm ông Bà ngoại tại Dallas Texas nên em rất vui.
2- Em phụ với mẹ em trồng nhiều hoa trong vườn và mùa Hè này hoa sẽ nở đẹp.
3- Trong mùa Hè, em được nghỉ học, nên em có nhiều thì giờ đọc sách.
4- Trời mùa Hè rất ấm nên em rất thích mùa hè.
5- Các bạn em rủ em đi cắm trại mùa Hè một tuần, nhưng ba em không đồng ý.
6- Ba em rất thương em, nhưng mà ba khó tánh.
7- Ba sẽ đưa em đi chơi trong mùa Hè vì ba đã xin nghỉ làm rồi.
8- Má em cũng đi thăm ông bà ngoại em và em rất thích có má đi.
9- Mấy hôm nay trời vẫn lạnh dù đã nghỉ Hè.
10- Em rất mong đến ngày đi nghỉ hè vì em được gặp các em họ.
––—
Ðặt câu có hai mệnh đề hoàn chỉnh
Nu Nguyễn, Lớp Chín
1- Mấy hôm nay trời nóng quá nên em phải uống nước thật nhiều vào buổi trưa.
2- Tuần tới em đi học tiếng Việt lại và em không biết ai là cô giáo mới của em.
3- Em rất vui khi được đi học lại.
4- Năm nay em học lớp Ba, chắc sẽ nhiều bài lắm , khó lấm.
5- Em rất ngại thức sớm khi đi học lai.
6- Em muốn có điều ước : Học tiếng Việt buổi chiều.
7- Năm nay em phải làm luận văn trong giờ tập làm văn nên em lo quá.
8- Ba em sẽ dạy thêm em môn luận văn nên em rất yên tâm khi vào lớp.
9- Em muốn học làm thơ và cô giáo em sẽ dạy em môn này.
10- Em rất thích môn sử Việt Nam vì em rất thích các vị anh hùng.
––—
Gia đình nhỏ của em
Nguyễn Thụy Khanh, lớp 7, Niên khóa 2015-2016, trường Việt ngữ Nguyễn Bá Tòng (Giáo xứ St. Barbara)
Em xin tự giới thiệu, em tên là Nguyễn Thụy Khanh, hiện đang theo học trường Việt ngữ Nguyễn Bá Tòng thuộc giáo xứ St. Barbara.
Năm nay em mười bốn tuổi. Em sinh ra tại Việt Nam. Tên Khanh là do ba mẹ đặt cho em. Thủa nhỏ em là cô bé khá là bầu bĩnh và dễ thương. Gia đình em gồm có 4 người: ba, mẹ, anh và em. Vì em là út trong nhà nên được cả nhà thương yêu.
Theo như ba mẹ kể lại, ở Việt Nam, gia đình em sống trong một khu phố nhỏ cũng rất gần với trường học và nhà thờ. Mỗi buổi sáng, em cùng mẹ dẫn anh đến trường và chiều lại cùng mẹ đi rước anh về. Mỗi cuối tuần, gia đình em cùng nhau đi dự lễ ở nhà thờ.
Năm em 4 tuổi, cả gia đình em được ông bà ngoại bảo lãnh qua định cư ở Mỹ. Em qua Mỹ được một năm rồi đi học mẫu giáo (Kindergarten) và trường học đầu tiên của em tên là Clegg. Cô giáo Mỹ đầu tiên của em tên là Miss Eastman và em đã có dịp học lại với cô vào năm lớp 3 và 4. Em đã học ở trường này được 6 năm rồi sau đó chuyển lên học Middle School tại trường tên là Stacey cho 3 năm. Lúc học ở trường này, em đã có rất nhiều kỷ niệm với các bạn bè của em. Em thích nhất là lớp nhạc vì em được thổi sáo và chơi những nhạc hay cùng với các bạn. Em cũng được dịp đi qua trường khác để chơi nhạc cho các em học sinh ở đó. Và hiện nay em là học sinh lớp 9 của trường Marina High School. Ngoài ra em cũng có sinh hoạt Thiếu Nhi mỗi thứ Bảy và tham gia trong đội sách thánh của nhà thờ. Nhờ đi học Việt Ngữ, em đã đọc được sách thánh bằng tiếng Việt. Môn học em thích nhất là Computer Science vì em đã có rất nhiều kinh nghiệm với máy vi tính.
Ước mơ của em là có thể theo đuổi và học đạt kết quả tốt môn học này để giúp đỡ ba mẹ sau này. Em cũng mong muốn được đi du lịch khắp mọi nơi để học hỏi thêm những điều hay để có thể giúp đỡ mọi người khi cần thiết.
Giới thiệu sách dạy Việt ngữ
Phương pháp mới để trẻ em sanh ra ở Mỹ học đọc được tiếng Việt
Vietnamese Beginning Lessons for English Speakers
Tác giả: Nguyễn Xuân Hợp
Mục đích, đối tượng và đặc điểm của sách Vietnamese Beginning Lessons for English Speakers
Sách được kèm với 13 youtube video là một “Lớp học tiếng Việt tại nhà” giúp cho các bạn trẻ Mỹ gốc Việt, gia đình các đồng hương ở các tiểu bang không có trường Việt Ngữ để cho con em đi học và những người Mỹ muốn học tiếng Việt Nam.
Giới thiệu một phương pháp mới dạy lớp vỡ lòng.
Ðặc điểm của sách:
- Mỗi chữ cái (letter) đều có hình vẽ và hình chụp trình bày vị trí phát âm của môi, miệng và lưỡi.
- Mỗi loại chữ (word) có “công thức” để học sinh tự phát âm.
- Vị trí đặt dấu thanh trong chữ.
- Cuốn sách được kèm với 13 YouTube video clips dạy một thanh niên Hoa Kỳ.
- Thời gian của khóa học 20 giờ cho học sinh lần đầu tiên học tiếng Việt.
- Sau giờ học đầu tiên, học sinh đọc và làm bài một số câu đơn giản.
- Các bài tiếp theo, bài đọc và bài làm càng lúc càng dài hơn.
- Tạo cho học sinh cảm nghĩ “Học đọc và viết tiếng Việt rất dễ,” mà sự thật là như vậy.
- Sách có tất cả 13 bài và 4 bài test, gồm 149 trang, khổ giấy viết thư
- Sau khóa học, học sinh đọc được tất cả các chữ Quốc Ngữ VN, từ đơn giản như: ô, ý, ba.. đến các chữ phức tạp như: Choai, ngoằn ngoèo, ngoảnh, nguyễn, loanh quanh, khúc khuỷu, boong, v.v…
Tác giả Nguyễn Xuân Hợp là cựu sĩ quan ngành Quân Báo, tốt nghiệp khóa 21 Trường Võ Bị Quốc Gia Việt Nam. Sau ngày 30 Tháng Tư năm 1975, ông bị đi tù Cộng Sản ở Cồng Sơn, tỉnh Phú Yên. Ba năm sau ông trốn trại, vượt biên và bị tù ở khám Chí Hòa, nơi đây ông dạy tiếng Việt cho những người tù mù chữ nên khám phá ra nhiều chi tiết áp dụng cho phương pháp dạy tiếng Việt sau này. Ông định cư năm 1993 theo diện H.O.
Tác giả cho biết sách bán giá $30/một quyển và ở xa trong nội địa Hoa Kỳ, xin cộng thêm $5 cước phí bưu điện. Xin trả bằng chi phiếu cho: Hop Xuan Nguyen. Gởi về địa chỉ: 45 Court D, #301, Bridgeport, CT 06610.
Mọi chi tiết, xin gọi 1(203) 243-6171, hay qua email: [email protected].
