Luật Sư Trần Thái Văn
LTS – Tác giả Trần Thái Văn là luật sư thực thụ tại California từ năm 1994, hiện hành nghề tại Irvine và Newport Beach. Luật Sư Văn là nghị viên gốc Việt đầu tiên tại Garden Grove, từ năm 2000-2004, và cũng là dân biểu tiểu bang gốc Việt đầu tiên tại California, đại diện Ðịa Hạt 68, tại thủ phủ Sacramento, trong ba nhiệm kỳ liên tiếp từ năm 2004-2010. Sau đây là nhận xét của ông về lá phiếu của cử tri gốc Việt trong cuộc bầu cử năm nay.
Tôi nhớ mãi một câu chuyện, nếu không muốn nói là bài học kinh nghiệm, qua một lời tâm sự đầy ý nghĩa gần 10 năm trước trong một buổi ăn cơm tối với ông Norman Mineta, lúc đó là bộ trưởng Giao Thông Hoa Kỳ, cùng với vài vị dân cử địa phương gốc Á Châu tại một khách sạn ở thủ đô Washington, DC.
Cựu Dân Biểu Trần Thái Văn và gia đình. (Hình: Ðỗ Dzũng/Người Việt)
Lúc đó tôi là phó thị trưởng Garden Grove. Ông Mineta là người Mỹ gốc Nhật, cựu thị trưởng San Jose trong thập niên 1970, và sau đó làm dân biểu liên bang Hoa Kỳ được gần 20 năm, trước khi được bổ nhiệm vào nội các của Tổng Thống Bill Clinton và Tổng Thống George W. Bush. Ông là một trong những chính khách Mỹ gốc Á Châu kỳ cựu và cao cấp nhất trong lịch sử chính trị Hoa Kỳ.
Ngồi chung quanh bàn ăn hình tròn, ông Mineta ví von sự cần thiết của cộng đồng Mỹ gốc Á Châu tham gia vào chính trị dòng chính tại Hoa Kỳ khi ông chia sẻ: “Ở Mỹ, cộng đồng chúng ta cần phải có ghế ngồi, ghế danh dự, tại bàn hội nghị hầu quyết định chính sách liên quan đến quyền lợi và ngân sách của người dân. Sự hiện diện của một đại diện người gốc Á Châu, dù vị này không cần phải nói gì, cũng sẽ có ảnh hưởng đến cung cách hành sự của các thành viên cùng ngồi trong bàn hội nghị. Bởi vậy, cộng đồng chúng ta cần phải có ghế ngồi tại các bàn tiệc chính sách như vậy. Vì nếu chúng ta không được mời như một thực khách danh dự để bảo vệ quyền lợi của cộng đồng chúng ta, chúng ta sẽ trở thành ‘thực đơn’ trên bàn tiệc. Vấn đề ở đây là mình muốn làm thực khách hay là thực đơn để các thế lực khác tự do ‘xơi nuốt’ hết quyền lợi của chúng ta?”
Nói một cách khác, và để áp dụng chân lý chính trị của ông Mineta, cộng đồng Việt Nam chúng ta cần phải có thật nhiều tiếng nói đích thực qua các vị đại diện của mình. Là một cộng đồng tương đối trẻ với số cử tri khiêm nhường, cộng đồng Việt Nam cần phải tiếp tục nỗ lực tham gia vào các cuộc bầu cử đông đảo hơn nữa. Nếu so sánh với sức mạnh lá phiếu và tài chánh từ các cộng đồng gốc Hispanic, gốc Phi Châu, hoặc gốc Do Thái, tiếng nói của người Mỹ gốc Việt có lớn hơn và vang hơn hay không, còn tùy thuộc vào con số và tỉ lệ tham gia của chúng ta vào những năm bầu cử.
Là một trong những dân cử gốc Việt đầu tiên tại Hoa Kỳ, tôi thật phấn khởi khi thấy có nhiều ứng cử viên Mỹ gốc Việt ra tranh cử vào các chức vụ khác nhau tại miền Nam California, một khu vực có đông người Việt sinh sống nhất tại hải ngoại, vào ngày 6 Tháng Mười Một năm nay. Số ứng cử viên gốc Việt đông đảo phản ánh được sự trưởng thành trong tiến trình gia nhập của cộng đồng chúng ta tại Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ. Cộng đồng chúng ta cũng có thêm cơ hội chọn lựa những ứng cử viên gốc Việt thật sự xứng đáng khi có nhiều người đang tranh tài và thi đua trong thị trường dân chủ. Nhìn một cách tích cực, đây là một hiện tượng tốt, nói lên được sự tiếp tục trưởng thành chính trị cũng như sinh hoạt phong phú của cộng đồng chúng ta.
Với hơn hai thập niên sinh hoạt trong dòng chính Hoa Kỳ, tôi có may mắn đi đến, thăm, và thuyết trình với rất nhiều cộng đồng Việt Nam sinh sống tại các địa phương tại các tiểu bang như Minnesota, Virginia, Colorado, Texas, Florida, Nevada, Washington, v.v… tôi đã lắng nghe nhiều nguyện vọng của người Việt tại Hoa Kỳ. Một trong những nguyện vọng, nếu không muốn nói là một mơ ước của nhiều cộng đồng người Việt chúng ta, là muốn thấy sự tham gia của các ứng cử viên gốc Việt ra tranh cử và đắc cử để cộng đồng địa phương của họ có một tiếng nói đích thực tại tòa thị chính, tại tòa nhà Quốc Hội, hoặc tại các cơ quan giáo dục. Ðây là nguyện vọng thật thực tế của đồng hương chúng ta đang sinh sống tại các địa phương khác nhau trên Hoa Kỳ.
Tôi cũng được nghe và chứng kiến những trường hợp người Việt bị chính quyền và các đại công ty địa phương đối xử một cách bất công. Tôi nghĩ rằng, nếu có một nghị viên đại diện trong một thành phố tại tiểu bang Florida, mà cộng đồng Việt muốn xây dựng một ngôi chùa, nhưng lại bị hội đồng thành phố kiếm cớ phủ quyết, hoặc trường hợp một quận hạt tại Georgia đã cho phép một công ty tái chế xây dựng cơ sở cạnh một nhà thờ Việt Nam, thì những sự việc đau thương như vậy sẽ khó xảy ra.
Là công dân Hoa Kỳ, chúng ta đang thừa hưởng những quyền lợi của một cường quốc dân chủ và trọng pháp. Tuy nhiên, sự lớn mạnh của cộng đồng Việt Nam sẽ tùy thuộc vào sự tham gia của tất cả mọi người, qua việc chúng ta đi bầu, mạnh dạn ra tranh cử, tình nguyện thời gian cho các ứng cử viên, hoặc tham gia vào những phong trào tranh đấu cho quyền lợi chung.
Một kinh nghiệm mà tôi học được là trên đời này không có việc gì xảy ra một cách tự nhiên hoặc không có lý do. Sinh hoạt chính trị Hoa Kỳ cũng được gọi là thể chế “dân chủ cần được sự tham gia” (Participatory Democracy). Nếu tiến trình dân chủ muốn tồn tại thì cần phải có sự đóng góp tích cực của người dân. Nếu chúng ta không tham gia thì chúng ta sẽ không có tiếng nói. Khi chúng ta không có tiếng nói thì sẽ không có ai mời chúng ta dến bàn “dự tiệc” khi họ bàn thảo đến những dự án hoặc những vấn đề và quyền lợi ảnh hưởng đến cộng đồng chúng ta. Và nếu chúng ta không phải là thực khách tại các bàn tiệc này thì thực sự chúng ta đã trở thành “thực đơn,” và cộng đồng chúng ta bị thiệt thòi.
Chỉ còn vài tuần nữa là đến ngày chọn lựa những vị đại diện chúng ta, từ chức vụ tổng thống đến các chức vụ liên bang, tiểu bang và địa phương. Quyền đi bầu và sự ủng hộ những ứng cử viên xứng đáng hoàn toàn nằm trong tay của quý vị. Ðó là trách nhiệm căn bản của một công dân Hoa Kỳ. Là một cộng đồng di dân chính trị chưa đầy 40 tuổi, trách nhiệm này còn có ý nghĩa gấp bội. Vì vậy, tôi mong tất cả các thành viên trong cộng đồng cùng tham gia đi bầu thật đông đủ như những thực khách danh dự.
Mong lắm thay!
