PHẠM ÐÌNH
Các bác tài ở một tiểu bang quanh năm có nắng vàng đẹp đẽ như California chắc chẳng bao giờ phải đặt ra vấn đề này. Nhưng trận mưa chiều Chủ Nhật vừa qua tại Little Saigon chắc hẳn đã cho những con người hạnh phúc ấy một chút cảm giác thế nào là lụt lội. Khi đó Phạm Ðình đang bì bõm đưa chiếc xe qua cái “dip” trũng ngập nước ở ngã tư Fairview và Garden Grove. Nước mới chỉ lên tới già nửa bánh xe mà đã cảm thấy nguy cơ chết máy. May sao đoạn đường ngập nước không dài. Rốt cuộc chiếc xe cũng đã vùng vẫy thoát ra được và rù rù chạy tới, rồi khục khặc, khục khặc một đoạn khá xa trước khi phục hồi lại phong độ. Chuyện này làm Phạm Ðình nhớ tới những chiếc xe nạn nhân của cơn bão thế kỷ Katrina cách đây vài năm và những trận bão nhỏ hơn tại nhiều tiểu bang khác như Louisiana, Texas và Florida. Thật là “có đau mắt mới biết thương người mù!”, và đó là nguyên cớ dẫn đến những chia sẻ hôm nay.
Nước lụt có thể xảy đến cho xe trong hai tình huống: Giữa đường gặp nước lụt, và nước lụt khi đậu xe.
I. Giữa đường gặp mưa lụt
Nếu đang đi giữa đường gặp mưa lớn, nước thoát không kịp, biến những con “dip” trên đường thành sông thành suối, nếu có thể tránh được để khỏi đưa xe vào vùng nước là điều tốt nhất. Trường hợp bắt buộc xe đi tới và may mắn ra khỏi vùng lụt thì phải coi là bạn tốt số lắm. Nhưng nếu lần sau số phận không mỉm cười với bạn nữa và xe chết máy giữa biển nước thì xin đừng đấm ngực than trời, vì đó là cái kết quả đương nhiên xảy ra với đa số. Cách phản ứng tốt nhất là gọi xe tow đến kéo về một tiệm sửa xe gần nhất, rồi báo cho bảo hiểm, nếu bạn có bảo hiểm toàn phần (full coverage with comprehensive). Thường thì hãng bảo hiểm sẽ cho xe “total loss” bởi vì nước đã ngập vào trong máy thì vô phương cứu vãn, cái xe có đẹp mấy cũng chỉ còn là cái xác mà thôi. Ông Rick Luckett, một chuyên viên về bảo hiểm có lời khuyên: “Tốt nhất là đừng lái xe đi vào vùng nước sâu, tìm đường khác mà đi hoặc tấp vào đâu đó. Bởi vì, có liều chạy qua cũng không được, mà lại còn phải đối phó với bao nhiêu nhức đầu sau đó.”
Cũng đừng cho rằng xe thiên hạ chạy qua vũng nước được mà mình không dám qua là nhát gan. Như bạn đã biết, kích cỡ các xe không giống nhau, nên mực nước đối với xe này là thấp lại có thể là cao đối với xe kia.
Nếu số phận có mỉm cười với cái xe, tức là cho nó sống sót sau khi vượt “biển,” thì cũng đừng yên tâm nghĩ rằng như vậy là thoát, là an toàn. Hãy gấp rút thực hiện một số biện pháp kiểm tra như sau:
-Kiểm tra air filter (màng lọc khí): Nếu thấy nó ướt, lập tức phải thay ngay.
-Kiểm tra nhớt máy và dầu hộp số để xem chúng có đầy lên nhờ nước hay không? Quan sát dipstick (que thăm dầu nhớt): Nếu có nước lẫn vào dầu, nước sẽ thu lại thành “hạt,” đứng ra một góc riêng. Trong trường hợp đó, cần phải thay dầu nhớt ngay. Kỹ hơn thì mang xe ra cho thợ rà soát lại tổng thể như liệt kê trong phần sau.
II. Bị lụt khi đậu xe
Cũng may, những trường hợp như trên có thể nói là ít khi xảy ra. Bởi vì bão lụt thường được Nha Khí Tượng thông báo trước, để ai nấy lo về nhà, chỉ có những cái xe là phải đậu lại ngoài trời, dầm mình trong bão dập mưa sa. Từ trong nhà nhìn ra ngoài trời, mưa rơi như thác đổ, thấy mực nước đã lên tới tay nắm mở cửa xe, rồi từ từ ngấp nghé mặt kính chắn gió, và sau cùng chỉ còn một chút mỏm mui xe nhô lên. Ai mà không xót dạ? Trong những trường hợp như vậy, chúng ta phải làm gì?
Chúng ta chẳng có thể làm gì khác hơn là chờ đến khi trời quang mây tạnh, và nước rút đi hết. Rồi ghi nhận ngay một số chi tiết sơ khởi về cơn lụt như sau:
-Ðo chiều cao của mức nước ngập tới đoạn nào trên xe. Thẩm định xem xe bị thiệt hại đến mức nào là còn tùy mực nước dâng lên tới đâu. Việc này tương đối dễ dàng dựa vào vết bùn hoặc những cọng rác, lá cỏ còn dính lại. Thế nhưng nhiều khi chỉ có nước mưa trong, rút đi rồi không để lại dấu vết, thì việc xác định mức nước hơi khó hơn.
-Ghi nhận xe đã bị ngập bao lâu: Bởi vì thời gian càng dài thì thiệt hại càng lớn.
-Nước lụt thuộc loại nào: Nước ngọt hay nước mặn?
-Tình trạng thời tiết trong lúc lụt và sau cơn lụt ra sao: Nhiệt độ càng ấm thì tiến trình nước lụt ăn mòn – nhất là nước mặn – càng nhanh.
Sau đây là một vài nhận định về thiệt hại theo mực nước:
1. Nước dâng lên quá chấn song hút gió (grille):
Thực tình mà nói, nếu nước đã lên tới dashboard (cái bàn trước mặt tài xế), tức là mấp mí kính chắn gió trước mặt, thì cái xe chỉ còn có nước vất đi, nhất là khi đó lại là nước mặn từ biển tràn lên (như trong các vụ sóng thần!). Thực ra chả cần phải tới mức đó, nước chỉ cần dâng lên quá những chấn song ở mũi xe (grille) là đủ tiêu đời. Bởi vì, đây là nơi tiếp nạp khí trời (air intake) vào trong hệ thống để thực hiện tiến trình cháy nổ. Nó là cái “lỗ mũi” của xe. Nhưng khí vào được thì nước cũng theo đó mà vào. Những xe có chấn song ở vị trí thấp sẽ dễ bị ảnh hưởng hơn. Nên đừng thấy xe người ta lội nước an toàn mà mình cũng cố theo gót: Rất có thể bị chết oan. Tuy nhiên, ngay cả những xe có chấn song cao như xe trucks cũng không nên ỷ y, mà phải cố hết sức tránh những vùng nước nếu không may gặp bão lụt trên đường.
2. Nước lên tới nửa bánh xe: Trừ khi nước dâng lên quá cao và quá lâu, còn nếu chưa hết nửa bánh xe thì không đến nỗi nào. Bởi vì hệ thống nội tại là một hệ thống kín, nước sẽ tự động chạy xuôi về phần thấp hơn trong máy rồi đổ ra ngoài, không ảnh hưởng gì tới các bộ phận điện tử.
3. Nước dâng cao hơn, nhưng chưa tới mức chấn song: Như vậy thì còn hy vọng, xin gấp rút “cấp cứu” như sau:
-Trước hết, không làm gì cả! Vậy mà khó, chứ không dễ đâu. Vì sau mấy ngày nóng ruột chờ đợi nước rút đi, ai chẳng háo hức muốn thử mở máy xem cái xe còn nổ không? Nhưng đây là điều dại dột nhất bạn có thể làm cho một cái xe đang hấp hối. Là vì nếu nước còn ở trong đầu máy, trong bộ phận hộp số hoặc trong hệ thống xăng, thì mở công tắc cho máy nổ chỉ gây thêm tổn hại!
-Tiếp theo là gỡ dây nối cọc bình đề phòng trường hợp mát điện, rồi mau chóng lau khô và cạo bùn càng sớm càng tốt. Ðể cho nước khỏi đọng tạo thành mốc và gây rỉ sét và ăn mòn các bộ phận trong xe. Tập trung nỗ lực săn sóc đệm ghế. Nếu có thể thì tháo ghế ra ngoài để sấy khô. Nên biết rằng cửa xe đều là cửa đúp, có khe rỗng ở giữa rất thuận tiện để chứa nước trong lúc này! Chính vì thế, các nhà thiết kế thường đặt ở cửa xe một nút xả (drain plug), gỡ nút ấy ra để xả nước ra ngoài. Ðó là những điều bạn có thể làm được. Nếu không làm được thì sang ngay giai đoạn kế tiếp:
-Sau đó, nếu bảo hiểm có đủ Full Coverage và Comprehensive (?)thì xin báo cho bảo hiểm ngay, rồi gọi tow truck đến kéo xe ra một cơ sở chuyên môn sấy khô và lau sạch bùn đất. Ðây là một công tác khó khăn, nhất là đối với những hệ thống điện tử phức tạp trong đầu máy xe hiện đại. Nhiều khi sự thiệt hại tiềm tàng, ẩn sâu nhưng âm thầm đục khoét chờ đến cả năm sau mới lộ diện. Khi đó, chẳng bảo hiểm nào chịu trách nhiệm, chỉ còn nước kêu trời nếu không tìm được tiền mua xe khác.
Mang ra ngoài tiệm, nếu xe còn sửa được, người thợ chuyên môn sẽ làm ít nhất những việc sau đây:
-Sấy khô và clean xe: Hệ thống ghế ngồi và những vị trí có đệm, hoặc bọc da.
-Thay air filter (màng lọc khí): Nếu thấy air filter bị ướt, thì đó là dấu chỉ nước đã phần nào xâm lấn vào “nội tạng.” Dù thế nào chăng nữa cũng phải thay Air Filter.
-Kiểm tra đầu máy: Kiểm tra dầu máy và dầu hộp số. Nếu thấy có những giọt nước đọng ở đầu que thăm, thì đây là dấu hiệu của “nó”: Nước đã phần nào ngấm vào trong đầu máy. Ðể gỡ gạc, bạn nên cho thay nhớt, dầu và thay bộ lọc (filter) ngay. Nếu nước có bùn, thì phải đưa cả chậu dầu (oil pan) ra khỏi máy để rửa lại cho sạch sẽ. Chạy được vài trăm dặm là phải thay thêm một đợt dầu nhớt mới nữa rồi.
-Kiểm tra hệ thống xăng: Hút một ít xăng ra khỏi bình để tìm dấu vết của nước. Nếu có thì tốt nhất là phải clean bình xăng, và thay luôn cả lọc xăng (fuel filter).
Ðó là những việc tối thiểu phải làm, nhất là khi xe của bạn không có bảo hiểm về lũ lụt. Thế nào là bảo hiểm về lũ lụt? Và nếu có thì sao? Ðề tài này sẽ được bàn thêm chi tiết vào tuần sau.
Phạm Ðình
Xe lột dên, xe kêu lóc cóc, xe rỉ nhớt…? Xin xem Cẩm Nang Bảo Trì Tập III đã phát hành. Cùng với Tập I, Tập II, mỗi tập $6.00+$2.00 cước phí. Money Back Guarantee 3 tháng. Gửi cheque hoặc tiền mặt cho Phạm Ðình, PO Box: 9255, Fountain Valley, California 92728 – 9255. Tel: 714-837-1935. Cho biết điện thoại và email, nếu có. Có thể hỏi tại nhà sách Tú Quỳnh 714-531-4284; hoặc Tự Lực 714-531-5290.
