VATICAN (NBC) – Khi Hồng Y Ðoàn tập họp vào Thứ Ba này để chọn Giáo Hoàng mới, sự kiện này sẽ làm sống lại truyền thống có từ hàng thế kỷ trước. Ðó là các hồng y hoàn toàn tách biệt khỏi thế giới bằng một lời thề giữ bí mật những gì xảy ra trong cuộc bầu cử Giáo Hoàng.
Hồng Y Phạm Minh Mẫn, người cuối cùng trong số 115 hồng y đến Vatican để tham dự bầu Giáo Hoàng. (Hình: FILIPPO MONTEFORTE/AFP/Getty Images)
Vào buổi chiều Thứ Ba, 115 vị hồng y từ khắp nơi trên thế giới sẽ tập trung trong Nhà Nguyện Sistine để mật nghị (conclave, trong tiếng Latin có nghĩa là “với” và “chìa khóa”). Sau ngày Thứ Ba, họ sẽ bỏ phiếu bốn lần trong ngày, hai lần buổi sáng và hai lần buổi chiều, cho tới khi chọn được Giáo Hoàng mới cho Giáo Hội Công Giáo, có 1.2 tỉ tín đồ khắp thế giới.
Ở một khía cạnh nào đó, truyền thống này vẫn được giữ nguyên vẹn từ thời Ðức Giáo Hoàng Gregory 10, cách đây 800 năm. Tuy nhiên, lần này có một yếu tố đặc biệt. Ðó là vị Giáo Hoàng gần đây nhất, Benedict 16, vẫn còn sống. Dù không được tham gia mật nghị, vị Giáo Hoàng này vẫn có thể có ảnh hưởng gián tiếp vào kết quả cuộc bầu cử.
Ðức Giáo Hoàng Benedict 16 trị vì khoảng 7 năm, phong chức cho 67 trong số 115 hồng y, những người dưới 80 tuổi, tham gia mật nghị. Số còn lại do vị Giáo Hoàng tiền nhiệm, John Paul 2, phong chức. Ðức Giáo Hoàng Benedict 16 cũng thay đổi luật lệ, để các hồng y tiếp tục bầu bốn lần trong ngày, cũng như ông từng được bầu hồi năm 2005.
“Ðây là tiến trình lâu dài theo yêu cầu. Không ai muốn vội vã cả,” Hồng Y Daniel Di Nardo, tổng giám mục Houston, Hoa Kỳ, nói với báo giới mới đây. Trong khi đó, nhân viên Vatican chuẩn bị nhà nguyện để các hồng y tập họp, bằng cách đóng cửa không cho du khách vào, gắn thêm sàn nhà và các hệ thống cách âm, đồng thời gắn lò và ống khói để đốt phiếu bầu cho khói bay lên trời, tùy theo màu trắng (bầu được Giáo Hoàng) hay màu đen (chưa bầu được), trong lúc cả thế giới, cộng với hàng trăm ngàn người đứng dưới quảng trường Thánh Peter, chờ đợi.
“Bị nhốt” trong Tòa Thánh Vatican
Dù cuộc bầu chọn Giáo Hoàng kéo dài bao lâu, các hồng y tham gia mật nghị “bị nhốt” trong tòa thánh, không có báo để đọc, không có truyền hình để xem, không có máy phát thanh để nghe, và cũng không được xài Internet, nhất là Twitter hay Facebook.
Trong một ngày suốt thời gian mật nghị, các hồng y sẽ thảo luận ngay dưới bức đại họa phẩm “Creation of Adam” rất nổi tiếng của danh họa Michelangelo, bên trong Nhà Nguyện Sistine.
Khi màn đêm buông xuống, họ về ngủ ở Casa Santa Marta, mà Ðức Giáo Hoàng John Paul 2 xây dựng hồi năm 1996. Ðây không phải là nơi ở sang trọng như khách sạn 5 sao, nhưng cũng không đến nỗi quá tầm thường, và phù hợp với các hồng y. Tiện nghi ở đây cũng khá đầy đủ, ngoại trừ, cứ 10 người mới có một phòng tắm.
Thông thường, mật nghị do hồng y chủ tịch Hồng Y Ðoàn điều khiển. Tuy nhiên, vị hồng y chủ tịch hiện nay, Hồng Y Angelo Sodano, lại 85 tuổi, đương nhiên không được tham gia bỏ phiếu. Vì thế, Hồng Y Giovanni Battista Re, bộ trưởng danh dự (Prefect Emeritus), sẽ là người thay thế.
Theo truyền thống của Cơ Mật Viện, qua nhiều thế kỷ, mỗi hồng y có chỗ ngồi được định sẵn, theo ba thứ bậc cao tới thấp, “cardinal bishop,” “cardinal priest,” và “cardinal deacon,” trong đó, hai ghế đầu thuộc về hai “cardinal bishop” có chức lâu năm nhất, nhưng phải dưới 80 tuổi, của Rome. Sau đó là các hồng y khác, tùy theo thứ bậc như trên.
“Cảnh tượng này rất độc đáo, vì tất cả hồng y đều mặc trang phục màu đỏ và cùng ngồi với nhau,” Hồng Y Cormac Murphy-O’Connor, cựu chủ tịch Hội Ðồng Giám Mục Anh và xứ Wales, người trước đây tham gia mật nghị bầu Ðức Giáo Hoàng Benedict 16, nói.
Sau khi tất cả hồng y an tọa, một người nào đó sẽ nói to: “Xin mời mọi người ra ngoài, ngoại trừ các hồng y.”
“Ðây là thời điểm quan trọng nhất, bởi vì sau đó thì cánh cửa nhà nguyện bị đóng chặt, nghe cái ‘rầm,’” Hồng Y Cormac Murphy-O’Connor, lần này không được tham gia Cơ Mật Viện vì quá 80 tuổi, nói với đài BBC trong một cuộc phỏng vấn hồi tháng trước. “Tôi còn nhớ, sau khi nhìn 114 vị hồng y xung quanh, tôi nghĩ, chà, một trong những người ngồi trong nhà nguyện này sẽ được choàng áo trắng (Giáo Hoàng) đây.”
Bỏ phiếu mỗi ngày
Sau khi “bị nhốt” trong nhà nguyện, các hồng y sẽ cùng tuyên hứa giữ bí mật. Sau đó là điểm danh từng hồng y. Khi tên mình được gọi, vị hồng y để tay lên Thánh Kinh, xưng tên mình, và nói lời thề, đã được soạn sẵn, theo tác giả John L. Allen, trong cuốn “Conclave: The Politics, Personalities, and Process of the Next Papal Election”.
Tác giả John L. Allen, hiện là thông tín viên cho tờ National Catholic Reporter tại Vatican, và cuốn sách của ông, xuất bản năm 2002, được xem như là một “tự điển” nói về các hồng y khi tham gia Cơ Mật Viện bầu Giáo Hoàng.
Vào Thứ Ba này, chỉ có một đợt bỏ phiếu vào buổi chiều, sau đó mỗi ngày có bốn đợt, hai buổi sáng và hai buổi chiều, cho tới khi một hồng y được 2/3 số phiếu.
Mỗi hồng y sẽ được phát cho hai hoặc ba lá phiếu, trong đó ghi “Tôi bầu Giáo Hoàng.” Họ được khuyến khích viết tên hồng y được chọn sao cho người khác không nhận ra chữ của mình và gấp lá phiếu hai lần để tránh bị người khác dòm ngó.
Sau đó, từng vị hồng y bước lên bàn thờ, đứng dưới bức họa phẩm “Last Judgment” của Michelangelo. Sau khi quỳ xuống cầu nguyện một lát, vị hồng y đọc lại lời cầu nguyện xin Chúa hướng dẫn chọn người Chúa muốn chọn, bỏ lá phiếu vào một cái đĩa tròn, rồi dùng đĩa này “đổ” lá phiếu vào một cái ly.
Sẽ có ba vị hồng y được chọn ngẫu nhiên để đếm phiếu, và ba vị khác, cũng ngẫu nhiên, được chọn để kiểm tra việc đếm phiếu của ba vị hồng y kia.
Mỗi hồng y ghi nhận tổng số phiếu sau khi mỗi lá phiếu được đọc lên. Mỗi lá phiếu sau đó được xâu bằng một cây kim vào một sợi chỉ. Sau khi kết thúc bỏ phiếu, sợi dây này được cột lại. Nếu không có ai được bầu, vòng bỏ phiếu thứ nhì sẽ được tiến hành ngay, sau khi đốt số phiếu của vòng thứ nhất.
Tất nhiên, lúc này khói có màu đen, vì được bỏ hóa chất và rơm vào, cho thấy chưa chọn được Giáo Hoàng.
Khi chọn được Giáo Hoàng, phiếu cũng bị đốt, có thể dùng hóa chất khác hoặc không, để khói có màu trắng. (Ð.D.)
