Phế!

Huy Phương

Một hoạt cảnh trong chương trình "Tạ Ơn Người Thương Binh VNCH" do Hội Đồng hương Quảng Nam – Đà Nẵng tổ chức năm 2016. (Hình: Văn Lan/Người Việt)

Không phải tôi muốn bắt chước nhà văn Song Thao ở Canada, dùng tựa đề độc đáo cho bài viết của mình bằng chỉ một tiếng trong suốt mười mấy tác phẩm của anh.

Trong những ngày cuối năm, có dịp tham dự nhiều buổi gây quỹ để giúp thương binh VNCH của các hội đoàn, trong lòng tôi vẫn bất như ý về tiếng “phế” đi kèm với hai tiếng thương binh, mà lại thương binh VNCH, anh em, bạn bè, chiến hữu của tôi!

Tôi không biết ngày trước, ở trong Bộ Cựu Chiến Binh của chúng ta, có một nhân vật “trí tuệ,” “thông thái” nào, quen lối bàn giấy, quan liêu, trịch thượng, đã có cái sáng kiến thêm chữ “phế” vào đây, vì trước đó không hề nghe đến ba tiếng “Thương Phế Binh!”

Dù chúng ta có gọi họ là Quý Ông, viết hoa, có đóng khung mạ vàng, tô vẽ hoa lá cho nó đi nữa, thì trong nghĩa của chữ, chúng ta vẫn coi thường anh em thương binh là “đồ bỏ đi.”  Phế chỉ có nghĩa là “bỏ đi, không dùng nữa” như ta vẫn thường gọi phế liệu, phế tích. Một người đã xả thân cho tổ quốc, hy sinh một phần thân thể mình cho đại cuộc, khi không còn cầm súng ra trận nữa thì chúng ta có quyền gọi họ là “đồ bỏ” hay sao?

Thời còn hoạt động trong Hội H.O. Cứu Trợ TPB-QP-VNCH của bà Nguyễn Hạnh Nhơn chúng tôi đã nhiều lần đề nghị bỏ chữ Phế trong danh xưng “Thương Phế Binh,” nằm trong cái tên của Hội, nhưng quả thật đây là một chuyện bất khả thi. Mấy tiếng này người ta đã nhìn quen mắt, nói quen miệng, in trên hàng nghìn bích chương, trang báo, trên logo… thay đổi nó cũng nhiêu khê, phiền toái và tốn kém, như nước Mỹ muốn thay hệ thống đo lường từ gallon sang litre, từ inch sang centimetre hay từ mile sang kilometre vậy! Tôi chỉ còn một phản ứng tiêu cực là khi viết bài tường thuật, lén bỏ chữ “phế” đi mà không ai để ý!

Thôi thì cứ để vậy, có chết ai, có thiệt hại tài sản ai đâu, mà cái này có từ cả chục năm trước rồi, chưa có thấy ai than phiền hay khiếu nại gì cả.

Có người còn lên án chúng tôi là “chẻ sợi tóc làm tư,” “vạch lá tìm sâu,” lắm điều, nói chuyện “ruồi bu!” Tệ hại và vô ý thức hơn nữa, có kẻ còn cho chữ “thương binh” là chữ Việt Cộng, còn chữ “thương phế binh” mới là của ta!

Theo tôi, chúng ta có bổn phận phải làm cho chữ Việt mỗi ngày mỗi trong sáng, ý nghĩa chứ không phải tùy tiện, ngu ngơ. Nếu chúng ta dịch từ tiếng “thương binh” sang Anh Ngữ thì chỉ có thể là “Disabled Veterans” (cựu chiến binh thương tật) mà thôi. Nếu ai đó cắc cớ hỏi ta dịch chữ “phế” trong chữ “thương- phế- binh” thì chúng ta phải nói làm sao, hay là dịch thêm một tiếng nữa, để cho người Anh, người Mỹ… biết thương binh của chúng ta được danh giá thêm một chữ, gọi họ là những người “bỏ đi!” Vì sao thương binh đối với người Việt lại đính kèm có một tiếng mang tính chất kỳ thị như vậy, nhất là trong văn hoá của nước Mỹ, kỳ thị là một trọng tội.

Theo tôi chữ “phế’ nên dùng cho những người “ăn hại, đái nát,” những người được đánh giá là một kẻ vô dụng, đã chẳng làm được một việc gì có ích cho nhân quần mà còn lại làm phương hại đến lợi ích của người khác. Trên đời này đã có những nhân vật “tai to, mặt lớn” nhưng suốt đời chỉ ăn bám vào xã hội, vun quén cho bản thân và gia đình, sống vô ích, chưa bao giờ tự nhận mình là “đồ bỏ đi,” mà dám gọi những người đã cống hiến tuổi thanh xuân, để nhận chịu một quãng đời đau khổ, nghèo đói là “phế!”

Đài truyền hình SBTN và Trung Tâm Asia đã mười một lần tổ chức gây quỹ quy mô cho thương binh VNCH với slogan “Cám Ơn Anh, Người Thương Binh VNCH” không có chữ “phế,” mà nghe ra cũng danh chính, ngôn thuận.

Con người ta ngại thay đổi, dù là sự thay đổi đúng, điều này do đầu óc thủ cựu, nhắm mắt, cứ theo vết xe cũ mà đi. Mười lần như một tôi đã nghe người ta mở đầu bài hát quốc ca bằng câu : “Này công dân ơi! Quốc gia đến ngày giải phóng” thay vì “đứng lên đáp lời sông núi!” Rồi thì các gia đình Phật Tử cũng hát bài đạo ca: “Phật Giáo Việt Nam thống nhất Bắc Nam Trung từ đây!” Giải phóng thật sao? Thống nhất Bắc Nam Trung hồi nào?

Nhiều người cứ nghĩ là không sao, chẳng hại gì và cứ như đàn cừu theo đường mòn trên núi mà đi! Nếu một ngày kia, nếu con em chúng ta lớn lên trên đất Mỹ, hay một người bạn ngoại quốc của chúng ta, thắc mắc đòi chúng ta giải thích vì sao có chữ “phế” trong “Disabled Veterans,” hay bài quốc ca VNCH nhắc đến “ngày giải phóng,” Phật Giáo Việt Nam nhờ đâu mà “thống nhất Bắc-Nam-Trung,” thì chúng ta trả lời và biện bạch thế nào cho hợp lý, hợp tình?

Thưa anh em thương binh, những người đã đau đớn thể xác lại thêm nỗi đau đớn tinh thần của người lính thất trận. Võ công đành phế bỏ, không còn cho lúc dụng binh, nhưng con người và khí tiết của các Anh vẫn còn sáng ngời, xin gọi các anh là những người thương binh anh hùng của tổ quốc, và chưa bao giờ là “phế!” (Huy Phương)


Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

Cưỡng chế, phá hủy nhà dân rồi nói ‘do dân đồng ý’

Hàng chục dân oan Vườn Rau Lộc Hưng đã trở về mảnh đất đã bị nhà cầm quyền san phẳng hồi tháng trước để cùng nhau giương biểu ngữ “không đồng ý nhận hỗ trợ của nhà nước".

Liên minh quân sự Nga-Hoa (1/4)

video
Khi thăm các nước Âu Châu, ngoại trưởng Hoa Kỳ Mike Pompeo cảnh báo rằng Trung Cộng và Nga là hai mối đe dọa cho thành quả dân chủ.

Liên minh quân sự Nga-Hoa (2/4)

video
Khi thăm các nước Âu Châu, ngoại trưởng Hoa Kỳ Mike Pompeo cảnh báo rằng Trung Cộng và Nga là hai mối đe dọa cho thành quả dân chủ.

Công tố viên muốn Paul Manafort lãnh bản án tới 25 năm tù

Các công tố viên trong văn phòng điều tra viên đặc biệt Robert Mueller hôm Thứ Sáu nộp hồ sơ yêu cầu có bản án nặng nề cho ông Paul Manafort.

Bị cha bắt uống rượu ‘cho quen’, thiếu niên Trung Quốc suýt chết

Một thiếu niên Trung Quốc 13 tuổi phải vào bệnh viện cấp cứu khi bị ngộ độc rượu, sau khi cha của em bắt uống rượu trắng để tăng "tửu lượng"

Cuba tố cáo Mỹ bí mật đưa quân đội đến gần Venezuela

Cuba vừa tố cáo Mỹ đang bí mật di chuyển các lực lượng đặc biệt đến gần Venezuela hơn, trong kế hoạch can thiệp vào quốc gia Nam Mỹ này, lấy cớ vì có khủng hoảng nhân đạo.

Tùy viên báo chí Tòa Bạch Ốc được điều tra viên đặc biệt phỏng vấn

Tùy viên báo chí Tòa Bạch Ốc, bà Sarah Sanders, hôm Thứ Sáu xác nhận với đài CNN rằng văn phòng điều tra viên đặc biệt đã phỏng vấn bà.

Little Saigon: Chùa Viên Minh sau vụ cháy lại mất con dấu

Sư Cô Thích Nữ Diệu Phước, trụ trì chùa Viên Minh, vừa phát hiện con dấu của chùa bị mất sau khi cùng nhân viên của công ty bảo hiểm vào trong chùa để làm việc.

Chờ Chánh Án John Roberts phán xử

Một số luật sư của Tòa Bạch Ốc cho biết Tổng Thống Donald Trump có thể kiếm chỗ này, chỗ khác trong ngân sách, thế nào cũng đủ $7 tỷ hay $8 tỷ để xây bức tường biên giới; mà không cần phải công bố tình trạng khẩn trương.

Westminster: Phó thị trưởng Kimberly Hồ dọa kiện nghị viên Tài Đỗ

Cuộc họp Hội Đồng Thành Phố Westminster tối Thứ Ba, 12 Tháng Hai, bỗng dưng trở nên đầy kịch tích khi Phó Thị Trưởng Kimberly Hồ cho rằng Nghị Viên Tài Đỗ “làm mất danh dự” bà và đe dọa kiện ông.