TORONTO – Hàng trăm người Canada, trong đó có một nghị sĩ thuộc đảng Tự Do, có liên quan đến hồ sơ Panama, vụ rò rỉ giao dịch tài chính lớn nhất thế giới vừa được đưa ra công luận.
Hôm qua, hơn một trăm tổ chức truyền thông trên toàn thế giới, dưới sự điều phối của Hiệp Hội Các Ký Giả Ðiều Tra Quốc Tế có trụ sở Washington, DC vừa công bố tài liệu mang tên Panama Papers, bộ sưu tập tài liệu khổng lồ tiết lộ một hệ thống trốn thuế rộng khắp toàn cầu.
Panama City, nhìn từ trên cao. (Hình: AP Photo/Arnulfo Franco)
Hồ sơ rò rỉ này bao gồm hơn 4.8 triệu email, 3 triệu hồ sơ dữ liệu và 2.1 triệu hồ sơ dạng PDF từ công ty luật Panama Mossack Fonseca, nơi được biết như là một cơ sở chuyên tạo các công ty bỏ bọc để che giấu tài sản cho những cá nhân muốn trốn thuế trong nước mình.
Trong số các hồ sơ này là thông tin về tài sản ở nước ngoài của hàng trăm người dân Canada, bao gồm luật sư, doanh nhân, giám đốc điều hành các công ty khai thác mỏ, và thậm chí cả những kẻ lừa đảo từng được nhiều người biết đến. Tuy nhiên, không ai trong số họ là những nhân vật nổi tiếng.
Theo đài phát thanh CBC, trong số nhiều tổ chức tài chính có liên quan đến công ty luật tài chính Panama Mossack Fonseca là RBC – Ngân hàng Hoàng gia Canada tổ chức tài chính đã sử dụng dịch vụ của công ty Mossack Fonseca để thiết lập ít nhất là 370 công ty nước ngoài trong những năm qua.
Bên cạnh ngân hàng RBC, báo Toronto Star tìm thấy khoảng 350 danh tính người Canada. Còn theo thông tin từ CBC, có 450 tên Canada trong danh sách, bao gồm Thượng Nghị Sĩ Pana Merchant thuộc đảng Tự Do ở Saskatchewan. Ðài CBC cho biết, chồng bà Pana, ông Tony Merchant, đã chuyển gần $2 triệu ra nơi trú ẩn tài chính ở nước ngoài sau một trận chiến với cơ quan thuế Canada.
Trong email gửi đến tờ Globe and Mail và CBC, bà Tanis Feasby, phát ngôn viên của RBC cho biết ngân hàng “hoạt động trong khuôn khổ pháp luật và quy định của mỗi quốc gia,” khẳng định việc “trốn thuế là bất hợp pháp” và “chúng tôi đã có chính sách và thủ tục kiểm soát để phát hiện, ngăn chặn việc trốn thuế thông qua RBC.”
“Có một số lý do hợp pháp để thiết lập một công ty cổ phần,” người phát ngôn nói thêm. Nhưng “nếu có lý do để tin rằng người khách hàng đang tìm cách vi phạm luật hình sự bằng cách trốn thuế, chúng tôi sẽ báo cáo các hành vi phạm pháp và không làm kinh doanh với khách hàng đó.”
Giới chuyên môn về tài chính cho biết, thực ra, phần lớn các giao dịch tài chính này là hoàn toàn hợp pháp. Ðối với một số giao dịch kinh doanh quốc tế, việc đăng ký công ty ở nước ngoài còn là một lựa chọn hợp lý. Tuy nhiên, lối tránh thuế như thế luôn đi kèm với một chi phí rất lớn đến lợi ích của công cộng.
Theo các chuyên gia thống kê Canada, hiện nay, dân Canada có $199 tỷ đầu tư các loại trong những thiên đường thuế ở nước ngoài trên toàn thế giới nhưng đấy chỉ là một phần nhỏ của tổng số tài sản Canada ở nước ngoài.
Không ai có thể biết được con số thất thu thuế từ những nơi ẩn trú này, nhưng theo ước tính đáng tin cậy từ sở thuế Canada là khoảng $6 tỷ đến $7.8 tỷ mỗi năm.
Hiện nay, báo Toronto Star và đài phát thanh CBC là những phương tiện truyền thông duy nhất ở Canada có quyền truy cập vào hồ sơ Panama, trong đó bao gồm các chi tiết thông tin khách hàng như email, thư từ pháp lý, báo cáo tài chính, hồ sơ công ty và hình ảnh hộ chiếu,…
Những ngày tới đây, tờ Toronto Star hứa hẹn sẽ tiết lộ nhiều chi tiết hơn, trong đó có việc vén bức màn che giấu công ty đang sở hữu một họa phẩm kiệt tác của họa sĩ Amedeo Modigliani từng được cho là đã bị đánh cắp bởi Ðức Quốc Xã; và một luật sư người Canada ở Dubai từng cung cấp dịch vụ pháp lý cho gần 900 công ty ẩn mình trong thiên đường thuế tại Panama, kể cả một số có quan hệ với cuộc xung đột bạo lực ở Syria. (L.Q.T.)
