Chính phủ Trung Quốc chính thức lên tiếng cảnh cáo Canada sau một bước tiến mới trong quan hệ với Đài Loan khi hai nước vừa ký một hợp đồng nhằm giảm ma sát thương mại giữa hai nước.
Đại sứ Rong-chuan Wu, đại diện Văn Phòng Kinh Tế Văn Hóa Đài Bắc tại Ottawa trong một buổi lễ trao giải của Taipei Film, năm 2013. (Hình: website Taiwanngo.tw)
Hôm Thứ Sáu, Bộ Ngoại Giao Canada cho biết, Đài Loan và Canada vừa ký một thỏa thuận để ngăn chặn việc đánh thuế thu nhập hai lần trong hai nước. Thỏa thuận này được ký kết giữa Rong-chuan Wu, đại diện Văn Phòng Kinh Tế Văn Hóa Đài Bắc tại Ottawa và Mario Ste-Marie, giám đốc điều hành Văn Phòng Thương Mại Canada tại Đài Bắc, dự trù sẽ có hiệu lực vào ngày 1 Tháng Giêng năm 2017, sau khi hai bên hoàn thành các thủ tục cần thiết trong nước.
Canada từng ký một thỏa thuận tương tự với Trung Quốc vào năm 1986.
Đây là bước tiến mới nhất trong quan hệ giữa Canada và Đài Loan, bất chấp những nỗ lực ngăn cản liên hệ chính thức giữa Ottawa và Đài Bắc trong nhiều thập kỷ gần đây của Trung Quốc.
Các cuộc đàm phán về thỏa thuận này bắt đầu từ năm 2000 dưới thời chính phủ Jean Chretien. Phần lớn sau đó được hoàn tất dưới thời chính phủ Stephen Harper, là một trong các ưu tiên phải hoàn thành về giao dịch thương mại quốc tế.
Giai đoạn hoàn tất của nó đến với chính phủ Justin Trudeau khi đảng Tự Do cầm quyền đang theo đuổi một quan hệ gần gũi hơn với Trung Quốc đại lục. Kể từ khi nhậm chức, chính quyền Trudeau cho biết họ muốn tiến tới một thỏa thuận thương mại tự do với Bắc Kinh, một quan hệ sâu sắc mà mà Trung Quốc từ lâu mong đợi.
Lâu nay, Trung Quốc coi Đài Loan là một tỉnh nhỏ, rất nhạy cảm với các giao dịch của đảo quốc với các nước khác và thỏa thuận về thuế này lại được ký kết cùng lúc một quan chức Trung Quốc cao cấp hàng thứ tưởng đến Ottawa để bàn về khả năng mở ra các cuộc đàm phán thương mại tự do.
Trong một tuyên bố từ Bắc Kinh, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Hồng Lợi cảnh cáo Canada phải “tuân thủ các nguyên tắc một nước Trung Quốc và thận trọng đối phó với các vấn đề có liên quan.”
Hồng Lợi cho biết Trung Quốc “không phản đối bất cứ quốc gia nào có quan hệ ngoại giao với Trung Quốc tiến hành các giao tiếp về dân sự kinh tế, thương mại, văn hóa với Đài Loan.” Nhưng Trung Quốc “cương quyết chống lại” việc ký kết “bất kỳ thỏa thuận nào trong một bản chính thức.”
Canada và Đài Loan hiện chia sẻ các quan hệ xã hội và thương mại quan trọng. Hiện có khoảng 50,000 người mang hộ chiếu Canada sống tại Đài Loan, và khoảng 200,000 người gốc Đài Loan đang sống ở Canada. (L.Q.T.)
