College seniors, weeks from graduation, face uncertain future


Photo courtesy of www.dailycaller.com


 


 


By MEGHAN FARNSWORTH


 


          Meredith Ballard is an economics major at Colorado College. But when she began her senior year last fall, she started feeling she was spending more time traveling to job interviews than going to class.


          “It got stressful,” said Ballard, 22, of Green Oaks, Ill. “I had to work on my thesis on top of having a very difficult class while trying to land a job.”


          The employment market may be picking up, but graduating seniors like Ballard — who ultimately landed a job with a Chicago advertising agency, starting in May — have in many cases known nothing during their college careers but economic turbulence and high unemployment. And they’re facing their futures with more anxiety than ever.


          “Nowhere has the economic impact been as traumatic [as] for college seniors graduating in the last four years,” said Richard Berman, director of career services at Oberlin College in Ohio.


          To forestall entering the job market, this year’s soon-to-be-graduates are taking unpaid internships or social-service work, going to graduate school, or even trying to start their own businesses.


          Those who are searching for jobs are making it a higher priority than schoolwork. Gone is the luxury of taking it easy senior year.


          There are some glimmers of hope. The unemployment rate for recent graduates is 6.2 percent, lower than the overall rate and the lowest since the start of the recession. And employers surveyed by the National Association of Colleges and Employers said they planned to hire 10.2 percent more newly minted graduates this year than last year.


          Still, the odds for job seekers in many fields remain long.


          “This year’s seniors are landing more interviews, but I think it’s more a function of their tenacity” than an increase in the number of jobs available, said Lisa Kastor, director of career services at the College of Wooster in Ohio.


          Jacob Meyers of Elyria, Ohio, for example, has applied for 35 different positions and gotten three interviews, but no offers.


          “I just don’t want to be floating around after college,” said Meyers, 22, who is job-hunting while finishing requirements for his triple major in English, theater, and gender, sexuality and feminist studies at Oberlin. “There just seems to be this pressure from everywhere. Everyone is looking for a job. Even my mom is dead-set on me finding one. She’s scared, too.”


          At Washington and Lee University in Virginia, 15 students applied to meet on campus with a recruiter for an investment bank. Six got interviews. The bank has one position available.


          “The employers are doing a lot more screening,” including remotely by Skype before even entertaining the idea of an in-person interview, said Beverly Lorig, director of career services at Washington and Lee. “There’s less willingness to consider a ‘maybe’ candidate.”


          Meanwhile, students and their families have been subjected to an unrelenting chorus of bad news from the job front.


          “It bruises the psyche of your graduating class,” Lorig said. “There’s stress with seniors, and there’s stress with parents. It’s really important that we teach students to be resilient in these times. I fear that a lot of seniors withdraw after they get roughed up a bit with the rejections.”


          Many students have reason to be worried. Those who took out loans for college are now graduating with an average debt of more than $25,000 — twice the 1996 figure — according to the U.S. Department of Education.


          Some students say they are beginning their job-search process a year before graduation, and they are networking more often with college alumni.


          “Just because the front door to an organization is tighter, and therefore harder to open, doesn’t mean that there aren’t side doors into it,” Berman said. “One has to build networking opportunities through recent grads and alumni.”


          For Lauren Martinez of Redmond, Wash., the time she took to job-hunt last semester paid off: The senior economics major at Macalester College found a job at a financial consulting firm in California.


          But Martinez said the offer came at the expense of time and energy she could have applied toward schoolwork.


          “My grades suffered at the beginning of the semester when I was spending so much time traveling to interviews, practicing interviewing, and filling out applications,” Martinez said. “It was all so overwhelming.”


          Still, she’s glad she has a job. “It’s definitely a relief to know that I’ll have a paycheck. With that in mind, the rest of my senior year will be a lot easier.”


          Emily Fukunaga, a senior economics major at Colorado College, started job hunting last semester while also trying to complete her senior thesis. She landed a merchandising job at a company that sells luxury consumer goods in Hong Kong, where she will move after graduation.


          “I had a handle on [the job process], but it was time consuming,” Fukunaga said.


          Students don’t really have much choice, said Philip Gardner, director of research for the Collegiate Employment Research Institute at Michigan State University.


          “It takes time and preparation to delve into the current job market,” Gardner said. “The pressure is higher, and the outcome is more ambiguous if students begin their job searching as late as spring semester” of senior year.


          More students are also trying to get jobs with programs such as the Peace Corps, AmeriCorps, Catholic Charities and City Year. Teach For America, which has seen applications increase from 18,000 in 2007 to 47,000 last year, says it’s already broken that record this year.


          “Most of my friends who are really unsure of what they are doing career-wise are going into Teach For America,” Fukunaga said.


          Her college also held a weekend-long workshop for seniors interested in entrepreneurship.


          “The job market is so poor,” said Darlene Garcia, a career counselor at Colorado College who organized the workshop, that “they’d rather start their own businesses.”


This article is reprinted courtesy of The Hechinger Report.


 


 


 

Truyền thống, đua thuyền, thời thắt lưng buộc bụng


Lê Mạnh Hùng


 


Cuộc đua thuyền truyền thống hàng năm giữa hai trường Ðại Học Oxford và Cambridge đúng vào khoảng lễ Phục Sinh là một trong những truyền thống thể thao của Anh.


Trên một phương diện nào đó, đây chính là một trong những chuyện có thể nói là lỗi thời của nước Anh: một cuộc đua thuyền giữa hai trường đại học với đầy những nghi thức lộng lẫy của quá khứ mà một trong những đặc điểm cuộc đua không phải để tranh một giải thưởng nào mà chỉ là mang danh dự của trường ra tranh đua mà thôi. Ðây là một lúc mà người ta có thể thấy những giới thượng lưu Anh tụ tập hai bên bờ sông ăn picnic từ những giỏ đồ ăn mua từ cửa hàng hạng sang Fortnum & Mason và tưởng tượng rằng thế giới vẫn không có gì thay đổi kể từ khi cuộc đua này được tổ chức lần đầu vào năm 1829.


Nhưng thế giới đã thay đổi và cuộc đua thuyền Oxford-Cambridge dọc theo sông Thames cũng trở nên một cái gì biểu tượng hơn là một cuộc đua thuyền tầm thường. Trong những năm gần đây, nó đã là mục tiêu của một cuộc đấu tranh mới, giữa những người coi nó như là một biểu tượng của một nước Anh bị trói buộc bởi giai cấp và truyền thống và những người chống lại.


Cuộc đấu tranh này thường được diễn ra một cách ôn hòa theo kiểu Anh. Cố nhiên những người phản đối trong những năm gần đây đã ồn ào đẩy những biểu ngữ của họ vào trước ống kính truyền hình của những đài truyền hình như đài BBC vốn truyền hình ảnh của cuộc đua và những cảnh ăn nhậu hai bên bờ sông cho cả thế giới theo dõi. Nhưng cho đến năm nay những phản đối này đã không làm cho cuộc đua bị ảnh hưởng phải hoãn lại.


Nhưng thứ bảy tuần qua, cuộc đua này đã đến một kết cục khác. Khi hai chiếc thuyền đua đi được khoảng một nửa đoạn đường trong đoạn đường đua 4 miles thì một anh chàng người Úc râu xồm trong bộ đồ bơi ấm mà trước đó đã đăng một bài tiểu luận trên mạng Internet có tên là “Elitism Leads to Tyranny” đã nhảy xuống sông và bơi thẳng đến chặn đường hai con thuyền. Sự hiện diện của chàng phá đám này đã tạo ra e ngại đủ để trọng tài cuộc đua phải vẫy cờ đỏ tạm ngưng cuộc đua. Sau nửa giờ tạm ngưng trong lúc anh chàng phản đối này bị đưa lên một chiến tầu tuần của cảnh sát, cuộc đua được tái tục nhưng ngay sau đó mái chèo hai chiếc thuyền đụng nhau khiến một mái chèo trong chiếc thuyền của Oxford bị gãy một mảnh. Với chỉ có bảy tay chèo trên chiếc thuyền của Oxford, Cambrdige đã thắng một cách dễ dàng cuộc đua này. Anh chàng phản đối người Úc này bị còng tay và truy tố về tội phá rối trật tự trị an, và một số người theo phe Oxford thì than phiền rằng trọng tài đáng lẽ phải cho đua lại từ đầu. Và trái với mọi năm, cuộc đua năm nay không có lễ ăn mừng sau cuộc đua: không những bài diễn văn tưởng thưởng và không mở rượu sâm banh. Và báo chí Anh hôm Chủ Nhật thì đầy những lời báo động về khả năng được bắt chước cuộc phản đối này trong Thế Vận Hội sẽ được tổ chức tại Luân Ðôn vào mùa Thu này.


Chính phủ Anh dự trù sẽ triển khai 25,000 cảnh sát và quân đội để giữ trật tự trị an cho Thế Vận Hội, nhưng quan tâm của họ tập trung chính vào việc ngăn chặn các cuộc tấn công khủng bố; các chuyên gia về an ninh thì nói rằng sẽ khó khăn hơn nhiều trong việc ngăn chặn một anh chàng đơn độc nào đó phá hoại một cuộc đua bằng cách chạy ào ra thao trường chẳng hạn. Những quan ngại đó có thể đóng một vai trò trong việc tòa án Anh xét xử chàng Úc phá hoại cuộc đua thuyền năm nay. Theo các luật sư chàng Úc này có thể phải lãnh án nặng hơn bình thường.


Nhưng đó là chuyện tương lai. Vào lúc này, cuộc tranh luận tại các câu lạc bộ và quán rượu tại Anh tập trung chính vào cuộc tranh cãi về cuộc đua. Cuộc đua thuyền này có đáng được làm ồn ào và sự chú ý của các phương tiện truyền thông như hiện nay không? Ðặc biệt là tại nước Anh hiện nay khi mà vấn đề giai cấp và những ưu đãi dành cho giai cấp thượng lưu nay lại xuất hiện trong các cuộc tranh luận về chính trị.


Suy thoái kinh tế, thất nghiệp và nợ quốc gia tăng vọt đã được giải quyết bằng những biện pháp khắc khổ gay gắt của chính phủ của ông David Cameron, một nhà bảo thủ giầu có tốt nghiệp trường trung học Eton College – một thành trì của tầng lớp giầu có – sau đó lên học tại Ðại Học Oxford, một thành trì khác, và cuối cùng lấy con gái của một vị tử tước. Ðảng Lao Ðộng đối lập đã lấy lại được một sự ủng hộ mạnh mẽ của dân chúng bằng cách diễn dịch những cắt giảm ngân sách và tăng thuế như là một cuộc tấn công vào những người nghèo khó tại nước Anh bởi một tầng lớp triệu phú thượng lưu không có khái niệm nào về những chật vật của sự kiếm sống.


Cuộc đua thuyền Oxford-Cambridge này không phải là không có những nghịch lý của nó. Bản chất thuần túy Anh của nó không ngăn chặn được cả hai bên, Oxford và Cambridge, tuyển dụng những “lính đánh thuê” nước ngoài đến chèo cho họ. Trong số 18 tay chèo tham dự (8 người chèo và 1 người lái cho mỗi thuyền) có đến 11 người không phải là người Anh (trong đó có 5 người Mỹ). Trong khi đó anh chàng chống lại chủ nghĩa thượng lưu (elitism), Trenton Oldfield thì cũng chính mình là sản phẩm của một trường đại học thượng lưu khác của Anh, trường London School of Economics (LSE), một trường trước đó có truyền thống khuynh tả lâu dài (nó được thành lập bởi Sidney Webb và Fabian Society, một tổ chức cánh tả chủ trương một chủ nghĩa xã hội không phải Marx vào năm 1895) nhưng sau này đã trở thành một thành trì của chủ nghĩa tư bản với nhiều giáo sư thỉnh giảng từ Mỹ sang.

UCLA mistakenly tells students they’re in

LOS ANGELES ― Officials at UCLA have been left to apologize to nearly 900 students who received emails that led the high school seniors to believe the school had accepted them. In actuality, they were placed on the waiting list.


UCLA is one of the most highly competitive campuses in the nation. For the Fall 2011 semester, UCLA accepted just one-fourth of the nearly 62,000 applicants. The average SAT score of those admitted was 2026 on a scale of 2400.


For the full story on the admissions letter snafu, read the reporting from today’s Los Angeles Times: http://latimesblogs.latimes.com/lanow/2012/04/ucla-apologizes-for-wrongly-telling-894-students-theyre-accepted.html 

Trung Quốc không muốn Nga khai thác dầu khí Biển Ðông


Tham mưu trưởng quân đội Việt Nam đến Bắc Kinh


 


BẮC KINH (NV) – Bắc Kinh bày tỏ mong muốn các công ty của các nước ngoài khu vực nên tránh liên quan đến các vùng đang có tranh chấp trên Biển Ðông.










Dàn khoan dầu do Việt Nam chế tạo với phần lớn bộ phận sản xuất nội địa. (Hình: Dân Trí)


Tân Hoa Xã hôm 11 tháng 4 thuật lời Phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Trung Quốc Lưu Vi Dân nói như vậy khi được yêu cầu bình luận về các tin tức liên quan đến một công ty của Nga thỏa hiệp với công ty dầu khí quốc doanh Việt Nam khai thác dầu khí trên Biển Ðông.


Trước đó, ngày 5 tháng 4, công ty khí đốt quốc doanh của Nga, Gazprom, loan tin đã ký thỏa thuận với tập đoàn quốc doanh Petro Vietnam để hợp tác khai thác khí đốt ở hai lô 5.2 và 5.3 trên thềm lục địa Việt Nam. Trên hai lô này có các mỏ Hải Thạch và Mộc Tinh đã từng được loan báo có trữ lượng khoảng 55.6 tỉ m3 khí đốt.


Gazprom dự trù sẽ cùng đối tác Việt Nam khoan 16 giếng ở độ sâu từ 2,000m đến 4,600m.


Trước đây, công ty BP của Anh quốc đã khoan thăm dò và tìm thấy khí đốt và khí hóa lỏng nhưng đã ngưng lại trước các áp lực của Bắc Kinh.


Khác với những lời lẽ đe dọa Ấn Ðộ rất nặng, Trung Quốc lần này, với Nga, có vẻ nhẹ nhàng hơn khi chỉ yêu cầu các công ty “ngoài khu vực” tránh các nơi đang có tranh chấp chủ quyền lãnh thổ.


Lô 5.2 và 5.3 thuộc khu vực bồn trũng Nam Côn Sơn cách bờ biển Việt Nam khoảng 200 hải lý. Tương tự như các lô 127 và 128 (ngoài khơi Khánh Hòa) Ấn Ðộ ký với Petro Vietnam, các lô 5.2 và 5.3 cũng có cái vạch “Lưỡi Bò” vắt chéo.


“Trung Quốc hy vọng các công ty của các nước bên ngoài khu vực tôn trọng và hậu thuẫn cho các nỗ lực của các bên liên quan nhằm giải quyết tranh chấp qua các cuộc đàm phán song phương.” Tân Hoa Xã thuật lời Lưu Vi Dân nói trong cuộc họp báo ở Bắc Kinh.


Tuy nói rằng “Trung Quốc hy vọng các bên liên quan gặp nhau ở giữa đường” và tránh để các nước ngoài khu vực xía vào, Lưu Vi Dân vẫn nói Trung Quốc có chủ quyền không thể tranh cãi với quần đảo Trường Sa và vùng biển chung quanh.


Trung Quốc chỉ đến chiếm một số đảo nhỏ và bãi san hô thuộc quần đảo Trường Sa từ năm 1988 đến năm 1995 do các lực lượng Việt Nam và Philippines canh giữ. Nhưng nay không những tuyên bố chủ quyền toàn thể đối với quần đảo này “không thể tranh cãi” mà còn vẽ đường “Lưỡi Bò” tuyên bố chủ quyền chiếm hơn 80% của Biển Ðông.


Nhiều đoạn “Lưỡi Bò” liếm sâu vào các vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, Philippines, Malaysia, Indonesia và Brunei, bất chấp Công ước Quốc tế về Luật Biển (UNCLOS) mà Trung Quốc và các nước trong khu vực đều là thành viên.


Báo Philippines bình luận Trung Quốc chỉ chiếm được một vùng biển tổng cộng 13% nhưng lại “đòi nuốt cả.”


Trong lúc tình hình Biển Ðông đang có dấu hiệu căng thẳng trở lại thì tổng tham mưu trưởng quân đội Việt Nam, Thượng Tướng Ðỗ Bá Tỵ, cầm đầu một phái đoàn sang thăm Trung quốc.vào hôm 11 tháng 4.


Tờ Quân Ðội Nhân Dân của Bộ Quốc Phòng Việt Nam loan tin này nói phái đoàn của ông Tỵ sang Trung Quốc theo lời mời của Tổng tham mưu trưởng quân đội Trung Quốc Trần Bỉnh Ðức. Tuy nhiên, bản không cho biết phái đoàn cao cấp này gồm những ai khác ngoài ông Tỵ.


Chuyến thăm viếng của phái đoàn quân sự Ðỗ Bá Tỵ diễn ra trong bối cảnh đang có những căng thẳng về chủ quyền diễn ra trên Biển Ðông giữa Trung Quốc và Việt Nam. Từ đầu năm đến nay, Việt Nam đã nhiều lần phản đối Trung Quốc xâm phạm chủ quyền lãnh thổ từ tổ chức du lịch, chuẩn bị gọi thầu dò tìm dầu khí ở khu vực quần đảo Hoàng Sa.


Tháng trước, Trung Quốc bắt giữ hai tàu đánh cá của Việt Nam kéo về đảo Phú Lâm và đòi tiền chuộc mỗi đầu người 70,000 nhân dân tệ (khoảng $11,000 USD). (TN)

Viet Nam court sentences woman to death for drug trafficking

From WIRE REPORTS


 


            A Sai Gon court has sentenced a 30-year-old woman to death for trafficking heroin and other drugs.


            Le Thi Thu Thao, a native of the Mekong Delta province of Ben Tre, appeared calm and at ease during the three-day trial, including after the verdict was announced.


            Two key members of her 13-member group, Pham Thi Hien and her 25-year-old boyfriend Tran Ngoc Thinh, reeived life sentences. The others got between four and 20 years.


            Thao left her parents and six siblings for Sai Gon when she was 16 and got married.


            After buying heroin for her addicted husband, she realized the massive profits the drug could generate and walked out on her husband to start a business she believed would make her rich quickly.


            Herself an addict, she used her good looks and charm to push drugs to customers at night clubs, the government said.


            In 2010 she met Hien at a casino in Cambodia, where the latter was selling foreign currencies and persuaded her to find sources to supply heroin to her group in Sai Gon.


            The law caught up with her in August 2010 when police officers in Sai Gon seized a consignment of 10,000 ecstasy tablets from Cambodia.


 

Cảnh sát viên California bị bắt vì tình nghi gian lận bồi thường lao động


SACRAMENTO (Sacbee) –Biện Lý quận Sacramento, tiểu bang California, hôm Thứ Ba loan báo việc truy tố một cảnh sát viên Tuần Lưu Xa Lộ California (CHP) về tội tình nghi gian lận bồi thường bảo hiểm lao động.


Theo cáo trạng, cảnh sát viên Tony Yao, 38 tuổi, nộp đơn xin bồi thường lao động hôm 11 Tháng Tám 2011, lấy lý do là bị chấn thương ở lưng khi tập sử dụng võ khí ở Học Viện Cảnh Sát hôm 13 Tháng Năm 2011. Khi xảy ra vụ này, cảnh sát viên Yao đang làm việc văn phòng.


Trong mấy tháng sau đó, ông Yao khai với các bác sĩ là ông quá đau lưng đến nỗi không thể làm những việc nhẹ nhàng nhất. Tuy nhiên văn phòng điều tra của CHP đã thu thập được nhiều chứng cớ, kể cả các đoạn ghi hình hoạt động của cảnh sát viên Yao liền mấy ngày, trong đó thấy ông ta có những hành động ngược hẳn lại những gì đã khai với bác sĩ.


Cuộc điều tra cũng cho thấy vào thời điểm ông Yao khai bị thương tích, ông không sử dụng máy tập mà ông cho rằng đã gây ra thương tật cho mình, theo thông cáo của văn phòng Biện Lý.


Giới hữu trách cũng nói rằng cảnh sát viên Yao không khai ra việc ông bị thương tích trước đó trong một tai nạn xe cộ nhưng không liên hệ gì đến công việc làm. (V.Giang)

Hai du học sinh Trung Quốc bị bắn chết ở Nam California:


LOS ANGELES (AP) – Hai sinh viên du học từ Trung Quốc, lái xe BMW, bị bắn chết gần trường University of Southern California (USC) vào rạng sáng thứ Tư.










Vết máu được tìm thấy trên tay nắm cửa của căn nhà mà một sinh viên chạy đến cầu cứu trong đêm 11 Tháng Tư, 2012, tại đại học USC, California. (Hình: Frederic J. Brown/AFP/Getty Images)


Cả hai nạn nhân đều là sinh viên tại đại học USC.


Cảnh sát đang lùng kiếm hung thủ, tẩu thoát bằng bộ nhưng chưa công bố một miêu tả nào về nhân dáng của hung thủ và nghi rằng đây là một vụ cướp xe.


Người sinh viên lái xe thoát ra và chạy đến một căn nhà ở kế cận, đấm cửa kêu cứu. Theo cảnh sát, không lâu sau đó cả hai sinh viên tên Ying Wu và Ming Qu đều qua đời.


Cảnh sát cho hay, vụ bắn xảy ra vào khoảng 1 giờ sáng lúc trời đang mưa, và đây có thể là vụ cướp của hoặc cướp chiếc BMW trị giá $60,000.


USC nằm trong trung tâm đô thị lớn của Los Angeles, chỉ cách các khu vực có nhiều băng đảng một dặm. Cũng theo cảnh sát, năm qua trong khu vực này có bốn người bị giết nhưng bạo động có giảm bớt 20%.


USC có số sinh viên ngoại quốc đông nhất so với các trường đại học trên toàn Hoa Kỳ. 19% trong tổng số 38,000 là từ nước ngoài, gồm 2,500 từ Trung Quốc. Ngoài ra sinh viên từ Trung Quốc chiếm gần một phần tư trong tổng số 724,000 du học sinh ngoại quốc theo học các trường đại học trên toàn Hoa Kỳ. (TP)

(Apple và các nhà xuất bản bị kiện về giá sách điện tử


WASHINGTON (AP) – Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ và 15 tiểu bang hôm Thứ Tư cùng kiện Apple và các nhà xuất bản lớn, vì bị cáo buộc tội âm mưu nâng giá sách điện tử (e-book), bằng cách tính thêm mỗi cuốn từ $2 đến $5, khiến giới tiêu thụ bị chịu phí tổn tổng cộng hơn $100 triệu trong hai năm qua.










Bộ Trưởng Tư Pháp Eric Holden trong cuộc báo tại Bộ Tư Pháp ở Washington hôm Thứ Tư, 11 Tháng Tư, 2012, loan báo vụ kiện Apple và các nhà xuất bản lớn về việc tăng giá sách điện tử, vi phạm luật chống độc quyền. (Hình: AP/Cliff Owen)


Bộ Trưởng Eric Holder nói tổng giám đốc các công ty đã cùng âm mưu loại bỏ sự cạnh tranh trong giới bán sách e-book. Ông phát biểu trong cuộc họp báo tại Bộ Tư Pháp: “Chúng tôi tin là người tiêu thụ phải chi ra thêm hàng triệu dollar cho những sách ăn khách nhất” do kết quả của sự âm mưu. Theo ông, chi phí thêm vào cho mỗi cuốn là từ $2 đến $3.


Hồ sơ kiện nói, các nhà xuất bản âm mưu thay vì bán sách ra rồi để cơ sở bán lẻ định giá thành thì họ lại biến giới bán lẻ thành “nhân viên” của họ, chỉ bán sách thay họ mà không được thay đổi giá cả do nhà xuất bản định sẵn. Âm mưu này đồng thời kêu gọi Apple bảo đảm trả huê hồng 30% cho mỗi cuốn sách bán được.


Thẩm phán trưởng về chống độc quyền, Sharis Pozen cho hay, ông Steve Jobs, hồi còn sinh thời và cũng là tổng giám đốc điều hành của Apple, từng bảo với các nhà xuất bản rằng, “khách hàng phải trả thêm chút đỉnh nhưng đằng nào đó cũng là điều mà các ông muốn phải không.”


Chính phủ liên bang đi đến thỏa thuận với ba trong số các nhà xuất bản gồm Hachett, HarperCollins và Simon & Shuster. Nhưng sẽ tiến hành kiện tại tòa án liên bang ở New York City, các công ty Apple và Holtzbrinck Publishers, làm kinh doanh dưới tên Macmillan, và The Penguin Publishing Co. Ltd., kinh doanh dưới tên Penguin Group.


Connecticut và Texas, hai trong số 15 tiểu bang nộp đơn kiện riêng, đi đến thỏa thuận với Hachette và HarperCollins, bồi hoàn $52 triệu cho khách hàng, dùng công thức dựa theo số tiểu bang tham dự và số e-book bán ở mỗi tiểu bang. Các tiểu bang khác có thể ký vào bản thỏa thuận. (TP)

Một người Anh có thể là cha của… 600 đứa con


Kết quả của thụ tinh nhân tạo


 


LONDON, Anh Quốc – Một thử nghiệm DNA mới, cho thấy chủ nhân người Anh của một bệnh viện thụ tinh nhân tạo có thể là cha của đến… 600 đứa con, qua việc bí mật cống hiến tinh trùng của mình.










Bertold Wiesner, người Anh, được cho là cha của từ 300 đến 600 đứa con từ tinh trùng của chính ông, trong thời gian ông làm chủ một bệnh viện thụ tinh nhân tạo hồi thập niên 1940. (Hình: Chụp từ Video của Huffington Post)


Một trong số những người con của ông cho rằng có thể ông làm vậy vì tin tưởng vào thuyết ưu sinh (eugenics), tức tạo cho có được một hậu duệ siêu việt, theo tường thuật của báo The Telegraph.


Ông Bertold Wiesner cùng vợ điều hành một bệnh viện thụ tinh nhân tạo trong thập niên 1940, có trách nhiệm giúp cho hơn 1,500 gia đình có thể có con. Hai trong số những người con ra đời tại bệnh viện này nhờ tinh trùng được hiến tặng là Barry Stevens và David Gollancz. Họ đi thử DNA mới hay là họ đều ra đời từ tinh trùng của ông Wiesner.


Gollancz cho hay: “Qua kết quả các con số tiêu chuẩn cho số hài nhi ra đời, kể cả sai số các trường hợp sinh đôi và sẩy thai, tôi ước chừng ông ta chịu trách nhiệm đối với từ 300 đến 600 người con.”


Trong mười tám người ra đời tại bệnh viện này trong thời gian từ năm 1943 đến 1962, hết hai phần ba có DNA trùng với của ông Wiesner. Tuy nhiên gần như khó thể xác định chính xác có bao nhiêu trong số 1,500 người con ra đời từ tinh trùng của ông ta vì bà Mary Barton, vợ ông, đã hủy tất cả hồ sơ của bệnh viện. Riêng cá nhân ông Wiesner thì ông đã qua đời từ hồi thập niên 1970.


Báo Toronto Star tường thuật rằng ông Wiesner ra đời ở Áo và là một “cảm tình viên cộng sản.” Ông có chân trong một hội “các nhà sinh vật học cánh tả” vốn yểm trợ kỹ thuật thí nghiệm y khoa. Ông Stevens, nay được 59 tuổi, cho tờ Star biết, do sự hiến tặng tinh trùng nên ông có thể có họ hàng với chừng 1,000 người. Ông nói:


“Ðó quả là một thời kỳ thịnh hành của thuyết ưu sinh. Không riêng gì phái hữu mà tả phái cũng ủng hộ thuyết này nữa. Họ tin rằng người thật tài giỏi nên truyền bá di truyền thể của họ cho hậu duệ, trong khi ngược lại đối với những ai kém tài năng.”


Luật nước Anh cấm không được “hiến tặng tinh trùng với khối lượng lớn” (bulk donations), để tránh rủi ro có trường hợp loạn luân ngoài ý muốn (unintended incest), mà chỉ có thể thực hiện 10 lần hiến tặng là cùng. Riêng tại Mỹ, không có luật liên bang nào tương tự. (TP)

Trung Quốc dọa đánh cả Philippines và Việt Nam



 


BẮC KINH (NV) – Trung Quốc bắn tiếng đe dọa đánh cả Việt Nam và Philippines nếu tàu đánh cá của họ bị bắn.










Lính Philippines đang khám xét tàu đánh cá của Trung Quốc mà họ nói đánh cá bất hợp pháp trong vùng biển của Philippines. (Hình: AP)


Lời đe dọa này được diễn tả qua bài bình luận trên tờ Hoàn Cầu Thời Báo hôm 12 tháng 4, 2012 ở Bắc Kinh, khi báo này đề cập tới vụ tàu chiến của Philippines lục soát tàu đánh cá Trung Quốc ở khu vực quần đảo Trường Sa mà hai bên đều xác định chủ quyền.


Tờ Hoàn Cầu Thời Báo viết: “Nếu tàu đánh cá của Trung Quốc bị tàu chiến của Việt Nam hay Philippines tấn công, điều này báo hiệu tranh chấp leo thang mà phản ứng của Hải Quân Trung Quốc sẽ dự trù xảy ra.”


Báo này còn dọa rằng nếu có xung đột quân sự xảy ra trên Biển Ðông, Trung Quốc sẽ không bắn trước nhưng sẽ phản ứng thích đáng.


Hai tàu hải giám của Trung Quốc (mang số 75 và 84) được phái tới ngăn cản tàu chiến của Philippines bắt giữ các ngư dân Trung Quốc hôm Chủ Nhật, 8 tháng 4, 2012 mà Philippines nói khai thác hải sản bất hợp pháp ở bãi san hô Scarborough (Trung Quốc gọi là Hoàng Nham tiểu đảo), chỉ cách đảo Luzon của Philippines khoảng 124 hải lý (hay khoảng 230 km) về phía Tây.


Vụ việc này khá căng thẳng vì Philippines cử thêm một chiến hạm khác đến tăng cường. Tuy nhiên, hãng thông tấn AP cho hay Manila và Bắc Kinh đồng ý giải quyết các tranh chấp bằng hình thức ngoại giao.


Ngoại Trưởng Philippines Albert del Rosario cho hay ông đã gặp Ðại Sứ Trung Quốc Mã Khắc Khanh và cả hai phía đều xác định lập trường của nước mình về chủ quyền đối với khu vực bãi san hô Scarborough và không nhượng bộ.










Một số ngư dân Trung Quốc đứng trên chiếc tàu đánh cá của họ bị Philippines bắt giữ với tang vật là các con sò khổng lồ. Tuy nhiên, 2 tàu hải giám của Trung Quốc đã tới can thiệp và ép chiến hạm Philippines phải thả ngư dân. Chính phủ Philippines loan báo đồng ý thảo luận giải quyết các tranh chấp chủ quyền biển đảo bằng ngoại giao. (Hình: AP)


Cả Philippines và Trung Quốc đều tỏ ra cứng rắn về lập trường. AP thuật lời ông Rosario nói với đại sứ Trung Quốc: “Nếu Philippines bị thách đố, chúng tôi chuẩn bị bảo vệ chủ quyền lãnh thổ.”


Một phi cơ quan sát của Philippines phát giác 8 tàu đánh cá Trung Quốc đậu ở bãi san hô Scarbourough. Lập tức, chiếc tàu chiến lớn nhất của Philippines (mới mua lại tàu tuần biển của Mỹ) được phái đến. Ngày Thứ Ba, 10 tháng 4, 2012 thủy thủ Philippines lên các tàu đánh cá Trung Quốc để kiểm soát. Họ thấy trên đó từ san hô, sò khổng lồ, cá mập tươi trên chiếc tàu thứ nhất.


“Các ngư dân Trung Quốc khai thác thủy sản bất hợp pháp và thu vét các loại thủy sản có nguy cơ tuyệt chủng.” Ông Rosario nói trong cuộc họp báo ở Manila hôm Thứ Tư, 11 tháng 4, 2012.


Hai chiếc tàu hải giám Trung Quốc xuất hiện và chen vào giữa tàu chiến của Philippines với các tàu đánh cá Trung Quốc để ngăn chặn việc bắt giữ ngư dân của họ.


Tờ Hoàn Cầu Thời Báo nói Bắc Kinh đã phản đối quyết liệt hành động của tàu chiến Philippines và nói ngược lại rằng tàu Philippines đã xâm phạm chủ quyền lãnh thổ của Trung Quốc.


“Chúng tôi kêu gọi (Manila) chấm dứt gây rắc rối mới và hợp tác với Trung Quốc để tạo ra các điều kiện tốt để phát triển quan hệ giữa hai nước.” Phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Trung quốc Lưu Vi Dân nói ở Bắc Kinh hôm Thứ Tư.










Bãi san hô Scarbourough chỉ cách Luzon 124 hải lý, tức trong phạm vi đặc quyền kinh tế của Philippines nhưng Trung Quốc lại nói nó nằm trong cái “Lưỡi Bò” quái ác của Bắc Kinh. (Hình: Internet)


Trong bài bình luận đề ngày Thứ Năm, 12 tháng 4, 2012 (ngày giờ Bắc Kinh), tờ Hoàn Cầu Thời Báo ngoài việc đả kích và đe dọa Philippines và Việt Nam, báo này giả bộ nói rằng, “Hòa bình và ổn định khu vực luôn luôn là điều Trung Quốc đeo đuổi” (hàm ngụ phải tuân theo các đòi hỏi chủ quyền ngang ngược của Bắc Kinh) nhưng Trung Quốc không nhượng bộ trái nguyên tắc cho các sự vô trách nhiệm của các nước láng giềng. Một phản ứng quyết liệt để bảo vệ lợi ích của mình sẽ đến từ Trung Quốc.”


Năm ngoái, Hoàn Cầu Thời Báo cũng như tướng tá Trung Quốc đã đe dọa đánh Việt Nam và Philippines nhiều lần khi đề cập đến tranh chấp chủ quyền biển đảo.


Bất ổn trên Biển Ðông lại có dấu hiệu leo thang từ khi có cuộc họp thượng đỉnh ASEAN ở thủ đô Cam Bốt vào các ngày 3 và 4 tháng 4, 2012. Tổng thống Philippines nêu vấn đề tranh chấp Biển Ðông và được thủ tướng Việt Nam hậu thuẫn, bằng giải pháp đa phương.


Báo chí Bắc Kinh đua nhau chỉ trích và đe dọa rồi nay xảy ra căng thẳng trên biển. (TN)

Kim Chính Vân chế thêm chức, nhận thêm quyền

 


BÌNH NHƯỠNG, Bắc Hàn (AP) – Bắc Hàn hôm Thứ Tư tiếp tục bày tỏ thái độ ương ngạnh, chuẩn bị các nỗ lực phóng hỏa tiễn, bất chấp phản đối của thế giới, trong khi nhà lãnh đạo trẻ của quốc gia này có thêm biện pháp củng cố quyền lực, nhận một chức vụ mới để trở thành giới chức chính trị cao cấp nhất nước.










Kim Jong Un, hình chụp ngày 16 Tháng Hai, 2012, tại Ðài Tưởng Niệm Jumsusan tại Bình Nhưỡng. (Hình: AP Photo/David Guttenfelder, File)


Kim Chính Vân (Kim Jong Un) được bầu làm Bí Thư Thứ Nhất của đảng Công Nhân cầm quyền. Ðây là một chức vụ mới được đặt ra, trong khi người cha quá cố của ông, Kim Chính Nhật, được chức “Tổng Bí Thư trường cửu” tại đại hội đặc biệt của đảng.


Việc Kim Chính Vân chính thức lên nắm quyền lãnh đạo đảng, gần 4 tháng sau cái chết của Kim Chính Nhật, diễn ra trong tuần lễ có nhiều lễ lạt nhằm chuẩn bị cho đại lễ ngày Chủ Nhật, đánh dấu 100 năm ngày sinh của ông nội Kim Chính Vân là Kim Nhật Thành (Kim Il Sung), người sáng lập Bắc Hàn.


Các giới chức cơ quan không gian Bắc Hàn cho hay việc phóng hỏa tiễn Unha-3 mang theo vệ tinh quan sát là một quà tặng cho Kim Il Sung. (V.Giang)

Bà Aung San Suu Kyi gặp Tổng thống Thein Sein


NAYPYIDAW (AFP) –Lãnh tụ đối lập tại Myanmar, bà Aung San Suu Kyi, hôm Thứ Tư gặp Tổng Thống Thein Sein lần đầu kể từ khi chiến thắng trong cuộc bầu cử Quốc Hội hồi đầu tháng này.










Bà Aung San Suu Kyi mỉm cười trong lúc nói chuyện với các nhà báo tại phi trường Yangon. (Hình: AP Photo/Khin Maung Win)


“Tôi cảm thấy hài lòng,” nhà tranh đấu từng đoạt giải Nobel Hòa Bình này cho báo chí hay khi được hỏi về cuộc họp với vị cựu tướng lãnh, diễn ra ở tư dinh ông ta tại thủ đô Naypyidaw.


Tuy nhiên bà từ chối không cho biết những gì được thảo luận trong cuộc gặp gỡ tay đôi kéo dài một tiếng rưỡi đồng hồ và không tiết lộ gì khác.


Sau cuộc họp, bà Suu Kyi dùng bữa trưa với Tổng Thống Thein Sein và phu nhân.


Ðây là lần họp thứ nhì giữa bà Suu Kyi và vị cựu thủ tướng của Hội Ðồng Quân Nhân sau khi ông lên giữ chức tổng thống năm ngoái, đánh dấu sự chấm dứt gần một nửa thế kỷ quân đội trực tiếp cai trị quốc gia này.


Bà Suu Kyi bác bỏ các tin đồn cho rằng bà có thể trở thành một bộ trưởng trong chính phủ sau khi chiến thắng trong cuộc bầu cử bổ túc Quốc Hội vừa qua.


Tuy nhiên bà cũng không bác bỏ việc có thể nhận vai trò cố vấn, đặc biệt trong lãnh vực tranh chấp với các nhóm võ trang thiểu số đang gây tình trạng bất ổn ở nhiều nơi trong nước kể từ khi quốc gia này được độc lập năm 1948.


Hai người có cuộc thảo luận đầu tiên hồi Tháng Tám năm 2011 khi quốc gia Myanmar khởi sự một loạt các biện pháp cải cách sâu rộng làm ngạc nhiên nhiều người ở trong cũng như ngoài nước.


Bà Suu Kyi từng nói rằng bà tin ông Thein Sein thực tâm muốn có cải cách dân chủ nhưng không biết là phía quân đội sẽ ủng hộ tới đâu. (V.Giang)

Chiến đấu cơ Mỹ hộ tống phi cơ Korean Air đáp xuống Canada

 


VANCOUVER ISLAND (AFP) – Các chiến đấu cơ Mỹ hôm Thứ Ba nhanh chóng cất cánh để hộ tống một chiếc phi cơ của hãng hàng không dân sự Korean Air, chở theo 146 hành khách và phi hành đoàn, về một căn cứ không quân Canada vì đe dọa có bom trên phi cơ, theo giới hữu trách hôm Thứ Tư.










Chiếc máy bay của hãng Korean Air đáp khẩn cấp xuống phi đạo của căn cứ Không Quân Canada tại Comox, British Columbia. (Hình: AP Photo/The Canadian Press, Richard Warrington)


Chuyến bay Korean Air số 72 từ Vancouver đi Seoul đã được lệnh đổi đường bay và hạ cánh xuống căn cứ Comox trên đảo Vancouver Island hôm Thứ Ba sau khi có điện thoại gọi vào cho hay bom được đặt trên phi cơ, theo Korean Air.


Lời đe dọa được gọi vào văn phòng Korean Air ở Mỹ khoảng 25 phút sau khi chiếc phi cơ loại Boeing 777 này cất cánh, chở theo 134 hành khách và phi hành đoàn gồm 12 người.


Chiếc phi cơ hạ cánh an toàn xuống căn cứ Comox, nằm cách Vancouver chừng 110 km về phía Tây Bắc và được kiểm soát an ninh.


Bộ Chỉ Huy Phòng Không Bắc Mỹ (NORAD) của Mỹ cho hay hai chiến đấu cơ loại F-15 nhanh chóng cất cánh từ Portland, tiểu bang Oregon để nghênh cản chiếc phi cơ này vì “có thể có mối đe dọa liên quan đến chiếc phi cơ.” (V.Giang)

Lê Công Kiều, con đường đồ cổ của Sài Gòn

 


Nguyễn Ðạt/Người Việt


 


SÀI GÒN – Nói tới nơi buôn bán đồ cổ nổi tiếng nhất tại Sài Gòn, hầu như ai cũng biết đó là đường Lê Công Kiều, ở quận 1.
Ðường Lê Công Kiều nhỏ và ngắn; đi từ đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa (đường Công Lý cũ) rẽ vào, sẽ gặp mũi tàu chia hai ngả đường; ngả bên phải của mũi tàu là đường Lê Công Kiều. Cuối đường Lê Công Kiều ngắn ngủi, gặp đường Phó Ðức Chính chạy cắt ngang.










Ðường Lê Công Kiều ngày nay. (Hình: Nguyễn Ðạt/Người Việt)


Sinh thời, nhà văn Sơn Nam thường đi dạo trên đường Lê Công Kiều, ngắm nghía “kho tàng đồ cổ.” Ông từng nói với chúng tôi, “cứ thảnh thơi mà thưởng thức vẻ đẹp của đồ vật xưa cũ; đừng xem đây là những đồ cổ đích thực khắc dấu thời gian mà mình phải tìm kiếm, bởi như vậy dễ bị lường gạt lắm.”


Nghĩa là, nếu nói đây là con đường đồ cổ thì, phải nói rõ ràng: có thể gặp đồ cổ thứ thiệt, có thể chỉ là những đồ giả cổ khá tinh vi, những tác phẩm sao chép xuất sắc.


Thường gặp gỡ đi chơi cùng nhà văn ưa khảo cổ lúc sinh thời, chúng tôi được biết đường Lê Công Kiều là con đường xưa cổ nhất của Sài Gòn thời Pháp thuộc. Lúc đầu chỉ là con hẻm, tới năm 1920, con hẻm được mở rộng thành con đường, đặt tên là đường Reims. Năm 1955, chính thể Việt Nam Cộng Hòa đổi tên là đường Lê Công Kiều, tên của Ðốc Binh Kiều thời nhà Nguyễn, một chiến sĩ Cần Vương chống Pháp.


Nếu nhà văn Sơn Nam không từng khảo cứu tìm hiểu và nói cho biết, chúng tôi không thể biết được một thời, đường Lê Công Kiều và khu vực lân cận vốn là nơi cư trú của cộng đồng người Ả Rập tại Sài Gòn.


Người Ả Rập, và nói chung những người Hồi Giáo, đã tới xứ Champa từ đầu thế kỷ XI. Thời gian nối tiếp sau đó, họ an cư lạc nghiệp ở nhiều đô thị ven biển vùng Ðông Nam Á. Tại Sài Gòn, ngôi đền Hồi giáo Masjidil-Rahim đã được xây dựng từ cuối thế kỷ XIX, rất gần đường Reims. Rồi từ những năm 20-30 của thế kỷ trước, một quán ăn Hồi giáo nổi tiếng Sài Gòn của người Ả Rập đã hiện diện tại con đường này; chủ quán như một vị mạnh thường quân, đã tiếp đón, cưu mang những người Hồi giáo mới nhập cư tại Sài Gòn.


Những người Ả Rập ăn nên làm ra, đều mua ngay một căn nhà ở đường Reims, đa số do Hui Bon Hoa tức Chú Hỏa xây dựng.


Ngôi nhà kiến trúc theo “art nouveau” ở đường Phó Ðức Chính (hiện nay là Bảo Tàng Mỹ Thuật thành phố); và bệnh viện Sài Gòn ở đường Lê Lợi, cũng do Chú Hỏa xây dựng.


Những năm trước chúng tôi thường đi dạo trên đường Lê Công Kiều cùng nhà văn Sơn Nam, nhìn ngắm những đồ vật xưa cũ ở Sài Gòn: những đồ đồng như chao đèn, đồng hồ, tượng đồng mỹ thuật của Pháp; đồ gỗ, đồ sành sứ thủy tinh… của Trung Quốc; và những cổ vật của Việt Nam, đặc biệt là cửa hàng bày những loại đá quý trong nước.


Bây giờ lại gặp một cụ già cùng sở thích; cụ luôn giành việc đưa đón đứa cháu đi học ở một trường tiểu học cũng trên đường Lê Công Kiều, để suốt buổi học của đứa cháu, cụ đi ngắm nghía những vật phẩm xưa cũ.


Ở một cửa hàng đồ đồng, tôi nhìn ngắm một bức tượng đồng mỹ thuật đen bóng, hỏi cô bán hàng đây có phải là bức tượng bằng đồng đen. Cô bán hàng nói thẳng thắn: bức tượng được đánh bóng bằng màu đen thế thôi, chứ nhà nước tuyệt đối cấm buôn bán đồ đồng đen.


Ấy tuy nhiên, nếu ai có ý định tìm mua đồ cổ thứ thiệt, phải tỉnh thức cảnh giác về biểu hiện của các chủ nhân “kho tàng đồ cổ.” Nhà văn Sơn Nam, và cụ già mới quen, cho biết một số kinh nghiệm khi đi tìm đồ cổ thứ thiệt ở con đường đồ cổ Lê Công Kiều. Chẳng hạn, những chủ nhân đồ cổ nồng nhiệt chào đón mời mọc khách mua, trước hàng loạt đồ cổ giống nhau như đúc một khuôn; hãy tin rằng, những vật phẩm này cổ xưa không hơn một năm.










Một cửa hàng đồ đồng cổ. (Hình: Nguyễn Ðạt/Người Việt)


Về các vật phẩm bằng đồng, như tượng đồng thiên thần tình yêu; chân đuốc cổ… được các chủ nhân giới thiệu là vật phẩm cổ thời “art deco” của Pháp. Hãy xem cho thật kỹ, nếu có đường ráp nối, thì đấy đúng là vật phẩm được chế tạo ở đâu đó bên ngoài và rất xa nước Pháp.


Ông cụ ưa khảo cổ không kém nhà văn Sơn Nam nói: “Xem xét đồ đồng xưa cổ, thì phải xem xét từ dưới chân đế. Ðồ giả cổ luôn có những chiếc bù-loong, đinh vít của thời nay. Và tượng đồng xưa cổ đều là sản phẩm thủ công, chứ không sản xuất hàng loạt trong xưởng; những sản phẩm thủ công luôn có những khiếm khuyết riêng biệt của bàn tay những người thợ đã tạo ra chúng.


Các vật phẩm cổ bằng thủy tinh cũng vậy: nếu dấu ấn thời gian giũa mòn dưới chân đế có tỉ lệ kích thước y khuôn nhau, đấy là đồ giả cổ, được sản xuất hàng loạt chứ không phải từng chiếc một như thuở xưa.


Ðến ngắm một gian hàng có bày những đồng tiền kim loại xưa, tôi nhớ câu chuyện một năm nào, đã xảy ra ở “kho tàng đồ cổ” đường Lê Công Kiều. Một vị chủ nhân đồ cổ tại đây đã chôn một số đồng tiền giả cổ thời Minh Mạng; sau đó vị chủ nhân này thuê một đám trẻ đào bới, rồi hô hoán lên trước nhiều người chứng kiến: đào trúng tiền xưa! Tôi cũng không quên ngắm nghía tủ kính ở một gian hàng khác, bày một loạt bật lửa Zippo; những chiếc bật lửa long ốc hở nắp, cũ mèm cùng những dấu hiệu, những chữ khắc trong một thời chiến tranh Việt Nam, được cho là những kỷ vật để lại xứ sở đau thương này, của các anh lính chiến Hoa Kỳ.


Cụ già cũng như chúng tôi, không bị cám dỗ bởi những đồ cổ in dấu thời gian, mà là yêu thích một con đường chất chứa đầy thú vị: những vật phẩm tinh xảo đẹp đẽ, gợi nhớ những thuở trước; những cửa hàng bày biện nghệ thuật; kể cả khúc vỉa hè đầu đường Lê Công Kiều, một “gian hàng lộ thiên” nhưng bày những đồ cổ rõ ràng là đồ cổ thứ thiệt, những vật phẩm xoàng xĩnh không thể bán đắt tiền.










Cửa hàng cổ vật Việt Nam, Trung Quốc. (Hình: Nguyễn Ðạt/Người Việt)


Ðối diện “gian hàng lộ thiên” này là ngôi nhà rất cổ xưa cũ kỹ, xây dựng từ những năm 20 của thế kỷ trước.


Cụ già vẫn mỗi ngày đưa đón đứa cháu đi học ở trường tiểu học trên đường Lê Công Kiều; nhiều buổi ông cụ đón cháu trễ vì mải mê vẻ đẹp của những vật phẩm trong các cửa hàng đồ xưa. Còn chúng tôi, cũng mong lúc nào đó có dư dả tiền, sẽ mua vài vật phẩm ở đây. Một bức tượng nghệ thuật bằng đồng, theo kiểu Pháp thời “art deco” chẳng hạn; thứ thiệt hay giả thứ thiệt thì cũng đẹp như nhau!

Sách báo và những ngày cuối cùng của Sài Gòn

 


Viên Linh


 


Bài báo này sẽ hiện ra trong tầm mắt bạn đọc lần đầu tiên vào ngày 12 Tháng Tư, 2012. Thời gian này đang đóng lại năm thứ 37 sau khi Sài Gòn thất thủ, chấm dứt cuộc chiến tranh tàn khốc và đẫm máu khởi sự mở ra trong những ngày thế giới chấm dứt cuộc Thế Chiến Thứ Hai, 1945.










Tác giả và nguyên Tổng Thống Việt Nam Cộng Hòa Nguyễn Văn Thiệu, Virginia, 1991. Tháng 11, 1974, tại Dinh Ðộc Lập, tác giả Viên Linh đã được TT Thiệu trao chứng chỉ và huy hiệu Giải nhất Giải Văn học Nghệ thuật Toàn quốc với cuốn truyện Gió Thấp, (chưa xuất bản ở hải ngoại). [Xin đón đọc Hồi Ký “60 năm viết văn làm báo (1953-2013)” của Viên Linh, đang viết]. (Hình: Tác giả cung cấp)


Trên bề mặt cuộc chiến Việt Nam có thể mang những danh nghĩa khác nhau, song ở đáy tầng của các vỏ bên trên, nòng cốt một bên là cộng sản quốc tế ủy nhiệm, bên kia là những người thuộc các đảng phái quốc gia được khối Tây phương hỗ trợ. Kỳ trước, mục này đã viết về “cuốn sử hiện đại” của sử gia chuyên nghiệp Nguyễn Khắc Ngữ nhan đề “Những ngày cuối cùng của Việt Nam Cộng Hòa,” cuốn sách phát hành năm 1979, được kể là sớm nhất trong cùng loại. Ðể tiếp tục loạt bài về Tháng Tư, kỳ này chúng tôi góp nhặt một số dữ kiện liên hệ, trích dẫn từ những tác giả khác nhau, kèm với nhật ký của người viết.


-“Ngày 10 Tháng Tư 1975, Tổng Thống Ford đã ra trước Lưỡng Viện Quốc Hội […]yêu cầu viện trợ quân sự phụ trội 722 triệu đô la cho Nam Việt Nam như Tướng Wayand đề nghị cộng với 250 triệu đô la dùng vào việc cứu trợ khẩn cấp […]để cho phép di tản 10,000 người Việt Nam mà Hoa Kỳ có trách nhiệm che chở […]xin Quốc Hội quyết định chậm nhất là ngày 19 Tháng Tư.” (Trần Ðức Minh, Một Thời Nhiễu Nhương (1945-1975), trang 1659.)


-“Ngày 17 Tháng Tư 1975, Quốc Hội Hoa Kỳ đã biểu quyết không cấp bất cứ ngân khoản phụ trội nào cho Nam Việt Nam cả.” (Trần Ðức Minh, Một Thời Nhiễu Nhương (1945-1975), trang 1659,1960)


-“Ngày 7 Tháng Tư 1975, xảy ra vụ ném bom Dinh Ðộc Lập” của một “Trung úy phi công 26 tuổi thuộc phi đội F5, Không Ðoàn 3 đóng tại Biên Hòa,” 4 trái được thả nhưng chỉ có 2 trái nổ mà thôi. “Ðúng lúc ấy Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu đang ăn sáng vội vàng chạy vào hầm trú ẩn. Sợ rằng có đảo chính [bởi ông phó Nguyễn Cao Kỳ] tiếp theo nên ông hạ lệnh giới nghiêm 24/24.” Phi cơ ném bom hạ cánh tại một phần đất do Việt Cộng kiểm soát, nên y “được VC thăng cấp đại úy cho gia nhập Không Quân Bắc Việt Nam.” (Nguyễn Khắc Ngữ, tr. 202)


-“Ngày 19 Tháng Tư 1975, Ðô Ðốc Noel Gayler, TTL Lực Lượng Hoa Kỳ tại Thái Bình Dương đã đến Sài Gòn gặp Ðại Sứ Martin cho biết Oa-sinh-tôn muốn số người Mỹ ở Sài Gòn phải giảm xuống mức 1,100 người và những người Việt Nam dự trù di tản bằng tầu ra các tầu Mỹ đang ở ngoài khơi Vũng Tàu. Ðại Sứ Martin không đồng ý […]vì cho “rằng công khai cho người Việt Nam di tản từ Tân cảng sẽ làm cho Sài Gòn bị rối loạn.” (Trần Ðức Minh, Một Thời Nhiễu Nhương, tr. 1683)


-“Ðến tối hôm đó (21 Tháng Tư 1975)… trong khi chính phủ ra lệnh thiết quân luật 24/24, ông [Nguyễn Văn Thiệu] mời các dân biểu nghị sĩ, các thẩm phán Tối Cao Pháp Viện, nhân viên Hội Ðồng Nội Các và các tướng lãnh đến Dinh Ðộc Lập để nghe ông đọc diễn văn từ chức. Bài diễn văn này được trực tiếp truyền hình và truyền thanh để đồng bào cùng nghe. Bài diễn văn dài 90 phút chỉ chấm dứt lúc 22 giờ […]Cuối cùng ông vừa khóc, vừa nói, ‘Hôm nay tôi từ chức, tôi xin đồng bào, quân đội, và các giáo phái hãy tha thứ những lỗi lầm của tôi trong khi tôi cầm quyền.’” (Nguyễn Khắc Ngữ, sđd, tr. 342).


-“Tờ New York Times ngày 24 Tháng Tư 1975 tường thuật rằng một kinh tế gia trẻ từng được đào luyện ở Mỹ đề nghị biếu một người Mỹ 10,000 Mỹ kim để thành hôn với vợ anh ta, lúc ấy có bầu 3 tháng, đặng nàng có thể đạt tiêu chuẩn để được chính thức di tản. Cũng tờ báo này viết tiếp rằng, trước viễn ảnh tắm máu, nhiều người Việt Nam đã mua thuốc ngủ để tự tử nếu chuyện tệ hại xảy ra.” (Vietnam, a complete photographic history, Michael MacLear, page 724)


-“Lực lượng của [Văn Tiếng] Dũng đã vượt qua sông ở vòng bảo vệ ngoài Sài Gòn. Ngày 25 các tòa đại sứ Tây phương lần lượt đóng cửa, Tây Ðức, Hòa Lan, Thái, Nhật, Úc, Anh và Canada, cùng nhân viên nước họ. Người ta mô tả đại sứ Anh mặc đồ săn bắn tự lái chiếc xe Jaguar màu bạc lìa trụ sở. Gia Nã Ðại gửi riêng một chiếc máy bay vượt 13,000 dặm đường dài để chở về nước chiếc xe hơi của ông đại sứ, trong khi bỏ lại hầu hết các nhân viên người Việt của tòa đại sứ. Chỉ riêng có Pháp và Bỉ, vì có quen lớn với Việt Cộng, nên ở lại Sài gòn.


-“25 Tháng Tư: 3,500 đồng Việt Nam ăn một Mỹ kim. 26 Tháng Tư: 4,000 ăn một Mỹ kim, giá vàng: 3 triệu đồng (hay 700 Mỹ kim) một chỉ hay 35.5 gờ ram. Tới ngày 29, gần phi trường Tân Sơn Nhất: 7,000 đồng ăn 1 Mỹ kim. (Tường thuật của Jean Larteguy, trong L’Adieu a Saigon, 6.1976, Firmin-Didiot, France)


-“Thế mà theo Ðại Sứ Hoa Kỳ Martin, ông Kissinger vẫn còn tin vào hy vọng một ánh sáng le lói ở cuối đường hầm, cho nên chưa ra lệnh thực hiện cuộc di tản.” (Michael MacLear, sđd, page 724)


-Ngày 26, Phó Tổng Thống Trần Văn Hương, người kế vị ông Thiệu, làm tổng thống 5 ngày, được Quốc Hội chuẩn nhận, đã nhường chức tổng thống Việt Nam Cộng Hòa cho Ðại Tướng Dương Văn Minh.


-Ngày 28, ông Minh lên làm tổng thống. Ông ra lệnh quân đội buông súng đầu hàng trong vòng 24 tiếng đồng hồ. (Westminster, 10 Tháng Tư 2012)


Liên lạc tác giả: [email protected]

Nhân ngày 30 tháng 4: Một dấu chấm trên chữ “i”


Nguồn: Blog Bùi Tín (VOA)


 


Ngày 30 tháng 4 lại sắp đến. Ba mươi bẩy năm đã trôi qua. Nhanh thật.


Ngày quốc hận, ngày mất nước, ngày gãy súng, ngày bị đồng minh phản bội, đối với không ít đồng bào ta.



 Một người đang xem bức ảnh ‘Sài Gòn thất thủ của nhiếp ảnh gia Hugh Van Es tại một cuộc triển lãm ở Hong Kong năm 2009. (Hình: MIKE CLARKE/AFP/Getty Images)


Ngày đại thắng, ngày giải phóng miền Nam thống nhất tổ quốc, ngày hòa bình trở lại, ngày lịch sử, đối với những người lãnh đạo đảng cộng sản và bộ máy tuyên truyền của họ, cũng như những người còn nhẹ dạ quen nghe theo họ.


Tôi không có cảm giác hay nhận thức nào như trên. Tôi tự thấy trong hoàn cảnh đặc biệt. Xin đừng ai bắt tôi phải theo phía này hay phía kia. Tôi cũng không ba phải. Mỗi người có một hoàn cảnh riêng, một quá trình riêng, một số phận riêng, không ai giống ai.


Cái đẹp nhất của nhân loại là hàng tỷ, tỷ con người, cấu tạo cùng một kiểu “người” nhưng không có lấy 2 người giống hệt như nhau, nghĩ hệt như nhau. Giống hệt nhau thì chán chết!


Cứ đến ngày 30 tháng 4, suốt 37 năm nay, nhiều nhà báo Việt Nam trong và ngoài nước, một số nhà báo Pháp, Anh, Ðức, Hoa Kỳ, Nhật Bản, Phần Lan, Canada… lại hỏi tôi, phỏng vấn tôi về vấn đề này, năm nào tôi cũng trả lời rõ ràng, ngay thật.


Từ đó đến nay, đông đảo đồng bào quan tâm đến thời sự đất nước hiểu tôi rõ hơn, đầy đủ hơn, tôi rất mừng và biết ơn. Tuy vậy năm nay tôi thấy vẫn cần “đặt một dấu chấm trên chữ i.”


Ðó là bởi vì ngày 30 tháng 4, 1975, do đưa đẩy của hoàn cảnh lịch sử, do nghề nghiệp của mình, tôi được làm một chứng nhân tại chỗ của thời điểm kết thúc chiến tranh ở một địa điểm then chốt, Sài Gòn, thủ đô của chế đô Việt Nam Cộng Hòa.


Ðối với tôi, ngày 30 tháng 4, 1975, không hẳn là ngày vui, cũng không hẳn là ngày buồn, mà là một ngày trộn lẫn vui và buồn, cảm nhận ngày càng sâu đậm nhất trong tôi là một niềm cay đắng dai dẳng cho thân phận của dân tộc mình, cho thân phận cá nhân mình.


Không thể không vui khi cuộc chiến tranh huynh đệ tương tàn chấm dứt, không thể không vui khi sự chia cắt độc ác do 2 ông anh nham hiểm một thời của chế độ Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa áp đặt hồi 1954 cho đất nước đã được xóa bỏ, mở ra triển vọng hòa hợp dân tộc.


Cay đắng cứ gặm nhấm dần niềm vui chưa trọn, khi nhận ra rằng từ “giải phóng “ sao mà trớ trêu, phải nói thẳng đây là sự “chiếm đóng,” bỏ tù hàng trăm nghìn sĩ quan đồng bào mình, đày ải và hạ nhục trong hàng trăm nhà tù mang danh trại cải tạo, gây nên thảm cảnh “thuyền nhân” kinh hoàng trên biển cả, với hàng vạn người già trẻ lớn bé đồng bào ta chết chìm trong lòng đại dương… Trên đời, trong lịch sử, có bao giờ, ở đâu có cảnh ai oán trầm luân đến vậy?


 


Có bạn blogger trong nước hỏi tôi, vậy thì niềm cay đắng xuất hiện trong tôi từ thời điểm nào? Tôi cố nhớ lại, và nhận ra ngay từ dịp Tết Mậu Thân đầu năm 1968, khi duyệt các bản trình bày báo Quân Ðội Nhân Dân hàng ngày, tôi đã cảm thấy bị “sốc,” khi thủ trưởng Tổng Cục Chính Trị chỉ thị cho tôi là khi đăng tin chiến sự miền Nam, nếu có các trận thắng diệt gọn “1 cứ điểm do 2 tiểu đoàn, 1 chiến đoàn hay chiếm được 1 quận lỵ, hoặc là diệt trên 1 nghìn địch trở lên” thì phải in tít đậm màu đỏ, kèm theo bản đồ hay sơ đồ, có bài bình quân sự đi theo. Tôi từng được biết tuy còn lờ mờ là một số anh họ, em họ, cháu họ tôi ở Huế và Sài Gòn đang là sĩ quan của miền Nam. Tôi phân vân về chỉ thị trên đây, sao lại mừng, lại vui được, khi quân Việt hăng say diệt quân Việt cùng chung máu mủ họ hàng, không hề thù địch nhau, chỉ do hoàn cảnh mà phải ở tình trạng gay gắt trớ trêu. Cái cảm giác cay đắng này cứ lớn lên, lớn lên mãi thành chất men bất đồng, đối lập, đối kháng về sau. Khi lời hứa hòa giải bị quên.


Có bạn trong nước hỏi, gần như trách móc tôi, là sao chậm giác ngộ thế? đến tận năm 1990 mới rời bỏ chế độ và quyền lực. Tôi nghĩ sớm hay chậm chỉ là tương đối. Tôi ôm niềm cay đắng, không thuần phục cường quyền trong 15 năm, rồi điều gì phải đến đã đến, như một cuộc đổ vỡ, ly hôn không thể tránh khỏi, khi tôi có dịp chính thức sang Pháp, theo lời mời đích danh của Ban Chấp Hành Trung Ương đảng CS Pháp, do tôi từng hướng dẫn đoàn đảng CS Pháp đi thăm Ðiện Biên Phủ, vịnh Hạ Long và rừng Cúc Phương 2 năm trước. Tôi nghĩ kỹ, cho rằng đứng ngoài tìm cách nói về có khi hơn là nói từ trong nước, sẽ bị bịt mồm.


Ðiều tôi tự an ủi là dù sao so với những đảng viên bỏ đảng, trả lại thẻ đảng sau này, tôi vẫn còn là người sớm hơn. Anh Nguyễn Hộ, anh Trần Ðộ, anh Hoàng Minh Chính, anh Lê Hồng Hà, anh Bùi Minh Quốc, anh Phạm Ðình Trọng, anh Ðỗ Xuân Thọ… đã trước sau vĩnh biệt đảng. Nay phong trào “nhạt đảng,” “chán đảng,” bỏ sinh hoạt đảng, quay lưng lại với đảng, trả thẻ đảng, nhẹ nhàng, còn tự cho là từ bỏ một gánh nặng, một “của nợ,” đang lan rộng.


Một blogger trong nước phỏng đoán rằng nếu như sắp đến có luật về lập hội, nếu phỏng như xuất hiện một Tập hợp Dân chủ-Xã hội, hay một Mặt trận Công dân Việt Nam, có nhóm lãnh đạo trong sạch, có tâm và có tầm, vượt xa Bộ Chính Trị và Trung Ương Ðảng CS thời suy thoái và đổ đốn hiện nay, thì lập tức sẽ có 60 % đảng viên CS hân hoan tự nguyện chuyển sang tổ chức mới. Ðó sẽ là đảng của đa số, đảng của dân tộc, của tuổi trẻ, của thời đại mới.


Cũng cần nói rõ trong 15 năm, tôi đã nhiều lần cố góp ý, đề đạt chính kiến với lãnh đạo, như gửi hẳn một thư kiến nghị cho ông Trường Chinh, nhưng không có hồi âm.


Tôi còn nhớ một đoạn như sau: “Hiện ta có 1.3 triệu quân tại ngũ, trong khi Ấn Ðộ có dân số gấp 6 ta mà quân số chỉ bằng của ta, Indonesia có dân số gấp 3 ta mà quân số chưa đến 1 triệu, cho thấy việc giảm quân là cấp bách ra sao, sau khi ta đã rút quân khỏi Campuchia.”


Lúc ấy là năm 1987, sau khi tôi là nhà báo đi trong đoàn ông Lê Duẩn thăm Ấn Ðộ và sau đó trong đoàn Tướng Văn Tiến Dũng thăm Indonesia. Tôi được nghe chính bà Gandhi trao đổi với ông Lê Duẩn về xung đột biên giới Ấn-Pakistan cùng thực trạng quân đội Ấn, cũng như nghe Tướng Suharto trao đổi rất cởi mở về tình hình quân đội Indonesia. Họ đều cho rằng vấn đề số lượng quân tại ngũ là rất quan trọng, theo một tỷ lệ hợp lý so với số dân và nền kinh tế, nếu không sẽ thành gánh nặng nguy hiểm cho xã hội. Các tỷ lệ trên làm tôi giật mình khi nghĩ đến tỷ lệ quá ư phi lý, nguy hiểm ở nước ta, không ai chú ý, nhưng cứ ám ảnh tôi mãi cho đến nay.


Cũng có bạn trẻ ở Bắc Cali, Hoa Kỳ, hỏi tôi chuyện tôi “huênh hoang đe dọa Tướng Dương Văn Minh và đồng sự rồi đòi họ đầu hàng, được kể trên báo chí hải ngoại, thực tế là ra sao?”


Xin trả lời bạn: Tôi đã đọc nhiều bài, tả lại cứ như thật. Nào là: Bùi Tín phách lác, xông vào phòng, rút súng ngắn bắn lên trần, rồi bắt tất cả giơ 2 tay đầu hàng không điều kiện. Thật ra sau khi Trung Tá Hân, trưởng phòng bảo vệ Quân Ðoàn 4, báo trước: “Một sĩ quan cao cấp sắp gặp các ông,” tôi bước vào phòng, còn ngăn lại một chiến sĩ cầm AK dừng lại ở ngoài cửa. Tướng Dương Văn Minh, ông Vũ Văn Mẫu, ông Nguyễn Văn Hảo, tất cả là 37 người, đứng dậy, Tướng Minh nói: “Chúng tôi chờ quý ông từ sáng đặng chuyển giao chính quyền,” tôi liền đáp ngay: “Chính quyền các ông đã sụp đổ từ sáng nay rồi,” tôi biết ông Minh đã tuyên bố đầu hàng trước đó rồi, không ai giao cho tôi việc tiếp nhận chính quyền, tôi nói thêm: “Các ông không thể chuyển giao cái không còn ở trong tay.” Thấy họ đều buồn, tôi liền nói, như một lời an ủi: “Từ nay chiến tranh đã chấm dứt, hòa bình đã trở lại, toàn dân tộc ta đã thắng, chỉ có người Mỹ là thua.” Tôi thấy ông Mẫu mỉm cười. Sau đó tôi nói chuyện riêng, nhẹ nhàng, có thể gọi là thân mật tự nhiên với ông Minh, ông Mẫu, ông Hảo… Tôi hỏi ông Mẫu về phong trào Phật giáo, về chuyện vui ông từng cắt tóc ngắn, về chuyện giảng dạy ở trường Luật, tôi hỏi ông Minh về sưu tập hoa phong lan, về chuyện chơi tennis của ông. Cả cảnh này được tổ quay phim thời sự của quân Giải Phóng do anh Sanh ghi lại, và sau đó mươi ngày chiếu lại cho các Tướng Trần Văn Trà, chủ tịch Ủy Ban Quân Quản, và Tướng Văn Tiến Dũng xem. Sau buổi chiếu, anh Trà bắt tay tổ quay phim và tôi, còn nói: Nhà báo nói hay quá! Sau này Tướng Võ Nguyên Giáp cũng kể cho nhà báo Hoa Kỳ Stanley Karnow về chiến dịch cuối cùng, và giới thiệu về tôi: Bùi Tín là nhà báo, cũng là sĩ quan cao cấp có mặt ở Dinh Ðộc Lập ngày 30 tháng 4, 1975.


Có mấy điểm gây hiểu lầm tôi đã nhiều lần cải chính. Xin một lần nữa đặt dấu chấm trên chữ i cho sòng phẳng. Tôi từng kể là tôi đi cùng “đơn vị xe tăng đầu tiên” chứ không phải đi trên “chiếc xe tăng đầu tiên.” Hai điều này khác hẳn nhau. Do có nhà báo Pháp hiểu và ghi sai.


Tôi cũng không bao giờ nói rằng tôi là sĩ quan cao cấp đầu tiên và duy nhất đến Dinh Ðộc Lập. Tôi được biết trước tôi hơn 1 giờ, Thượng Tá Nguyễn Công Trang, phó chính ủy Quân Ðoàn II, đã đến cùng đơn vị tiền trạm. Nhưng không hiểu sao, anh Trang không vào gặp Tướng Minh và đồng sự. Ðến chiều gần tối tôi mới gặp Tướng Nam Long, lúc ấy là phái viên Bộ Tổng Tham Mưu đi theo sát Quân Ðoàn II, anh Nam Long rủ tôi chụp chung một pô kỷ niệm. Tôi kể chuyện gặp Tướng Dương Văn Minh và hỏi anh rằng anh có định gặp họ không. Anh nói trên không giao nhiệm vụ này.


Vậy khi trên báo trong nước và nước ngoài có viết rằng Bùi Tín là sĩ quan cao cấp duy nhất gặp đại diện chính quyền Sài Gòn ngày 30 tháng 4, 1975 ở tại Dinh Ðộc Lập là một sự thật. Ðiều này tôi không bao giờ lấy đó làm một điều gì ghê gớm để khoe khoang. Khoác lác hay phách lác không phải lối sống, phong cách xử sự của tôi. Tôi chỉ là một nhân chứng may mắn. Những sĩ quan khác gặp Tướng Minh, nhận đầu hàng hay chứng kiến sự kiện này là Trung Tá Bùi Văn Tùng, Trung Tá Nguyễn Văn Hân, Ðại Úy Phạm Xuân Thệ… Theo điều lệnh quân đội, họ thuộc bậc trung cấp, ở dưới cấp thượng tá và đại tá một bậc, chứ không phải 1, 2 cấp mà thôi.


Cao cấp so với bậc trung cấp có mức lương khác hẳn, bếp ăn khác (gọi là tiểu táo), giường nằm khác, quân phục và lễ phục chất lượng khác, lớp học, trường học khác, tài liệu đọc khác.


Công bằng mà nói, người được ủy quyền hợp pháp của Mặt Trận Dân Tộc Giải Phóng là ông Sáu Hoàng, tên thật là Cao Ðăng Chiếm, chức vụ là thứ trưởng Bộ Công An ở Hà Nội, vào Nam “phụ trách an ninh miền “ thay cho anh Nguyễn Tài, con nhà văn Nguyễn Công Hoan, bị bắt sau Tết Mậu Thân. Anh Sáu Hoàng đi từ Dầu Tiếng xuống, có giấy ủy nhiệm của Chủ Tịch Mặt Trận Nguyễn Hữu Thọ và Thủ tướng Chính phủ lâm thời Huỳnh Tấn Phát.


Tôi gặp anh Sáu Hoàng khi trời đã tối mịt. Trong sân Dinh Ðộc Lập một cảnh độc đáo thú vị diễn ra, các tổ trinh sát, thông tin, xe tăng… lần lượt nổi lửa bằng cành cây, đun nước, nấu cơm, làm mì ăn liền rải rác trên sân cỏ. Anh Sáu Hoàng hỏi chuyện tôi qua loa rồi vội vào gặp Tướng Minh và đồng sự. Không có tổ quay phim theo anh, cũng không có ai chụp ảnh. Cũng chẳng cần. Bản tin tôi làm về sự kiện này gửi tiếp ra Hà Nội không được đăng. Thì ra ý định xóa sổ cái bình phong Mặt Trận và Chính phủ Lâm thời Cộng hòa miền Nam VN đã được quyết định trước rồi. Họ thâm thật! Họ biết từ nay không cần đóng kịch nữa.


Còn một câu hỏi khác: “Có phải nhà báo Bùi Tín dự đoán tình hình Việt Nam sắp biến động như Ðông Âu và Liên Xô, nên đã sớm tách ra khỏi chế độ độc đảng để hy vọng sẽ trở thành một Havel, một Walesa, hay là một Gorbachov?” Không, tôi không bao giờ có cao vọng như thế. Tôi không hề có tham vọng hay ý định là một nhà chính trị, một chính khách.


Từ khi bước vào nghề làm báo (đầu năm 1965) tôi dần dần mê say nghề báo, càng về sau tôi càng xác định sẽ làm báo suốt đời. Tôi quen thân nhiều nhà báo quốc tế Pháp, Ðức, Ý, Nhật, Hoa Kỳ, Nga, Thái Lan… trong đó có nhiều nhà báo nổi tiếng. Tôi từng dự nhiều cuộc họp quốc tế ở Bangkok (Thái Lan), Tokyo (Nhật Bản), New York (Hoa Kỳ), Alger (Algeria), Ethiopia, Zimbabwe, thăm Viện báo chí Manila (Philippines)… nên tôi cho rằng viết báo là nghề có ích, thú vị, tự do nhất. Tôi chỉ muốn là nhà báo tự do, không muốn có chức vụ gì, dù là phó tổng, là tổng biên tập. Gia đình tôi, bạn bè tôi đều biết tôi không có máu công danh, máu làm quan, máu hưởng danh lợi. Tôi chỉ có bè bạn thân ở cấp dưới, tôi rất ít tìm gặp cấp trên. Cái tính tôi xưa nay là vậy. Tôi tin là rồi ở ta sẽ có những Walesa, những Havel, những Gorbachov, rồi những Aung San Suu Kyi, nhưng trong đó không có tôi. Tôi tận lực ủng hộ họ. Thế cũng đủ.


Có một cô nhà báo người Việt muốn hỏi tôi về chuyện “16 tấn vàng.” Tôi xin hẹn sẽ nói rõ vào một bài sau. Vì bài này đã khá dài.


Cách đây vài năm, Bộ Tổng Tham Mưu Hà Nội đã đưa ra một bản văn kiện chính thức kết luận về diễn biến ngày 30 tháng 4, 1975, có anh Bùi Văn Tùng, anh Nguyễn Văn Hân, anh Phạm Xuân Thệ… tham gia. Họ cố tình không nói gì đến tôi một cách ngay thật, cũng cố tình xuyên tạc để vu cáo tôi là dối trá, tranh công. Họ cố tình xuyên tạc và vu cáo vì tôi vắng mặt, vì tiếng nói trung thực của tôi được đông đảo đồng bào chú ý lắng nghe, do đó gây hại cho chế độ đang lâm vào quá trình băng hoại không sao kìm hãm nổi.


Ðó cũng còn vì họ không muốn nhắc đến chuyện hơn 16 tấn vàng do chính quyền Dương Văn Minh giao lại ngày 30 tháng 4, 1975, qua lời ông phó thủ tướng đặc trách kinh tế-tài chính Nguyễn Văn Hảo chính thức báo cho tôi – và không hề báo cho một ai khác. Họ vẫn chơi trò mờ ảo, ngầm gieo rắc hoài nghi, dựa vào bài viết của một nhân viên CIA Frank Snepp, rằng ông Thiệu đã mang cả 16 tấn vàng ròng của Ngân Khố sang Ðài Loan vào tối ngày 24 tháng 4 rồi.


Vì muốn mọi sự được minh bạch, rõ ràng trong lịch sử dân tộc, tôi sẽ hầu chuyện các bạn xa gần trong một bài sau.

Ghi nhận về Ðại Hội Thường Niên 2012 của Amnesty International USA


Ðoàn Thanh Liêm


 


Năm 2012 này là kỷ niệm lần thứ 51 kể từ ngày tổ chức Ân xá Quốc tế được thành lập tại London (1961-2012). Theo thông lệ, hàng năm tổ chức Ân xá Quốc tế Hoa Kỳ (Amnesty International USA được viết tắt là AIUSA) đều tổ chức một Ðại hội Thường niên (Annual General Meeting AGM) luân phiên tại mỗi thành phố khác nhau trên đất Mỹ.










Các thành viên Amnesty International biểu tình trước Tòa Bạch Ốc ở Washington, D.C., ngày 12 tháng 2, 2011 để ủng hộ những cuộc biểu tình đòi tự do, dân chủ tại Ai Cập. (Hình: Saul Loeb/AFP/Getty Images)


Và năm nay, AGM 2012 vừa diễn ra tại thành phố Denver tiểu bang Colorado vào 3 ngày 30, 31 tháng 3 và 1 tháng 4 – với sự tham dự của chừng 700 đại biểu đến từ khắp các địa phương và một số khách mời quốc tế.


Là một thành viên hoạt động từ mấy năm nay của một đơn vị cơ sở địa phương tại vùng thành phố Irvine miền Nam California được gọi là Group 178, tôi đã có dịp tham dự liên tục với ba kỳ đại hội, đó là: AGM 2010 tại New Orleans Louisiana, AGM 2011 tại San Francisco California và AGM 2012 mới đây tại Denver Colorado. Chương trình làm việc của Ðại hội thường được chuẩn bị rất nghiêm túc chu đáo – với nhiều tiết mục được bố trí xen kẽ giữa những phiên họp khoáng đại gồm toàn thể mọi tham dự viên với những cuộc thảo luận chuyên biệt theo từng đề tài nơi những nhóm nhỏ hơn. Các đại biểu phần đông đều tham dự các phiên họp lớn, nhỏ với tinh thần hăng say phấn khởi, dù chương trình nghị sự được dàn trải kín mít với nhiều chi tiết cặn kẽ chính xác đến ngạc nhiên luôn.


Năm nay, khẩu hiệu của AGM 2012 là: “Vùng Lên” (Rise Up) mà nhiều bạn trẻ còn viết bằng mực đen lên trên mặt nữa. Và tổng số thuyết trình viên trong suốt ba ngày của hội nghị đã lên đến con số trên 40 người, trong đó có đến chừng 10 vị khách mời từ nước ngoài.


Ðiều ghi nhận phấn khởi nhất đối với tôi, đó là thành phần tham dự của lớp người trẻ trên dưới 20 tuổi đã chiếm đến gần phân nửa số các đại biểu. Các sinh viên đại học, và cả một số học sinh trung học đều đi theo từng nhóm 5-7 người với nhau, nên họ đã đem lại cho đại hội một bầu không khí hết sức sinh động nô nức – qua những phát biểu hăng say và nhất là những tràng “đứng dậy vỗ tay tán thưởng” (standing ovation) nồng nhiệt – có khi kéo dài cả đến một vài phút, đặc biệt đối với một số diễn giả được đa số mến mộ. Ðược đích thân chứng kiến sự nhiệt tâm nhập cuộc của giới trẻ như thế, quả thật tôi rất vui mừng và lạc quan tin tưởng nơi tương lai tốt đẹp của phong trào tranh đấu nhân quyền hiện nay trên thế giới.


 


I. Tóm lược về Chương trình Nghị sự


 


Hội nghị làm việc trọn ngày, suốt từ 8:00 sáng đến 9:00 tối trong hai ngày Thứ Sáu. 30 và Thứ Bảy. 31 tháng 3, cộng thêm nửa ngày Chủ Nhật. mồng 1 tháng 4 từ 8:00 sáng đến 12:30 mới bế mạc.


1. Ngày Thứ Sáu, 30 tháng 3, thì có những tiết mục đáng chú ý như sau:


* Huấn luyện về lãnh đạo chức năng phối hợp các nhóm địa phương và khu vực.


*Họp mặt các phối hợp viên theo địa hạt quốc gia và theo chủ đề


* Biểu tình trước trụ sở Quốc Hội tiểu bang Colorado nhằm đòi hỏi nhân quyền của người nhập cư (Immigrants’ Rights Rally).


* Nghi lễ khai mạc và trao giải thưởng.


2. Ngày Thứ Bảy, 31 tháng 3, thì có nhiều tiết mục đáng chú ý như:


* Diễn từ của Giám Ðốc Ðiều Hành Suzanne Nossel


* Tường trình của đại sứ Mỹ tại Syria Robert Ford


* Tường trình của ba thành viên đi dã ngoại bị bắt giữ tại Iran: Shane Bauer, Josh Fattal và Sarah Shourd.


* Phiên họp khoáng đại với chủ đề: “Vùng lên: Ðòi nhân quyền, xác định tương lai.”


* Thảo luận về quá trình vận động thông qua “Hiệp ước Buôn bán Võ khí” (Arms Trade Treaty ATT).


* Trình bày của các ứng cử viên vào Hội Ðồng Quản Trị (AIUSA Board).


3. Ngày Chủ Nhật, 1 tháng 4, thì có hai tiết mục đáng chú ý nhất:


* Phiên họp khoáng đại với chủ đề: “Chúng ta đã từng chấm dứt Án Tử Hình tại nước Mỹ – Bằng cách nào chúng ta có thể loại bỏ dứt khoát được Án Tử Hình ?”( We Ended the Death Penalty Once in the US – How Will We End It for Good?)


* Diễn từ bế mạc của Giám Ðốc Ðiều Hành Suzanne Nossel.


 


II. Một số diễn giả nổi bật


 


Trong số trên 40 diễn giả trình bày trong các phiên họp khoáng đại cũng như trong các cuộc thảo luận từng nhóm nhỏ, tôi nhân thấy có mấy nhân vật nổi bật mà được cử tọa hoan nghênh nhiệt liệt, điển hình như sau:


1. Bà Jenni Williams từ nước Zimbabwe ở Phi Châu


Bà Zenni Williams được giải thưởng Ginetta Sagan năm 2012 là một phụ nữ nổi danh vì sự can trường bền bỉ tranh đấu cho Tự do và Nhân phẩm tại Zimbabwe từ nhiều năm qua. Năm 2003, bà đứng ra thành lập tổ chức WOZA (Women of Zimbabwe Arise) nhằm liên kết giới phụ nữ trong công cuộc đòi hỏi quyền chính trị và kinh tế cho đồng bào của mình. Bà đã từng bị bắt giữ đến 40 lần vì những hành vi bất bạo động của tổ chức WOZA này. Một trong các chiến thuật tranh đấu mà gây được sự hưởng ứng của đông đảo quần chúng là những đoàn viên WOZA mang theo cái chổi để tượng trưng cho quyết tâm “quét sạch tham nhũng” tại xứ sở Zimbabwe. Hiện nay phong trào WOZA đã có đến trên 80,000 thành viên hoạt động tích cực. Bài phát biểu của bà Williams sau lúc đón nhận giải thưởng Ginetta Sagan đã được toàn thể cử tọa tại hội trường cùng đứng dậy vỗ tay hoan nghênh rất nồng nhiệt.


2. Ðại Sứ Robert Stephen Ford


Ðại Sứ Ford là viên chức ngoại giao kỳ cựu, ông đã từng giữ chức vụ đại sứ Mỹ ở nhiều quốc gia Phi Châu và Trung Ðông. Ông từng là đoàn viên thiện nguyện trong tổ chức Peace Corps tại Morocco năm 1980-82 và nhận được nhiều giải thưởng do thành tích phục vụ nhiều năm ở Irak. Sự có mặt của Ðại Sứ Ford tại đại hội của Amnesty năm nay là một bằng chứng rằng chính quyền nước Mỹ tán đồng lập trường của Amnesty trong việc bênh đỡ những nạn nhân của sự đàn áp thô bạo của nhà cầm quyền đương nhiệm tại Syria. Bài thuyết trình của ông đã được cử tọa chăm chú theo dõi và hoan nghênh nhiệt liệt với tràng pháo tay kéo dài đến hai phút.


3. Nhà báo Amy Goodman


Amy Goodman là một nhà báo được đánh giá rất cao vì thành tích sáng lập ra Phong trào Vận động Dân chủ có tên là “Democracy Now.” Bà được giới truyền thông báo chí quốc tế xếp vào hàng đầu trong số 20 nhân vật truyền thông có ảnh hưởng nhất trên thế giới vào đầu thế kỷ XXI hiện nay. Bài trình bày của bà Goodman về phương cách vận động quần chúng đòi hỏi chính quyền các tiểu bang ở Mỹ cũng như chính quyền liên bang phải dứt khoát xóa bỏ Án Tử Hình, thì đã được cử tọa trong phiên họp khoáng đại cuối cùng vào trưa ngày Chủ Nhật, mồng 1 tháng 4 chăm chú lắng nghe và vỗ tay tán thưởng nồng nhiệt.


4. Bà Asmaa Mahfouz, người phát động chiến dịch Mùa Xuân Ai Cập


Asmaa là đồng sáng lập Phong trào Thanh niên mồng 6 tháng 4 của Ai Cập từ năm 2010. Vào đầu năm 2011, với các video YouTube kêu gọi nhân dân Ai Cập vùng lên đòi hỏi Nhân quyền, Asmaa đã góp phần quan trọng trong các cuộc biểu tình rầm rộ và liên tục tại quảng trường Tahrir ở thủ đô Cairo khiến đã đưa đến sự chấm dứt chế độ độc tài Hosni Mubarak. Asmaa đã được Quốc Hội Âu Châu cấp phát giải thưởng Sakharov về Tự do Tư tưởng năm 2011 và được giới kinh doanh Ả Rập xếp vào danh sách 500 nhân vật gốc Ả Rập mà có ảnh hưởng nhất trên thế giới. Bài trình bày kinh nghiệm vận động quần chúng của bà Asmaa đã được cử tọa đứng dậy vỗ tay tán dương nồng nhiệt.


 


III. Cả ba thế hệ đều cùng tích cực tham gia tranh đấu cho Nhân quyền


 


Ðây là lần thứ ba tôi tham dự Ðại hội Thường niên AGM của Ân xá Quốc tế Mỹ (AIUSA), nên lần này tôi cũng gặp lại nhiều khuôn mặt quen thuộc từ mấy kỳ đại hội trước. Ðiển hình là Giáo Sư Kristy Hagersheimer từ Ðại Học Doane ở Nebraska, Giáo Sư Susan Waltz Ðại Học Michigan, Giáo Sư Julian C. Traylor là chiến hữu của bà Ginetta Sagan, Giáo Sư Carole Nagengast Ðại Học New Mexico hiện là Chủ tịch Hội đồng Quản trị AIUSA (Chair of Board) v.v… Susan Schmidd đặc trách liên lạc phối hợp của khu vực miền Tây lần này đưa cả bà mẹ từ Arizona đến tham dự AGM nữa, bà mẹ cho tôi biết là hồi trước cả thân mẫu của bà cũng đã từng là thành viên hoạt động của Amnesty nữa: như vậy rõ ràng là cả ba thế hệ trong gia đình này đã cùng tham gia sinh hoạt với Amnesty. Ana Sagan cháu nội của bà Ginetta Sagan, cũng như bà Jane Kristof cùng cháu nội năm nào cũng đứng ra trao giải thưởng Ginetta Sagan và Ladis Kristof tại AGM với lời phát biểu thật nghiêm túc chu đáo.


Về giới trẻ, năm nay tôi gặp được nhiều sinh viên ngoại quốc cũng như sinh viên Mỹ, cụ thể như Sabine Kast từ Nam Phi, Julia Hanne từ Ðức, Eugenia Cavazos từ Mexico. Và Erika Maskal, Janessa Nedney là hai sinh viên Mỹ từ tiểu bang Washington. Theo yêu cầu của các bạn trẻ này, tôi đã chuyển bằng e-mail một số bài viết của tôi và cả bản tường trình về tình hình nhân quyền Việt Nam năm 2011 nữa.


Và dĩ nhiên là tôi đã cố gắng tìm kiếm xem có ai là người Việt tham dự AGM này, mà rút cục tôi chỉ gặp được có một sinh viên Việt Nam duy nhất, đó là cô Phạm Thiên Thái Thanh từ tiểu bang Michigan. Cô Thanh cho tôi biết cô sinh ra và lớn lên tại Mỹ và vừa tốt nghiệp bằng Cao học tại một đại học ở Colorado. Gần đây cô cũng về Việt Nam sống với ông bà một thời gian dài, nhờ vậy cô nói được tiếng Việt tương đối trôi chảy.


Ðặc biệt, tôi có dịp trao đổi nhiều với Luật Sư Leila Ann Chacko vào lứa tuổi 35-36 là người đặc trách về hồ sơ Việt Nam của Nhóm 519 AIUSA tại Orlando Florida. Tôi đã gửi cho Leila bản tường trình về tình hình Nhân quyền tại Việt Nam trong năm 2011 mà Mạng Lưới Nhân Quyền Việt Nam vừa mới cho phổ biến vào tháng 3 năm 2012 – với nhiều chi tiết cập nhật cho đến cuối tháng 2 năm nay. Và tôi dự trù sẽ gặp lại Leila và Nhóm 519 khi đến viếng thăm Orlando vào cuối tháng 4 sắp tới, để trao đổi chi tiết hơn về công cuộc tranh đấu Nhân quyền ở Việt Nam.


 


IV. Ðể tóm lược lại, tôi xin ghi lại vài cảm nghĩ vắn tắt sau đây:


 


1. Sau trên nửa thế kỷ hoạt động, Amnesty International đã gây thành một phong trào tranh đấu Nhân quyền mỗi ngày càng thêm mạnh mẽ quyết liệt tại cùng khắp mọi nơi trên thế giới. Riêng tại Mỹ, thì con số thành viên hoạt động của AIUSA đã lên đến con số gần 3 triệu người, được phân bố trong các nhóm địa phương hoặc các nhóm đặc biệt, nhất là trong khuôn viên các đại học. Thành phần trẻ càng ngày càng thêm đông đảo năng động, nên khí thế tranh đấu thật là sôi nổi nhiệt thành. Rõ ràng là khu vực Xã hội Dân sự có chiều hướng đóng vai trò chủ động hơn trong nhiệm vụ làm đối trọng (counterbalance) đối với chính quyền của từng quốc gia, cũng như đối với các định chế và cơ cấu chính trị xã hội quốc tế.


2. Nhờ viễn kiến thông thoáng cởi mở của giới hàn lâm đại học, cũng như lý tưởng nhân bản nhân ái của giới lãnh đạo tôn giáo văn hóa cùng với sự trao đổi và hợp tác quốc tế của Xã hội Dân sự – mà các cơ sở tranh đấu nhân quyền quốc tế như Amnesty, Human Rights Watch v.v… đã phát triển rất rộng rãi trong vòng 30- 40 năm gần đây. Sức mạnh của cuộc tranh đấu bất bạo động này hiện càng ngày càng tạo được áp lực nặng nề chống lại các chế độ độc tài sắt máu, cũng như chống lại những hành động sai trái của các chính quyền nhà nước bất kể tại một quốc gia nào. Ðiển hình như phong trào đòi chính quyền Mỹ phải bãi bỏ Án Tử Hình, phải bảo vệ nhân quyền cho người di dân, cho giới phụ nữ,… thì Amnesty không bao giờ lại chịu khuất phục hay nhân nhượng trước sự đe dọa hay mua chuộc nào do phía nhà nước đưa ra.


3. Trong số các chủ đề được bàn thảo sâu rộng trong 3 ngày của AGM 2012 năm nay, tôi đặc biệt chú ý đến lập trường dứt khoát của đa số các thành viên AIUSA về các vấn đề cụ thể như sau:


* Bãi bỏ Án Tử Hình


* Ðóng cửa nhà tù Guantanamo


* Ðòi Nhân quyền cho phụ nữ và người di dân


* Kiện toàn hiệp ước về việc buôn bán võ khí (Arms Trade Treaty).


* Yểm trợ công cuộc nổi dậy tranh đấu tại Trung Ðông.


* Tận dụng Mạng lưới Xã hội (Social Network) trong cuộc Tranh đấu Nhân quyền và Dân quyền.


v.v…


4. Về mối liên kết của Việt Nam với Phong trào Nhân quyền toàn cầu, thì hiện nay vẫn chưa được bà con người Việt mình chú trọng đúng mức. Ðiển hình là số sinh viên Việt Nam tại Mỹ mà hưởng ứng tham gia các AGM trong thời gian gần đây hãy còn quá ít, mà giới truyền thông báo chí Việt Nam ở hải ngoại cũng chưa thấy để tâm theo dõi sinh hoạt của các tổ chức tranh đấu nhân quyền quốc tế như Amnesty, Human Rights Watch, Reporters Sans Frontières…


Ðể kết luận, người viết xin được gióng lên tiếng chuông báo động này – với niềm mong ước nóng bỏng rằng sẽ có được nhiều thức giả và giới trẻ Việt Nam khởi sự tìm cách hội nhập sâu sát hơn nữa vào với dòng chính của phong trào tranh đấu toàn cầu cho Phẩm Giá và Quyền Con Người trong thế kỷ XXI ngày nay vậy.


Dallas, ngày 7 tháng 4 năm 2012

Tìm hai em Phạm Thị Thảo và Liên Bùi


Anh là Phạm Gia Ninh, hiện ở 615 đường Trần Phú, TP Bảo Lộc (Lâm Ðồng), điện thoại số 0633862207, cần được tin hai em là: Phạm Thị Thảo, sinh năm 1943 trước ở West City (Oklahoma); và Liên Bùi trước ở Milpitas, CA 95035.


 Ai biết tin tức, xin báo giúp. Ða tạ.

Phan Vũ, từ điện ảnh tới thi ca

 


 


Du Tử Lê


(Tiếp theo và hết)


 


Tôi nghĩ, những người yêu mến thơ Phan Vũ, đa số biết rằng, lãnh vực hay sở trường của họ Phan là điện ảnh. Ở vị trí hàng đầu trong lãnh vực nghệ thuật thứ bảy từ những năm cuối thập niên (19)40 (thời phôi thai nền điện ảnh Việt Nam) Phan Vũ là bằng hữu thân thiết của nhiều tên tuổi lẫy lừng thời đó. Như Ðặng Ðình Hưng, Trần Dần, Phùng Quán… lãnh vực văn chương; Bùi Xuân Phái, Nguyễn Sáng… lãnh vực hội họa.










Từ trái qua: Du Tử Lê, Phan Vũ. (Hình: tp/Người Việt)


Nhắc tới một số tên tuổi nhà văn đã đi vào văn học sử, qua vụ án Nhân Văn-Giai Phẩm, ý tôi muốn nhấn mạnh, khởi từ giao tình vừa kể, họ Phan đã tham gia phong trào Nhân Văn-Giai Phẩm, diễn ra tại miền Bắc, những năm giữa thập niên (19)50.


Ông kể, nếu Nhân Văn số 6, ra đời, với bài thơ nhan đề “Bình vỡ” của ông đăng tải trong số báo ấy, thì ông không biết những miểng vỡ của chiếc bình kia sẽ ghim vào thân thế ông ở mức độ nào?!


Ðề cập tới hai tên tuổi lớn của hội họa là Bùi Xuân Phái và, Nguyễn Sáng, ý tôi muốn nhắc tới câu trả lời của nhà thơ Phan Vũ, dành cho một nhà báo ở Việt Nam, đại ý: Trước tài năng chói lọi của họ, tác giả “Hà-Nội-Phố” không dám cầm cọ. Mãi tới khi bước vào tuổi 70, ông mới vẽ. Và, dư luận ghi nhận, cũng như với thi ca, hội họa đã mở rộng cánh cửa chào đón ông. Tựa chào đón một họa sĩ thực sự có tài.


Như thắc mắc của một số người, tôi không biết ngôn ngữ điện ảnh ảnh hưởng tới ngôn ngữ thi ca của họ Phan? Hay ngược lại?


Theo tôi, hai bộ môn nghệ thuật, văn học này, ít nhất cũng có chung nhau một mẫu số. Mẫu số hình ảnh. Nhưng tôi vẫn nghĩ, hình ảnh trong điện ảnh là những liên-ảnh. Nói cách khác, ngôn ngữ điện ảnh là ngôn-ngữ-mở. Hiểu theo nghĩa, căn bản hình ảnh này khơi mở, mời gọi hình ảnh khác.


Thí dụ, khung cửa sổ mở vào một khoảng trời u ám, vần vũ mây đen, báo trước cho người xem hiểu rằng, hình ảnh sau đó, nhiều phần sẽ là một trận mưa. Hay nhân vật trong phim sẽ hồi tưởng tới một quá khứ ảm đạm, buồn bã… Chiếc cầu nối giữa hai hình ảnh hay tâm trạng, trong trường hợp này, là khoảng trời u ám, vần vũ mây đen…


Tôi muốn gọi đó là ngôn-ngữ-mở. Trong khi ngôn ngữ của thi ca, vẫn theo tôi, là ngôn-ngữ-khép. Hiểu theo nghĩa kiệm lời. Ít chữ.


Thi ca cho phép người làm thơ “nhẩy cóc” từ hình ảnh, trạng thái này qua hình ảnh, trạng thái khác. Không nhất thiết phải có một chiếc cầu liên kết đôi bờ. Chiếc cầu, nếu cần thiết phải có, sẽ do chính độc giả (tùy trình độ, cảm quan) thiết lập. Ðó cũng là những khoảng trắng, mang tính liên tưởng văn học mà, thi ca để dành cho người đọc.


Tỷ như một trong những câu thơ gây ấn tượng mạnh mẽ cho nhiều người, ở trường khúc “Hà-Nội-Phố” của Phan Vũ là:


“Ta còn em tiếng dương cầm


“Trong căn nhà đổ…”


Nếu hình ảnh, âm thanh này xuất hiện trong một cuốn phim thì, đạo diễn (Phan Vũ) trước (hoặc sau), phải có đoạn phim ghi lại hình ảnh ngôi nhà thời nguyên vẹn. Hình ảnh người nữ, dương cầm thủ (dù chỉ dáng ngồi,) cùng cây đàn, tiếng đàn… Nhưng ở cương vị thi sĩ, tác giả chỉ cần dùng tính từ “còn” người đọc sẽ liên tưởng tới những hình ảnh, âm thanh, chiếc đàn, người chơi đàn đã… vắng. Mất.


Nói cách khác, “Hà-Nội-Phố” của Phan Vũ, theo tôi, là một cuốn phim vĩ đại, đánh dấu một giai đoạn, một thời kỳ Hà Nội. Nó cho Hà Nội, 1972 một linh hồn giữa khi cảnh vật, con người đã tiêu trầm hồn, tính.


Bài thơ của họ Phan còn cho thấy tương tác máu, thịt giữa hai loại hình nghệ thuật. Một liên-ảnh, một hợp hôn không thể tốt đẹp hơn, rực rỡ hơn giữa nghệ thuật và, văn học.


Ðịnh mệnh của “Hà-Nội-Phố,” do đấy, tôi nghĩ, là định mệnh bất phân ly một phần lịch sử Hà Nội.


Hơn một lần tôi nói với T. về ước ao, một trưa nào, không cần Ðoàn Thạch Hãn giới thiệu mà, chính chúng tôi sẽ là người mời Hãn, mời Hà Quang Minh, Ngô Kinh Luân… trở lại với thành phố phồng, rộp những cơn nắng châm chích trên từng tấc thịt, da, tuồng đã bị nấu nhừ, nung chín…










Tranh Phan Vũ.


Chúng tôi sẽ cùng mở cửa bước vào ngôi quán xưa. Ngôi quán âm âm, chia khu và, những chiếc ghế bành đợi khách…


Bằng cách riêng của mỗi người, lần này, tôi tin, chúng tôi sẽ được chiêm ngưỡng những bức phù điêu “Hà-Nội-Phố” của Phan Vũ, cùng khắp tất cả các bờ tường. Và, ắp đầy không gian âm âm kia, sẽ là âm giai lộng-lẫy-ngậm-ngùi của ca khúc “Em ơi, Hà Nội phố,” Phú Quang.


Tôi nghĩ, có thể nhiều phần, T. sẽ thay mặt chúng tôi, ngỏ lời cám ơn Phan Vũ. Cảm ơn Phú Quang. Tôi cũng nghĩ, có thể nhiều phần, T. sẽ không quên cảm ơn cả những vắng mặt trong Tháng Chạp, Hà Nội, 1972 của Phan Vũ, nữa.


Du Tử Lê


(Tháng 4, 2012)


 


Chú thích:


(12) Theo trang mạng Wikipedia, Bách Khoa Toàn Thư Mở thì, Nhân Văn là một tờ báo văn hóa, xã hội, có trụ sở tại 27 Hàng Khay, Hà Nội, do nhà văn Phan Khôi làm chủ nhiệm, Trần Duy thư ký tòa soạn. Bán nguyệt san Nhân Văn, số 1, ra mắt ngày 20 tháng 9 năm 1956, phản kháng chế độ, tranh đấu cho quyền tự do sáng tác của văn nghệ sĩ. Ngày 15 tháng 12 năm 1956, Ủy Ban Hành Chính Hà Nội ra thông báo đóng cửa báo Nhân Văn. Số 6 không được in.


Riêng tạp chí Giai Phẩm Mùa Xuân, số 1, ấn hành tháng 3 năm 1956, do nhà thơ Hoàng Cầm và Lê Ðạt chủ trương; về sau bị tịch thu vì bài thơ “Nhất định thắng” của Trần Dần – Miêu tả hoàn cảnh đời sống miền Bắc những ngày đầu đất nước chia cắt. Tác giả bài thơ bị qui kết chống phá, “bôi đen” chế độ, với những câu thơ đanh thép như: “Tôi bước đi / không thấy phố / không thấy nhà / Chỉ thấy mưa sa / trên màu cờ đỏ…” Tạp chí Giai Phẩm ra được 4 số, trước khi bị đình bản.


Sau đó, hầu hết các văn nghệ sĩ tham gia phong trào Nhân Văn-Giai Phẩm bị đưa đi học tập cải tạo. Một số bị treo bút thời gian dài như Lê Ðạt, Trần Dần… Số khác không thể tiếp tục con đường văn chương. Có người còn bị giam giữ nhiều năm và, tiếp tục bị giám sát sau khi đã mãn tù. Trường hợp Nguyễn Hữu Ðang. Dư luận chung gọi là “Vụ án Nhân Văn-Giai Phẩm.”

Vàng Ðen (Kỳ 64)


“Vàng Ðen” là tiểu thuyết của nhà văn Nguyễn Dũng Tiến, được xây dựng trên những tư liệu cùng huyền thoại liên quan tới vùng “Tam Giác Vàng,” một trong những nguồn sản xuất và cung cấp thuốc phiện (“vàng đen”) lớn nhất thế giới. Ngoài việc viết văn, tác giả Nguyễn Dũng Tiến cũng là một trong những người Việt Nam đầu tiên có công gầy dựng vườn cây ăn trái cho người Việt ở xứ người. Ông hiện là chủ nhân vườn cây LA Mimosa Nursery, 6270 East Allston Street, Los Angeles, CA 90022-4546. Tel: (323) 722-4543. Ðược sự cho phép của tác giả, Người Việt hân hạnh giới thiệu tiểu thuyết “Vàng Ðen” trên mục truyện dài của Nhật Báo Người Việt cũng như Người Việt Online.


 


Kỳ 64


 


Nửa giờ sau, những nhánh củi được ném vào tới tấp phía trong hàng rào tre. Những chai thuốc dùng để bôi lên da chống muỗi cũng được đổ lên những quần áo cũ, chúng được dùng làm nguyên liệu bắt lửa. Xác người, xác vật bắt đầu cháy.


Ngọn lửa của củi tươi nhả những cuộn khói đen kịt, phủ kín cả những núi đồi lân cận. Những cuộn khói đen cũng làm đen tối cuộc liên hoan sắp cận kề của bầy kên kên. Củi tươi vẫn tiếp tục được ném vào, ngọn lửa được mở rộng rồi cháy bén vào hàng rào tre. Những ống tre tươi nổ bôm bốp như pháo. Hai xác sài kíu với lớp lông nâu vàng thật bẩn mắt, điểm cùng những chấm đen loang lỗ cũng bị ngọn lửa liếm béng.


Hơn hai tiếng đồng hồ, cuộc hỏa táng mới chấm dứt. Trong khi mọi người bận rộn với việc lấy củi rừng, đám sài kíu với những đôi mắt gian tà vẫn lởn vởn đứng nhìn. Buồn bực, Phong nheo súng, khải lật hai con. Lúc đó, chúng mới thật sự biến hẳn vào rừng.


-Ðéo mẹ, tất cả đều vô thường. Thằng già này bây giờ đang đứng đéo đời, chứ tí nữa, không chừng lại lăn cổ ra chết. Nào về chứ? tớ cũng phải ăn một bụng, rồi còn ngáy một chút. Không biết con vợ cậu nó có biết đường nấu món gì không? Mẹ, hay lại mơ màng nằm chờ thằng chồng về ủ. Ðéo mẹ, gái thối.


Phong Sương không thối như già Trí nói. Từ lúc tỉnh hẳn, cô nàng nghe loáng thoáng chuyện phía trên, nhưng cũng tự giới hạn chính mình để ru rú ở lại, vì đám lính xuống nói, hình ảnh ở trên đó còn rùng rợn gấp trăm lần xác ướp sáng nay. Cơm nước đã chuẩn bị xong, chỉ chờ dọn ra. Khi Phong cùng già Trí về đến nơi, cũng đúng lúc cô nàng đè hai tên cận vệ ra quất túi bụi. Hai tên Lào trắng trẻo, to lớn lại ngoan ngoãn nằm úp sấp mặt xuống đất như trẻ con để cô đánh. Phong cau mày hỏi:


-Em làm gì vậy?


-Phạt chúng cái tội sáng nay bỏ em mà chạy.


-Em thôi ngay cái trò ấy. Em phải giữ sĩ diện cho nó, về sau em mới dùng được nó chứ. Trước mặt mọi người, em lại đè chúng ra đánh, coi thật không được chút nào.


Phong Sương vẫn nhấm nhẳn:


-Em vẫn thường đánh người làm như thế. Ai bảo. Em sợ nhũn người ra, tưởng chúng vào cứu em, ai ngờ chúng cũng chạy như vịt cả.


-Cất roi đi.


Giọng Phong trở nên lạnh, cô nàng rụt vòi tức khắc.


Cơm trưa vừa xong, Phong họp ngay già Trí cùng Sơn lại.


-Tất cả những gì xảy ra sáng nay, đều chứng tỏ có một bọn nào đó trong bóng tối đang theo sát mình, đã chuẩn bị đón tiếp mình tại một nơi nào đó. Tôi cũng chưa biết được vì lý do gì. Nếu chúng muốn cướp số hàng, chúng đã không giết hai tên Lào dã man như vậy. Tôi nghĩ, chúng đã biết từng đường đi, nước bước của mình ngay từ khởi đầu, ngay từ chuyến tôi cùng già Trí thăm dò con đường này. Do đó chúng biết trước, giết hai thằng nhỏ ngay trên đường mình phải đi để dằn mặt. Nhưng dằn mặt như vậy để làm gì, mình đâu có động chạm quyền lợi của ai ở tam giác này.


-Có chứ, súng đạn cũng là mối lợi lớn sau thuốc phiện. Cậu em đang giẫm chân bọn nào đó.


-Ông biết bọn nào không?


-Tên tuổi thì không biết, nhưng biết chắc từ bên Mỹ.


-Sao lại tụi Mỹ?


-Ðéo mẹ, phải suy luận một chút chứ cậu em. Còn ai sản xuất súng đạn nhiều bằng thằng Mỹ. Thằng già này ở góc rừng hoang còn biết nữa là cậu em. Ðéo mẹ, súng đạn nó đổ đầy ngoài khơi biển Thái Lan. Còn thằng nào dám qua mặt thằng Mỹ nữa.


Diễn vở tuồng của một kẻ ngây thơ, Phong tỉnh khô hỏi già Trí:


-Không lẽ chính quyền Thái nó làm ngơ?


-Ðịt mẹ, giấy xanh nó xòe ra thì đến thằng già này cũng phải đen mắt, huống chi tụi to đầu quen ăn sung, mặc sướng. Mà đéo mẹ, cậu cũng là dân trong nghề mà cứ hỏi lôi thôi thế.-


-Thì đù mẹ, làm sao tôi biết hết mọi chuyện. Sống lăn lộn như ông mới đáng nói.


Già Trí dính cựa ngay. Thao thao bất tuyệt phun ra những gì lượm lặt được từ những mảnh rừng hoang, những gì gặt hái được qua những va chạm đẫm máu quanh tam giác vàng. Tất cả hằng chất chứa trong bụng.


-Ðịt mẹ, chuyện làm ăn của các cậu nên tôi cũng chẳng buồn hỏi là hàng hóa của các cậu từ đâu đến, nhưng tôi biết ngay, các cậu sẽ giẫm chân tùm lum ở đây. Tôi không vợ, không con, chỉ có mỗi mình nó là cháu. Lần đầu nó gọi tôi, tôi biết ngay là nó chết vì thằng củ lẳng của cậu. Nhưng kệ bố nó, nó cũng như con gái, không làm không được. Không làm rồi nó lại mè nheo, không nhìn mặt tôi.


-Ông cũng sợ “nó” thế à?


-Ðịt mẹ, vợ cậu chứ có phải con ở đâu mà gọi bằng nó.


-Ờ, ờ, xin lỗi, thì đù mẹ, cô ấy là cháu ông.


-Tụi Mỹ, nó sống nhờ súng đạn. Sản xuất ra nhiều thì phải có chỗ tiêu thụ. Muốn tiêu thụ thì phải có thị trường. Thị trường thì phải tạo ra chiến tranh. Nó thấy mấy thằng da vàng đẻ nhiều như heo thành ra nó phải cho chết bớt. Nó phải…

1...10,44610,44710,448...10,648Page 10,447 of 10,648

Tin mới cập nhật