Biện pháp đã hoãn, nhưng rồi sao?

Lê Tâm (theo NYT)

SANTA MONICA, California – Từ mấy năm nay, giới chức điều hành các đại học cộng đồng thường xuyên bị sinh viên than phiền về việc không ghi danh được vào các lớp họ cần. Những lớp họ cần phải lấy cho thăng tiến nghề nghiệp hay để chuyển sang các đại học bốn năm thường đầy chật chỉ sau ít giờ mở ra cho sinh viên ghi danh.

Trong khuôn viên Santa Monica College. (Hình: Santa Monica College Facebook)

Nay, đại học cộng đồng Santa Monica College ở California đang sắp thử một giải pháp mới. Mùa Hè năm nay, trường sẽ mở ra một số lớp với học phí cao hơn bình thường, để các sinh viên mong muốn vào học một lớp nào đó có thể làm được điều này nếu họ sẵn lòng trả thêm tiền.

Bị phản đối, nhà trường hiện hoãn áp dụng biện pháp này. Tuy nhiên, về lâu về dài, các đại học cộng đồng bắt buộc phải tìm một giải pháp nào đó cho nạn thiếu ngân sách triền miên.

Chương trình này được coi là đầu tiên được thấy trong hệ thống các trường đại học cộng đồng trên nước Mỹ. Các giới chức đại học và các chuyên gia giáo dục nói rằng nếu Santa Monica College thành công trong việc thực hiện, thì chắc chắn nhiều trường khác sẽ theo gót. Kể từ năm 2009, mức ghi danh trong các đại học cộng đồng ở California đã giảm khoảng 300,000 sinh viên, xuống còn 2.6 triệu, và nhiều người tin rằng tình trạng khó ghi danh được lớp muốn học là lý do quan trọng nhất.

Từ nhiều thập niên nay, đại học cộng đồng được coi là một phương tiện tạo sự bình đẳng xã hội, cung cấp nền học vấn đại học với giá tương đối rẻ cho các sinh viên có lợi tức thấp, thành phần di dân và những người không đạt được khả năng, điểm trung bình hay tiền bạc cần có để vào học đại học bốn năm.

Do đó, cũng không lấy làm lạ khi đề nghị có hai mức học phí làm nhiều người kinh ngạc. Và các câu hỏi căn bản về vai trò và nhiệm vụ của đại học cộng đồng lại được nêu ra. Nhiều sinh viên tin rằng chính sách mới này-nếu không bị chính quyền tiểu bang cấm thi hành-có thể loại trừ một cách không công bằng các sinh viên thuộc thành phần nghèo nhất và lại tạo ra hai tầng lớp sinh viên khác nhau.

Tình trạng thâm thủng ngân sách kể từ khi có cuộc suy thoái kinh tế ở Mỹ đầu tiên đưa đến việc cắt giảm tài trợ từ chính quyền liên bang rồi sau đó là của tiểu bang dành cho các trường đại học. Kể từ năm 2008 đến nay, hệ thống đại học cộng đồng ở California đã bị cắt $809 triệu trợ cấp từ tiểu bang, kể cả $564 triệu trong ngân sách mới nhất, ngay cả vào lúc có thêm nhiều sinh viên ghi danh.

Nhiều đại học trong tiểu bang đã phải giảm số lớp và riêng trường Santa Monica College đã phải cắt hơn 1,100 lớp cho khóa Mùa Thu.

Ông David Baime, phó tổng giám đốc đặc trách liên lạc chính phủ và nghiên cứu tại Hiệp Hội Các Ðại Học Cộng Ðồng Mỹ (AACC), gọi kế hoạch của Santa Monica College là “cực kỳ hiếm thấy nếu không muốn nói là chưa từng xảy ra”.

Nhưng lý do đưa đến điều này, theo ông Baime, thật rõ ràng. “Ở nhiều nơi, và California là nơi thấy rõ ràng nhất, trong khi có suy thoái kinh tế lại có sự gia tăng lớn lao trong số sinh viên ghi danh.” Ông nói rằng các đại học không còn có thể gia tăng thêm số sinh viên họ có thể nhận vào trong hoàn cảnh khó khăn tài chánh hiện nay.

Các đại học cộng đồng không phải là nơi duy nhất phải đối phó với cắt giảm ngân sách. Tuần qua, giới điều hành hệ thống California State University (CSU) đã chấp thuận một kế hoạch giảm bớt nhiều sinh viên nhận vào niên khóa tới vì cắt giảm ngân sách khiến họ không thể nào chi trả cho việc gia tăng thu nhận sinh viên.

“Mỗi năm chúng tôi đều tìm cách làm thế nào để có thể nhận được thêm sinh viên nhưng những gì chúng tôi đang có lúc này không giúp gì được cho điều này,” theo lời ông Chui L. Tsang, viện trưởng đại học Santa Monica College.

Các giới chức giáo dục tiểu bang California cho hay họ có thể ngăn cản việc thi hành kế hoạch này vì chưa biết rõ là có hợp pháp và có giới hạn việc đi học của sinh viên hay không.

Theo giá biểu hiện nay, mỗi lớp ở đại học cộng đồng là $36 cho mỗi tín chỉ. Theo kế hoạch của trường Santa Monica College, các lớp phải trả nhiều tiền hơn sẽ lên đến khoảng $180 cho mỗi tín chỉ.

Trường Santa Monica College, với sĩ số khoảng 34,000 sinh viên, được coi như một trong những đại học cộng đồng thành công nhất trên nước Mỹ, với mức độ sinh viên chuyển sang đại học bốn năm ở hàng cao nhất. Nhiều sinh viên trong vùng Los Angeles theo học hai năm đầu tiên ở trường này để tiết kiệm tiền bạc rồi sau đó chuyển sang các trường khác.

Tốt nghiệp không có việc, cựu sinh viên New York Law School

Lê Tâm (theo NYT)

Trường luật New York Law School có trụ sở nằm trong khu TriBeCa ở New York, mới đây bị một số sinh viên tốt nghiệp đưa đơn kiện, lấy lý do họ bị nhà trường dối gạt và không kiếm được việc luật sư sau khi ra trường.

Ðại học New York Law School ở Manhattan. Một số sinh viên không tìm ra việc làm quay lại kiện nhà trường. (Hình: Jim.henderson/Wikimedia/Public Domain)

Trong hoàn cảnh khó khăn trong kỹ nghệ luật hiện nay, ngày càng có nhiều sinh viên tốt nghiệp than phiền về khó khăn để có được cơ hội hành nghề luật sư. Và họ đưa đơn kiện trường cũ của mình.

Tuần qua, Thẩm Phán Melvin L. Schweitzer, thuộc Tòa Kháng Án New York, bác bỏ một đơn kiện của chín sinh viên tốt nghiệp New York Law School, theo đó cáo buộc trường cũ đã dối gạt về khả năng có việc làm sau khi ra trường.

Tuy cũng bày tỏ sự cảm thông về hoàn cảnh của các sinh viên này, Thẩm Phán Schweitzer nói rằng đơn kiện không có giá trị và đây là một thí dụ điển hình của “caveat emptor” -cảnh báo người mua phải biết về món hàng của mình.

“Theo quan điểm của tòa, các vấn đề đưa ra trong vụ kiện này cho thấy rõ ràng một điều là không phải bất cứ khó khăn nào của xã hội đều có thể giải quyết bằng một vụ kiện,” Thẩm Phán Schweitzer viết trong phán quyết.

Các sinh viên từng tốt nghiệp ở bậc đại học “muốn thật sự theo đuổi ngành luật là một nhóm riêng những người có sự hiểu biết sành sõi, có khả năng xem xét các dữ kiện và lựa chọn các giải pháp trước khi đi đến quyết định về ngành muốn đi sau khi tốt nghiệp cử nhân,” theo Thẩm Phán Schweitzer.

Phán quyết này là một thất bại cho hàng loạt các vụ kiện tương tự đang diễn ra khắp nước Mỹ, ở vào thời điểm nhiều bấp bênh cho cả lãnh vực giáo dục luật pháp và nghề luật. Trong hai năm liên tiếp, số người thi LSAT, một kỳ thi trắc nghiệm khả năng của các ứng viên dự tuyển vào trường luật, đã giảm hẳn, cho thấy sự trì trệ trong thị trường luật vẫn còn kéo dài. Và tuy rằng phần lớn các sinh viên tốt nghiệp từ những trường luật danh tiếng vẫn có được việc làm, những người tốt nghiệp từ các trường ít nổi tiếng hơn đang gặp rất nhiều khó khăn để có được công việc mà họ trông đợi.

David Anziska, một luật sư của các nguyên đơn ở New York, đang tích cực tìm kiếm thân chủ trong số những người mới tốt nghiệp trường luật này. Trong bảy tháng qua, ông nộp đơn kiện 14 trường, kể cả Widener University Law School ở Delaware, Thomas M. Cooley Law School ở Michigan và Southwestern Law School ở California. Các đơn kiện này cáo buộc nhà trường đánh lừa sinh viên về khả năng có việc làm sau khi tốt nghiệp. (Một đơn kiện tương tự, từ một văn phòng luật sư khác, cũng nhắm vào trường Thomas Jefferson School of Law tại California.)

Hôm Thứ Năm tuần này, Luật Sư Anziska cho hay ông không đồng ý với việc tòa bác đơn kiện trường New York Law School và sẽ kháng án. Ông gọi đây chỉ là “một trở ngại trong tiến trình lâu dài”.

Ông Anziska, tốt nghiệp trường luật University of Michigan Law School, cho hay sẽ tiếp tục kiện thêm nhiều trường luật khác trong thời gian sắp tới đây.

Phán quyết ở New York không trực tiếp ảnh hưởng các đơn kiện nhắm vào các trường luật ở khắp nước Mỹ, nhưng bản phán quyết tỉ mỉ của Thẩm Phán Schweitzer có thể ảnh hưởng tới quyết định của các thẩm phán xét xử các vụ kiện khác, theo các luật sư liên hệ.

Trường New York Law School, với học phí vào khoảng $47,800 một năm, và được xếp vào nhóm 30% dưới đáy trong số các trường luật ở Mỹ, là mục tiêu đầu tiên của Luật Sư Anziska. Ông cho rằng nhà trường đã tạo cho sinh viên sự tin tưởng là ít nhất 90% sinh viên tốt nghiệp có việc làm toàn thời gian với tư cách luật sư. Ông Anziska cho hay các dữ kiện nhà trường đưa ra không chính xác vì bao gồm cả các công việc bán thời gian, kể cả những công việc không cần có bằng luật.

“Nếu căn cứ theo các định nghĩa của nhà trường thì một sinh viên tốt nghiệp có thể đứng bán cà phê ở Starbucks hay làm bất cứ các công việc gì khác, không kể là tầm thường hay ít lương đến đâu, hay không liên hệ gì đến pháp luật, mà vẫn được coi là ‘có việc làm’ và làm việc ‘trong doanh nghiệp.’”

Một trong những người đưa đơn kiện này là Choloe Gilgan, tốt nghiệp trường New York Law School năm 2008 trong số 15% những người đầu lớp. Sau khi không kiếm ra việc làm hành nghề luật, cô phải làm việc bán hàng và sau đó làm phụ tá pháp lý. Một vài người khác trong số này có việc làm với tư cách luật sư, kể cả một người ở một văn phòng luật tại New Jersey và một người khác là luật sư di trú ở New York.

Họ đòi $225 triệu tiền bồi thường, một con số theo họ phản ánh sự khác biệt giữa những gì mà họ coi là mức học phí quá cao và “giá trị thật sự” của mảnh bằng mà họ có.