ĐẮK LẮK, Việt Nam (NV) – Theo “nghị quyết phân công nhiệm vụ” điều hành đại hội đồng cổ đông của công ty Cổ Phần Thủy Điện Sông Ba Hạ (SBH) trực thuộc tổng công ty Phát Điện 2 (Genco2), có tên ông Nguyễn Đức Phú, tổng giám đốc công ty.
Theo báo Dân Trí hôm 13 Tháng Giêng, SBH dự kiến tổ chức đại hội đồng cổ đông bất thường năm 2026 vào ngày 2 Tháng Hai tới.
Ông Nguyễn Đức Phú, tổng giám đốc Thủy Điện Sông Ba Hạ. (Hình: SBH/Tuổi Trẻ)
Trước đó, hồi đầu Tháng Mười Hai năm ngoái, ông Phú được thông báo “nghỉ phép” để làm việc với cơ quan hữu trách sau khi nhà máy Thủy Điện Sông Ba Hạ xả lũ với lưu lượng “chưa từng có.”
Ngoài ông Phú, nhiều nhân sự quản lý khác của SBH cũng phải “nghỉ phép” để làm việc với cơ quan hữu trách do “liên quan đến quy trình vận hành xả lũ tại tỉnh Phú Yên trước đây.”
Thời điểm này, công luận đinh ninh rằng ông Phú sẽ bị bắt giữ, song ông này lại tái xuất hiện sau đợt làm việc với cơ quan hữu trách.
Trước đó, từ hôm 18 đến 20 Tháng Mười Một, 2025, thủy điện Sông Ba Hạ đã xả lũ với lưu lượng chưa từng có.
Đỉnh điểm nhất là lúc 7 giờ 15 phút sáng 19 Tháng Mười Một, 2025, thủy điện Sông Ba Hạ bắt đầu xả lũ về hạ du ở mức 9,233 khối/giây.
Đến 5 giờ 15 phút chiều cùng ngày, thì tổng lưu lượng xả lũ lên mức 16,100 khối /giây – mức xả lũ cao nhất kể từ khi thủy điện Sông Ba Hạ đi vào vận hành.
Thời điểm này ở phía vùng hạ du sông Ba, hàng ngàn gia đình vùng đất Phú Yên vốn yên bình đã bị dìm trong lũ, kêu cứu khắp nơi, tình cảnh thê thảm chưa từng có.
Theo ông Huỳnh Cát Tường, chánh Văn Phòng Ủy Ban Nhân Dân Xã Hòa Mỹ, tỉnh Đắk Lắk, trước và trong lũ, xã có nhận thông báo về mức xả lũ của thủy điện Sông Ba Hạ và gửi thông báo, cảnh báo người dân di tản. Tuy nhiên, không ai ngờ mực nước lên nhanh, gây lũ ngập trên diện rộng khắp xã Hòa Mỹ.
“Có nơi nước ngập tới 2 mét, cô lập nhiều nhà dân. Đặc biệt, hôm 19 Tháng Mười Một, khi thủy điện Sông Ba Hạ xả lũ mức 16,100 khối/giây, chỉ trong khoảng một giờ đồng hồ, nước dâng rất nhanh khiến nhiều gia đình không kịp trở tay,” ông Tường cho biết.
Theo các chuyên gia, việc lượng nước dồn về sông Ba Hạ tăng đột biến trong thời gian rất ngắn, vượt xa khả năng điều tiết của hồ, cộng với mưa lũ lịch sử đã khiến khu vực hạ du “lũ chồng lũ.”
Khi đó, trả lời báo VnExpress, ông Nguyễn Đức Phú cho biết trong hai đợt cắt lũ, thủy điện đã giảm cho hạ du 146 triệu khối nước.
“Mức xả 16,100 khối/giây vượt lịch sử, nhưng đúng quy trình được duyệt. Nếu không xả, hồ chứa nguy cơ vượt giới hạn kỹ thuật, gây hậu quả nghiêm trọng cho cả thượng lưu lẫn hạ du,” ông Phú biện minh.
25 người ở xã Hòa Thịnh đã thiệt mạng, chiếm gần 40% số nạn nhân toàn tỉnh Đắk Lắk. (Hình: Facebook Nguyễn Ngọc Vinh)
Theo số liệu từ Ban Chỉ Huy Phòng Thủ Dân Sự Tỉnh Đắk Lắk, tính đến hết ngày 23 Tháng Mười Một, cho biết lũ quét qua Đắk Lắk đã làm 63 người chết, tám người mất tích, khoảng 150,000 ngôi nhà bị ngập, thiệt hại sơ bộ gần 5,500 tỷ đồng ($208.5 triệu).
Tuy nhiên, gần một tháng sau đó, hôm 19 Tháng Mười Hai, ông Trương Công Thái, phó chủ tịch tỉnh Đắk Lắk thừa nhận số người chết trong đợt mưa lũ lịch sử là 113 người, không phải 63 người như thống kê trước đó.
Lãnh đạo Ủy Ban Nhân Dân Tỉnh Đắk Lắk cho biết, đối với việc thủy điện Sông Ba Hạ xả lũ “có bất thường hay không,” hiện Bộ Công An đang điều tra. Khi có kết luận chính thức, tỉnh sẽ thông tin công khai đến người dân và báo chí. (Tr.N) [kn]
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Hóa trang thành nhân vật “siêu anh hùng” Deadpool trong phim Marvel của Mỹ, rồi lái xe môtô phân khối lớn chạy trên đường để quay video đăng mạng xã hội, một thanh niên bị phạt nặng.
Hôm 13 Tháng Giêng, Đội Cảnh Sát Giao Thông Hàng Xanh Công An TP.HCM loan báo đã lập biên bản xử phạt hành chánh một thanh niên không được nêu tên về ba lỗi “không đội mũ bảo hiểm; che lấp biển số xe và không có giấy phép lái xe,” với tổng số tiền phạt 12.5 triệu đồng ($475).
Thanh niên hóa trang thành nhân vật “siêu anh hùng” Deadpool trong phim Marvel của Mỹ, lái xe mô tô ở phường Gò Vấp, Sài Gòn. (Hình: Pháp Luật TP.HCM)
Ngoài ra, đối với chủ xe môtô, cảnh sát giao thông cũng đã phạt vi phạm hành chính với lỗi “giao xe cho người không đủ điều kiện; không thực hiện đúng quy định về bảng số,” với số tiền xử phạt 9.9 triệu đồng ($376).
Theo báo Người Lao Động, trước đó hôm 12 Tháng Giêng, mạng xã hội lan truyền đoạn video clip ghi lại cảnh một người hóa trang nhân vật “siêu anh hùng” Deadpool bịt kín từ đầu đến chân, chạy xe môtô phân khối lớn che bảng số qua nhiều tuyến đường đông đúc ở phường Gò Vấp, Sài Gòn.
Một người khác đi theo sau dùng điện thoại ghi hình.
Qua xác minh, Đội Cảnh Sát Giao Thông Hàng Xanh đã tìm được người hóa trang Deadpool lái xe và mời đến trụ sở làm việc.
Người vi phạm làm việc tại cơ quan công an. (Hình: Người Lao Động)
Làm việc với cảnh sát, thanh niên cho biết mình hóa trang như trên nhằm thu hút sự chú ý của mọi người, đăng clip lên mạng xã hội để “câu view.”
Theo Phòng Cảnh Sát Giao Thông TP.HCM, sự việc nói trên không chỉ là câu chuyện cá nhân vi phạm Luật Giao Thông Đường Bộ, mà còn gióng lên hồi chuông cảnh báo về một bộ phận giới trẻ ở Việt Nam đang chạy theo trào lưu “thể hiện bản thân” bằng những hành động phản cảm, coi thường pháp luật.
Thời gian qua, lực lượng Cảnh Sát Giao Thông TP.HCM đã xử phạt, tịch thu nhiều trường hợp xe cộ vi phạm giao thông như chạy xe thả tay lái, bốc đầu xe… để quay video clip đăng lên mạng xã hội. (Tr.N) [kn]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Ông Trần Anh Tuấn, 49 tuổi, giám đốc Sở Khoa Học và Công Nghệ Hà Nội, người gây phẫn nộ dư luận trên mạng xã hội hồi Tháng Mười Hai, 2025, với phát ngôn “chọn lọc gene để đào tạo tinh hoa,” chính thức mất ghế và bị đưa về Trường Đại Học Thủ Đô Hà Nội, giữ chức bí thư Đảng Ủy, phó hiệu trưởng nhà trường.
Báo Tuổi Trẻ cho hay, hội nghị công bố quyết định này diễn ra hôm 13 Tháng Giêng và để thay thế ông Trần Anh Tuấn, Ban Thường Vụ Thành Ủy Hà Nội quyết định bổ nhiệm ông Cù Ngọc Trang, 42 tuổi, giám đốc Trung Tâm Phục Vụ Hành Chính Công Hà Nội, giữ chức giám đốc Sở Khoa Học và Công Nghệ.
Ông Trần Anh Tuấn, giám đốc Sở Khoa Học và Công Nghệ Hà Nội, bị điều về giữ chức phó hiệu trưởng Trường Đại Học Thủ Đô Hà Nội. (Hình: T.P/Tuổi Trẻ)
Việc ông Trần Anh Tuấn “tiến vi quan, thoái vi sư” đã được dự báo sau khi ông này đưa ra phát ngôn “Hà Nội chọn lọc gene để đào tạo tinh hoa cho đến lúc trưởng thành” bị các báo đài trong nước dẫn lời tại một cuộc họp hôm 17 Tháng Mười Hai, 2025.
“Thành phố [Hà Nội] sẽ chọn lọc gene để đào tạo tinh hoa cho đến lúc trưởng thành. Có thể lựa chọn người ngay từ lúc sinh ra, thậm chí còn đang kiểm chứng khoa học về thai giáo để lựa chọn. Cái này thế giới làm rồi, giờ chúng ta mới làm. Sau vài năm nữa, chúng ta sẽ có lực lượng lao động chất lượng cao. Lực lượng này sẽ phục vụ chính thành phố. Tiếp đó là phục vụ cho các doanh nghiệp toàn cầu đầu tư vào Hà Nội,” báo Tuổi Trẻ dẫn lời ông Trần Anh Tuấn.
Phát ngôn của ông Trần Anh Tuấn lập tức bị người sử dụng mạng xã hội cười nhạo là “hoang đường” và mang tính “chủ quan cộng sản.”
Một ngày sau khi đưa ra phát ngôn trên, mạng xã hội lan truyền “tờ trình” được cho là của Sở Nội Vụ Hà Nội loan báo về việc giao cho ông Phan Văn Phúc, 51 tuổi, phó giám đốc Sở Khoa Học và Công Nghệ Hà Nội, thay ghế ông Trần Anh Tuấn điều hành cơ quan này để “bảo đảm hoạt động không bị gián đoạn.”
Lãnh đạo Thành Ủy Hà Nội trao quyết định bổ nhiệm cho ông Trần Anh Tuấn (bìa phải) và các cán bộ được bổ nhiệm. (Hình: T.H/Tuổi Trẻ)
Tuy nhiên, trong đợt bổ nhiệm kỳ này, Ban Thường Vụ Thành Ủy Hà Nội đã để ông Phan Văn Phúc thay ghế ông Cù Ngọc Trang, phụ trách điều hành Trung Tâm Phục Vụ Hành Chính Công.
Phản ảnh trên mạng xã hội về sự việc, danh khoản “Đàm Huy Long” viết: “Này thì thích sáng tạo để nhanh bước vào kỷ nguyên vươn người!”
Còn danh khoản “Hung Nguyễn” châm biếm: “Tuấn về trường đại học thì tha hồ mà phối giống tốt.”
“Cứ thằng cán bộ nào bị kỷ luật cho làm thầy hết. Thế cho nhanh xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội,” danh khoản “Linh Chu” kết. (Tr.N) [kn]
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Sau hơn nửa năm chủ trường bị bắt, phụ huynh bao vây trường đòi nợ, giáo viên bị nợ lương bỏ dạy từ năm 2023… Trường Quốc Tế Mỹ Việt Nam (AISVN), chính thức bị giải thể.
Theo các báo nhà nước, quyết định được Ủy Ban Nhân Dân TP.HCM công bố hôm 12 Tháng Giêng.
Trường AISVN đã bị Ủy Ban Nhân Dân TP.HCM ra quyết định giải thể. (Hình: Lệ Nguyễn/VnExpress)
Trường AISVN đã bị Sở Giáo Dục và Đào Tạo TP.HCM đình chỉ hoạt động 12 tháng, kể từ hôm 1 Tháng Bảy, 2024. Theo Luật Giáo Dục Việt Nam 2019, sở dĩ trường này bị đình chỉ hoạt động vì “không bảo đảm điều kiện dạy học, nguồn lực tài chính, giáo viên, nhân viên.”
Theo quyết định nêu chung chung, thành phố yêu cầu công ty Cổ Phần Giáo Dục Quốc Tế Mỹ AIS, nhà đầu tư và trường AISVN “có trách nhiệm giải quyết các việc liên quan bộ máy nhân sự, tài chính, tài sản, đất đai và các vấn đề khác, theo quy định của pháp luật.”
Ngoài ra, nhà trường “phải thanh toán dứt điểm các khoản nợ, nhất là tiền chậm đóng quỹ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, nghĩa vụ thuế; hoàn trả học phí và các khoản thu chưa sử dụng cho học sinh…”
Trường AISVN được Ủy Ban Nhân Dân TP.HCM thành lập năm 2006, dạy từ mầm non đến đến trung học phổ thông theo chương trình IB (tú tài quốc tế).
Tuy nằm ở nơi hẻo lánh, cất trên ruộng lúa ở xã Long Thới, huyện Nhà Bè trước đây, song trường AISVN được người Sài Gòn biết đến là trường dành cho con nhà giàu vì học phí ở đây vào khoảng 280-725 triệu đồng ($10,767-$27,879) mỗi năm, tùy cấp học.
Hồi Tháng Tám, 2025, Sở Giáo Dục đề nghị giải thể trường vì “hết thời hạn đình chỉnh nhưng vẫn không khắc phục được các vấn đề trên.”
Thực chất trước đó, theo Thanh Tra TP.HCM kết luận, cuối năm 2024 trường AISVN đã phá sản, sau khi đã dụ dỗ, lẫn hăm dọa phụ huynh để huy động vốn trái phép. Hậu quả là 900 phụ huynh đã đóng các khoản tài chính tổng cộng 3,600 tỷ đồng ($137 triệu) không lấy lãi để nhà trường không bị đóng cửa vì nợ lương giáo viên, nợ chủ xe đưa rước học sinh.
Chủ trường hứa hoàn lại tiền sau khi con em họ ra trường.
Phụ huynh đến trường AISVN đòi lại tiền cho vay không lấy lãi hồi Tháng Chín, 2023. (Hình: VnExpress)
Tuy nhiên, hôm 3 Tháng Năm, 2025, Cơ Quan Cảnh Sát Điều Tra Công An TP.HCM đã bắt giữ bà Nguyễn Thị Út Em, 62 tuổi, chủ tịch Hội Đồng Trường Quốc Tế Mỹ Việt Nam, với cáo buộc “gây rối trật tự công cộng,” tức bà này không mắc các tội xâm phạm hoạt động giáo dục như “lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ; lạm dụng chức vụ quyền hạn chiếm đoạt tài sản; vi phạm quy chế thi cử”…
Công luận cho rằng, chủ trường chỉ “gây rối trật tự công cộng” nhưng hậu quả dẫn tới việc nhà trường phải đóng cửa, dù thu học phí ngang giá với các trường ở Anh, Mỹ là đều khó hiểu.
“Đáng nói, nó giải thể trong tình trạng còn nợ thuế, nợ tiền bảo hiểm xã hội, nợ lương giáo viên, nhân viên, nợ huy động vốn của phụ huynh.
“Song, câu hỏi mà nhiều người quan tạm là bà Út Em có giàu thật (có đủ tiền lập trường), có giỏi thật (có bằng cấp sư phạm, có trải nghiệm quản lý trường) không, hay bà Út Em chỉ là người ‘thế vai’?” cựu nhà báo Mai Bá Kiếm đặt nghi vấn khi viết bài về vụ này trên trang facebook cá nhân. (Tr.N) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Ngủ nghe có vẻ là chuyện xảy ra tự nhiên, nhưng nhiều lúc, rất khó ngủ được ngon giấc.
Đối với người nào bị trằn trọc cả đêm hoặc vừa ngủ được vài tiếng thì tỉnh dậy, tự đặt ra một số nguyên tắc trước khi ngủ có thể hữu ích, Bác Sĩ Craig Canapari, bác sĩ chuyên khoa hô hấp và giám đốc Trung Tâm Điều Trị Ngủ Cho Trẻ Em Yale, nói với TODAY.com.
Hãy tự đặt ra nguyên tắc để ngủ ngon. (Hình minh họa: Storyblocks)
Sau đây là bốn điều ông Canapari không bao giờ làm để bảo đảm ngủ ngon thường xuyên.
Không bao giờ đem điện thoại vào phòng ngủ
Không đem máy móc công nghệ vào phòng ngủ là yếu tố quan trọng bảo vệ giấc ngủ, ông Canapari cho hay. Đó là vì nhìn vào ánh sáng trên điện thoại hoặc máy tính bảng (tablet) có thể ảnh hưởng tới melatonin và làm xáo trộn giờ giấc ngủ, ông giải thích.
Nhưng đó cũng là vì lướt mạng xã hội, xem chương trình truyền hình hào hứng hoặc đọc email gây lo lắng có thể làm khó ngủ. Những ứng dụng như TikTok còn được “thiết kế để đưa ra hết thông tin này tới thông tin khác, khiến người ta bị lôi cuốn, khó dứt ra,” ông cho biết.
Không bao giờ bỏ thói quen trước khi ngủ, thậm chí vào cuối tuần
Giữ thói quen trước khi ngủ là có lợi cho mọi người, ông Canapari cho biết.
Trước tiên, ông khuyên cố gắng bắt đầu thói quen trước khi ngủ vào đúng giờ mỗi tối trong tuần cũng như cuối tuần.
Thứ nhì là chuyển từ hoạt động hưng phấn hơn qua hoạt động nhẹ nhàng hơn để cơ thể thư giãn. “Vậy nghĩa là ngưng coi YouTube hay Netflix, mà có lẽ nên đọc sách hoặc nói chuyện với vợ hoặc chồng,” theo ông Canapari.
Không bao giờ uống caffein vào buổi chiều
Cà phê hoặc trà có thể tạo cảm giác hưng phấn khác nhau tùy người, có người chỉ vài tiếng, nhưng có người tới 10 hoặc 12 tiếng. Do đó, uống caffeine trễ trong ngày có thể làm người ta quá tỉnh táo vào lúc đang muốn ngủ.
Đó là lý do ông Canapari nói tốt hơn nên tránh caffeine vào buổi chiều. “Đối với hầu hết mọi người, làm vậy là khá an toàn,” ông cho hay.
Không ăn trước khi ngủ vài tiếng
Ăn quá sát giờ ngủ là “hoàn toàn làm mất ngủ ngon,” ông Canapari cho biết. “Làm vậy là tiêu.”
Tất nhiên, không phải lúc nào cũng làm được như vậy, nhưng “bình thường mỗi đêm, tôi cố gắng ăn xong trước khi đi ngủ ít nhất ba tiếng,” ông giải thích.
Và sau khi thấy nhậu nhẹt ảnh hưởng tới giấc ngủ của mình như thế nào, ông Canapari cũng hạn chế uống rượu chỉ một tới hai đêm một tuần.
“Nếu khó ngủ và cảm thấy mệt mỏi trong ngày, cố gắng hạn chế uống rượu,” ông khuyên. (Th.Long)
Kế hoạch “lấy dầu Venezuela” của Trump hấp dẫn về mặt khẩu hiệu, nhưng không đứng vững trước thực tế thị trường, cấu trúc ngành dầu và bối cảnh năng lượng thế giới hiện nay.
QUẬN CAM, California (NV) – Cách đây không lâu, giới chuyên gia nói đến cái chết của những mẫu xe “soccer mom” minivan tại thị trường Mỹ, được thay thế bằng những chiếc SUV trẻ trung. Phân khúc xe gia đình này đã từng có thời hoàng kim, với không dưới một tá mẫu xe khác nhau trên thị trường, bán được hơn một triệu chiếc mỗi năm; nhưng vài năm gần đây doanh số giảm đáng kể.
Theo trang mạng xe hơi carbuzz.com, bất chấp việc bị các mẫu SUV ba hàng ghế như Kia Telluride và Honda Pilot qua mặt, những mẫu xe minivan gia đình Carnival, Odyssey với cửa trượt vẫn tiếp tục bán chạy trên thị trường xe hơi hiện nay. Cụ thể: tất cả các mẫu xe minivan đều tăng doanh số bán hàng trong năm 2025 so với năm 2024, bao gồm Toyota Sienna, Chrysler Pacifica và Voyager, Kia Carnival, Honda Odyssey, và thậm chí cả mẫu EV Volkswagen ID. Buzz.
Honda Odyssey, một mẫu xe minivan bán chạy trên thị trường. (Hình: HD/Người Việt)
Chrysler là nhà sản xuất chiếc minivan đầu tiên. Hiện nay công ty có hai mẫu xe minivan song sinh nổi tiếng Pacifica và Voyager. Trong năm 2025, Chrysler bán được tổng cộng 125,798 chiếc xe van. Trong đó, chiếc Pacifica được trang bị đầy đủ hơn chiếm phần lớn doanh số với 110,006 chiếc; và Voyager rẻ hơn bán được 15,792 chiếc. Những con số này tương đương mức tăng doanh số 2% đối với Pacifica, và tăng 31% đối với Voyager so với năm 2024. Còn đáng chú ý hơn nữa, Pacifica và Voyager đã bán chạy hơn gần như tất cả các mẫu xe ba hàng ghế khác của Stellantis, bao gồm Dodge Durango với 81,168 chiếc; và Jeep Wagoneer và Grand Wagoneer với 45,000 chiếc.
Ngoài Chysler, Honda, Kia và Toyota cũng đều thắng lớn với những mẫu minivan. Doanh số của mẫu xe Kia Carnival xuất sắc tăng doanh số 45% so với năm 2024, với 71,917 chiếc. Honda bán Odyssey còn nhiều hơn, với 88,462 chiếc (tăng 11%). Lưu ý rằng mẫu Odyssey thế hệ hiện tại đã có mặt trên thị trường bảy năm.
Toyota Sienna cũng đạt doanh số bán hàng tốt trong năm 2025, tăng 36% với 101,486 chiếc. Mẫu xe mới 2025 được cải tiến nhiều, được trang bị gói điện tử mới và một số tính năng kỹ thuật bổ sung. Đáng chú ý nhất là 2025 Sienna chỉ có hệ truyền động hybrid, lại còn có thêm tùy chọn hệ dẫn động bốn bánh AWD. Sienna còn bán chạy hơn mẫu xe SUV ba hàng ghế Toyota Highlander có doanh số giảm mạnh trong năm 2025 là 56,208 chiếc (giảm 37%). Cả Honda Odyssey và Kia Carnival đều không thể vượt qua các mẫu xe SUV ba hàng ghế cùng thương hiệu về doanh số bán hàng.
Còn với mẫu xe minivan điện duy nhất trên thị trường Volkswagen ID. Buzz, phân tích doanh số bán hàng phức tạp hơn một chút. Volkswagen ID. Buzz báo cáo mức tăng doanh số đáng kinh ngạc 428% trong năm 2025 so với năm trước. Nhưng đó là vì chiếc xe điện này được bán ra rất muộn vào năm 2024. Trong năm đầu tiên bán ra thị trường, ID. Buzz chỉ bán được 6,140 chiếc, một con số rất nhỏ so với các đối thủ xe xăng rẻ hơn và phổ biến hơn nhiều.
Sang năm 2025, ID. Buzz có doanh số cũng không cao, khiến Volkswagen quyết định tạm dừng sản xuất mẫu xe này trong năm 2026, dự kiến sẽ đưa trở lại vào năm 2027. Điều này cho phép các đại lý có thời gian bán hết mẫu xe năm 2025 còn tồn kho. Thêm nữa, Volkswagen có thời gian đánh giá lại chiến lược bán hàng cho ID. Buzz. Một chiếc xe minivan EV có giá hơn $60,000, với phạm vi hoạt động chỉ 230 dặm không thực sự hấp dẫn người mua trong thị trường xe điện hiện tại. (HD)
SACRAMENTO, California (NV) – California dự kiến sẽ bù đắp khoản tín dụng thuế liên bang $7,500 dành cho xe điện đã bị chính phủ Trump cắt bỏ. Thống đốc Gavin Newsom đã thông báo vào ngày 9 Tháng Giêng rằng Tiểu Bang Vàng sẽ có khoản trợ cấp cho năng lượng sạch của riêng mình.
Theo trang mạng xe hơi roadandtrack.com, California tiếp tục là một trong những tiểu bang có tỷ lệ xe điện cao nhất cả nước. Thống đốc Newsom tuyên bố trong kế hoạch ngân sách 2026 sẽ có khoản trợ cấp thuế xe điện mới trị giá $200 triệu. Chi tiết về kế hoạch vẫn chưa rõ ràng, sẽ phụ thuộc vào nguồn thu ngân sách.
California lên kế hoạch trợ cấp 200 triệu đô la cho xe điện trong năm 2026. (Hình minh họa: HD/Người Việt)
Dự kiến California sẽ tiếp tục trợ cấp trực tiếp cho việc mua các mẫu xe điện mới và đã qua sử dụng. Thống đốc Newsom từng tuyên bố sẽ can thiệp nếu chính quyền Trump loại bỏ khoản tín dụng thuế liên bang $7,500, tiếp tục cam kết bảo đảm không khí sạch và “việc làm xanh” ở California. Tiểu bang sẽ không từ bỏ tương lai giao thông vận tải sạch, tạo điều kiện để người dân dễ sở hữu những chiếc xe không gây ô nhiễm môi trường.
California trước đây có Chương trình Trợ cấp Xe sạch, đã trợ cấp cho 586,000 xe không xả khí thải với tổng số tiền $1.49 tỉ. Chương trình kéo dài một thập niên này đã kết thúc vào năm 2023 do thiếu kinh phí.
Ủy ban Tài nguyên Không khí California (CARB) là cơ quan chịu trách nhiệm quản lý các khoản trợ cấp này. Các viên chức CARB cho biết còn quá sớm để nói California sẽ cung cấp khoản trợ cấp bao nhiêu cho mỗi xe. CARB đã bị tấn công mạnh kể từ khi tổng thống Trump nhậm chức, gặp khó khăn trong nhiệm vụ kiểm soát mức khí thải.
Việc cắt giảm $7,500 tín dụng thuế liên bang cho xe điện mới, $4,000 cho xe cũ đã tác động mạnh đến doanh số bán xe điện, theo dữ liệu bán hàng cuối năm 2025. Doanh số nhiều mẫu xe điện tăng mạnh mẽ trong Quý 3 năm 2025 khi những người mua quyết định ra tay trước khi chương trình trợ cấp liên bang hết hạn vào ngày 31 Tháng Chín năm 2025; nhưng sau đó sụt giảm mạnh. Ví dụ, mẫu xe Volkswagen ID.4 bán được 12,470 chiếc trong Quý 2 và Quý 3 năm 2025; rồi giảm xuống chỉ còn 248 chiếc trong Quý 4.
Sự sụt giảm mạnh mẽ về doanh số khiến một số nhà sản xuất rút lại các khoản đầu tư dài hạn cho xe điện. Ford đã hủy bỏ kế hoạch sản xuất xe bán tải điện F-150 Lightning vào cuối năm ngoái. Stellantis thông báo sẽ ngừng bán các phiên bản xe plug-in hybrid Jeep Wrangler và Grand Cherokee ở Bắc Mỹ. GM chấp nhận khoản lỗ $6 tỷ để rút lui khỏi một số dự án đầu tư vào xe điện.
Bất chấp những thay đổi bất lợi trong ngành công nghiệp xe điện, các tiểu bang như California, Washington và Colorado tiếp tục khuyến khích xe điện với các khoản tài trợ. Người mua xe điện ở Colorado đủ điều kiện nhận được khoản giảm giá lên tới $6,000 vào năm 2025; con số này dự kiến sẽ giảm xuống mức $3,250 vào cuối năm nay. Washington và Oregon cũng đã giảm bớt các khoản giảm giá xe điện sau khi thực tế cho thấy ngân sách gặp khó khăn; tuy nhiên người mua EV có thu nhập thấp vẫn nhận một số khoản giảm giá nhất định. (HD)
WESTMINSTER, California (NV) – Westminster Mall, trung tâm thương mại lớn nhất của thành phố, gần như không thể nhận ra sau khi bị phá hoại nhiều lần kể từ khi chính thức đóng cửa vào cuối Tháng Mười, 2025, theo đài NBC4 hôm Chủ Nhật, 11 Tháng Giêng.
Westminster Mall từng là nơi sầm uất với các cửa hàng và quán ăn, và là nơi nhiều người Việt Nam vùng Little Saigon đến mua sắm thường xuyên, nay phủ đầy hình vẽ “graffiti,” theo những đoạn video mới được chia sẻ.
Hình ảnh bên trong Westminster Mall bị phá hoại sau khi ngừng hoạt động. (Hình: Cắt từ NBC4)
Một ông chỉ cho biết tên là “Same1” cho hay ông có mặt tại khu trung tâm trống vắng này qua đêm tối Thứ Tư và thấy khoảng 60 người bên trong.
“Tôi thấy thật vô lý,” ông nói. “Hầu hết là người trẻ, chỉ phá phách đồ đạc.”
Theo ông “Same1,” những người có mặt xịt sơn lên tường và đập vỡ cửa kính. Ông nói không thấy có nhân viên an ninh hay cảnh sát tại hiện trường.
“Không có an ninh, không có gì cả. Không hề có bảo vệ,” ông nói.
Trung tâm thương mại này đóng cửa sau hàng chục năm hoạt động. Theo chính quyền thành phố Westminster, hiện chưa có mốc thời gian cụ thể cho việc tái phát triển khu đất thành tổ hợp thương mại hoặc nhà ở.
Bà Alexis Malatesta, người cho biết mình lớn lên cùng những lần đến trung tâm thương mại này, lập một trang mạng xã hội để chia sẻ ký ức hoài niệm.
Bà nói rất đau lòng khi chứng kiến sự xuống cấp dần dần của nơi từng gắn bó với mình, và lo ngại điều gì đó nghiêm trọng có thể xảy ra nếu tình trạng phá hoại và các hoạt động khác tiếp diễn.
“Điều này rất đáng sợ, vì chỉ còn là vấn đề thời gian trước khi có chuyện nguy hiểm xảy ra bên trong công trình,” bà Malatesta nói. “Họ chưa làm đủ để ngăn người ta xâm nhập và bảo vệ khu vực này.”
Cảnh sát Westminster cho biết trong vài tháng qua họ phải tới trung tâm bỏ hoang này khoảng 250 lần và bắt giữ hơn 20 người vì xâm nhập trái phép và phá hoại. Sở cảnh sát cho biết đang phối hợp với bốn chủ sở hữu của khu bất động sản để tăng cường an ninh. (T.Nhiên) [đ.d.]
SANTA MONICA, California (NV) – Thị trường địa ốc Santa Monica đã trải qua những chuyển biến rõ rệt trong năm 2025, khi cả mảng cho thuê lẫn mua bán đều hạ nhiệt đáng kể. Lãi suất cao và nguồn cung tăng đã giúp người mua và người thuê có nhiều quyền thương lượng hơn bất kỳ thời điểm nào trong nhiều năm qua.
Báo Santa Monica Daily Press cho hay, tiền thuê tại thành phố Santa Monica giảm 1.2% chỉ riêng trong Tháng Mười Một, đưa mức giảm so với cùng kỳ năm trước xuống còn 0.1%, theo báo cáo Tháng Mười Hai 2025 của Apartment List. Mức thuê trung vị (median) hiện đang là $2,316 cho căn hộ một phòng ngủ và $2,776 cho căn hộ hai phòng ngủ, trong khi tỷ lệ căn hộ trống toàn thành phố tăng lên 5.2%, cao hơn 0.7% so với một năm trước.
Bãi biển Santa Monica. (Hình minh họa: Justin Sullivan/Getty Images)
Đà giảm tiền thuê phản ánh xu hướng chung trên toàn quốc, khi Tháng Mười Một là tháng chậm nhất của thị trường cho thuê trên toàn nước Mỹ. Tiền thuê quốc gia giảm trọn 1% trong tháng trước, với mức thuê trung vị hiện thấp hơn 5.2% so với đỉnh điểm hồi năm 2022. Tỷ lệ căn hộ trống đang ở mức cao nhất kể từ năm 2017.
Ở mảng mua bán, giá nhà trung vị giảm từ 5% đến 10% so với cùng kỳ năm trước. Riêng Tháng Mười, 2025, mức giá nhà trung vị khoảng $1.75 triệu, giảm 10.5% so với Tháng Mười, 2024. Đợt giảm này đánh dấu sự đảo chiều so với xu hướng giá nhà đi ngang hoặc tăng nhẹ vào cuối năm 2023 và phản ánh tác động của lãi suất vay mua nhà dao động từ 6.5% đến 7% suốt cả năm qua.
Khối lượng giao dịch cũng giảm, với 48 căn nhà được bán trong Tháng Mười so với 58 căn một năm trước, cho thấy rằng cả người mua lẫn người bán đều chùn bước trong môi trường lãi suất cao.
Những thay đổi này đã biến Santa Monica từ một thị trường nghiêng mạnh về người bán trở thành thị trường được các phân tích gia địa ốc mô tả là chỉ “cân bằng đến hơi nghiêng về người bán.” Thời gian bán nhà kéo dài hơn, với một căn nhà trung bình mất khoảng 34 ngày để chuyển sang trạng thái đang chờ bán, so với khoảng 30 ngày của cách đây một năm.
Đáng chú ý, chỉ 37% giao dịch tại Santa Monica trong mùa Thu 2025 chốt giá cao hơn giá chào bán, trong khi 54% bán thấp hơn giá chào bán. Tỷ lệ trung vị giữa giá bán thực tế và giá chào bán đạt khoảng 0.99, thấp hơn đôi chút so với 100%, trái ngược hẳn với những cuộc chiến đấu giá của giai đoạn 2021-2022 vốn thường đẩy giá bán thực tế vượt xa giá chào bán.
“Người mua có thêm không gian cho việc kiểm tra nhà và các điều kiện dự phòng trong hợp đồng, và thường có thể thương lượng sửa chữa hoặc giảm giá, đặc biệt với những căn nhà được rao bán với giá quá cao,” báo cáo cho biết.
Nguồn cung nhà tăng nhẹ trong suốt năm 2025, với số tin rao bán tích cực tăng khoảng 10% so với giữa năm 2024, giúp người mua có thêm lựa chọn. Đến cuối năm 2025, có khoảng 275 căn nhà đang rao bán, tương đương khoảng 5 đến 6 tháng nguồn cung.
Tuy nhiên, xu hướng tồn kho khác nhau tuỳ theo từng loại nhà. Số căn một phòng ngủ giảm 14% so với năm trước, trong khi số căn ba phòng ngủ lại tăng 28% và năm phòng ngủ tăng 25%, khiến người mua lần đầu phải cạnh tranh gay gắt ở phân khúc nhà khởi đầu.
Bất chấp thị trường hạ nhiệt, Santa Monica vẫn thúc đẩy nhiều dự án nhà ở lớn trong năm 2025. Hội đồng thẩm định kiến trúc của thành phố đã nhất trí thông qua dự án khu phức hợp cao tám tầng, với 260 căn hộ tại số 1907-1933 Wilshire Boulevard trong Tháng Chín, bao gồm 26 căn hộ giá rẻ. Việc xây dựng dự án tái phát triển Pico Bowl cũng đã khởi công, gồm khu phức hợp đa chức năng với 186 căn hộ, trong đó có 19 căn hộ giá rẻ.
Hội đồng thành phố cũng phê duyệt thỏa thuận phát triển cho dự án 122 căn, 100% giá rẻ tại số 1318 4th Street khu trung tâm, và hồ sơ đã được nộp cho dự án 257 căn tại 1238 Lincoln Boulevard.
Những dự án này phản ánh nỗ lực của Santa Monica nhằm đáp ứng chỉ tiêu nhà ở do tiểu bang giao, yêu cầu thành phố phải có 6,168 căn nhà giá rẻ vào năm 2029.
Luật mới của California trong năm 2025 cũng làm thay đổi chính sách nhà ở địa phương. Các dự luật Thượng viện số 684 và 1123, có hiệu lực từ ngày 1 Tháng Bảy, yêu cầu các thành phố phải phê duyệt việc phân lô tối đa 10 đơn vị nhà ở trên một số khu đất nhất định, kể cả trong khu vực quy hoạch nhà ở đơn lập.
Hội đồng thành phố Santa Monica ban đầu áp dụng các tiêu chuẩn cao hơn mức tối thiểu của tiểu bang, nhưng Ủy ban Quy hoạch đã nhất trí trì hoãn vĩnh viễn việc thông qua trong Tháng Mười Hai, với lý do chưa lấy đủ ý kiến công chúng.
Thành phố vẫn duy trì chính sách kiểm soát tiền thuê, với Hội đồng Kiểm soát Tiền Thuê thông qua mức điều chỉnh chung 2.3% cho các căn hộ thuộc diện kiểm soát, có hiệu lực từ ngày 1 Tháng Chín.
Điều kiện việc làm tại địa phương nhìn chung khá tích cực, với tỷ lệ thất nghiệp tại Los Angeles County ở mức giữa 5%, và lực lượng lao động văn phòng của Santa Monica phần lớn vẫn có việc làm.
Thành phố tiếp tục thu hút các chuyên gia có thu nhập cao từ những đô thị đắt đỏ như San Francisco, Houston và Washington, DC chuyển đến, góp phần duy trì nhu cầu bất chấp những cơn gió ngược của kinh tế. (Ng.Tr) [kn]
Vụ nhân viên ICE Jonathan Ross bắn chết cô Renee Nicole Good ngày 7 Tháng Giêng, 2026, đã làm bùng lên làn sóng biểu tình khắp nước Mỹ. Tuy nhiên nếu theo dõi mạng xã hội, bên dưới những status của các tờ báo lớn tường thuật vụ việc, vẫn có một tỷ lệ rất đông những người bày tỏ hả hê bằng cách “thả mặt cười” và viết những bình luận ác ý, dù trước đó không lâu họ từng phẫn nộ và “lên án bạo lực” khi nhà hoạt động cực hữu Charlie Kirk bị ám sát.
Người biểu tình phản đối ICE trước cao ốc Trump Tower ở Manhattan, New York City, hôm 11 Tháng Giêng, 2026. (Hình minh họa: Jason Alpert-Wisnia/Hans Lucas/AFP via Getty Images)
Trong làn sóng bố ráp dữ dội của ICE, bao nhiêu người đã chết?
Mức độ bạo lực nặng tay của ICE (U.S. Immigration and Customs Enforcement) ngày càng kinh khủng. Chỉ trong bốn tháng qua, ICE đã nổ súng bắn ít nhất chín người ở năm tiểu bang và Washington, DC. Tất cả nạn nhân – tương tự Renee Nicole Good – đều bị bắn khi đang ở trong xe.
Tháng Chín, 2025, ICE chặn một người đàn ông lái chiếc Subaru trên một con đường đông đúc ở Chicago. Nạn nhân, một người nhập cư Mexico tên Silverio Villegas-Gonzalez, bị bắn chết chưa đầy một phút sau đó. Tháng sau, một nạn nhân Mexico khác – Carlitos Ricardo Parias, ở Los Angeles – cũng bị bắn tại một chốt giao thông…
2025 được ghi nhận là năm kinh khủng nhất đối với những người nhập cư nói chung. “Chết trong đồn công an” do “tự té ngã” hoặc “tự tử” giờ đây không là câu nói mỉa mai gợi lên hình ảnh man rợ của một quốc gia “vô pháp, vô thiên” như chế độ Cộng Sản Việt Nam là mà chuyện đang xảy ra ở một đất nước “thượng tôn pháp luật” như Mỹ.
32 người chết trong các trại giam ICE đã biến 2025 là năm có số người chết nhiều nhất trong lịch sử “thực thi pháp luật” của ICE trong hơn hai thập niên. Một số người chết khi mới đến Mỹ gần đây để xin tỵ nạn. Một số người từng sống nhiều năm ở Mỹ. Một số từng bị bắt vì tội hình sự và đã thụ án. Một số khác bị bắt trong các cuộc truy quét bừa bãi của ICE. Họ chết vì suy tim, đột quỵ, suy hô hấp,… hoặc “tự tử.”
Tính đến giữa Tháng Mười Hai, 2025, ICE đang giam 68,440 người. Điều đáng chú ý nhất là gần 75% trong số họ không có tiền án hình sự. Tháng Mười Hai cũng là tháng có nhiều người chết trong các trại giam ICE, với sáu nạn nhân (“2025 was ICE’s deadliest year in two decades. Here are the 32 people who died in custody”/The Guardian).
Cùng với chiến dịch bố ráp khốc liệt, chính quyền Trump đã tăng tốc việc xây trại giam người nhập cư. Khi thông qua Đạo Luật To Đẹp (One Big Beautiful Bill Act – OBBB) vào Tháng Bảy, 2025, Quốc Hội đã cấp ngân sách dồi dào cho chương trình nghị sự chống người nhập cư.
Ngoài $46.5 tỷ cho việc xây tường biên giới, OBBB rộng rãi cấp $74.9 tỷ cho ICE – gấp đôi toàn bộ ngân sách thời Joe Biden và nhiều hơn chi tiêu quân sự hàng năm của tất cả các nước thế giới, trừ tám quốc gia lớn nhất. Trong đó, $45 tỷ được dùng để lập các trại giam mới; và gần $30 tỷ dành cho việc thực hiện các chiến dịch “ra quân đồng loạt” lẫn tuyển mộ thêm hàng ngàn nhân viên (“The Vast, Terrifying Scale of Trump’s Detention State”/Mother Jones).
Ngày 9 Tháng Giêng, tờ The Washington Post cho biết cộng đồng địa phương từ 23 thành phố và thị trấn khắp Mỹ đang quyết liệt chống lại việc ICE dự tính sửa lại hàng loạt nhà kho để làm trại tạm giam người nhập cư. Tùy diện tích nhà kho, có nơi sẽ nhốt 1,500 người nhưng cũng có chỗ chứa đến 10,000. Tricia McLaughlin, phụ tá thư ký Bộ Nội An, nói rằng họ “không có trung tâm giam giữ mới nào để công bố vào thời điểm này” nhưng các dự án được lên kế hoạch “không phải là nhà kho mà là các cơ sở giam giữ.” Không phải “nhà kho” nhưng vẫn là nơi người ta “ném” vào đó những “thứ” được cho là “đáng vất đi.”
Cộng đồng Á Châu trong chính sách “trông mặt bắt hình dong”
Với những người thuộc nhóm thiểu số bày tỏ hả hê trước việc nhân viên ICE Jonathan Ross bắn chết cô Renee Nicole Good hoặc “hào hứng” trước việc chính quyền Trump “truy quét tội phạm” thì nên nhận ra một điều rằng chính sách chống nhập cư và càn quét người nhập cư luôn nhắm trực tiếp vào các cộng đồng thiểu số ở Mỹ, bất luận họ đang sống hợp pháp hay không.
Trong ít nhất 32 người chết trong các trại giam ICE trong năm 2025, có ít nhất năm người Châu Á và trong số này có hai người Việt: Chaofeng Ge, Nhon Ngoc Nguyen, Tien Xuan Phan, Kaiyin Wong và Huabing Xie. Cho đến giờ, cái chết của họ vẫn không được chú ý nhiều và không được điều tra rõ ràng.
Tháng Tám, 2025, Chaofeng Ge, 32 tuổi, được phát hiện treo cổ trong buồng tắm tại Trung Tâm Thụ Lý Hồ Sơ (Processing Center) Moshannon Valley ở Philipsburg, Pennsylvania. Các nhà điều tra cho biết Chaofeng Ge tự tử; tuy nhiên, báo cáo khám nghiệm tử thi cho thấy nạn nhân nằm chết trong tình trạng hai tay và hai chân bị trói ngược phía sau.
Tính đến thời điểm bài báo của Los Angeles Times tường thuật vụ này được đăng tải (“Deaths of Asian immigrants in ICE custody reveal a community under threat”, ngày 6 Tháng Giêng, 2026), chính quyền liên bang vẫn chưa công bố toàn bộ hồ sơ liên quan cái chết của Chaofeng Ge cho gia đình nạn nhân.
Hầu hết cái chết trong trại giam ICE đều xuất phát từ tình trạng đối xử tồi tệ, khi người bị giam hầu như không được chăm sóc y tế và điều kiện sống khắc nghiệt. Sự nặng nề và nhẫn tâm trong các chiến dịch truy bắt của ICE còn cho thấy bầu không khí khủng bố rộng hơn mà chính sách trục xuất hàng loạt đang gieo rắc vào các cộng đồng thiểu số, trong đó dĩ nhiên có cộng đồng Châu Á.
Hiện cứ bảy người nhập cư Châu Á sống ở Mỹ thì có một người không có giấy tờ hợp pháp và tất nhiên đối mặt với nguy cơ bị trục xuất. Sinh viên Châu Á không có giấy tờ hợp pháp chiếm đáng kể, trong đó có khoảng 16.5% người đủ điều kiện thụ hưởng quyền lợi từ chương trình DACA (Deferred Action for Childhood Arrivals – Hoãn trục xuất đối với người nhập cư đến Mỹ từ khi còn nhỏ).
Với những gì đang xảy ra, gần như chẳng ai là an toàn, từ người Mỹ Latin đến người Châu Á, từ người sống bất hợp pháp đến người có thẻ xanh và thậm chí người có quốc tịch Mỹ, từ những người vì quá sợ hãi đến mức phải sống chui sống nhủi đến những người công khai lên tiếng chống lại làn sóng đàn áp và bố ráp.
Yunseo Chung, sinh viên người Mỹ gốc Hàn 21 tuổi và là thường trú nhân hợp pháp, đã bị ICE “rút” thẻ xanh và tìm cách trục xuất cô. Lý do: Yunseo Chung “dám” thực hiện quyền tự do ngôn luận ở một đất nước “tự do” bằng cách tham gia các cuộc biểu tình “phá hoại đất nước” được tổ chức tại Đại Học Columbia.
Yuanxin Zheng là một trường hợp khác. Nạn nhân chỉ mới 6 tuổi. Cùng cha nhập cư vào Mỹ vào Tháng Tư, 2025, Yuanxin Zheng có tên trong hồ sơ xin tỵ nạn. Tuy nhiên, ngày 26 Tháng Mười Một, Yuanxin Zheng bị chia cắt khỏi gia đình. Trong hơn 2,600 trẻ em bị ICE bắt trong năm 2025, Yuanxin là một trong những em nhỏ tuổi nhất. Los Angeles Times cho biết, dù cha của Yuanxin cầu xin chỉ gọi một cú điện thoại ngắn để biết tung tích con nhưng vẫn bị từ chối. Cuối cùng, ICE “cho phép” hai cha con “đoàn tụ” vào ba tuần sau, chỉ để hai cha con cùng ra phi trường với lệnh trục xuất khỏi Mỹ.
Màu da là… “dấu hiệu”
Hiện có hơn ba triệu người gốc Đông Nam Á đang sống tại Mỹ, trong đó 17,000 người có lệnh trục xuất chủ yếu bởi những tội hình sự mà họ mắc phải và đã trở về sống hợp pháp, làm ăn lương thiện, sau khi thụ án tù. Với hơn 2,000 người đã bị trục xuất, người Đông Nam Á có nguy cơ bị trục xuất cao gấp ba đến năm lần so với các nhóm người nhập cư khác (“Ice’s deportations of south-east Asian refugees creating ‘ripple effect’ of trauma: ‘I didn’t get to say bye to my husband’”/The Guardian).
Tháng Bảy, 2025, Tom Homan – viên chức cao cấp nhất đặc trách vấn đề biên giới của chính quyền Trump; từng là quyền giám đốc ICE từ Tháng Giêng, 2017 đến Tháng Sáu, 2018 – nói rằng ICE chẳng cần căn cứ hợp lý (probable cause) gì cả khi bắt người.
Trong cuộc phỏng vấn Fox News, Tom Homan nói: “Người dân cần hiểu rằng nhân viên ICE và lực lượng Tuần Tra Biên Giới không cần căn cứ hợp lý để chặn một người và thẩm vấn. Họ chỉ cần dựa vào quan sát, thu thập những tình tiết có thể diễn giải (trở thành bằng chứng chống người thi hành công vụ), dựa trên vị trí đang đứng, nghề nghiệp, diện mạo bên ngoài và hành vi của người đó” (“They just go through the observations, get articulable facts, based on their location, their occupation, their physical appearance, their actions”).
Nói cách khác, cái gọi là “trông mặt bắt hình dong” (“their physical appearance”) là một trong những yếu tố “căn bản” trong chính sách và cách thực thi chống nhập cư của chính quyền Trump. Nó cho thấy không chỉ vấn đề tiền án hình sự mà màu da cũng là “dấu hiệu” của “tội phạm” dù nạn nhân có phạm pháp hay không ở thời điểm bị bắt, hoặc từng phạm pháp trong quá khứ nhưng lương thiện ở hiện tại. Nó cũng cho thấy rằng nhóm thiểu số đang cười cợt trước những vụ vây bắt và giết người của ICE là thành phần không bao giờ được “ưu tiên” nằm trong tâm trí của những kẻ muốn “làm cho nước Mỹ, nước-Mỹ-của-họ, vĩ đại trở lại.” [kn]
ANNANDALE, Virginia (NV) – Phim tài liệu “The General: Vietnam in the Age of To Lam” của nữ đạo diễn Laura Brickman vừa ra mắt cộng đồng Việt Nam ở vùng thủ đô Washington, DC tại Mason District Community Center, Annandale, Virginia. Sau gần 55 phút, phim đã giải tỏa hoàn toàn những lo ngại trong cộng đồng Việt thời gian qua. Đó là, “đây không phải là bộ phim thiên tả như những gì chúng ta đã nghĩ,” theo nhận xét chung của khán giả đến xem vào chiều Thứ Bảy, 10 Tháng Giêng.
Phim tài liệu “The General: Vietnam in the Age of To Lam” của nữ đạo diễn Laura Brickman công chiếu cho cộng đồng Việt ở vùng Wahington, DC. (Hình: Kalynh Ngô/Người Việt)
Một thực trạng của Việt Nam hiện tại
Phim bắt đầu bằng một cảnh tượng sống động xảy ra vào ban ngày, trên đường phố Việt Nam. Một người dùng điện thoại tường thuật lại một sự kiện đang xảy ra thì bị hành hung từ phía sau. Hình ảnh vụt tắt ngay lúc đó, người xem có thể hiểu được rằng người này gặp nguy hiểm. Cũng từ đó, bộ phim dẫn người xem đến một nhân vật có tên Tô Lâm, đi từ cuộc đời của ông khi còn là thanh thiếu niên đến khi trở thành nhân vật quyền lực nhất của nền công an trị.
Tuy nhiên, tiểu sử và sự nghiệp của ông Tô Lâm không phải là ngầm ý của đạo diễn Laura Brickman trong phim này.
Ngay từ đầu bộ phim, đạo diễn Brickman nhấn mạnh về vụ án từng làm nổi sóng dư luận Việt Nam và cả thế giới. Đó là vụ bắt cóc ly kỳ ông Trịnh Xuân Thanh ở Berlin, Đức, năm 2017 mà ông Tô Lâm, khi còn là bộ trưởng Bộ Công An Việt Nam, là người chủ mưu. Vụ này gây nên một cuộc khủng hoảng ngoại giao giữa Đức và Việt Nam khi Berlin “tạm ngưng quan hệ đối tác chiến lược” với Hà Nội hơn hai tháng sau khi sự việc xảy ra.
Gần như toàn bộ thời gian của cuốn phim là tiếng nói trực tiếp của những người đấu tranh nay đang bị giam cầm như Phạm Đoan Trang, Lê Hữu Minh Tuấn, Bùi Tuấn Lâm; những người đang tị nạn ở ngoại quốc như nhà báo Lê Trung Khoa và Luật Sư Nguyễn Văn Đài; những người đang phải lẩn trốn ở Thái Lan; và những bản án “bỏ tủi” nặng nề bất công mà họ phải gánh chịu.
Nữ đạo diễn Brickman đã kể lại quan lộ của Đại Tướng Tô Lâm bằng chính bức tranh xã hội Việt Nam và những ngày trốn chạy, những cuộc biểu tình, bắt bớ, ngày tháng lao tù của người bất đồng chính kiến. Tất cả những sự kiện đó đã xây dựng nên một “Việt Nam Trong Thời Đại Tô Lâm.” Nói cách khác, toàn bộ là cuốn phim tài liệu về nền dân chủ của Việt Nam dưới thời ông Tô Lâm.
“Đây không phải cuốn phim thiên tả”
Chính vì vậy, sau gần 55 phút, cảm xúc và nhận định của người xem hoàn toàn khác so với những “lấn cấn” ban đầu.
Bà Bùi Bích Hà, cư dân Virginia, có ý kiến rằng: “Lý do làm cho nhiều người nghĩ đây là cuốn phim tuyên truyền cho Cộng Sản vì cái tựa đề hơi đẹp cho Tô Lâm.”
Theo bà, nếu đạo diễn đặt một tựa khác, ví dụ như nói thẳng ra là “Việt Nam dưới chế độ của Tô Lâm thì có lẽ người ta không hiểu lầm.”
Tuy nhiên, cô Angelina Huỳnh, đồng sáng lập tổ chức xã hội dân sự Vietnam Rise, hay còn gọi là RISE, chia sẻ: “Đây là cuốn phim nhắm đến truyền thông dòng chính, người Mỹ, và thế hệ trẻ lớn lên ở đây. Cộng đồng chúng ta bao nhiêu năm nay cần có một dạng phim như thế này.”
Theo cô, để “chạm” được đến khán giả đó, cần phải có một câu chuyện mang màu sắc Hollywood, cho dù nội dung nói về chính trị và một chế độ. “The General” đáp ứng được điều đó.
“Do đó, tựa đề của phim này rất phù hợp,” cô nói. “Khi xem, người ta sẽ vỡ lẽ ra sự tàn độc của một lãnh đạo. Đó là điều bất ngờ.”
Ông Chu Linh, một khách tham dự cho biết, ông nhận được ý kiến từ những người trẻ về cuốn phim mà “chắc chắn họ chưa xem, chỉ là phần ‘trailer,’” theo lời ông nói.
“Tôi cũng thấy có cái gì đó lấn cấn. Nhưng sau khi coi xong, thì tôi nghĩ rằng các bạn trẻ đó vội vã quá. Giới trẻ nên xem phim này,” ông nói. “Hãy coi và xem vai trò của Tô Lâm là phụ. Cần phải để ý đường đi của một lãnh đạo của Cộng Sản. Tô Lâm này lên nay, mai xuống, Tô Lâm khác lại lên. Mục đích của họ là giữ đảng. Mất nước cũng được. Mất Bản Giốc cũng được. Mất Hoàng Sa, Trường Sa cũng được. Nhưng đảng phải còn.”
Trước khi chiếu cuốn phim, Bác Sĩ Đặng Vũ Chấn, thuộc đảng Việt Tân và là người điều hợp chương trình, đề cập về dư luận trong cộng đồng cho rằng “đây là bộ phim thiên tả.” Lý do, “nữ đạo diễn Laura Brickman tốt nghiệp trường đại học Colombia University.”
Đại học Colombia University là nơi ông Tô Lâm từng phát biểu tại Diễn Đàn Lãnh Đạo Thế Giới vào ngày 23 Tháng Chín, 2024.
Một khách tham dự, chỉ cho biết bà tên Thu, cũng xác nhận điều này. Nhưng sau khi xem cuốn phim, bà thay đổi hoàn toàn suy nghĩ của mình.
Ông Chu Linh có thêm một nhận định khá thú vị, đó là “flyer đẹp quá. Hình của ông Tô Lâm đẹp quá. Nhưng với chúng tôi, đó chỉ là hàng mã.”
Thông thường, tâm lý của người xem khi nhìn thấy một hình ảnh đẹp, thường có ngay nhận định là nội dung của nó muốn ca ngợi, tôn vinh nhân vật đó. Ông Chu Linh thừa nhận “phim này làm theo kỹ thuật Hollywood, cả về hình ảnh, vẫn dựng hình.”
Poster quảng bá phim “The General: Vietnam in The Age of To Lam.” (Hình: Facebook The General: Vietnam in The Age of To Lam)
Luật Sư Đặng Đình Mạnh, trong tâm trạng xúc động, bày tỏ: “Có nhiều ký ức trong tôi tưởng đã ngủ yên trong hai năm qua mà qua bộ phim này, nó sống lại tất cả. Những ký ức kinh hoàng của người sống trong nước, bị coi là ‘chống lại chế độ.’”
“Chỉ với mấy chục giây đầu của phim, tôi cho rằng đã lột tả được gần hết thực trạng của Việt Nam hiện tại,” ông nói.
Theo lời ông, đạo diễn đưa vào hàng loạt những tù nhân chính trị, những người tranh đấu mà đa phần từng là thân chủ của ông. Đó là những người dám nói đến thực trạng của đất nước, và “đó là một cái tội,” ông nói. Nhắc đến gia đình bà Cấn Thị Thêu, ông không kềm được xúc động. Ông nhắc đến lời nói của anh Trịnh Bá Phương từng nói vang khi bị bắt, như một lời di chúc: “Nếu tôi chết, thì không phải tôi tự tử.”
Đạo diễn Laura Brickman
Trước đó, dư luận cho rằng đạo diễn của phim là “thiên tả” và làm phim này để “tuyên truyền cho Cộng Sản.” Sau đó, mọi nghi vấn được giải bày, bằng chính nội dung cuốn phim đầu tay của cô. Tuy nhiên, có một điều mà khán giả chưa được biết, đó là những gì cô trải qua khi thực hiện cuốn phim.
Từ Israel, cô Brickman nói với nhật báo Người Việt: “Phải mất vài năm để dự án phim thực sự bắt đầu. Năm 2025 chúng tôi quay phim ở Đức, Slovakia, Mỹ, và Thái Lan để kể câu chuyện về sự đàn áp ngày càng tăng đối với những người chỉ trích chế độ, bao gồm cả những nhân vật buộc phải rời khỏi Việt Nam và đang phải đối mặt với sự giám sát và đe dọa liên tục từ chế độ.”
Cô nói, trong thời gian làm phim, chính cô và êkip cũng gặp phải những “thủ thuật” này, “đặc biệt là nhắm vào các thành viên người Việt Nam trong đoàn làm phim của chúng tôi.”
“Tôi nhận được nhiều email từ các thành viên của lực lượng an ninh Việt Nam, những người cho rằng cuốn phim này là tuyên truyền. Tôi muốn nói rõ với những người này rằng bộ phim tài liệu này là tác phẩm báo chí, và là kết quả của tiến trình điều tra rất kỹ lưỡng – không chỉ do một mình tôi thực hiện mà còn có sự đóng góp của các nhà báo Việt Nam như Lê Trung Khoa và Phạm Đoan Trang, cũng như các nhà hoạt động, luật sư và nhiều người khác.”
Ý tưởng về “The General” của cô Brickman thực sự bắt đầu vào năm 2019, khi cô dành một tháng để làm phóng sự ở Hà Nội và Sài Gòn. Bên cạnh việc sản xuất các video du lịch, cô có cơ hội gặp gỡ một số nhà báo và nhà hoạt động nhân quyền, những người vào thời điểm đó vẫn có thể làm việc ở Việt Nam, bất chấp bầu không khí đàn áp chính trị ngày càng gia tăng.
“Lúc đó, tôi biết mình muốn kể lại những gì những người này mô tả cho tôi: Sự quấy rối của lực lượng an ninh, việc bị trục xuất, bị bỏ tù, và thậm chí cả những trận đánh đập thể xác nhằm mục đích bịt miệng những lời chỉ trích chính phủ Việt Nam,” đạo diễn Laura Brickman nói.
Trước khi thực hiện cuốn phim, nữ đạo diễn này đã hiểu vai trò của ôngTô Lâm trong chiến thuật đàn áp của Việt Nam, nhưng cô không tưởng tượng được “chiến dịch bịt miệng những người chỉ trích chính quyền lại lan rộng đến mức nào.”
“Đó thực sự là một chiến dịch toàn cầu, sẵn sàng nhắm vào bất kỳ ai lên tiếng chống lại chính phủ của Tô Lâm. Giờ đây tôi đã tự mình trải nghiệm điều này, và điều đó khiến tôi rất bất ngờ,” cô Laura Brickman nói.
Có thể cô “không bao giờ được cấp thị thực vào Việt Nam lần nữa” như lời bà Bùi Bích Hà phỏng đoán, nhưng Brickman nói cô vẫn rất yêu Việt Nam.
“Việt Nam là một đất nước tuyệt vời. Tôi đã chứng kiến rất nhiều lòng dũng cảm và sự kiên định ở những người mà tôi gặp trong lúc thực hiện bộ phim tài liệu này, và tôi hy vọng rằng chúng tôi đã tạo ra một dự án có tác động thực sự tại Việt Nam. Người dân ở đó xứng đáng được tự do, và rất nhiều tiếng nói dũng cảm và có nguyên tắc đã bị dập tắt, hoặc bằng cách bỏ tù hoặc đe dọa gia đình họ.” [đ.d.]
SAN CLEMENTE, California (NV) – Họa sĩ Ann Phong sẽ tổ chức cuộc triển lãm mang chủ đề “Making Peace with the Earth” (Sống Hòa Bình với Trái Đất), khai mạc lúc 6 giờ chiều Thứ Năm, 15 Tháng Giêng, tại Trung Tâm Casa Romantica Cultural Center and Gardens (The Casa), 415 Avenida Granada, San Clemente, CA 92672.
Họa sĩ Ann Phong bên tác phẩm mới nhất của mình. (Hình: Ann Phong cung cấp)
The Casa, cách Little Saigon khoảng 40 phút lái xe về phía Nam Orange County, có kiến trúc cổ kính như tòa lâu đài nằm trên đồi cao nhìn thẳng ra biển Thái Bình Dương xanh biếc.
Họa sĩ Ann Phong cho biết bà rất ngạc nhiên và vinh dự khi nhận được email mời triển lãm của The Casa vào năm ngoái.
“Cách đây ba năm tôi có việc gia đình nên đành từ chối cơ hội triển lãm tranh ở The Casa, nhưng không ngờ họ còn nhớ tới tôi và email mời tôi mở cuộc triển lãm cho năm nay nên tôi rất vui mừng,” họa sĩ Ann Phong kể với nhật báo Người Việt.
“Mang rác vào nghệ thuật”
Nữ họa sĩ cho biết ý niệm của triển lãm “Making Peace with the Earth” là tạo cho khán giả cơ hội để ngẫm nghĩ và thắc mắc với bản thân về cách chung sống hài hòa với trái đất, để cùng nhau tồn tại.
“Con người vô tình xả rác và làm nhiều các hoạt động gây hại đến môi trường, hại đến đất và hại đến nước. Cho nên, các tác phẩm kỳ này dùng nhiều vật liệu đa dạng, đặc biệt là đồ phế thải, để mang rác vào nghệ thuật và mời mọi người nhìn nhận về hậu quả,” họa sĩ Ann Phong tâm tình.
Bà tiếp: “Tôi dùng những gam màu đẹp và hiền, kết hợp với đồ phế thải để khán giả dần nhận ra được cái xấu của hành động tạo ra rác, và thông cảm hơn với môi trường chúng ta đang sống.”
“Tôi mong nhiều người đến thưởng lãm tranh vào buổi khai mạc để tôi có cơ hội giải đáp các thắc mắc của quý vị, đó là niềm vinh hạnh cho tôi,” bà bộc bạch.
Họa sĩ Ann Phong hy vọng điều đọng lại cho mỗi người sau khi đến thưởng lãm tranh là ý tưởng, ý niệm rằng làm sao để sống hòa bình với trái đất.
Tác phẩm “Walking at the Beach” của họa sĩ Ann Phong. (Hình: Ann Phong cung cấp)
Cuộc triển lãm “Making Peace with the Earth” kéo dài đến 8 Tháng Ba.
Khai mạc: Thứ Năm, 15 Tháng Giêng, từ 6 giờ chiều tới 8 giờ tối, miễn phí vé vào cửa riêng cho ngày khai mạc.
Giá vé: $8.
-Miễn phí cho trẻ em 12 tuổi và nhỏ hơn.
-Miễn phí cho mọi độ tuổi vào Chủ Nhật đầu tiên của tháng.
Đóng cửa mỗi Thứ Hai.
Địa chỉ: Casa Romantica Cultural Center and Garden, 415 Avenida Granada, San Clemente, CA 92672
Điện thoại: (949) 498-2139
Chi tiết về cuộc triển lãm trên trang Casa Romantica:
ORANGE COUNTY, California (NV) – Trong khi phe Dân Chủ đang nắm đa số trong Hội Đồng Giám Sát (HĐGS) Orange County, và một trong những giám sát viên Dân Chủ đối mặt với một cuộc bầu cử cam go, chủ tịch sắp tới của cơ quan này nhiều phần sẽ là Cộng Hòa, theo báo mạng Voice of OC hôm Thứ Hai, 12 Tháng Giêng.
Giám Sát Viên Janet Nguyễn (Địa Hạt 1) – thuộc đảng Cộng Hòa vừa trở lại HĐGS sau gần một chục năm làm việc ở Sacramento – nhiều phần sẽ là chủ tịch sắp tới của hội đồng này.
Bà Janet Nguyễn tham gia diễn hành Tết trên đại lộ Bolsa, Westminster. (Hình minh họa: Văn Lan/Người Việt)
Trong cuộc họp vào Thứ Ba, 13 Tháng Giêng, phiên họp đầu năm 2026 của HĐGS, các thành viên sẽ bầu chủ tịch.
Theo Voice of OC, Giám Sát Viên Janet Nguyễn nhiều phần sẽ được chọn, phần lớn là do Giám Sát Viên Dough Chafee (Địa Hạt 4) – một người thuộc đảng Dân Chủ lâu nay – không thích Giám Sát Viên Katrina Foley (Địa Hạt 5), một người cùng đảng với ông.
Theo truyền thống, bà Foley đáng lẽ phải là chủ tịch kế tiếp, vì bà đắc cử năm 2021 và nhiều lần không được chọn là chủ tịch hoặc phó chủ tịch HĐGS.
Ông Chafee làm chủ tịch hai lần, vào năm 2022 và năm 2025.
Giám Sát Viên Don Wagner (Địa Hạt 3), một người theo đảng Cộng Hòa, đang ứng cử chức bộ trưởng Bộ Hành Chánh California, vừa làm chủ tịch hai năm liền trước ông Chafee, năm 2023 và năm 2024, một điều hiếm hoi.
Năm ngoái, cuối cùng, bà Foley cũng được các đồng viện chọn làm phó chủ tịch – một vị trí chuẩn bị nắm chức chủ tịch năm sau.
Đây là truyền thống có từ lâu đời trong HĐGS.
Tuy nhiên, năm nay có thể là ngoại lệ, vẫn theo Voice of OC.
Ông Chafee – người thường “đụng” với bà Foley trong các cuộc họp – chính thức ủng hộ Dân Biểu Diane Dixon (Cộng Hòa), người sẽ là đối thủ của bà Foley trong cuộc bầu cử giám sát viên năm nay.
Mặc dù là người thuộc đảng Dân Chủ, nhưng ông Chafee không được đảng này ủng hộ trong cuộc bầu cử của ông lần trước.
Ông thường bỏ phiếu cùng với phe Cộng Hòa, và là một đồng minh thân cận với cựu Giám Sát Viên Andrew Đỗ, người đang thụ án tù năm năm vì tội nhận hối lộ.
Đảng Cộng Hòa Orange County nói với Voice of OC rằng bà Foley sẽ không có được nhiều ủng hộ của phía Dân Chủ trong cuộc tái tranh cử đối đầu với bà Dixon.
Giám Sát Viên Vicente Sarmiento (Địa Hạt 2), thuộc đảng Dân Chủ, nói với Voice of OC là ông sẽ bỏ phiếu ủng hộ bà Foley vì “bây giờ là tới phiên bà làm chủ tịch.”
“Hầu hết các vị trí trong HĐGS là dựa vào sự lãnh đạo trong thời gian làm việc,” ông Sarmiento nói hồi tuần trước.
Khi Voice of OC tiếp cận các giám sát viên qua tin nhắn, mọi người đều không cho biết ai sẽ là chủ tịch HĐGS sắp tới, ngoại trừ bà Foley, nói rằng bà sẽ bỏ phiếu cho chính bà.
Trong khi chức chủ tịch chỉ mang tính nghi thức, người giữ chức này có một số quyền lực như là tiếng nói đại diện cho cả HĐGS đồng thời có ảnh hưởng trong việc đưa các đề nghị vào nghị trình họp và điều khiển cuộc họp hai tuần một lần.
Ngoài ra, chủ tịch HĐGS có quyền bổ nhiệm người vào một số cơ quan của quận hạt, ví dụ như Cơ Quan Bảo Vệ Phẩm Chất Không Khí, và được hưởng một số quyền lợi khác.
Bà Janet Nguyễn đắc cử vào HĐGS lần đầu năm 2007 qua một cuộc bầu cử đặc biệt đầy cam go có nhiều ứng cử viên.
Trước đó, bà là nghị viên Garden Grove.
Thành tích chính trị của bà có nhiều cái “đầu tiên.”
Bà là giám sát viên trẻ nhất, là người gốc Châu Á đầu tiên, và là người gốc Việt đầu tiên đắc cử HĐGS Orange County. Trong thời gian đó, bà cũng là nữ giám sát viên đầu tiên giữ chức phó chủ tịch và sau đó là chủ tịch HĐGS năm 2010.
Theo Voice of OC, nhiệm kỳ của bà cũng có nhiều chuyện lùm xùm, từ việc định kiểm soát CalOptima, cơ quan quản trị bảo hiểm y tế cho người nghèo và cao niên.
Đại Bồi Thầm Đoàn Orange County từng đưa ra một bản báo cáo nói về ảnh hưởng của bà tại CalOptima làm các đồng viện của bà khó chịu.
Ông Andrew Đỗ (phải), khi còn là giám sát viên và người được ông dìu dắt, Giám Sát Viên Doug Chafee. (Hình: Julie Leopo/Voice of OC)
Dù vậy, bà vẫn tái đắc cử và tiếp tục làm giám sát viên đến năm 2014 khi bà đắc cử chức thượng nghị sĩ tiểu bang California, trở thành người Mỹ gốc Việt đầu tiên đạt thành tích này khắp Hoa Kỳ.
Năm 2018, bà không thành công trong cuộc tái tranh cử, nhưng đến năm 2020, bà thắng chức dân biểu tiểu bang, và rồi đến năm 2024, trong một cuộc bầu cử đặc biệt, bà thắng chức thượng nghị sĩ tiểu bang.
Cũng trong năm 2024, bà trở lại Orange County, ứng cử, và thắng chức giám sát viên Địa Hạt 1 bà từng giữ trước đây.
Vẫn theo Voice of OC, trong khi ông Andrew Đỗ ở mức độ nào đó được coi là người dìu dắt bà Janet Nguyễn, giúp bà vượt qua cuộc bầu cử chông gai năm 2007, rồi làm chánh văn phòng cho bà, và là đối tác trong việc mở một tiệm bánh mì Lee’s Sandwiches sau này bị thất bại, hai người trở thành đối thủ chính trị, sau khi bà dìu dắt ông để ông thắng cử vào chiếc ghế giám sát viên của bà năm 2015.
Ông Andrew Đỗ làm giám sát viên hết nhiệm kỳ dở dang của bà Janet Nguyễn, và sau đó tái thắng cử hai lần, cho tới khi ông bị truy tố tội nhận hối lộ trong thời kỳ COVID-19 và phải từ chức và đi tù trước khi nhiệm kỳ của ông kết thúc.
Trong vụ ông Andrew Đỗ nhận hối lộ, bà Janet Nguyễn là người lên tiếng mạnh mẽ nhất và yêu cầu tòa phạt án tù nặng cho ông, cũng như yêu cầu CalOptima điều tra ảnh hưởng của ông tại cơ quan này. Bà cho rằng báo cáo của CalOptima không đầy đủ.
Trong khi đó, các giám sát viên không bao giờ mở một cuộc điều tra chính thức của chính họ đối với ảnh hưởng của ông Andrew Đỗ trong chính quyền quận hạt, mà chỉ ra lệnh kiểm toán các hợp đồng với Orange County. (Đ.D.)
ALEXANDRIA, Virginia (NV) – Ông Robert McBride, công tố viên liên bang cấp cao ở Virginia, bị sa thải hôm Thứ Hai, 12 Tháng Giêng, sau khi từ chối giúp Bộ Tư Pháp (DOJ) truy tố ông James Comey, cựu giám đốc FBI, một nguồn tin biết vụ sa thải này cho CBS News hay.
Ông McBride từng làm công tố viên liên bang lâu năm ở Kentucky. Ông chỉ mới làm công tố viên liên bang cấp cao thứ nhì ở Eastern District of Virginia được vài tháng.
Ông James Comey, cựu giám đốc FBI. (Hình: Dia Dipasupil/Getty Images)
Phát ngôn viên Văn Phòng Công Tố Hoa Kỳ ở Eastern District of Virginia từ chối nói về việc ông McBride bị sa thải.
Hồi mùa Thu vừa qua, ông Comey, một trong những người bị Tổng Thống Donald Trump coi là kẻ thù chính trị, bị truy tố tội nói dối Quốc Hội và cản trở cuộc điều tra của Quốc Hội.
Vụ truy tố này do một mình bà Lindsey Halligan, cựu luật sư của Tổng Thống Trump, thực hiện. Ông Trump chọn bà Halligan làm công tố viên liên bang tạm thời ở Virginia sau khi người tiền nhiệm của bà từ chối truy tố ông Comey cũng như bà Letitia James, bộ trưởng Tư Pháp New York, nêu lý do thiếu bằng chứng. Bà James bị truy tố tội gian lận ngân hàng và khai gian với định chế tài chính.
Bà Halligan một mình truy tố cả ông Comey lẫn bà James, không cần công tố viên khác tham gia. Những công tố viên đó không tham gia vì bằng chứng trong cả hai vụ đều rất yếu, theo những nguồn tin biết vấn đề này.
WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump hôm Chủ Nhật, 11 Tháng Giêng, tuyên bố có thể ông sẽ phủ quyết dự luật gia hạn trợ cấp bảo hiểm Obamacare nếu Quốc Hội chuyển cho ông, theo Reuters.
Lời tuyên bố của Tổng Thống Trump gây thêm phức tạp cho cuộc tranh cãi giữa đảng Cộng Hòa với đảng Dân Chủ ở Quốc Hội, đồng thời đe dọa tăng phí bảo hiểm cho hàng chục triệu người Mỹ.
Bảng quảng cáo về Obamacare phía trước một công ty bảo hiểm ở Miami, Florida. (Hình minh họa: Joe Raedle/Getty Images)
Gia hạn trợ cấp Affordable Care Act (ACA), thường gọi là Obamacare, là yếu tố chính trong vụ chính phủ đóng cửa lâu kỷ lục hồi mùa Thu vừa qua. Chương trình trợ cấp này hết hạn cuối năm ngoái, khiến tiền bảo hiểm tăng vọt cho hơn 20 triệu người Mỹ mua bảo hiểm y tế thông qua ACA.
Thượng Viện, cũng do đảng Cộng Hòa kiểm soát, từng bác bỏ một dự luật tương tự, nhưng việc Hạ Viện thông qua dự luật nêu trên có thể bắt buộc hai bên ở Thượng Viện tương nhượng.
Người dân Mỹ hiện có tới ngày 15 Tháng Giêng để ghi danh ACA năm nay, nhưng có thể chính quyền Tổng Thống Trump sẽ gia hạn.
Đảng Dân Chủ đang cố gắng giành quyền kiểm soát Hạ Viện và Thượng Viện trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Tháng Mười Một năm nay, theo Bloomberg.
Thời gian qua, đảng Dân Chủ công kích Tổng Thống Trump và đảng Cộng Hòa về vật giá gia tăng. Đây chắc chắn là chủ đề chính trong cuộc bầu cử sắp tới.
Các nhà lập pháp cũng đang lo lắng về chi phí bảo hiểm y tế Obamacare sẽ tăng cho hơn 20 triệu người Mỹ. (Th.Long) [kn]
TEHRAN, Iran (NV) – Tổng Thống Donald Trump hôm Chủ Nhật, 11 Tháng Giêng, cho hay Iran đề nghị đàm phán với Mỹ sau khi ông đe dọa tấn công nước Cộng Hòa Hồi Giáo này vì đàn áp người biểu tình chống chính phủ, theo AP.
Tổng Thống Trump loan báo tin này giữa lúc các nhà tranh đấu cho biết số người thiệt mạng trong làn sóng biểu tình ở Iran lên hơn 500 người.
Người biểu tình chặn đường ở thủ đô Tehran, Iran, hôm 9 Tháng Giêng. (Hình: Khoshiran/Middle East Images/AFP via Getty Images)
Mấy ngày qua, Tổng Thống Trump và đội ngũ an ninh quốc gia của ông bàn một loạt phương án ứng phó với Iran, bao gồm tấn công mạng và không kích trực tiếp do Mỹ hoặc Israel thực hiện, theo hai người biết những cuộc thảo luận nội bộ tại Tòa Bạch Ốc. Hai người này yêu cầu giấu tên vì không có thẩm quyền phát ngôn với báo chí.
“Quân đội đang xem xét, và chúng tôi đang xem xét một số phương án rất mạnh,” ông Trump nói với phóng viên trên phi cơ Air Force One tối Chủ Nhật. Khi phóng viên hỏi về việc Iran đe dọa trả đũa, ông Trump tuyên bố, “Nếu họ làm như vậy, chúng tôi sẽ tấn công họ tới mức độ họ chưa bao giờ bị.”
Tổng Thống Trump cho hay chính quyền ông đang bàn bạc để sắp xếp đàm phán với Iran, nhưng lưu ý có thể ông phải ra tay trước vì tin tức cho biết số người biểu tình thiệt mạng ở Iran tăng vọt và chính phủ tiếp tục bắt bớt người biểu tình.
“Tôi nghĩ họ chán bị Mỹ đánh đập,” ông Trump cho hay. “Iran muốn đàm phán.”
Trong khi đó, Iran tuyên bố “chuẩn bị chiến tranh” nhưng sẵn sàng đàm phán với Mỹ dựa trên “sự tôn trọng lẫn nhau và lợi ích chung,” sau khi Tổng Thống Trump loan báo Iran gọi điện thoại đề nghị đàm phán.
Tính tới Thứ Hai tuần này, ít nhất 551 người thiệt mạng trong làn sóng biểu tình chống chính phủ ở Iran hai tuần qua – gồm 503 người biểu tình và 48 nhân viên an ninh – và hơn 10,600 người bị bắt, theo Hãng Tin Nhà Tranh Đấu Nhân Quyền ở Mỹ. Rất khó tính con số chính xác vì chính quyền Iran chặn Internet và điện thoại.
Tổng Thống Trump đã cảnh cáo Mỹ sẵn sàng can thiệp nếu Iran sát hại bất cứ người biểu tình nào.
“Nếu Iran bắn chết người biểu tình ôn hòa, vốn là phong tục của họ, Mỹ sẽ tới cứu. Chúng tôi đã lên đạn và sẵn sàng lên đường,” ông Trump từng tuyên bố.
“Iran đang mong muốn tự do, có lẽ chưa từng thấy. Mỹ sẵn sàng hỗ trợ!!!” ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social của mình. (Th.Long) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump hôm Thứ Hai, 12 Tháng Giêng, tuyên bố quốc gia nào làm ăn với Iran sẽ bị áp thuế quan thêm 25%, theo CNN.
Lời tuyên bố này dường như có nghĩa hàng nhập cảng từ Trung Quốc, đối tác thương mại lớn của cả Mỹ lẫn Iran, sẽ đắt hơn nhiều so với hiện tại.
Container hàng hóa tại Cảng Los Angeles, California, ngày 25 Tháng Sáu, 2025. (Hình minh họa: Mario Tama/Getty Images)
“Có hiệu lực ngay lập tức, bất cứ quốc gia nào làm ăn với Cộng Hòa Hồi Giáo Iran sẽ trả thuế quan 25% cho bất cứ và tất cả việc làm ăn nào với Mỹ,” ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social hôm Thứ Hai. “Đây là lệnh chính thức, không thay đổi,” ông thêm.
Tòa Bạch Ốc từ chối cung cấp thêm thông tin về mức thuế quan này cũng như cách chính quyền Tổng Thống Trump dự định áp dụng.
Tổng Thống Trump không nói rõ như thế nào là “làm ăn” với Iran. Lời tuyên bố của ông đặt ra nhiều câu hỏi, như mức thuế quan này được áp dụng ra sao, quốc gia nào sẽ bị đánh thuế, và liệu dịch vụ cũng bị đánh thuế hay không.
Tổng Thống Trump tung ra mức thuế quan này trong bối cảnh ông cân nhắc đưa quân đội Mỹ vào Iran để “giải cứu” người biểu tình chống chính phủ. Tính tới Thứ Hai, hơn 500 người biểu tình thiệt mạng ở Iran.
Thứ Năm tuần trước, chính quyền Iran bắt đầu chặn Internet và điện thoại, hầu như cô lập người dân nước này với thế giới bên ngoài.
Theo quyết định hôm Thứ Hai của Tổng Thống Trump, thuế quan tối thiểu đối với hàng Trung Quốc từ 20% hiện nay sẽ tăng lên 45%.
Năm ngoái, chiến tranh thương mại giữa Mỹ với Trung Quốc làm chao đảo thị trường toàn cầu, có lúc Tổng Thống Trump tăng thuế nhập cảng hàng Trung Quốc lên 145%. Hai bên đạt thỏa thuận cho mức thuế quan hiện tại sau thời gian dài đàm phán.
Ngoài Trung Quốc ra, Ấn Độ, Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất (UAE), và Thổ Nhĩ Kỳ cũng được coi là đối tác thương mại lớn của Iran. (Th.Long) [kn]
