9 đô thị lớn tại Mỹ có thể sống thoải mái với thu nhập $80,000

ORANGE COUNTY, California (NV) – Thu nhập hộ gia đình $80,000 mỗi năm hiện chỉ đủ để sống thoải mái tại chín trong số 50 khu vực đô thị lớn nhất nước Mỹ.

Theo báo USA Today, ngay cả mức thu nhập $90,000 mỗi năm cũng chỉ mang lại cuộc sống thoải mái chỉ tại 17 đô thị lớn, theo phân tích được công bố hồi Tháng Chín của trang mạng chuyên về tài chính cá nhân GoBankingRates.

Houston, Texas nằm trong số các đô thị có thu nhập cần thiết dưới $90,000. (Hình minh họa:Brandon Bell/Getty Images)

Tin tích cực là nếu bạn đang cân nhắc chuyển chỗ ở, thì 17 thành phố này nhìn chung vẫn thuộc nhóm có chi phí sinh hoạt khá dễ chịu.

Phân tích này đã tính toán tổng chi phí hằng năm dành cho nhà ở, chi tiêu đi lại và các nhu cầu thiết yếu khác tại 50 khu vực đô thị đông dân nhất nước Mỹ, dựa trên dữ liệu từ Sở Thống Kê, Fed và nhiều nguồn khác. Sau đó, con số này được nhân đôi để xác định mức thu nhập cần thiết nhằm có được một cuộc sống thoải mái.

Cách tính này dựa theo quy tắc 50/30/20, theo đó bạn không nên chi quá một nửa thu nhập sau thuế cho các “nhu cầu thiết yếu.” Trong phần còn lại, 30% dành cho chi tiêu cá nhân và 20% để tiết kiệm.

Theo phân tích, để sống thoải mái tại San Francisco, một hộ gia đình cần có thu nhập sau thuế là $251,398. Ở Los Angeles cần $194,920; còn New York là $184,420.

Chi phí sinh hoạt tăng vọt tại các đô thị lớn chủ yếu xuất phát từ giá nhà leo thang. Dữ liệu liên bang cho thấy giá bán nhà đã tăng khoảng 2/5 trong giai đoạn 2020–2022. Dù giá có biến động sau đó, giá trị địa ốc tại nhiều đô thị lớn vẫn ở mức rất cao. Nghiên cứu của GoBankingRates đã được thực hiện dựa trên chi phí vay mua nhà, không phải tiền thuê.

“Chi phí nhà ở đang ‘chi phối’ tất cả,” bà Rudri Patel, chuyên gia tài chính cấp cao của GoBankingRates, cho biết. “Nhu cầu nhà ở cao và nguồn cung hạn chế vẫn đang gây áp lực lớn tại những nơi có chi phí sinh hoạt đắt đỏ.”

10 đô thị lớn đắt đỏ nhất nước Mỹ

Dưới đây là 10 đô thị lớn có chi phí cao nhất, xếp theo mức thu nhập cần thiết để có một cuộc sống thoải mái. Không bất ngờ khi nhiều thành phố nằm ở California.

1. San Jose, California. Thu nhập cần thiết: $264,946

2. San Francisco. Thu nhập cần thiết: $251,398

3. San Diego. Thu nhập cần thiết: $206,353

4. Los Angeles. Thu nhập cần thiết: $194,920

5. New York. Thu nhập cần thiết: $184,420

6. Long Beach, California. Thu nhập cần thiết: $179,359

7. Seattle. Thu nhập cần thiết: $178,520

8. Boston. Thu nhập cần thiết: $169,155

9. Oakland, California. Thu nhập cần thiết: $163,559

10. Washington, D.C. Thu nhập cần thiết: $157,960

Tuy vậy, một số đô thị lớn đang tăng trưởng dân số nhanh lại có chi phí thấp hơn nhiều so với Los Angeles hay Boston.

Lấy San Antonio làm ví dụ. Thành phố này tăng thêm 23,945 cư dân trong giai đoạn từ Tháng Bảy năm 2023 đến Tháng Bảy năm 2024, theo Cơ Quan Thống Kê Dân Số Hoa Kỳ, thuộc nhóm tăng cao nhất cả nước.

Theo GoBankingRates, để sống thoải mái tại San Antonio, Texas chỉ cần có thu nhập sau thuế $81,413, đưa thành phố này vào top 10 đô thị lớn có chi phí dễ chịu nhất.

Thành phố Fort Worth của Texas cũng tăng 23,442 cư dân trong giai đoạn 2023–2024. Mức thu nhập $91,438 là đủ để sống thoải mái tại đây, đưa Fort Worth vào nhóm 20 đô thị lớn có chi phí thấp nhất.

Những đô thị lớn có chi phí sinh hoạt dễ chịu nhất

Nếu ưu tiên yếu tố giá cả, dưới đây là 17 đô thị lớn chỉ cần thu nhập dưới $90,000 để có một cuộc sống thoải mái.

  • Dưới $70,000

Detroit. Thu nhập cần thiết: $65,733

Memphis, Tennessee. Thu nhập cần thiết: $66,177

  • Dưới $80,000

Wichita, Kansas. Thu nhập cần thiết: $74,307

Baltimore. Thu nhập cần thiết: $76,200

Oklahoma City. Thu nhập cần thiết: $76,350

Tulsa, Oklahoma. Thu nhập cần thiết: $76,783

El Paso, Texas. Thu nhập cần thiết: $77,115

Indianapolis. Thu nhập cần thiết: $78,317

Milwaukee. Thu nhập cần thiết: $78,392

  • Dưới $90,000

San Antonio, Texas. Thu nhập cần thiết: $81,413

Kansas City, Missouri. Thu nhập cần thiết: $81,637

Louisville, Kentucky. Thu nhập cần thiết: $82,816

Columbus, Ohio. Thu nhập cần thiết: $83,269

Philadelphia. Thu nhập cần thiết: $86,763

Houston. Thu nhập cần thiết: $87,359

Omaha, Nebraska. Thu nhập cần thiết: $88,336

Jacksonville, Florida. Thu nhập cần thiết: $89,876. (Ng.Tr)[kn]

Hạ Viện Mỹ tranh cãi việc cấm giới chức liên bang mua bán chứng khoán

play-rounded-fill
Hạ Viện Mỹ tranh cãi việc cấm giới chức liên bang mua bán chứng khoán
Các dân biểu Mỹ đang tranh cãi việc thông qua luật ngăn chặn dân cử liên bang mua bán chứng khoán bắt đầu từ năm mới.

Năm mới, nước Mỹ có  gì mới?

play-rounded-fill

Năm mới, nước Mỹ có  gì mới?

Cùng với toàn thế giới, nước Mỹ bước sang ngày đầu tiên của năm 2026 với nhiều đổi thay sau một năm đầu nhiệm kỳ 2 của Tổng Thống Donald Trump. Nước Mỹ có gì mới và người dân Mỹ hy vọng điều gì trong năm 2026?

Chính quyền Trump đóng ngân quỹ y tế trẻ em Minesota vì tai tiếng gian lận

WASHINGTON, DC (NV) – Bộ Y Tế (HHS) của chính quyền Tổng Thống Donald Trump đóng băng hàng trăm triệu đô la ngân quỹ dành cho chăm sóc y tế trẻ em ở tiểu bang Minnesota, hành động mới nhất trong một loạt các việc làm chống lại chính quyền của Thống Đốc Tim Walz trong lúc tiểu bang này đang cố gắng giải quyết các cáo buộc gian lận tiền phúc lợi, báo mạng Politico đưa tin hôm Thứ Ba, 30 Tháng Mười Hai, 2025.

Việc đóng ngân quỹ này xảy ra trong lúc Minnesota đối mặt với các cuộc điều tra của FBI và Bộ Nội An về các cáo buộc rằng các lãnh đạo tiểu bang đồng lõa trong việc lợi dụng quỹ liên bang cho dinh dưỡng và y tế trẻ em.

Trụ sở Bộ Y Tế ở Washington, DC, cơ quan quản lý tiền quỹ liên bang tài trợ chăm sóc y tế trẻ em ở Minnesota. (Hình minh họa: Kayla Bartkowski/Getty Images)

Các công tố viên liên bang đã truy tố hơn 90 người về tội lừa đảo chính phủ liên bang, trong cuộc điều tra bắt đầu từ năm 2021. Hai lãnh đạo của tổ chức phi lợi nhuận Minnesota Feeding Our Future bị kết tội ăn cắp quỹ dinh dưỡng liên bang hồi Tháng Năm. Các cáo buộc dẫn đến việc kiểm toán mà sau đó kết luận rằng chính quyền của ông Walz “đã không thực thi hiệu quả thẩm quyền” để ngăn chặn gian lận.

Ông Jim O’Neill, thứ trưởng HHS, cáo buộc trong một video được đăng lên kênh YouTube bộ này vào chiều Thứ Ba rằng “tiểu bang Minnesota để cho những kẻ lừa đảo và nhà giữ trẻ giả mạo bòn rút hàng triệu đô la tiền thuế của người dân trong thập niên qua.” HHS hiện đang cấp cho Minnesota $185 triệu tiền quỹ chăm sóc y tế trẻ em hàng năm, theo ông Alex Adams, phụ tá bộ trưởng HHS, phụ trách hỗ trợ gia đình.

Ông O’Neill cho biết ông đã gửi một lá thư cho Thống Đốc Walz yêu cầu “kiểm toán toàn diện” các trung tâm chăm sóc trẻ em ở Minnesota. Ông cũng loan báo mở đường dây nóng cho phép trình báo hành vi gian lận và yêu cầu tất cả những người nhận tiền tài trợ chăm sóc trẻ em của HHS phải đưa ra lý do và biên nhận hay bằng chứng hình ảnh trước khi nhận tiền.

Văn phòng của ông Walz ra tuyên bố nói rằng ông “chống gian lận trong nhiều năm trong khi tổng thống thả những kẻ lừa đảo ra khỏi tù.”

“Gian lận là vấn đề nghiêm trọng. Nhưng đây là nỗ lực rõ ràng nhằm chính trị hóa vấn đề gây tổn hại cho người dân Minnesota và cắt tiền các chương trình chính phủ hỗ trợ người dân,” văn phòng ông Walz cho biết.

Tổng Thống Donald Trump nhiều lần công kích ông Walz và các thành viên Dân Chủ khác ở tiểu bang Minnesota. Ông gọi ông Walz là “chậm trí não” và chỉ trích đức tin Hồi Giáo của Dân Biểu Ilhan Omar trên mạng xã hội hồi Tháng Mười Một, 2025.

Ông Trump cũng nhiều lần lên án cộng đồng Somalia – với 80,000 người hiện sống ở Minnesota – và gọi họ là “rác rưởi.” Ông từng nói với các phóng viên hồi đầu tháng: “Tôi không muốn họ ở trên đất nước chúng ta.” (NNL) [đ.d.]

Little Saigon tưng bừng Đêm Giao Thừa đón năm mới 2026

Lâm Hoài Thạch/Người Việt

LITTLE SAIGON, California (NV) – Tối Thứ Tư, 31 Tháng Mười Hai, 2025, là Đêm Giao Thừa chuẩn bị đón năm mới 2026. Hòa cùng với không khí đó, nhiều nơi tại Little Saigon ở Orange County, nơi có cộng đồng người Việt lớn nhất hải ngoại, nhiều hoạt động ca nhạc và dạ tiệc “Countdown New Year 2026” được tổ chức tưng bừng đón chào năm mới.

Mọi người cùng đếm ngược đón năm mới 2026 tại nhà hàng White Palace 1, Westminster. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Nhà hàng White Palace 1, Westminster

Đồng hương và cư dân đến tham dự trên 700 người để thưởng thức chương trình ca nhạc và khiêu vũ đặc sắc với phần điều hợp của ca sĩ Khánh Hoàng, cùng sự hợp tác với các tiếng hát Thái Tài, Thanh Thảo, Trịnh Nam Sơn, Dạ Nhật Yến, Như Ý, Trizzie Phương Trinh…

Ca sĩ Khánh Hoàng chia sẻ: “Tiệc ‘Countdown New Year’ hằng năm đến với cộng đồng người Việt tại Little Saigon là cơ hội cho nhiều người được gặp nhau để cùng chung vui sau một năm làm việc mệt nhọc trên xứ người. Sau hơn 50 năm sống tại Hoa Kỳ, người Việt ly hương tại Little Saigon và nhiều nới khác đã hòa nhập với phọng tục, tập quán của Hoa Kỳ. Đó là chúng ta biểu lộ sự cám ơn nước Mỹ cưu mang chúng ta có được cuộc sống hạnh phúc trên xứ người. Đồng thời, sự kiện tối nay cũng thể hiện tinh thần vui sống, đoàn kết, và tiến bộ.”

Ca nhạc sĩ Trịnh Nam Sơn tâm tình: “Show nhạc này, tôi ‘bị’ ban tổ chức mời tôi đến để đóng góp tiếng hát của mình trong đêm Giao Thừa 2026. Đêm nay là giây phút chờ đợi của tất cả mọi người trên thế giới, để tiễn đưa năm cũ và đón chào năm mới 2026. Nhân dịp này, tôi sẽ trình diễn những ca khúc ngoại quốc, đồng thời tôi cũng hát những bài nhạc mới do tôi sáng tác. Happy New Year 2026 cùng tất cả mọi người.”

Khi chỉ còn 10 giây cuối cùng của thời khắc cuối năm 2025 chuẩn bị bước sang năm 2026, mọi người cùng đếm ngược, sau đó hô vang “Happy New Year, Happy New Year,” hòa lẫn tiếng reo hò, kèn thổi, những vòng tay cho nhau, những nắm tay thân thiện, và nhiều nụ hôn ngọt ngào để cùng đón chào năm mới 2026.

N&T Dance Studio, Westminster 

Chương trình văn nghệ vui nhộn tại N&T Dance Studio, Westminster. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Chương trình văn nghệ – khiêu vũ đặc biệt đón mừng New Year 2026, với trên 200 cư dân đến dự, nhiều nhất là đồng hương Việt Nam và một số người Mỹ, người Hispanic.

Bắt đầu 7 giờ chiều, cư dân đã đến tham dự rất đông đảo cùng thưởng thức những món ăn đặc biệt của người Việt. Sau đó, có trên 20 tiếng hát của khách tham dự và ban nhạc Duy Nhật đóng góp cho chương trình khiêu vũ sống động, hấp dẫn và vui nhộn.

Dạ vũ đầu năm 2026 tại N&T Dance Studio, Westminster. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Nhạc sĩ Duy Nhật, chủ nhân N&T Dance Studio, nói: “Cám ơn đồng hương ủng hộ nhiệt tình với ban tổ chức và N&T Dance Studio trong nhiều năm qua. Năm mới, tôi xin kính chúc đồng hương hải ngoại suốt một năm an khang, thịnh vượng, và hạnh phúc tràn đầy cho mỗi gia đình.”

Nhà hàng Saigon By Night, Garden Grove

Chương trình đón năm mới hào hứng tại nhà hàng Saigon By Night, Garden Grove. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Một đêm khiêu vũ hào hứng với nhiều thể điệu nhạc của quốc tế và Việt Nam, do CLB Tình Nghệ Sĩ Little Saigon kết hợp với các bằng hữu CLB Tình Nghệ Sĩ Arizona đồng tổ chức. Chương trình ca nhạc Mừng New Year từ 8 giờ tối đến Giao Thừa 2026. Chương trình bao gồm nhiều tiếng hát và đồng hương tại Little Saigon đóng góp, như Vi Lan, Helen Elena, Thái Ngọc Nhung, Trần Đại, Ngọc Thủy, Lysa Hằng, Thùy Châu, Phú Quốc, Lộc Hoàng, Diệu Mai, Kiều Quyên, Anh Quốc, và một số tiếng hát của các bạn hâm mộ CLB Tình Nghệ Sĩ.

Ca sĩ Thái Ngọc Nhung, cánh chim đầu đàn của CLB Tình Nghệ Sĩ Arizona, nói: “Từ sự gắn bó của CLB Tình Nghệ Sĩ Arizona và Little Saigon, chúng tôi có nhiều dịp trình diễn những chương trình ca nhạc tại Little Saigon. Đêm nay, đặc biệt hơn, chúng tôi đến đây trong chương trình văn nghệ ‘Countdown New Year 2026.’ Xin chúc mọi người, mọi giới, nhất là đồng hương Việt Nam tại hải ngoại, một năm mới tràn đầy hạnh phúc và vui sống trên xứ người.”

Nhạc sĩ Cao Minh Hưng nói: “Dạ tiệc ‘Countdown New Year 2026’ cũng là dịp cho các thành viên trong CLB Tình Nghệ Sĩ có dịp ngồi lại bên nhau cùng gia đình, người thân, và bạn bè để cùng ca hát. Hơn 10 năm qua, với những chương trình văn hóa và xã hội mà CLB Tình Nghệ Sĩ góp mặt trong cộng đồng, ngoài việc đóng góp của những ca sĩ người lớn, còn có chương trình Đào Tạo và Phát Triển Tài Năng Trẻ với một nhóm hơn 100 em thiếu nhi được CLB hướng dẫn để các em giữ gìn nguồn cội trên xứ người.”

Nhà hàng White Palace 2, Santa Ana

Chương trình văn nghệ sống động tại nhà hàng White Palace 2, Santa Ana. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Với dàn ca sĩ có nhiều tiếng tăm tại Little Saigon như Carol Kim, Diễm Liên, Lynda Trang Đài, Phương Hồng Quế, Ngọc Thúy, Giáng Ngọc, Tommy Ngô, Chiêu Phương, Jacky Lệ Hoa, Kenny Châu… và ban nhạc OG Band, chương trình Đón Giao Thừa tại nhà hàng White Palace 2, Santa Ana, có trên 800 khán giả đến tham dự.

Ca sĩ Ngọc Thúy chúc: “Năm mới nào cũng vậy, Ngọc Thúy kính chúc khán giả đồng hương được dồi dào sức khỏe và sống hạnh phúc trên xứ người.”

Ca sĩ Carol Kim cũng có lời chúc: “Happy New Year cùng bà con khán giả ủng hộ tiếng hát của tôi và nhiều ca sĩ khác tại Little Saigon trong nhiều năm qua. Một lần nữa, Happy New Year 2016.”

Nhà hàng Diamond Seafood Palace 3, Westminster

Chương trình văn nghệ và khiêu vũ hấp dẫn tại nhà hàng Diamond Seafood Palace 3, Westminster. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt

Chương trình do các ca sĩ Tuấn Đạt, Duy Tín, Ruby Ngọc tổ chức. Có trên 800 khách đến tham dự, với dàn ca sĩ hùng hậu như Lilian, Ngọc Bích, Tuấn Đạt, Thy Nga, Thúy Hằng, Quỳnh Thúy, Ánh Liên, Kim Phượng, Duy Trí, Vĩ Trí, và Michell Nguyệt…

Ca sĩ Tuấn Đạt, thành viên ban tổ chức, nói: “ Chúng tôi thực hiện chương trình văn nghệ mừng New Year tại Little Saigon nhiều năm qua. Và năm nào cũng thế, khán giả đến ủng hộ rất nhiệt tình, phấn khởi, và trọn vẹn niềm vui trong đêm Giao Thừa 2026 tại Little Saigon.” [đ.d.]

Lỗi hệ thống DMV California, 325,000 người cần được cấp lại REAL ID

SACRAMENTO, California (NV) – Nha Lộ Vận California (DMV) cho biết khoảng 325,000 người được cấp REAL ID của tiểu bang cần phải thực hiện thủ tục để được cấp lại một REAL ID hợp lệ khác, do một lỗi hệ thống có từ năm 2006, theo đài ABC 10 hôm Thứ Tư, 31 Tháng Mười Hai, 2025.

Theo thông cáo báo chí của DMV hôm Thứ Tư, sau khi tự rà soát các hệ thống dữ liệu, cơ quan này phát hiện một phần nhỏ hồ sơ REAL ID cần được cập nhật để bảo đảm tuân thủ các quy định liên bang.

REAL ID của California. (Hình minh họa: DMV)

Vấn đề này ảnh hưởng đến khoảng 1.5% người đang có REAL ID tại California, tương đương 325,000 người. DMV cho biết họ đang thông báo trực tiếp cho những người bị ảnh hưởng về các bước cần thực hiện.

“Chúng tôi tự rà soát hồ sơ, xác định một vấn đề tồn đọng của hệ thống cũ năm 2006 và đang thông báo đến những người bị ảnh hưởng với hướng dẫn rõ ràng về cách duy trì giấy tờ nhận dạng hợp lệ do California cấp,” ông Steve Gordon, giám đốc DMV, cho biết trong thông cáo. 

Ông thêm: “Đối với gần 99% người có REAL ID, quý vị không cần làm gì cả. DMV vẫn cam kết phục vụ tất cả cư dân California và bảo đảm các giấy tờ REAL ID đáp ứng tiêu chuẩn liên bang.”

DMV cho biết sẽ đẩy nhanh tiến trình này và miễn mọi lệ phí liên quan.

Giới chức nhấn mạnh rằng DMV sẽ không gọi điện thoại, nhắn tin, hay gửi email yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân hoặc thanh toán để giải quyết vấn đề này. Nếu người dân muốn xác minh thông tin từ DMV, họ có thể gọi số điện thoại -800-777-0133.

Bối cảnh vụ việc

Trong khi rà soát các hệ thống công nghệ cũ của DMV vào mùa Đông này, DMV phát hiện một cấu hình nhu liệu từ năm 2006 ảnh hưởng đến cách tính ngày hết hạn đối với một nhóm nhỏ của hồ sơ REAL ID.

Theo quy định liên bang, người nhập cư có hiện diện hợp pháp tại Hoa Kỳ – bao gồm thường trú nhân (người có thẻ xanh) và người có “visa” – có thể được cấp REAL ID. DMV cho biết, tại thời điểm cấp, hệ thống của họ xác minh đúng tình trạng cư trú hợp pháp với chính phủ liên bang. 

Tuy nhiên, do đoạn mã lập trình từ năm 2006, trong một số trường hợp, hệ thống tự động áp dụng thời hạn gia hạn tiêu chuẩn của giấy tờ, thay vì ngày hết hạn, theo thời gian cư trú được phép của người có REAL ID.

DMV khẳng định rằng chưa bao giờ có REAL ID được cấp cho người không có giấy tờ hợp pháp trong trường hợp này. Tất cả các REAL ID đều chỉ được cấp sau khi hệ thống liên bang xác nhận tình trạng cư trú hợp pháp của cá nhân đó.

Lỗi này chỉ giới hạn ở cách tính ngày hết hạn đối với một số cư dân không phải công dân Mỹ, nhưng hiện diện hợp pháp tại California. Sau khi phát hiện, DMV cho biết họ áp dụng các biện pháp bảo vệ để ngăn chặn sự việc tương tự xảy ra trong tương lai.

Đạo Luật REAL ID được Quốc Hội Mỹ thông qua năm 2005, sau khuyến nghị của Ủy Ban Điều Tra vụ khủng bố 11 Tháng Chín, yêu cầu chính phủ liên bang thiết lập tiêu chuẩn cho giấy tờ nhận dạng, theo Bộ Nội An. Việc thực thi Real ID bắt đầu có hiệu lực từ ngày 7 Tháng Năm, 2025. (T.Nhiên) [đ.d.]

Bố ráp, kiện tụng: California trước làn sóng trấn áp di trú trong năm mới 2026

LOS ANGELES, California (NV) – Năm 2025, California trở thành tuyến đầu của một “kịch bản” liên bang do việc thực thi luật di trú ngày càng mang tính quân sự hóa, theo báo mạng Calmatters hôm Thứ Hai, 29 Tháng Mười Hai, 2025.

Những cuộc bố ráp trên đường phố California và nhiều vụ kiện sau đó góp phần viết lại các quy tắc về cách thức hoạt động của lực lượng nhân viên công lực. Các chiến dịch diễn ra rạng sáng tại các thị trấn nông nghiệp của “Tiểu Bang Vàng” nhanh chóng mở rộng thành một chiến lược toàn quốc: Nhiều cuộc truy quét bất ngờ tại nơi làm việc và khu dân cư, cùng đội tuần tra lưu động cách xa biên giới hàng chục dặm.

Vệ Binh Quốc Gia canh gác Tòa Nhà Liên Bang ở Los Angeles hồi Tháng Sáu, 2025. (Hình minh họa: Trà Nhiên/Người Việt)

Phóng viên CalMatters khắp California ghi nhận rằng chiến thuật lần đầu xuất hiện tại Kern County – như chặn xe không cần trát tòa và phụ thuộc nặng vào việc nhận diện dựa trên ngoại hình – lan rộng toàn tiểu bang rồi ra cả nước. Tối Cao Pháp Viện lại giữ nguyên tính hợp pháp của các phương thức này.

Đầu nhiệm kỳ thứ hai của Tổng Thống Donald Trump, chính quyền liên bang điều Thủy Quân Lục Chiến ra biên giới với lý do khủng hoảng. Kể từ đó, các binh sĩ này lặng lẽ rút về.

Hàng trăm binh sĩ Vệ Binh Quốc Gia được điều động tới Los Angeles sau các vụ bất ổn dân sự liên quan đến những vụ bắt giữ di dân. Tổng Thống Trump từng đe dọa điều lực lượng tới Vùng Vịnh rồi sau đó rút lại. 

Giới chức tiểu bang phản đối, trong khi lãnh đạo liên bang mô tả các hành động này là cần thiết. Cuộc giằng co làm tăng thêm căng thẳng kéo dài giữa California và Tòa Bạch Ốc về chính sách “trú ẩn” của tiểu bang và thẩm quyền liên bang.

Hệ quả này đè nặng lên các gia đình sống lâu năm ở California. CalMatters phát hiện các vụ trục xuất ngày càng tăng, nhắm tới cư dân sinh sống hàng chục năm, có con là công dân Mỹ, có việc làm ổn định, thậm chí cả những người định cư theo các visa hợp pháp. 

Cảnh Sát Di Trú (ICE) bắt giữ người ngay tại các buổi phỏng vấn thẻ xanh và những lần trình diện định kỳ. Thay đổi này làm xáo trộn hệ thống trường học, nền kinh tế nông nghiệp, và lĩnh vực chăm sóc sức khỏe.

Một vụ kiện liên bang liên quan đến giam giữ một người xin tị nạn bị điếc kéo dài phơi bày những lỗ hổng trong chăm sóc y tế và việc đáp ứng nhu cầu của người khuyết tật tại các cơ sở di trú. 

Dưới thời ông Trump, người xin tị nạn có hồ sơ đang chờ xét duyệt mất đi sự bảo vệ khỏi bị bắt giữ. Một hệ thống mới đang hình thành, trong đó những người cố gắng tuân thủ quy định lại trở thành mục tiêu dễ dàng hơn so với những người tìm cách né tránh. Các trung tâm giam giữ bị soi xét khi chính quyền địa phương né tránh việc thanh tra y tế và an toàn, trong khi các tổ chức vận động cho quyền của di dân cho biết điều kiện bên trong ngày càng tồi tệ.

Một xu hướng âm thầm nhưng có hệ quả không kém phần nghiêm trọng cũng xuất hiện: Dân số nhập cư suy giảm. Dù thích hay ghét, các chính sách di trú của ông Trump đạt được mục tiêu của chính quyền. 

Trung Tâm Nghiên Cứu Pew Research cho biết dân số nhập cư toàn quốc giảm khoảng 1.4 triệu người trong nửa đầu năm 2025 – lần sụt giảm đầu tiên trong nửa thế kỷ. Các nhà kinh tế cảnh báo tăng trưởng sẽ chậm lại. Lãnh đạo tiểu bang cân nhắc tác động dài hạn tới lực lượng lao động, trường học, và hệ thống an sinh xã hội.

Thực thi công lực ngày càng dựa trên dữ liệu. Giám sát bằng “drone” mở rộng tại đô thị, và các nhà vận động cảnh báo về việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để xác định mục tiêu trục xuất cũng như phân tích lịch sử của người xin tị nạn, và thị thực bằng kỹ thuật số.

Tương lai của năm 2026

California dự báo có thêm chiến dịch thực thi trong nội địa, nhiều trận chiến pháp lý hơn xoay quanh luật “trú ẩn” và nguồn tài trợ, cùng nỗ lực mới nhằm mở rộng việc giam giữ. Các học khu và doanh nghiệp đang chuẩn bị cho đợt trục xuất quy mô lớn hơn, trong khi nhiều nhà lập pháp cân nhắc biện pháp bảo vệ quyền riêng tư mới. (T.Nhiên) [đ.d.]

Mục tiêu của Trump năm 2026?

play-rounded-fill
Mục tiêu của Trump năm 2026?
Tổng Thống Donald Trump chia sẻ mục tiêu của mình trong năm mới tại bữa tiệc giao thừa tại Mar-A-Lago

Marjorie Taylor Greene – cái chết của con chim hoàng yến

Trúc Phương/Người Việt

Chỉ vài hôm nữa, vào ngày 5 Tháng Giêng, 2026, nữ Dân Biểu Cộng Hòa Marjorie Taylor Greene (Georgia) sẽ chính thức từ chức, rời khỏi Hạ Viện Mỹ sớm một năm trước khi nhiệm kỳ kết thúc. Quyết định này đánh dấu sự kết thúc đầy kịch tính của mối quan hệ từng được xem là đồng minh thân thiết nhất giữa bà và Tổng Thống Donald Trump.

Nữ Dân Biểu Cộng Hòa Marjorie Taylor Greene (Georgia) sẽ chính thức từ chức. (Hình minh họa: Kayla Bartkowski/Getty Images)

Từ một trong những gương mặt cực hữu nổi tiếng nhất Quốc Hội cũng như chính trường đương đại nước Mỹ, bà Marjorie Taylor Greene giờ đây bị ông Trump dán nhãn là “đồ phản bội.” Bà rời đi trong cô lập, bị chính phe cánh MAGA quay lưng, nhưng lại nhận được sự tôn trọng bất ngờ từ một số nghị sĩ Dân Chủ. Câu chuyện của bà Greene không chỉ là bi kịch cá nhân của một chính trị gia mà còn được ví như “con chim hoàng yến trong mỏ than” – dấu hiệu sớm báo động về những rạn nứt sâu sắc bên trong phong trào MAGA và đảng Cộng Hòa.

Tại sao Marjorie Taylor Greene “quay xe”?

Bà Marjorie Taylor Greene vào Quốc Hội năm 2021 với hình ảnh gây tranh cãi dữ dội. Được xem là một trong những phiên bản quái dị nhất chính trường Mỹ trong nhiều năm trở lại đây, bà từng tin vào thuyết âm mưu QAnon, gọi đảng Dân Chủ là “bọn phản quốc” và cho rằng tội phản quốc đáng bị tù hoặc tử hình.

Bà trở thành một trong những người ủng hộ nhiệt thành nhất của ông Donald Trump, được ông khen ngợi là “cứng rắn, thông minh và tử tế.” Trong những ngày đen tối sau vụ bạo loạn Quốc Hội năm 2021, khi nhiều chính trị gia Cộng Hòa tìm cách né ông Trump, bà Greene vẫn khẳng định: “Đảng này là của ông ấy.” Có thời điểm, có tin bà được ông Trump cân nhắc chọn làm ứng viên phó tổng thống.

Thế nhưng chỉ một năm sau khi ông Trump trở lại Tòa Bạch Ốc, mọi thứ đổ vỡ. Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến rạn nứt là vấn đề công khai toàn bộ hồ sơ liên quan tội phạm ấu dâm Jeffrey Epstein. Với bà Greene, Epstein là biểu tượng của mọi thứ thối nát ở Washington: giới tinh hoa giàu có phè phỡn được che chắn và bảo vệ nhờ những quan hệ đen tối với đám chính trị gia hủ hóa. Khi bà tiếp xúc trực tiếp với các nạn nhân – những người phụ nữ run rẩy, khóc lóc kể lại ký ức bị xâm hại – bà Greene không còn nhìn vấn đề qua lăng kính phe phái.

Hành động này khiến bà đụng độ trực tiếp với ông Trump. Theo lời bà kể với The New York Times, trong cuộc điện thoại cuối cùng, ông Trump hét lên qua loa ngoài rằng “bạn bè tôi sẽ bị tổn thương” nếu hồ sơ được công bố. Ông Trump cũng từ chối yêu cầu mời các nạn nhân đến Phòng Bầu Dục và tiếp tục công kích bà Greene trong nhiều ngày.

Ngoài vụ Epstein, bà Greene còn chỉ trích Trump nhiều vấn đề khác. Bà gọi cuộc chiến của Israel ở Gaza là “diệt chủng,” phản đối chính sách tiền điện tử và đầu tư vào công nghiệp trí tuệ nhân tạo với những biệt đãi dành cho các tỷ phú công nghệ, chỉ trích việc cấp hàng trăm nghìn visa du học cho sinh viên Trung Quốc, cho rằng thuế quan của ông Trump làm tổn thương doanh nghiệp địa phương ở khu vực bầu cử của bà nói riêng và thị trường Mỹ nói chung.

Khoảnh khắc thức tỉnh: Cái chết của Charlie Kirk

Điểm ngoặt lớn nhất trong nhận thức của Greene, theo bà, là lễ tưởng niệm Charlie Kirk – nhà hoạt động bảo thủ bị ám sát ngày 10 Tháng Chín. Tại buổi lễ, vợ ông Kirk, Erika, trước đám đông, nước mắt dàn dụa, nói rằng, bà – với niềm tin vào Chúa – sẵn sàng tha thứ cho kẻ sát hại chồng. Tiếp đó, đến phần mình, ông Trump phát biểu: “Anh ấy là một nhà truyền giáo với tinh thần cao thượng và mục đích vĩ đại. Anh ấy không thù ghét đối thủ. Anh ấy muốn điều tốt nhất cho họ. Đó là điểm tôi không đồng ý với Charlie. Tôi căm ghét các đối thủ, và tôi chẳng thèm mong bất kỳ điều gì tốt nhất cho họ.”

Với bà Greene, cách nói trên là hoàn toàn phi Kitô Giáo (un-Christian). Bà bắt đầu nhận ra mình là một phần của “văn hóa độc hại” ở Washington. Hoàn toàn bị sốc, bà nhắn cho ký giả Robert Draper (The New York Times): “Đó thực sự là tuyên bố tồi tệ nhất. Nó cho thấy trái tim ông ấy ở đâu,… chứng minh rằng ông ấy không có bất kỳ đức tin nào cả.”

Bà Greene nhận ra sự khác biệt rõ rệt giữa niềm tin Kitô của bà Erika Kirk trái ngược với sự hận thù mà ông Trump thể hiện, phơi bày bản chất đạo đức của một người đang được hàng triệu tín đồ MAGA xem như vị cứu tinh. “Sau cái chết của Charlie, tôi nhận ra mình đang là một phần của văn hóa độc hại này. Tôi bắt đầu nhìn lại đức tin của mình.” Bà Greene nhận ra phong cách chính trị “không bao giờ xin lỗi, không bao giờ chịu sai” mà bà học theo ông Trump suốt nhiều năm, là một trong những điều tồi tệ nhất trong sự nghiệp chính trị của bà.

Giọt nước tràn ly

Ngày 15 Tháng Mười Một, 2025, ông Trump gọi bà Greene là “con mụ Marjorie da nâu phản trắc” (“Marjorie ‘Traitor’ Brown”), rằng bà là “cái thứ ngu muội” (“dumb person”) và bà ấy “chỉ khiến tôi nghĩ đến thứ gì đó như một Quả Táo Thối” (“sort of reminds me of a Rotten Apple”). Phản hồi, bà Greene nói trong cuộc phỏng vấn CBS News: “Tôi thấy thật sự thương hại cho Tổng Thống Trump,” bởi “việc ông ấy chọn cách nói về tôi như vậy thực sự cho thấy một khía cạnh rất tồi tệ về con người ông ấy.”

Sau đó, bà Greene nhận được hàng loạt lời nhắn đe dọa nhắm vào con trai và gia đình mình. Lần trao đổi cuối cùng của bà với ông Trump là qua tin nhắn ngày 16 Tháng Mười Một. Hôm đó, bà nhận được một email nặc danh, dọa rằng cậu con trai (sinh viên đại học) của bà “không lâu nữa sẽ bị giết chết. Tốt hơn hết là hãy cẩn thận.” Bà Greene báo cho ông Trump. Phản hồi của Trump – theo Greene – không hề nhắc đến sự an nguy của cậu con trai của bà, mà tiếp tục sỉ nhục, ám chỉ rằng bà đáng bị như vậy.

Giọt nước tràn ly. Ngày 21 Tháng Mười Một, bà Greene đăng video dài 14 phút thông báo từ chức, được ghi hình tại nhà riêng ở Rome, Georgia. “Tôi đã làm mọi thứ có thể trong khuôn khổ những gì chúng ta đã hứa trong chiến dịch tranh cử,” bà Greene nói trong video. “Nhưng tôi không còn muốn tiếp tục như thế này.” Bà thừa nhận, trong suốt thời gian theo ông Trump, “Tôi quá ngây thơ và không am hiểu chính trị.”

Cái chết của con chim hoàng yến

Trong nội bộ Cộng Hòa, phản ứng chủ yếu là im lặng hoặc nhẹ nhõm. Tuy nhiên, cựu Chủ Tịch Hạ viện Kevin McCarthy gọi bà Marjorie Taylor Greene là “con chim hoàng yến trong mỏ than.” Thời xưa, thợ mỏ thường mang theo chim hoàng yến xuống hầm mỏ để phát hiện khí độc, đặc biệt carbon monoxide (CO) bởi hoàng yến có hệ hô hấp nhạy cảm hơn con người. Nếu có khí độc tích tụ, chim sẽ ngã ngửa, ngừng hót hoặc chết. Bằng việc quan sát chim, thợ mỏ có thời gian thoát ra ngoài. Với thái độ chính trị lẫn hành động từ chức của bà Greene, tín hiệu báo nguy cho Cộng Hòa lẫn MAGA là điều rất rõ ràng, chẳng khác nào cái chết của con chim hoàng yến trong “mỏ than MAGA.”

Sự ra đi của bà Marjorie Taylor Greene không đơn thuần là câu chuyện cá nhân. Nó phản ánh những vết nứt ngày càng rõ trong phong trào MAGA và đảng Cộng Hòa sau chiến thắng 2024.

Thứ nhất, nó cho thấy giới hạn của lòng trung thành tuyệt đối với ông Donald Trump. Trong thế giới MAGA, trung thành là con đường một chiều. Khi bà Greene – người từng được xem là “tín đồ trung thành nhất” – dám bất đồng vì niềm tin và lợi ích cử tri, bà lập tức bị khai trừ. Điều này đặt câu hỏi: liệu còn bao nhiêu gương mặt Cộng Hòa khác đang âm thầm bất mãn nhưng không dám lên tiếng?

Thứ hai, bà Greene đại diện cho một bộ phận cử tri Cộng Hòa theo khuynh hướng “America First” truyền thống: chống chiến tranh, ưu tiên kinh tế nội địa, nghi ngờ giới tinh hoa tài chính và công nghệ.

Thứ ba, câu chuyện Epstein là hồi chuông cảnh báo về bức màn đen quyền lực ở Washington. Việc ông Trump phản đối công khai hồ sơ cho thấy một số bí mật ở Washington vẫn được bảo vệ ngay cả dưới một chính quyền luôn hô hào “tát cạn đầm lầy.”

Thứ tư, hành trình thay đổi của bà Greene cho thấy chính trị Mỹ vẫn có chỗ cho sự thức tỉnh cá nhân. Từ một người xem các đối thủ chính trị chẳng khác nào “bọn phản quốc đáng chết,” bà công khai xin lỗi và bày tỏ sự hối hận vì góp phần vào việc tạo ra một nền “chính trị độc hại.” Dù đó là lời xin lỗi muộn màng nhưng vẫn là cử chỉ hiếm hoi trong môi trường chính trị phân cực hiện nay.

Cuối cùng, bà Marjorie Taylor Greene không phải người hùng. Bà có quá khứ đầy cực đoan và có nhiều hành động gây tổn hại nền dân chủ. Dù thế nào, câu chuyện của bà mang giá trị cảnh báo. Nó cho thấy cách một phong trào chính trị có thể nuốt chửng chính những người trung thành nhất với nó. Nó cho thấy sự nguy hiểm của việc thần thánh hóa một cá nhân; và cũng cho thấy khi đạo đức bị hy sinh cho quyền lực, cái giá phải trả cuối cùng sẽ là sự tan rã.

Bà Marjorie Taylor Greene nói: “Tôi không thay đổi quan điểm. Tôi chỉ trưởng thành hơn.” Trong bối cảnh chính trị Mỹ như đang thấy, chỉ riêng việc “trưởng thành” đã có thể được xem là hành động nổi loạn. Kết quả, con chim hoàng yến “đã chọn” cái chết. Bên cái xác con chim, có một lá thư vô hình để lại: những người thợ mỏ – những cử tri MAGA – có nhận ra khí độc đang lan tràn trước khi quá muộn? [dt]

An Giang: Tượng Thoại Ngọc Hầu bị thay bằng tượng của doanh nghiệp ‘dâng cúng’

AN GIANG, Việt Nam (NV) – Một phụ nữ đi cúng miếu Bà Chúa Xứ núi Sam và lăng Thoại Ngọc Hầu tại phường Vĩnh Tế, tỉnh An Giang mới đây phát giác tượng Thoại Ngọc Hầu bị thay thế bằng tượng mới có tên, logo và chữ ký của chủ doanh nghiệp.

Thoại Ngọc Hầu (1761-1829), tên thật là Nguyễn Văn Thoại, là một tướng lĩnh nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam và được các báo trong nước mô tả là “khai quốc công thần.” Công lao của ông là khai phá vùng đất Nam bộ, đào kênh Vĩnh Tế, đắp đê, giữ yên biên cương phía Tây Nam Việt Nam.

Tượng Thoại Ngọc Hầu đặt trong lăng mang tên ông tại tỉnh An Giang. (Hình: Bửu Đấu/Tuổi Trẻ)

Theo Wikipedia, trong 52 năm công vụ, ông Thoại bảy lần sang Xiêm La (Thái Lan), hai lượt sang Lào và 11 năm giữ trọng trách bảo hộ Cao Miên (Cambodia). Ông được an táng tại chân núi Sam. Mộ ông nằm giữa, hai bên là mộ bà chính thất Châu Thị Tế và mộ bà thứ thất Trương Thị Miệt.

Theo báo Tuổi Trẻ hôm 1 Tháng Giêng, một nhân viên bảo vệ lăng Thoại Ngọc Hầu giải thích rằng tượng Thoại Ngọc Hầu cũ được thờ tại đây hơn 30 năm, nay “được đưa vào khu trưng bày.”

Ông Nguyễn Phúc Hoan, trưởng Ban Quản Trị Lăng Miếu Núi Sam, xác nhận pho tượng Thoại Ngọc Hầu mới được đúc bằng đồng do công ty Avina Group “dâng cúng” tại miếu Bà Chúa Xứ núi Sam hồi Tháng Bảy, 2024.

“Doanh nghiệp dâng tặng pho tượng bằng đồng rất đẹp, anh em đã xin ý kiến ban thường vụ Thành Ủy Châu Đốc rồi mới đưa vào thờ tại lăng Thoại Ngọc Hầu,” ông Hoan nói.

Tượng Thoại Ngọc Hầu mới là do doanh nghiệp tặng và có chữ ký của chủ doanh nghiệp. (Hình: Bửu Đấu/Tuổi Trẻ)

Trong khi đó, ông Ngô Quang Láng, phó chủ tịch Hội Sử Học tỉnh An Giang, cho biết: “Việc đưa pho tượng mới do doanh nghiệp tặng, lại có logo và chữ ký, vào thờ tại vị trí chính là không phù hợp với Luật Di Sản Văn Hóa, đồng thời gây phản cảm trong đời sống tâm linh của người dân. Theo tôi, nên hoán đổi lại vị trí hai pho tượng như ban đầu để vừa đúng luật, vừa hợp với tín ngưỡng và tình cảm của cộng đồng.”

Trên trang Facebook Avina Group có hình avatar khớp với hình logo trên tượng Thoại Ngọc Hầu, doanh nghiệp này tự giới thiệu là công ty Xuất Nhập Cảng và Đầu Tư Xây Dựng Việt Nam, đóng tại khu công nghiệp Phú Minh, Hà Nội.

Không rõ vì sao trang này ngừng cập nhập bài đăng từ hồi Tháng Năm năm ngoái. (N.H.K) [dt]

Vợ Nguyễn Sỹ Cương bị nghi nhường ghế ngon cạnh Tô Lâm để cứu chồng

HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Một ngày sau khi nhận ghế mới là thứ trưởng thường trực Văn Hóa, Thể Thao và Du Lịch Việt Nam, bà Lâm Thị Phương Thanh bị dân mạng nghi ngờ là phải nhường ghế “hầu hạ” ông Tô Lâm, tổng bí thư đảng CSVN, để cứu chồng dính vụ lái BMW tông chết nữ sinh.

Bà Thanh được biết đến là phó chánh văn phòng thường trực Văn Phòng Trung Ương Đảng, tức là người lo những việc hậu cần cho tổng bí thư. Bà ta được nhìn thấy đi theo ông Tô Lâm trong chuyến công du Nam Hàn hồi giữa Tháng Tám năm ngoái.

Bà Lâm Thị Phương Thanh, tân thứ trưởng thường trực Văn Hóa, Thể Thao và Du Lịch Việt Nam. (Hình: Lao Động)

Các báo Việt Nam hôm 31 Tháng Mười Hai cho biết, bà Thanh để lại ghế phó chánh văn phòng thường trực Văn Phòng Trung Ương Đảng cho bà Nguyễn Thị Thu Hà, phó chủ tịch, tổng thư ký Ủy Ban Trung Ương Mặt Trận Tổ Quốc Việt Nam.

Theo bàn tán của cộng đồng mạng hôm 1 Tháng Giêng, ghế phó Văn Phòng Trung Ương Đảng “ngon ăn” và được ưu ái ở gần tổng bí thư nên dễ có nhiều “bổng lộc” hơn ghế thứ trưởng tại một bộ.

Việc bà Thanh nhận ghế mới cũng khiến công luận nhắc lại vụ ông Nguyễn Sỹ Cương, chồng bà ta, lái BMW tông em ĐNPT, nữ sinh 18 tuổi, đứt lìa chân sau đó chết tại bệnh viện hồi cuối Tháng Năm năm ngoái, nhưng được “xếp lại hồ sơ.”

Ông Nguyễn Sỹ Cương là cựu đại biểu Quốc Hội Việt Nam.

Vụ ông Cương tông xe chết người hiện đã “chìm xuồng” sau khi báo Dân Trí hồi cuối Tháng Năm năm ngoái đưa tin “chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra.”

Theo bản tin thời điểm đó, trong sự việc xảy ra vào trưa 30 Tháng Năm, ông NSC (tức Nguyễn Sỹ Cương, 64 tuổi, ở quận Đống Đa) lái xe BMW X3 (mẫu xe SUV hạng sang) trên đường Nguyễn Huy Tự, Hà Nội, bất ngờ lao sang làn đường ngược chiều.

Chiếc xe chạy tốc độ cao, đâm trúng xe gắn máy do ông ĐVH ở quận Hai Bà Trưng, chở theo con gái là ĐNPT. Sau cú tông xe, ông H. bị gãy chân, còn con gái bị đứt lìa một chân.

Tại hiện trường, phần đầu chiếc BMW X3 nằm trên vỉa hè và bị hư hỏng nặng. Chiếc xe gắn máy của hai nạn nhân bị biến dạng, nhiều mảnh vỡ văng khắp nơi.

Hiện trường vụ ông Nguyễn Sỹ Cương, chồng bà Lâm Thị Phương Thanh, lái BMW tông em ĐNPT, nữ sinh 18 tuổi, đứt lìa chân sau đó chết tại bệnh viện. (Hình: Dân Trí)

Sau vụ tông xe, ông Nguyễn Sỹ Cương được test nhanh cho kết quả “không vi phạm nồng độ cồn.”

Em ĐNPT chết tại bệnh viện một tuần sau đó, trong lúc chưa kịp tham dự kỳ thi tú tài.

Đáng nói, điều bất thường là ông Cương được giấu hình ảnh, không bị bắt hoặc khởi tố như thường thấy trong các vụ tông xe gây hậu quả nghiêm trọng.

Liên quan vụ này, một số ý kiến trên mạng xã hội đòi làm rõ chi tiết ông Nguyễn Sỹ Cương và vợ, bà Lâm Thị Phương Thanh, làm sao có thể mua được chiếc xe BMW, dù lương công chức và đại biểu Quốc Hội chỉ hơn chục triệu đồng (vài trăm đô la) mỗi tháng. (N.H.K) [dt]

Hải Phòng bắt giữ 4 bị can lừa tiền số GEMS

HẢI PHÒNG, Việt Nam (NV) – Bốn bị can gồm ba nam, một nữ bị Công An Hải Phòng bắt, khởi tố với cáo buộc lừa tiền số GEMS, chiếm đoạt 39.1 tỷ đồng (gần $1.5 triệu) của các nhà đầu tư.

Báo Người Lao Động hôm 1 Tháng Giêng dẫn hồ sơ vụ án cho hay, bốn bị can Đỗ Trung Anh, Lê Đức Tiến, Phạm Tiến Minh Đức và Nguyễn Thị Hải Hiền lập dự án tiền ảo GEMS trên nền tảng blockchain, rồi quảng bá qua trang web Gemholic.world và mạng xã hội.

Bốn bị can lúc bị bắt. (Hình: Công An Hải Phòng)

Theo kết luận điều tra của Công An Hải Phòng, hồi đầu Tháng Tư, 2023, nhóm bị can mở bán đồng GEMS, huy động được 921 Ether (đồng tiền điện tử gốc của nền tảng blockchain Ethereum), tương đương 39.1 tỷ đồng.

Sau khi các nhà đầu tư chuyển tiền, các bị can tìm cách làm gián đoạn, đình chỉ dự án, sau đó đánh sập trang web, xóa tên miền (domain), xóa hệ thống máy chủ (server), khiến nạn nhân không thể truy cập, rút tiền về ví.

Nhóm bị can chia nhỏ khoản tiền chiếm đoạt được qua hàng chục ví điện tử, chuyển qua nhiều sàn trung gian để che giấu nguồn gốc, hợp thức hóa và chia nhau tiêu xài.

Đây là vụ bắt giữ mới nhất trong một loạt vụ lừa đảo tiền số tại Việt Nam.

Trang web về dự án tiền ảo GEMS. (Hình: Chụp qua màn hình)

Hồi trung tuần tháng trước, báo VnExpress cho hay, hai bị can Trần Quang Út (39 tuổi, quê Gia Lai), Mai Tấn Minh (30 tuổi, quê Đắk Lắk) và 10 đồng phạm bị bắt vì lừa đảo tiền số Kay, chiếm đoạt 1,300 tỷ đồng ($49.4 triệu).

Để thu hút con mồi, hai bị can quảng cáo dự án được tạo lập ở ngoại quốc, có nhiều người tại các quốc gia khác nhau tham gia đầu tư. Các bị can đưa ra thông tin gian dối rằng tổng nguồn cung chỉ có 7 triệu đồng Kay nên sẽ ngày càng khan hiếm, giá trị liên tục tăng theo thời gian. Thời điểm đó, giá 1 đồng Kay được giới thiệu là 2 USDT (tương đương $2).

Trần Quang Út (trái) và Mai Minh Tấn bị cáo buộc cầm đầu đường dây lừa đảo. (Hình: Công An Đăk Lăk)

Hai bị can này còn thuê người phát triển, quảng bá dự án tại Sài Gòn, tỉnh Đắk Lắk, Bình Dương trước đây, tổ chức các “hội thảo,” cuộc họp trực tuyến, đồng thời lập nhiều nhóm Zalo, Telegram để hướng dẫn nạn nhân tham gia đầu tư.

Trong những nhóm này, các bị can thường xuyên đăng tải hình ảnh phô trương lợi nhuận hàng tháng, khoe tài sản nhằm tạo vỏ bọc giàu có, đánh vào lòng tin của các nạn nhân.

Đến cuối Tháng Tám năm ngoái, khi đã sử dụng hết số tiền chiếm đoạt, hai bị can ra lệnh cho thuộc cấp đánh sập hệ thống rồi thông báo dự án “đang bảo trì, không thể đăng nhập.” (N.H.K) [dt]

Dân mạng bênh vực bầu show bị bắt, chỉ trích giới nghệ sĩ ‘tráo trở’

HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Hai ngày sau khi bị bắt vì hủy show “Về đây bốn cánh chim trời” vào giờ chót, bà Nguyễn Thị Thu Hà, giám đốc công ty Ngọc Việt Education, được dân mạng bênh vực, coi là nạn nhân của giới nghệ sĩ “tráo trở.”

Chương trình nêu trên dự kiến diễn ra đêm 28 Tháng Mười Hai tại Hà Nội, nhằm vinh danh bốn nhạc sĩ Văn Cao, Phạm Duy, Trịnh Công Sơn và Trần Tiến.

Bị can Nguyễn Thị Thu Hà (giữa) bị bắt, khởi tố hôm 30 Tháng Mười Hai. (Hình: Công An Hà Nội)

Tuy vậy, đến khi hàng ngàn khán giả có mặt tại khán phòng, bà Hà đột ngột xuất hiện trên sân khấu, thông báo chương trình bị hủy bỏ với lý do “bất khả kháng.”

Chỉ hai ngày sau, bà ta bị Công An Hà Nội bắt, khởi tố với cáo buộc “lừa đảo chiếm đoạt tài sản.”

Hôm 1 Tháng Giêng, các hình chụp màn hình được cho là tin nhắn trao đổi qua lại giữa bị can Hà và nhạc sĩ Vũ Quang Trung, giám đốc âm nhạc của show “Về đây bốn cánh chim trời” chỉ vài giờ trước khi chương trình đổ bể, cho thấy một sự thật mà các báo ở Việt Nam không đăng tải.

Ông Trung là người công bố trên trang cá nhân rằng ông đại diện hơn 40 nghệ sĩ, nhạc công, xác nhận không tham gia show diễn nêu trên do “ban tổ chức đã không thực hiện đầy đủ các điều khoản trong hợp đồng.”

Trong các tin nhắn, bị can Hà thông báo với ông Trung rằng “toàn bộ êkíp 100 người đang chờ một mình anh” và “khán giả đã bắt đầu vào rạp.”

Nhạc sĩ Vũ Quang Trung, giám đốc âm nhạc của show “Về đây bốn cánh chim trời.” (Hình: Tiền Phong)

Bà nhấn mạnh rằng nếu ông Trung và các ca sĩ, nhạc công bỏ show thì “có rất nhiều hệ lụy.
Bị can Hà tiết lộ rằng bà đã bỏ ra 4 tỷ đồng ($152,091) đầu tư cho đêm nhạc này.

“Anh thương em, hai con trai em và mẹ em nữa, với 20 nhân viên. Em phải nuôi họ ạ. Anh thương chú [Trần] Tiến nhé, chú yếu lắm, chương trình cuối rồi ạ. Anh nói tiếc một câu nhưng đau lòng cả mấy ngàn người…,” nữ bị can viết trong tin nhắn.

Đổi lại là thái độ lạnh lùng, dứt khoát nói “không” của ông Trung.

Trong các tin nhắn khác, bị can Hà tiết lộ mình đã trả trước cho ông Trung và êkíp 50% thù lao theo thỏa thuận, nhưng đến sát giờ diễn, ông ta đột nhiên yêu cầu trả 80% thù lao thì mới ra sân khấu.

Sự việc khiến hàng trăm Facebooker để lại bình luận, chỉ trích ông Vũ Quang Trung “tráo trở, lật lọng” ngay trên trang cá nhân của ông ta.

Tin nhắn do bà Nguyễn Thị Thu Hà, giám đốc công ty Ngọc Việt Education, gửi cho nhạc sĩ Vũ Quang Trung, giám đốc âm nhạc của show “Về đây bốn cánh chim trời.” (Hình: Chụp qua màn hình)

Facebooker Pham Ngoc Anh nhắn gửi ông Trung: “Anh không nên nhấn mạnh rằng anh tôn trọng khán giả. Anh đã nhận 50% tiền rồi mà? Nếu thương yêu tôn trọng khán giả thì anh và nhóm nghệ sĩ nên biểu diễn trọn vẹn. Trong trường hợp sau show mà Ngọc Việt không trả nốt 50% thì anh có quyền khởi kiện mà! Khi show bị hủy khiến vài ngàn khán giả bị bỏ rơi, bà Hà vướng vòng lao lý mà anh vẫn có tâm trạng để lên loạt bài viết để định hướng dư luận kiểu tôn vinh bản thân một cách lố bịch như này, thật sự thấy cái tâm đức của anh có vấn đề quá!”

Theo tiết lộ của ca sĩ Phạm Thu Hà, một trong các nghệ sĩ góp mặt trong show, chương trình này bán được 2,600 vé nhưng ban tổ chức phải dành 400 vé khác làm “vé mời” cho giới quan chức ở Hà Nội.

Trước lúc bị bắt, bị can Hà thông báo trên Facebook Ngọc Việt Show rằng ban tổ chức dự kiến hoàn tiền cho khán giả mua vé vào hôm 10 Tháng Giêng. (N.H.K) [dt]

Sài Gòn bắt giữ ‘hiệp sĩ,’ TikToker trục lợi từ việc chuộc người bên Cambodia

SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Hai bị can Nguyễn Thanh Hải và Huỳnh Cao Cường bị bắt, khởi tố cùng 39 đồng phạm với cáo buộc lợi dụng danh nghĩa chuộc mạng những người sang Cambodia làm việc lừa đảo để cưỡng đoạt tài sản thân nhân của họ.

Bị can Hải thường được dân mạng gọi là “hiệp sĩ” vì ông ta từng tham gia bắt cướp trên đường phố, trong lúc bị can Cường được biết đến là TikToker xây dựng hình ảnh “nghĩa hiệp.”

Bị can Nguyễn Thanh Hải được gọi là “hiệp sĩ” vì từng tham gia bắt cướp trên đường phố. (Hình: Công An TP.HCM)

Theo báo Tuổi Trẻ hôm 1 Tháng Giêng, bị can Hải thường xuyên đăng tải các video clip, bài viết thể hiện việc mình “giải cứu miễn phí, không nhận tiền.”

Thực tế khi người thân nạn nhân đến nhờ giúp cứu con họ bị lừa sang Cambodia, “hiệp sĩ” Hải yêu cầu phải có tiền mới đưa người về, nếu không có tiền thì ông ta lập tức từ chối.

Sau khi xác định được người cần chuộc mạng đang ở Cambodia, bị can Hải móc nối với các đầu mối tại nước này để đưa người ra khỏi khu giam giữ.

Bị can Hải và đồng phạm nâng khống số tiền chuộc mạng, yêu cầu thân nhân chuyển tiền trước qua nhiều tài khoản trung gian, chiếm đoạt phần chênh lệch.

Nam bị can sau đó đưa người từ Cambodia về Việt Nam bằng đường tiểu ngạch, tức không qua cửa khẩu, do nạn nhân không có sổ thông hành (passport).

Công An TP.HCM cáo buộc, từ năm 2023 đến khi bị bắt, bị can Nguyễn Thanh Hải đã cưỡng đoạt tài sản của 120 người, chiếm đoạt 16.7 tỷ đồng ($634,980).

Cũng trong vụ án này, TikToker Huỳnh Cao Cường, sở hữu kênh “Huỳnh Cao Cường – Đức Năng Thắng Số,” tạo dựng hình ảnh một người chuyên giúp chuộc mạng những nạn nhân bị lừa sang Cambodia.

TikToker Huỳnh Cao Cường (trái). (Hình: Công An TP.HCM)

Các video clip do bị can này đăng tải cho thấy cảnh giải cứu nghẹt thở, nhằm lấy lòng tin từ những gia đình đang có người thân bị kẹt tại các “sào huyệt” lừa đảo.

Mỗi khi người nhà nạn nhân liên lạc, bị can Cường móc nối với các đầu nậu của đường dây buôn người tại Cambodia, rồi nâng giá chuộc mạng lên gấp rưỡi hoặc gấp đôi, tùy gia cảnh của nạn nhân.

Bị can Cường chỉ đạo các đàn em thuê xe hơi lên khu vực biên giới Mộc Bài, tỉnh Tây Ninh, để đón nạn nhân theo các đường mòn, lối mở (đường tiểu ngạch).

Các nạn nhân được đưa về “đại bản doanh” của bị can Cường, là quán Cường 79 ở Sài Gòn. Tại đây, nam bị can chỉ trả người khi thân nhân của họ nộp đủ số tiền theo thỏa thuận. (N.H.K) [dt]

Diễn Hành Hoa Hồng 2026 bị mưa, lần đầu tiên trong 20 năm

PASADENA, California (NV) – Diễn Hành Hoa Hồng 2026 ở thành phố Pasadena, California, diễn ra dưới trời mưa sáng Thứ Năm, 1 Tháng Giêng, lần đầu tiên trong 20 năm, theo NBC News.

Hình ảnh từ cuộc diễn hành lần thứ 137 này cho thấy khán giả và nghệ sĩ mặc áo mưa. Ban tổ chức cấm che dù.

Nạn nhân vụ cháy rừng Eaton ngồi trên xe hoa “Rising Together” trước khi ban giám khảo chấm điểm trước Diễn Hành Hoa Hồng 2026 ở Pasadena, California, hôm 31 Tháng Mười Hai, 2025. (Hình: Mario Tama/Getty Images)

Trước đó, theo dự báo, do ảnh hưởng của bão khắp Nam California, Pasadena sẽ có mưa vài lúc vào sáng Thứ Năm, khiến Diễn Hành Hoa Hồng năm nay là cuộc diễn hành đầu tiên bị mưa kể từ năm 2006.

Tuy nhiên, truyền thống này vẫn diễn ra theo kế hoạch.

Đúng 8 giờ sáng, nữ ca sĩ người Anh, Bishop Briggs, khai mạc chương trình bằng màn trình diễn ca khúc “We Will Rock You” của ban nhạc Queen cùng với nhóm vũ công hơn 10 người mặc áo gió màu đỏ tươi, và bài hát đang nổi đình đám của cô, “River.”

Sau đó, Honda, nhà bảo trợ chính cuộc diễn hành năm nay, mở đầu phần diễn hành bằng xe hoa “Power of Teams” rực rỡ.

Cuộc diễn hành năm nay gồm hàng chục xe hoa của nhiều đơn vị khác nhau và mang chủ đề “Phép Kỳ Diệu Của Tinh Thần Đồng Đội.” Theo trang web cuộc diễn hành, chủ đề này nhằm chứng tỏ “bằng cách làm việc chung với nhau, chúng ta có thể cùng đạt được kết quả phong phú hơn rất nhiều so với làm một mình.”

Cựu danh thủ bóng rổ Earvin “Magic” Johnson của đội Los Angeles Lakers là “Grand Marshal” (người chỉ huy diễn hành) của sự kiện năm nay.

“Là Grand Marshal, ông Johnson sẽ đi xe dọc đại lộ Colorado Boulevard, chào đón Năm Mới bằng sự hân hoan, vẻ đẹp, và truyền thống nổi tiếng với cuộc diễn hành này,” theo trang web ban tổ chức.

Ngoài Bishop Briggs, Diễn Hành Hoa Hồng 2026 có hàng loạt ca sĩ nổi tiếng khác, như Kiesza, Aloe Blacc, Charlie Worsham, và John Foster.

Betty Who và Debbie Gibson cùng với Debbie Allen Dance Academy trình diễn trong phần bế mạc.

Chương trình kết thúc lúc 10 giờ sáng.

Diễn Hành Hoa Hồng ở Pasadena là truyền thống mừng Năm Mới có từ năm 1890 tới nay. (Th.Long) [đ.d.]

Giữa chốn riêng tư Trump thừa nhận thua Biden năm 2020, Jack Smith điều trần trước Quốc Hội

Giữa chốn riêng tư Trump thừa nhận thua Biden năm 2020, Jack Smith điều trần trước Quốc Hội

Bản ghi chép dài 255 trang về lời khai kín của Cựu Công Tố Viên Đặc Biệt Jack Smith trước Ủy ban Tư pháp Hạ viện, được công bố trên internet vào đêm Giao Thừa, cho thấy Tổng Thống Donald Trump biết mình thua cuộc bầu cử năm 2020, nhưng vẫn cố tình thúc đẩy các tuyên bố gian dối về gian lận, không phải do nhầm lẫn, mà là hành vi có chủ ý.

play-rounded-fill

Tô Lâm chọn gì giữa hình mẫu Ceausescu và Gorbachev?

*Chuyện Vỉa Hè
*Đặng Đình Mạnh

Hai mùa Giáng sinh và hai con đường quyền lực

Giáng sinh năm 1989, tại Romania, ông Nicolae Ceaușescu, Tổng Bí thư kiêm Chủ Tịch nước Romania và vợ là bà Elena Ceaușescu, Phó Thủ tướng bị bắt giữ, chỉ sau phiên tòa chóng vánh trong chưa đầy 60 phút, cả hai bị đưa ra ngoài sân hành quyết ngay.

Giáng sinh năm 1991, ông Mikhail Gorbachev, Tổng Bí thư kiêm Tổng thống LBCHXHCN Xô Viết (Liên Xô) đọc diễn văn từ chức, chấm dứt sự tồn tại của Liên Xô. Ông sống thêm 31 năm, qua đời ở tuổi 91.

Nicolae Ceausescu (bên trái) cùng đám cầm đầu Cộng sản Romania biểu tình đón hồng quân Nga tiến vào thủ đô Bucharest ngày 30 Tháng Tám 1944. (Hình: Wikipedia)

Hai cột mốc thời gian cách nhau hai năm, cùng vào ngày Giáng sinh, nhưng những người nêu tên trên đã chọn cách hành xử phản chiếu hai lựa chọn sinh tử, mà bất kỳ chính trị gia độc tài nào cũng phải đối diện, khi đi đến ranh giới cuối cùng của khả năng duy trì quyền lực: Cứu giữ quyền lực bằng bạo lực và bị nghiền nát cùng nó; Cải tổ hệ thống quyền lực và tỉnh táo bước ra trước khi nó nghiền nát mình; Không có lựa chọn thứ ba trung lập.

Ceaușescu, hình mẫu của phản ứng cuối cùng

Với tư cách là hai nhà độc tài Cộng Sản, vợ chồng ông bà Ceaușescu đã lựa chọn đối đầu với nhân dân bằng hàng loạt chính sách: Sùng bái cá nhân, kiểm duyệt triệt để; Chính sách kinh tế sai lầm đẩy đất nước đến khủng hoảng kéo dài; Mạng lưới mật vụ Securitate trở thành công cụ kiểm soát nỗi sợ; Khi khủng hoảng đến, họ không thay đổi chiến lược, chỉ tăng cường đàn áp.

Kết quả: Người dân nổi dậy; Quân đội từ chối bảo vệ; Quyền lực sụp đổ chỉ trong một cuối tuần. Điều này cho thấy, khi một hệ thống quyền lực chỉ còn biết dựa vào cưỡng bức, thì nó đã mặc nhiên tự tuyên bố bản án tử hình cho chính mình. Vấn đề còn lại là thời gian sớm hay muộn mà thôi.

Gorbachev, cải tổ trong thế tiến thoái lưỡng nan

Ông Gorbachev khá tỉnh táo khi nhận ra thực trạng đất nước tụt hậu và cấu trúc tai hại của hệ thống Xã Hội Chủ Nghĩa của Liên Xô và các đồng minh Đông Âu. Ông bị buộc đưa đẩy vào tư cách cải tổ bất đắc dĩ, nên đã cố gắng sửa chữa nó bằng hai chủ trương: Perestroika: Cải tổ kinh tế, nhưng làm lộ ra khối u mủ của mô hình bao cấp; Glasnost: Nới lỏng tự do ngôn luận, và sự thật về hệ thống lập tức bùng lên như lửa.

Ông mở van để giảm áp lực, nhưng không điều khiển được lưu lượng. Sai lầm chiến lược của ông không phải là cải tổ; sai lầm nằm ở nửa vời, không dám chọn thị trường triệt để, không dám dân chủ hóa thực chất.

Kết quả là Liên Xô nhanh chóng tan rã, nhưng bản thân ông không chết cùng hệ thống. Không chỉ thế, ông giữ được danh dự ở một mức độ nhất định, và một vai trò lịch sử hết sức đặc biệt, không thể nhầm lẫn giữa các chính trị gia Cộng Sản sau khi buộc phải rời quyền lực.

Hai mô hình quyền lực, hai quỹ đạo ngược chiều

Nếu xem Ceaușescu và Gorbachev như hai bài toán chính trị khác nhau, thì có thể tóm lược thành hai mô hình vận hành quyền lực đối lập.

Mô hình Ceaușescu dựa trên niềm tin rằng: Quyền lực được bảo đảm bằng kiểm soát tuyệt đối; Bạo lực và trấn áp là công cụ hợp lý để giữ ổn định; Hệ thống sai thì càng phải giữ chặt quyền lực, không được lung lay vì “thay đổi là tự sát”.

Trong mô hình này, quyền lực chỉ tồn tại với sự độc quyền và thao túng nỗi sợ của người dân. Nhưng khi người dân bước qua được nỗi sợ hãi, quân đội quay lưng, hoặc thế giới thay đổi nhanh hơn tốc độ đàn áp, thì nhà độc tài đã bị nghiền nát đi cùng toàn bộ kiến trúc quyền lực mà mình từng tin là vững chắc.

Ngược lại, mô hình Gorbachev xem quyền lực như một thứ phải được chia sẻ dần để duy trì khả năng tồn tại. Trong tư duy này: Cải cách không phải là nhượng bộ, mà là điều kiện để sống sót; Minh bạch là rủi ro có kiểm soát, nhưng bưng bít là rủi ro không kiểm soát; Thay đổi là cách duy nhất để tránh bị lịch sử cưỡng bức.

Rốt cuộc, Gorbachev không thắng trong công cuộc cải cách, nhưng cách mà ông rời hệ thống mà không bị chính hệ thống ấy nghiền nát là điểm khác biệt mấu chốt, vì Ceaușescu tin rằng cần phải nắm giữ chặt hệ thống quyền lực để bảo vệ ông. Trong khi đó, Gorbachev hiểu rằng ông cần rời khỏi hệ thống quyền lực là cách để tự bảo vệ chính mình.

Từ đó có thể rút ra một trục lựa chọn chiến lược mà bất kỳ nhà lãnh đạo nào trong hệ thống độc tài đảng trị đều phải đến thời điểm đối diện: Giữ nguyên mô hình kiểm soát, tạo ra ổn định giả tạo, nhưng tích tụ nguy cơ đổ sập bất ngờ. Cải tổ nửa vời để giảm áp lực tạm thời, nhưng dễ bị kẹt giữa hai làn đạn – sự chống đối nội bộ và sự bất tín của xã hội. Cải cách có chủ đích nhằm đánh đổi quyền lực ngắn hạn để đạt lấy một vị trí lịch sử dài hạn hơn.

Tiêu điểm của câu chuyện nằm ở chính điểm này, Ceaușescu chọn bảo vệ hệ thống, nắm giữ chặt quyền lực và chết cùng nó. Nhưng Gorbachev chọn mở cửa hệ thống và sống để tự nhìn lại nó.

Những kịch bản mà Tô Lâm đối diện

Không hề có một chế độ độc tài nào tồn tại vĩnh viễn, điều đó đã là quy luật lịch sử. Lúc này, cũng đã đến thời điểm Tô Lâm đứng trước các sự lựa chọn, dù ông ấy có muốn hay không, vì xã hội hiện tại đã hội đủ các yếu tố cần có một sự lựa chọn sinh tử.

Khủng hoảng niềm tin thể chế ở Việt Nam đang hiện hữu: kinh tế phụ thuộc – FDI mất động lực; Xã hội mất đạo đức, công quyền suy thoái; chính trị khép kín – thiếu bộ lọc nhân tài; tham nhũng được dùng để thanh trừng nội bộ hơn là xử lý tận gốc.

Hệ thống đang vận hành theo “mô hình Ceaușescu”: gia tăng siết chặt kiểm soát thông tin; tăng cường công cụ cưỡng chế; điều tra, kỷ luật trở thành ngôn ngữ chính trị phổ biến.

Nhưng đồng thời có các tín hiệu giống “mô hình Gorbachev đầu kỳ”: không còn khả năng che đậy sai lầm bộ máy; các nhóm lợi ích mâu thuẫn, không ai đủ sức áp đặt toàn diện; toàn cầu hóa không còn dung dưỡng mô hình quốc gia khép kín.

Như vậy, Tô Lâm đối diện với các sự lựa chọn như một vòng lặp từ lịch sử: Lựa chọn rủi ro từ mô hình Ceaușescu: Nếu ông Tô Lâm lựa chọn sự tiếp tục kiểm soát và siết chặt thông tin, có thể tạo ra sự ổn định tạm thời trước mắt, nhưng bên cạnh đó là sự tích lũy khủng hoảng. Lựa chọn cơ hội từ mô hình Goebachev (phiên bán Á Đông) là thực hiện cải cách có kiểm soát, có thể tạo sự mâu thuẫn nội bộ tức thời, nhưng tái cấu trúc được xã hội.

Lựa chọn tích cực mang tính lịch sử, như một sự đổi vai với chính hệ thống bằng cách trao quyền lại cho nhân dân. Trong tương lai ngắn hạn, có thể làm hạn chế một phần vai trò cá nhân, nhưng ích lợi trung hạn là tạo nên một trật tự mới và là tiền đề phát triển các mặt cho đất nước.

Câu hỏi cốt lõi: “Tô Lâm chọn hình mẫu nào giữa Ceaușescu và Gorbachev?”

Ceaușescu và Gorbachev đều thất bại trong việc lèo lái con thuyền đất nước theo ý chí chủ quan của mình, trong tư cách là người đại diện cho giới hạn của chính hệ thống mà họ đứng đầu. Ceaușescu chết vì một hệ thống đã chết lâm sàng từ trước đó, mà ông ấy vẫn bịt mắt, che tai không muốn hiểu điều đó. Thế nhưng, Gorbachev lại còn sống, vì ông hiểu rằng mình cũng chỉ là một phần của hệ thống, bản thân mình không phải là hệ thống.

Hai lãnh tụ Cộng sản Mikhail Gorbachev của Liên Xô và lãnh tụ Romania là Nocolae Ceausescu gặp nhau năm 1985, khoảng 4 năm trước khi Ceausescu bị dân lật đổ và xử tử. (Hình: Wikipedia)

Nếu hệ thống chính trị Việt Nam hiện nay không mở van áp suất, thì mọi cá nhân ở vị trí tối cao, kể cả Tô Lâm hay bất kỳ ai kế nhiệm, sẽ đều bước vào cái bẫy Ceaușescu, rằng cố kiểm soát mọi thứ vốn dĩ không còn nằm trong tầm kiểm soát.

Nếu Tô Lâm có một cuộc cải tổ thật sự, thì ít ra, ông ấy có thể bước sang vùng không gian Gorbachev, từ nhà cầm quyền trở thành một tác nhân chuyển giao lịch sử, không vinh quang tuyệt đối, nhưng không bi kịch tuyệt đối và điều quan trọng là không phải lên đoạn đầu đài với danh tính nhơ nhuốc muôn đời vì lựa chọn đối lập với nhân dân.

Tóm lại, nếu lịch sử được nhìn như một chiếc gương soi, thì Ceaușescu và Gorbachev không chỉ là hai số phận, họ là hai cảnh báo. Một cảnh báo về kết cục bi thảm của chính trị gia chọn con đường đối lập với nhân dân và một còn lại là chính trị gia tỉnh táo, biết tách rời hệ thống đúng lúc, kịp thời.

Trong những chiếc gương soi mang tính cảnh báo đó, câu hỏi cho ông Tô Lâm và rộng hơn, cho toàn bộ hệ thống chính trị Việt Nam hiện nay, không phải là: “Anh muốn trở thành ai trong hệ thống?”, khi hệ thống chỉ còn là cái xác sống, mà là: “Anh chọn hình mẫu nào giữa Ceausescu và Gorbachev?” khi mà còn kịp cho sự lựa chọn sinh tử cuối cùng.

Viết từ Hoa Thịnh Đốn, ngày 27 Tháng Mười Hai 2025

 

10 mẫu xe mới ra mắt trong năm 2026 thú vị nhất

QUẬN CAM, California (NV) – Năm 2026 đã đến! Mỗi năm mới các nhà sản xuất thường hứa hẹn ra mắt một số mẫu xe mới, và năm 2026 cũng không là ngoại lệ. Trang mạng xe hơi caranddriver.com có đưa ra danh sách 10 mẫu xe mới mà họ tin rằng sẽ mang đến nhiều bất ngờ nhất trong năm 2026. Một điều đáng chú ý: nhiều trong số này là những mẫu xe điện.

Ram 1500 được trang bị động cơ V-8 mạnh mẽ. (Hình minh họa: HD/Người Việt)

Ram 1500 TRX
Ram đã hứa hẹn sẽ ra mắt vào ngày đầu năm mới với khẩu hiệu “Sức mạnh được tái sinh”. Mặc dù chưa được xác nhận chính thức, nhưng các chuyên gia cho rằng điều này ám chỉ sự trở lại của TRX. Sau khi Ram giới thiệu động cơ Hemi V-8 vào dòng xe bán tải 1500, việc mẫu xe TRX động cơ tăng áp trở lại là điều khá hiển nhiên. 2026 Ram 1500 TRX dự kiến ​​sẽ được trang bị động cơ V-8 6.2 lít với công suất hơn 700 mã lực, hệ thống treo thích hợp để vượt địa hình.

BMW i3 và 3-Series
Phiên bản điện của dòng xe 3-series nổi tiếng của BMW là mẫu xe quan trọng đối với thương hiệu, với phạm vi hoạt động dự kiến ​​khoảng 400 dặm. BMW còn xác nhận sẽ bổ sung thêm mẫu M3 điện đầu tiên, có thể là một con quái vật bốn động cơ, dự kiến ra mắt trong năm 2027.

Ford Mustang Shelby GT500
Một chiếc Mustang “cơ bắp” mới luôn luôn thú vị, với động cơ V-8 có công suất hơn 800 mã lực. Có tin đồn Ford có thể sẽ loại bỏ tên Shelby, nhưng mẫu xe này sẽ là thế hệ kế thừa của Shelby GT500 huyền thoại. Các mẫu thử nghiệm cho thấy những nâng cấp với diện mạo mạnh mẽ hơn. Có thể Ford sẽ đưa phiên bản mui trần trở lại cho Mustang Shelby 2026.

Rivian R2
Chiếc SUV điện nhỏ gọn thế hệ mới R2 dự kiến ​​sẽ chính thức được bán ra vào nửa đầu năm 2026, có thể là một bước ngoặt đối với thương hiệu Rivian. C​ó giá khởi điểm khoảng $45,000, R2 dự kiến thu hút nhiều khách hàng hơn, có thể mang lại doanh số cao hơn, giúp công ty khởi nghiệp Rivian củng cố vị trí cạnh tranh. R2 sẽ có phiên bản dẫn động cầu sau một động cơ, cùng các cấu hình dẫn động bốn bánh hai động cơ và ba động cơ.

Ferrari Elettrica
Mùa xuân năm 2026 sẽ đánh dấu một bước ngoặt đối với Ferrari, khi thương hiệu xe Ý lừng danh ra mắt chiếc xe điện đầu tiên. Ferrari Elettrica dự kiến ​​sẽ có hình dáng của một chiếc SUV thanh lịch, với hệ truyền động bốn động cơ có công suất hơn 1,000 mã lực, khả năng tăng tốc từ 0-60 mph chỉ trong vòng chưa đầy 2.5 giây! Người hâm mộ đang nóng lòng chờ đợi để xem Elettrica có hấp dẫn khi lái như những chiếc xe chạy bằng xăng của Ferrari hay không.

GR-GT
Vào cuối năm 2925, Toyota đã giới thiệu siêu xe mới của mình, GR GT. Đáng chú ý là xe sẽ không có logo Toyota, được bán tại Mỹ thông qua các đại lý Lexus dự kiến bắt đầu vào cuối năm 2026. Hệ truyền động hybrid V-8 tăng áp công suất 641 mã lực, khung gầm được thiết kế theo mẫu xe đua.

Jaguar I-Type
Đây là chiếc xe điện Jaguar gây tranh cãi, lấy cảm hứng từ mẫu concept Type 00, dự kiến ​​sẽ được sản xuất chính thức vào năm 2026. Jaguar công bố kế hoạch tái định vị thương hiệu khá táo bạo, bao gồm logo mới, ngôn ngữ thiết kế mới theo phong cách tối giản, chuyển đổi hoàn toàn thàng xe điện. Phiên bản cao cấp nhất dự kiến ​​sẽ có công suất gần 1,000 mã lực, giá khởi điểm hơn $100,000.

Porsche 911 GT2 RS
Các nguyên mẫu đã được ra mắt tại đường đua Nürburgring. Phiên bản Turbo S mới nhất có hệ truyền động hybrid sáu máy công suất 701 mã lực, có thể sẽ được nâng cấp hơn nữa để dành cho xe đua.

Mercedes-AMG GT XX EV
Mercedes đang chuẩn bị tham gia vào cuộc chơi xe điện thể thao với một mẫu xe AMG lấy cảm hứng từ mẫu concept GT XX. Chiếc sedan này có ba động cơ tổng công suất 1,341 mã lực, có tốc độ tối đa 223 mph, và đã lập được một số kỷ lục. Mercedes không chỉ tập trung vào tốc độ, mà còn hứa hẹn khả năng sạc cực nhanh 900 kW; hệ thống làm mát cho phép hiệu suất hoạt động ổn định. Phiên bản sản xuất của Mercedes-AMG GT EV dự kiến ​​sẽ được ra mắt trong năm 2026.

Slate Truck là mẫu xe pickup EV có giá chỉ khoảng $27,500. (Hình của nhà sản xuất Slate)

Slate Truck
Thương hiệu xe điện pickup mới của Mỹ Slate Truck đã gây ấn tượng mạnh khi được ra mắt vào Tháng Tư 2025. Đây một chiếc pickup EV nhỏ gọn, đơn giản, hứa hẹn sự tiện dụng và giá cả phải chăng. Ban đầu giá dự kiến là dưới $27,500, Slate định tận dụng khoản tín dụng thuế xe điện liên bang để giảm giá xuống dưới $20,000. Tuy nhiên, chính quyền Trump đã loại bỏ ưu đãi này, phá vỡ chiến lược giá cả phải chăng của Slate. Việc giao hàng dự kiến ​​sẽ bắt đầu vào cuối năm 2026. Những người yêu thích xe pickup và EV đang háo hức chờ đợi lái thử Slate. (HD)

Bộ Tư Pháp đang xem 5.2 triệu trang hồ sơ Epstein

WASHINGTON, DC (NV) – Bộ Tư Pháp (DOJ) đang cố gắng xem khoảng 5.2 triệu trang hồ sơ liên quan tới ông Jeffrey Epstein, tội phạm tình dục đã qua đời, để tuân thủ đạo luật đã được Quốc Hội thông qua, một người biết vụ này cho NBC News hay tối Thứ Ba, 30 Tháng Mười Hai, 2025.

Số tài liệu này nhiều hơn so với người ta biết trước đó.

Một phần trong số hồ sơ Jeffrey Epstein được DOJ công bố hôm 23 Tháng Mười Hai, 2025. (Hình: AFP via Getty Images)

DOJ đang cố gắng tìm khoảng 400 nhân viên giúp kiểm tra số hồ sơ này, dự trù kéo dài từ Thứ Hai tuần sau tới ngày 20 Tháng Giêng, hai người biết kế hoạch này nói với NBC News.

Hôm Thứ Tư, ông Todd Blanche, thứ trưởng DOJ, cho hay luật sư DOJ, FBI, văn phòng công tố liên bang ở Florida, và văn phòng công tố liên bang ở New York “đang làm việc suốt ngày đêm, suốt ngày lễ, cả Noel lẫn Năm Mới, để kiểm tra hồ sơ theo luật liên bang.”

“Thực sự, mọi người phải tham gia và chúng tôi đang yêu cầu càng nhiều luật sư càng tốt bỏ thời gian xem số tài liệu còn lại,” ông Blanche viết trên mạng xã hội X. “Sẽ tốn thời gian bôi đen để bảo vệ nạn nhân nhưng điều đó sẽ không ngăn cản công bố số tài liệu này. Mục tiêu của bộ trưởng Tư Pháp cũng như chính quyền này rất đơn giản: Vừa minh bạch vừa bảo vệ nạn nhân.”

DOJ bị chỉ trích ngày càng nhiều vì trì hoãn công bố toàn bộ hồ sơ Epstein và kẻ đồng lõa với ông, như bà Ghislaine Maxwell.

Các nhà lập pháp Dân Chủ và một số nhà lập pháp Cộng Hòa cáo buộc DOJ đang cố che giấu thông tin để bảo vệ Tổng Thống Donald Trump và người quen của ông.

Quốc Hội bắt buộc DOJ công bố toàn bộ hồ sơ Epstein hạn chót là Thứ Sáu, 19 Tháng Mười Hai, 2025, nhưng hôm đó, DOJ chỉ công bố một phần hồ sơ, nêu lý do bảo vệ nạn nhân.

Sáng Thứ Ba tuần trước, DOJ tung ra thêm gần 30,000 trang tài liệu, cũng bị bôi đen rất nhiều chỗ, và lưu ý số hồ sơ này chứa “nhiều lời nói không đúng sự thật hoặc không có thiện cảm” về Tổng Thống Trump.

Một ngày sau, DOJ loan báo họ tìm thấy thêm hơn 1 triệu trang tài liệu có lẽ liên hệ với vụ án Jeffrey Epstein, nhưng lưu ý họ cần thêm vài tuần để công bố.

Thứ Sáu tuần trước, Tổng Thống Trump thừa nhận công tố viên liên bang ở New York và FBI giao cho DOJ hơn 1 triệu trang tài liệu đó. Ông than phiền DOJ “đang bị ép buộc tốn toàn bộ thời gian của họ cho trò chơi xỏ này của đảng Dân Chủ.”

Ông thêm: “Đám cánh tả cực đoan không muốn người ta nói tới thành công của ông Trump và đảng Cộng Hòa, mà chỉ nói tới ông Jeffrey Epstein đã chết từ lâu – chỉ là một vụ săn phù thủy nữa!!!”

Tới nay, Tổng Thống Trump chưa bị cáo buộc làm điều gì sai trái trong vụ án Epstein mặc dù từng có mối quan hệ thân thiết với tỷ phú ấu dâm này. Tòa Bạch Ốc từng khẳng định ông Trump chấm dứt mối quan hệ với ông Epstein đầu những năm 2000 vì ông Epstein là “đồ nịnh bợ.”

Năm 2019, ông Epstein bị truy tố tội buôn bán tình dục, nhưng sau khi bị bắt, ông treo cổ tự tử trong tù.

Bà Maxwell cũng bị kết tội và đang ngồi tù 20 năm vì tội buôn bán tình dục và một số tội khác. (Th.Long) [đ.d.]

Cháy quán rượu ở khu trượt tuyết Thụy Sĩ, khoảng 40 người chết

CRANS-MONTANA, Thụy Sĩ (NV) – Hỏa hoạn xảy ra tại quán rượu ở khu trượt tuyết trong vùng núi Alps của Thụy Sĩ vào ngày đầu năm mới hôm Thứ Năm, 1 Tháng Giêng, làm khoảng 40 người thiệt mạng và 115 người bị thương, hầu hết bị thương nặng, cảnh sát loan báo.

Theo AP, vụ cháy xảy ra tại quán Le Constellation ở khu trượt tuyết Crans-Montana sau Giao Thừa chưa đầy hai tiếng, giữa lúc khách đang đón Năm Mới.

Xe tang xếp hàng nơi xảy ra vụ cháy quán rượu Le Constellation ở Crans-Montana, Thụy Sĩ, hôm Thứ Năm, 1 Tháng Giêng. (Hình: Harold Cunningham/Getty Images)

Giới chức đang nhận diện nạn nhân để thông báo cho gia đình, ông Frederic Gisler, chỉ huy cảnh sát Valais Canton, họp báo cho hay, lưu ý công việc này sẽ tốn thời gian. Ông nói cộng đồng này “rất đau lòng.”

Bà Beatrice Pilloud, chánh biện lý Valais Canton, cho biết còn quá sớm nên chưa biết nguyên nhân vụ hỏa hoạn. Chuyên gia chưa vào được bên trong quán.

Giới chức không hề nghi quán bị tấn công, theo bà Pilloud.

Trên mạng xã hội, Tổng Thống Guy Parmelin tuyên bố chính phủ nước này “cầu nguyện cho người thiệt mạng, người bị thương, và người thân của họ, và gửi lời chia buồn tới người thân của nạn nhân.”

Ngày đầu năm nay là ngày đầu tiên ông Parmelin nhậm chức, vì bảy thành viên chính phủ Thụy Sĩ thay phiên làm tổng thống một năm. Để bày tỏ lòng tôn trọng với gia đình nạn nhân, ông hoãn đọc bài diễn văn truyền thống mừng Năm Mới với quốc dân mà lẽ ra được phát sóng chiều Thứ Năm, theo hai đài SRF và RTS của Thụy Sĩ. (Th.Long) [đ.d.]

Tin mới cập nhật