RIVERSIDE, California (NV) – Hệ thống Lee’s Sandwiches sắp khai trương tiệm thứ 76 tại thành phố Riverside, California, vào ngày Chủ Nhật, 7 Tháng Năm, tới đây, thông cáo báo chí của công ty cho biết hôm Thứ Tư, 3 Tháng Năm.
Đây cũng là tiệm thứ hai tại thành phố Riverside, được gọi dưới tên “Lee’s Sandwiches Riverside – Van Buren” bởi vì tiệm này tọa lạc trên đường Van Buren, tại địa chỉ 3519 Van Buren Blvd., Unit #107, Riverside, CA 92503.
Tiệm Lee’s Sandwiches Riverside – Van Buren sắp khai trương tại Riverside. (Hình: Lee’s Sandwiches cung cấp)
Trong ngày khai trương sẽ có 100 phần quà được tặng cho 100 khách hàng đầu tiên, bên cạnh đó còn có chương trình khuyến mãi $1.99 một ly cà phê sữa đá của Lee’s Sandwiches khi mua bất kỳ ổ bánh mì nào.
Trước đó, vào ngày 8 Tháng Hai, Lee’s Sandwiches cũng khai trương tiệm thứ 75 tại thành phố Santa Clara, Bắc California, tại địa chỉ 3243 Coronado Place, Santa Clara, CA 95054 (trong khu Santa Clara Square).
Lee’s Sandwiches là hệ thống cửa hàng thức ăn nhanh phục vụ đặc biệt món bánh mì và nhiều loại sản phẩm khác.
Được thành lập năm 1983 tại San Jose, California, Lee’s Sandwiches phát triển và trở thành hệ thống nhà hàng bánh mì Việt Nam lớn nhất Hoa Kỳ, trải khắp nhiều tiểu bang và một số quốc gia ngoài Hoa Kỳ, với mục đích phục vụ cộng đồng người Việt khắp nơi qua khẩu hiệu “Ở đâu có người Việt ở đó có Lee’s Sandwiches.”
Trong số rất nhiều sản phẩm, Lee’s Sandwiches nổi tiếng nhất với món Bánh Mì Thịt kiểu Á-Âu đặc biệt tươi ngon và Cà Phê Sữa Đá. Sản phẩm cà phê với tên gọi Lee’s Coffee đang được phân phối trong hệ thống Costco và các hệ thống siêu thị tại Hoa Kỳ.
Được biết, ngoài việc kinh doanh, Lee’s Sandwiches thường đóng góp tài chánh và thực phẩm ủng hộ các hoạt động trong cộng đồng Việt Nam và Mỹ, như gây quỹ giúp nạn nhân thiên tai, nạn nhân khủng bố 9/11, COVID-19… [đ.d.]
Christie nói Trump không dám tranh luận vì sợ ‘lộ hàng’
Ông Chris Christie (Cộng Hòa), cựu thống đốc New Jersey, nói cựu Tổng Thống Donald Trump không dám tranh luận trong bầu cử sơ bộ vì sợ lộ ra rằng ông không có gì mới, mà chỉ lập lại những cái cũ.
SACRAMENTO, California (NV) – Thượng Nghị Sĩ Dave Min (Dân Chủ-Địa Hạt 37) và là ứng cử viên dân biểu liên bang, vừa bị bắt với cáo buộc say rượu lái xe tối Thứ Ba, 2 Tháng Năm, ở thủ phủ Sacramento, theo nhật báo The Orange County Register.
“Tối qua, tôi bị bắt vì tội tiểu hình say rượu lái xe. Việc tôi quyết định lái xe tối qua là vô trách nhiệm,” ông Min cho hay trên Facebook sáng Thứ Tư. “Tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm và không biện minh cho việc tôi làm.”
Ông Dave Min, thượng nghị sĩ tiểu bang California. (Hình minh họa: Facebook Senator Dave Min)
Ông Min lúc đó lái chiếc Toyota Camry ở Sacramento thì bị Cảnh Sát Tiểu Bang California (CHP) chặn lại lúc 10 giờ 23 phút tối Thứ Ba, cách tòa nhà Quốc Hội tiểu bang chưa đầy hai dặm, theo báo cáo bắt giữ của cơ quan công lực.
Sau khi nhìn thấy xe ông Min không mở đèn trước, cảnh sát bám theo và “quan sát xe dừng ở đèn đỏ một lúc thì chạy lên ngã tư trong khi đèn vẫn đỏ,” theo báo cáo.
Khi tới gần ông Min, cảnh sát “thấy nhiều dấu hiệu và triệu chứng say rượu,” báo cáo thêm.
Ông Min bị bắt với cáo buộc say rượu lái xe và vì nồng độ cồn trong máu cao hơn mức cho phép.
Ông Min bị đưa vô nhà tù Sacramento County rồi được thả ra hôm Thứ Tư.
Phát ngôn viên của ông Min cho hay đây là lần đầu tiên ông phạm lỗi say rượu lái xe.
“Tôi chân thành xin lỗi gia đình, cử tri và ủng hộ viên của tôi. Tôi biết tôi phải làm tốt hơn,” ông Min cho hay. “Tôi sẽ không để thất bại cá nhân này làm xao lãng công việc của chúng ta ở California và ở Washington.”
Ông Min, cư dân Irvine, hiện đang tranh cử để thay thế bà Katie Porter, dân biểu liên bang đại diện Địa Hạt 47 của California, trong cuộc bầu cử năm 2024. Ông là ứng cử viên duy nhất được bà Porter ủng hộ tính tới nay.
Ông Min, đại diện một vùng rộng lớn của Orange County ở Thượng Viện California từ năm 2020 tới nay, đang tranh chiếc ghế của bà Porter với ông Scott Baugh, cựu lãnh đạo Cộng Hòa Hạ Viện California, và bà Joanna Weiss của đảng Dân Chủ, nhà tổ chức cộng đồng.
Mới đây, ông Min được Liên Đoàn Giáo Viên California ủng hộ. Trong quý 1 năm nay, ông gây quỹ được hơn $521,000. (Th.Long) [đ.d.]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Bốn ngân hàng yếu kém gồm Đông Á (DongAbank), Xây Dựng (CBbank), Đại Dương (Oceanbank) và Dầu Khí Toàn Cầu (GPbank) sắp sửa bị Ngân Hàng Nhà Nước “chuyển giao bắt buộc” trong thời gian tới.
Theo các báo ở Việt Nam, “chuyển giao bắt buộc” nghĩa là chủ sở hữu, thành viên góp vốn, cổ đông của ngân hàng thương mại phải chuyển giao toàn bộ cổ phần, phần vốn góp cho bên nhận chuyển giao. Nói cách khác, đây là một vụ thâu tóm và sáp nhập ngân hàng có “bảo kê” của Ngân Hàng Nhà Nước.
Ngân hàng Đông Á là một trong bốn nhà băng bị “chuyển giao bắt buộc.” (Hình: Đầu Tư)
Theo tờ Tuổi Trẻ hôm 3 Tháng Năm, hiện chưa rõ nơi tiếp nhận bốn ngân hàng yếu kém trên. Tuy vậy, nhiều khả năng đó là các ngân hàng Vietcombank, VPBank và MB.
Ngoài bốn ngân hàng kể trên, ngân hàng Thương Mại Cổ Phần Sài Gòn (SCB) hiện đang bị Ngân Hàng Nhà Nước đánh giá thực trạng để “cơ cấu lại.”
SCB được đặt vào diện bị “kiểm soát đặc biệt” từ Tháng Mười năm ngoái, thời điểm người dân ồ ạt kéo nhau đến rút tiền do lo sợ ngân hàng này phá sản.
Trong việc xử lý ngân hàng này, tờ Tuổi Trẻ cho biết giới chức Ngân Hàng Nhà Nước “vừa bảo đảm quyền, lợi ích của người gửi tiền vừa xử lý các thông tin chưa đúng sự thật, gây hoang mang dư luận.”
Đến nay, SCB được cho là “vẫn trong tầm kiểm soát và dần ổn định, không xảy ra tình huống mất an ninh, trật tự tại các chi nhánh, phòng giao dịch.”
Đáng nói, trong vụ “chuyển giao bắt buộc” các báo ở Việt Nam không hề ghi nhận ý kiến phải hồi của các nhà băng bị cưỡng bức thâu tóm, mà chỉ đăng tải ý kiến của các ngân hàng tiếp nhận.
Ngân hàng Thương Mại Cổ Phần Sài Gòn (SCB) bị người dân ồ ạt kéo nhau đến rút tiền hồi Tháng Mười năm ngoái. (Hình: Thanh Niên)
Trong số bốn ngân hàng bị bêu tên vào danh sách “yếu kém,” ông Trần Phương Bình, cựu tổng giám đốc ngân hàng Đông Á, liên tục phải hầu tòa trong bốn vụ án khác nhau, với các cáo buộc “cố ý làm trái quy định của nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng,” “lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản,” “vi phạm quy định về hoạt động ngân hàng” và “vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng.”
Tại lần ra tòa gần nhất hồi giữa Tháng Ba, ông Bình bị kết án thêm 20 năm tù do “làm thất thoát hàng ngàn tỷ đồng của ngân hàng Đông Á.” Tổng hợp hình phạt cho ông Bình trong bốn vụ án là tù chung thân. (N.H.K) [kn]
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Trong lúc buộc phải băng qua đường để đón xe rời khỏi phi trường Tân Sơn Nhất, nhiều người la hét, chạy vội khi thấy xe hơi trờ tới như sắp đụng vào mình.
Theo báo Tuổi Trẻ hôm 3 Tháng Năm, ga quốc nội phi trường Tân Sơn Nhất nhộn nhịp khách đi về. Đặc biệt, trong những ngày lễ Tết có đến cả chục ngàn hành khách trên các chuyến bay đáp xuống phi trường.
Khách khệ nệ, hồi hộp kéo hành lý băng qua đường để đón taxi ở phi trường Tân Sơn Nhất. (Hình: Công Trung/Tuổi Trẻ)
Thế nhưng, trong dòng khách từ ga đến, khi băng qua khu vực đón xe taxi đã phải thót tim, la hét khi xe hơi trờ tới sát xe đẩy hành lý. Bởi, từ sảnh nhà ga muốn đi qua đón xe ra về phải qua ít nhất ba làn xe. Trong khi đó, nhân viên an ninh phụ trách điều phối, phân làn có những thời điểm lơ là.
“Nếu chẳng may tài xế vụt qua, không làm chủ tốc độ thì dòng người băng cắt qua sẽ như thế nào! Đề nghị phi trường cần tăng cường thêm nhân viên an ninh để điều tiết làn xe, chứ để như vậy nguy hiểm quá,” chị Lan Trinh, một hành khách than phiền.
Hiện nay, phi trường Tân Sơn Nhất có hai điểm giao cắt chính dễ gây kẹt xe khi hành khách di chuyển từ nhà ga quốc nội qua nhà giữ xe TCP.
Điểm đầu tiên là các làn đón và trả khách tiếp giáp với nhà ga quốc tế. Đây là điểm đầu các xe vào làn A để trả khách, và làn B, C đón khách rời phi trường.
Theo đó, cùng lúc có nhiều làn xe vào trả khách và đón khách sẽ gây kẹt xe, nhất là vào các khung giờ cao điểm, dù các xe chạy chậm, có sự điều tiết của nhân viên hàng không nhưng dòng người luôn đông đúc, nguy cơ tai nạn giao thông rất cao.
Điểm giao cắt thứ hai nằm ở trung tâm nhà ga. Điểm này dù không tấp nập như điểm đầu tiên, nhưng cũng góp phần kẹt xe do khoảng cách dịch chuyển giữa các làn ngắn, hẹp.
Ông Phan Tuấn ở quận Tân Bình, cho biết mỗi lần từ máy bay xuống, băng qua đường đón xe về nhà rất mất an toàn do hai luồng khách đến và đi hòa vào cùng một khu vực. Nhiều khi mang theo hành lý lỉnh kỉnh, việc băng qua đường đón xe cùng với dòng người đi ngược trở lại gây khó khăn và mất an toàn.
Nhiều người la hét, chạy vội khi thấy xe hơi trờ tới trong lúc băng đường đón xe ở Tân Sơn Nhất. (Hình: Công Trung/Tuổi Trẻ)
Nói với báo đài, đại diện phi trường Tân Sơn Nhất thừa nhận mặc dù những hoạt động phục vụ ở phi trường “được triển khai kỹ lưỡng,” tuy nhiên việc làn giao cắt giữa khách đi-đến với luồng xe hơi vẫn chưa được giải quyết. Các phương án để giảm, khắc phục tình trạng trên như làm cầu vượt, hầm chui nối giữa nhà xe TCP và phi trường Tân Sơn Nhất vẫn chưa được thực hiện.
Trước đó, ông Bùi Xuân Cường, phó chủ tịch thành phố Sài Gòn, cho biết trong thời gian gần đây khi tiếp xúc với các nhà đầu tư ngoại quốc và Việt kiều, họ thường phàn nàn khi đến Tân Sơn Nhất phải chờ đợi quá lâu để làm thủ tục nhập cảnh, nhà ga chật chội… khó thu hút được du khách. (Tr.N) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Chính quyền của Tổng Thống Joe Biden điều động thêm 1,500 binh sĩ đến biên giới Mỹ-Mexico, Ngũ Giác Đài cho biết hôm Thứ Ba, 2 Tháng Năm, nhằm hỗ trợ lực lượng tuần tra biên giới trước dự đoán làn sóng di dân do việc hủy bỏ lệnh cấm nhập cảnh vì đại dịch COVID-19, theo Reuters.
Chuẩn Tướng Pat Ryder, phát ngôn viên Bộ Quốc Phòng Mỹ, cho biết việc điều động Vệ Binh Quốc Gia đến vùng biên giới trong 90 ngày để hỗ trợ cho lực lượng biên phòng nhưng quân đội không thực hiện các nhiệm vụ bắt giữ di dân bất hợp pháp.
Tổng Thống Joe Biden thị sát vùng biên giới với Mexico hồi Tháng Giêng. (Hình: Jim Watson/AFP via Getty Images)
Tướng Ryder cho biết các quân nhân sẽ giám sát tình hình thực địa, nhập dữ liệu và tiếp vận nhằm các đặc vụ biên giới “rảnh tay” cũng như cáng đáng “những khoảng trống công việc quan trọng.”
Lực lượng 1,500 người này gia nhập khoảng 2,500 quân nhân Vệ Binh Quốc Gia hiện đang có mặt tại vùng biên giới.
Quy Định 42, vốn cho phép trục xuất những di dân không phải người Mexico được vào Mỹ xin tị nan, sẽ kết thúc vào ngày 11 Tháng Năm.
Tướng Ryder cho biết 1,500 binh sĩ có thể đến biên giới Mỹ-Mexico trước ngày 10 Tháng Năm.
Tổng Thống Biden đang vật lộn với số lượng kỷ lục người di cư bị bắt vì vượt biên trái phép kể từ khi nhậm chức vào năm 2021.
Phía Cộng Hòa chỉ trích ông Biden hủy bỏ các chính sách chống di dân cứng rắn của cựu Tổng Thống Donald Trump, ứng cử viên hàng đầu cho năm 2024 của đảng này.
Một số thành viên đảng Dân Chủ và các nhà hoạt động ủng hộ người nhập cư cũng chỉ trích việc thắt chặt kiểm soát vùng biên giới của chính phủ đương quyền.
Thượng Nghị Sĩ Bob Menendez (Dân Chủ-New Jersey), chủ tịch Ủy Ban Ngoại Giao Thượng Viện, phê phán quyết định đưa quân đội ra biên giới của tổng thống là không thể chấp nhận được.
“Cố gắng ghi điểm chính trị hoặc đe dọa người di dân bằng cách gửi quân đội đến biên giới chỉ phục vụ chính sách bài di dân của đảng Cộng Hòa trên nền tảng một quốc gia di dân của chúng ta,” ông Menendez tuyên bố.
Bà Karine Jean-Pierre, phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc, gọi việc điều động như vậy là “một thông lệ” từ trước
Quân đội Hoa Kỳ từng được điều động trong việc giúp bảo vệ an ninh biên giới trong các chính quyền tổng thống tiền nhiệm từ Dân Chủ đến Cộng Hòa.
Các nhà lãnh đạo ở Bộ Quốc Phòng cho rằng các nhiệm vụ an ninh biên giới không phù hợp và có thể ảnh hưởng đến sự sẵn sàng của quân đội. (MPL) [kn]
PARIS, Pháp (NV) – Tổ Chức Phóng Viên Không Biên Giới (RSF) có trụ sở tại Paris, Pháp, xếp Việt Nam hạng 178, chỉ đứng trên Trung Quốc và Bắc Hàn trong bảng xếp hạng tự do báo chí toàn cầu năm 2023 của tổ chức này.
Danh sách được công bố hôm 3 Tháng Năm, ngày “Tự Do Báo Chí” cho hay ba nước đứng đầu là Na Uy, Irland và Đan Mạch. Đáng lưu ý, Đông Timor, thành viên nhỏ nhất của ASEAN lọt vào top 10.
Việt Nam xếp hạng 178 trong bảng xếp hạng tự do báo chí toàn cầu 2023. (Hình: RSF.org)
Năm nay, theo thông cáo của RSF, Việt Nam được nhắc tên trong số bốn quốc gia ở Châu Á-Thái Bình Dương có chế độ độc đảng và sự kiểm soát truyền thông gay gắt.
Theo xếp hạng từ dưới đếm lên, Bắc Hàn (180), Trung Quốc (179), Việt Nam (178) và Miến Điện (173).
“Các chế độ độc đảng và độc tài ở Châu Á là những nhà nước hạn chế báo chí nhiều nhất, với việc giới lãnh đạo thắt chặt sự kiểm soát toàn trị đối với diễn ngôn công khai,” thông cáo viết.
Hồi tuần trước, RSF phát đi thông cáo lên án việc nhà cầm quyền Việt Nam bắt cóc YouTuber Thái Văn Đường, tên thật là Đường Văn Thái, ở Bangkok, Thái Lan, và dẫn giải về Việt Nam với cáo buộc ngụy tạo là “nhập cảnh trái phép.”
“Công an Việt Nam thậm chí đã không tôn trọng các quy tắc của chính họ trong việc quyết định sẽ làm gì với ông ấy. Trường hợp này là một ví dụ đáng buồn về mức độ xem thường khủng khiếp mà chính quyền chà đạp lên sự thượng tôn pháp luật và tự do báo chí,” thông cáo dẫn lời ông Daniel Bastard, giám đốc Ban Châu Á-Thái Bình Dương của RSF.
Trong ghi chú về Việt Nam trên trang web, RSF mô tả: “Các phương tiện truyền thông của Việt Nam bị kiểm soát chặt chẽ bởi độc đảng. Các phóng viên và blogger độc lập thường xuyên bị bỏ tù, khiến Việt Nam trở thành quốc gia có số lượng nhà báo bị bỏ tù nhiều thứ ba trên thế giới.”
Ông Võ Văn Thưởng (ngoài cùng bên trái), chủ tịch nước Việt Nam, tại lễ trao giải “Búa Liềm Vàng” dành cho các báo đăng bài ca ngợi đảng. (Hình: VOV)
Cũng theo ghi nhận của RSF, ông Nguyễn Phú Trọng, tổng bí thư CSVN, áp đặt đường lối ngày càng bảo thủ hơn kể từ năm 2016, biểu hiện qua việc tăng cường đàn áp tất cả các sáng kiến báo chí liên quan đến giới xã hội dân sự. Chẳng hạn như nhóm “Báo Sạch” và Hội Nhà Báo Độc Lập Việt Nam (IJAVN).
Một trong những nhà báo nổi tiếng nhất bị cầm tù là bà Phạm Đoan Trang, phóng viên tự do, người được trao giải thưởng Tự Do Báo Chí RSF năm 2019, đang thụ án chín năm tù. Có tổng cộng khoảng 40 nhà báo hiện đang bị giam giữ trong các nhà tù tại Việt Nam. (N.H.K) [kn]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Trong năm ngày nghỉ lễ từ 29 Tháng Tư đến 3 Tháng Năm, Việt Nam đã xảy ra 129 vụ tai nạn giao thông khiến 67 người chết, 90 người bị thương, gần 16,000 say rượu lái xe bị xử phạt và khoảng 11,000 người chạy đi quá tốc độ, Cục Cảnh Sát Giao Thông Việt Nam loan tin.
Theo báo Thanh Niên, các vụ tai nạn giao thông chủ yếu xảy ra ở đường bộ với 125 vụ, làm 64 người chết, 90 người bị thương. Đường sắt cũng xảy ra bốn vụ, làm ba người chết.
Hiện trường hai xe đò tông nhau làm một người chết, nhiều người bị thương trên cao tốc Nội Bài-Lào Cai sáng 29 Tháng Năm. (Hình: VNExpress)
Qua thống kê, với 49,300 người lái xe “vi phạm quy định an toàn giao thông,” lực lượng hữu trách đã phạt tiền gần 108 tỷ đồng ($4.6 triệu); tạm giữ 847 xe hơi, hơn 20,000 xe gắn máy và tước hơn 11,000 bằng lái.
Ngoài ra, cảnh sát giao thông cũng đã xử lý gần 900 xe hơi chở quá số người, khoảng 500 xe chở quá tải, hơn 100 xe quá khổ và 33 trường hợp vi phạm liên quan ma túy.
Cục Cảnh Sát Giao Thông cho biết thêm từ hôm 2 Tháng Năm, người dân đi du lịch và từ quê đã trở về các thành phố dẫn đến tình trạng kẹt xe tại các tuyến đường cửa ngõ ở Hà Nội, Sài Gòn như cầu Rạch Miễu, cầu Phú Cường, cao tốc Pháp Vân-Cầu Giẽ.
Kẹt kéo dài khoảng 1.5 km trên quốc lộ 1, huyện Bình Chánh, Sài Gòn. (Hình: VNExpress)
Tại Sài Gòn, theo báo VNExpress, trong tiết trời oi bức, lúc 4 giờ chiều 2 Tháng Năm, Dòng xe gắn máy, xe hơi kẹt cứng khoảng 1.5 km trên quốc lộ 1, đoạn từ cầu vượt Bình Thuận đến cầu Bình Điền 2, huyện Bình Chánh, đoạn nối cao tốc Trung Lương, hướng từ các tỉnh miền Tây về Sài Gòn. Đây là cửa ngõ phía Tây của thành phố thường xuyên kẹt xe dịp lễ, Tết.
Trong khi đó, chiều cùng ngày, khu vực phà Cát Lái, phía huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai – cửa ngõ phía Đông của Sài Gòn cũng bị kẹt xe dài hơn 3 km. (Tr.N) [kn]
BELGRADE, Serbia (NV) – Một nam sinh 13 tuổi xả súng ở trường học tại thủ đô Belgrade sáng Thứ Tư, 3 Tháng Năm, làm tám học sinh khác cùng một nhân viên bảo vệ thiệt mạng và bảy người bị thương, giới chức Serbia loan báo, theo Reuters.
Cầm hai khẩu súng lục của người cha, nam sinh lớp 7 này bắn người bảo vệ và ba nữ sinh ở hành lang rồi bước vô lớp học lịch sử bắn giáo viên và bạn bè cùng lớp, cảnh sát cho hay. Giáo viên này và sáu học sinh được đưa đi bệnh viện, vài người bị thương nguy hiểm tính mạng.
Người mẹ đi cùng con gái sau vụ xả súng ở trường học tại Belgrade, Serbia. (Hình: Oliver Bunic/AFP via Getty Images)
Ông Veselin Milic, cảnh sát trưởng Belgrade, cho biết kẻ tấn công mang hai khẩu súng, hai trái bom xăng và tính toán kỹ lưỡng mọi thứ.
“Thậm chí em này còn có tên những học sinh mà em muốn giết và học lớp nào,” ông Milic họp báo cho hay.
Cảnh sát loan báo nghi can bị bắt sau khi thú nhận xả súng. Cảnh sát đang điều tra lý do học sinh này làm như vậy, và ông Bratislav Gasic, bộ trưởng Nội Vụ Serbia, cho biết cha nghi can cũng bị bắt.
Theo công tố viên ở Serbia, nghi can có lẽ sẽ không bị buộc tội hình sự vì chỉ 13 tuổi, không phải 14 tuổi như thông báo ban đầu. Luật Serbia không cho phép buộc tội hình sự trẻ em dưới 14 tuổi.
Vụ thảm sát hôm Thứ Tư xảy tại trường Vladislav Ribnikar ở quận Vracar thuộc trung tâm Belgrade.
Ông Branko Ruzic, bộ trưởng Giáo Dục Serbia, công bố ba ngày quốc tang.
Serbia có luật sở hữu súng rất nghiêm ngặt nhưng nhiều người dân có súng và hàng trăm ngàn khẩu súng hiện vẫn còn thất lạc sau chiến tranh ở vùng Balkan vào những năm 1990.
Theo khảo sát năm 2018, Serbia đứng thứ ba thế giới về tỉ lệ người dân có súng. Cứ 100 người thì có 39.1 khẩu, và hơn 78,000 người có giấy phép săn bắn.
Mười năm qua, Serbia có vài vụ xả súng, trong đó, vụ lớn nhất làm thiệt mạng 14 người tại làng Velika Ivanca ở miền Trung nước này năm 2013. Ngoài ra, năm 2007, 2015 và 2016 cũng xảy ra xả súng. Tất cả thủ phạm những vụ đó là người lớn. (Th.Long) [kn]
KIÊN GIANG, Việt Nam (NV) – Chiều 3 Tháng Năm, Công An thành phố Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang, đã tiến hành điều tra, đồng thời làm thủ tục trưng cầu giám định các “chất lạ” vừa bị lực lượng an ninh phát hiện nghi là chất nổ.
Tối cùng ngày, xác nhận với báo VietNamNet, ông Nguyễn Minh Đông, giám đốc Cảng Hàng Không Quốc Tế Phú Quốc, cho biết: “Phi trường Phú Quốc đã phối hợp với giới hữu trách bàn giao nghi can cho Công An xã Dương Tơ giải quyết theo thẩm quyền.”
Du khách ra, vào phi trường Phú Quốc. (Hình: Chí Công/Tuổi Trẻ)
Theo phúc trình của đại diện hãng hàng không Bamboo Airways, khoảng 7 giờ 10 phút tối 2 Tháng Năm, tại khu vực kiểm tra an ninh hành lý quốc nội, khi soi chiếu hành lý xách tay của hành khách, nhân viên an ninh đã phát hiện một túi bột trong hành lý xách tay của hành khách được ghi tắt tên là NXĐ, 49 tuổi, ở phường Tam Thanh, thành phố Lạng Sơn, tỉnh Lạng Sơn; cùng một túi bột và một túi đá cục trong hành lý xách tay của hành khách Nong Boshou, 50 tuổi, quốc tịch Trung Quốc.
Lực lượng an ninh phi trường tiến hành kiểm tra hai túi bột màu xám đen (trọng lượng khoảng 600gr đựng trong hai túi zip kích thước 15x20cm) và một túi đá cục màu nâu đỏ. Qua máy dò cho thấy đây là “chất gây nổ.”
Lập tức, giới hữu trách mời hai hành khách trên làm việc. Tại đây, cả hai ông Đ. và Nong Boshou không xuất trình được các giấy tờ liên quan đến hai túi bột.
An ninh phi trường Phú Quốc đã mời đại diện hãng hàng không Bamboo Airways, đại diện các cơ quan liên quan lập biên bản, bàn giao cho Công An xã Dương Tơ giải quyết theo thẩm quyền.
Bước đầu, hai hành khách khai rằng hôm 26 Tháng Tư họ được một tổng giám đốc công ty làm trong lĩnh vực năng lượng tặng hai túi bột màu xám đen (tinh quặng được xay ra) một túi đá cục màu nâu đỏ quặng titan tại kho ở quận 7, Sài Gòn, để giới thiệu cho khách hàng có nhu cầu mua.
Phi trường Phú Quốc. (Hình: Nhật Huy/Tiền Phong)
Đến hôm 30 Tháng Tư, hai người mang theo ba túi trên từ phi trường Tân Sơn Nhất, Sài Gòn, ra Phú Quốc và nghỉ tại một khách sạn ở Gành Dầu.
Hai ngày sau, tối 2 Tháng Năm, khi hai người đến phi trường Phú Quốc để bay về Hà Nội thì bị an ninh phi trường phát giác sự việc. (Tr.N) [kn]
LÂM ĐỒNG, Việt Nam (NV) – Hôm 3 Tháng Năm, Công An tỉnh Lâm Đồng cho biết đã bắt giữ nghi can Kenter JacoBus Johansen, 63 tuổi, quốc tịch Hòa Lan, để điều tra về tội “giết người,” theo báo Thanh Niên.
Nạn nhân là bà Lê Thị Dung, 53 tuổi, vợ nghi can Kenter JacoBus Johansen, ở khu quy hoạch An Sơn, phường 4, thành phố Đà Lạt.
Công An tỉnh Lâm Đồng lấy lời khai nghi can Kenter JacoBus Johansen. (Hình: Khánh Hương/VNExpress)
Báo VNExpress dẫn điều tra ban đầu cho hay, chiều 2 Tháng Năm, ông Johansen và bà Dung cùng con gái là chị Th. và các cháu đi ăn tại một nhà hàng ở thành phố Đà Lạt. Trong lúc ăn, bà Dung không tập trung mà thường xuyên sử dụng điện thoại nên ông Johansen nhắc nhở và giữa hai người xảy ra mâu thuẫn.
Lúc này, ông Johansen được chị Th. lấy xe gắn máy chở về nhà để tránh cơn giận. Khoảng hai tiếng sau, bà Dung trở về nhà và giữa hai người tiếp tục xảy ra mâu thuẫn, trong đó có nội dung đề cập tới vấn đề phân chia tài sản.
Trong lúc hai người cãi vã, tức giận ông Johansen đã dùng hai con dao đâm vợ nhiều nhát khiến bà Dung chết ngay tại chỗ.
Gây án xong, nghi can Johansen báo tin cho chị Th. biết. Khi chị này trở về nhà thì thấy mẹ đã chết nên báo cơ quan hữu trách. Lúc này, nghi can Johansen đã bỏ trốn khỏi nhà, mang theo bốn con dao, trong đó có hai con dao dùng gây án.
Khuya cùng ngày, Công An tỉnh Lâm Đồng bắt được nghi can khi ông ta đang rút tiền ở máy ATM tại phường 1, thành phố Đà Lạt, để làm lộ phí bỏ trốn, trong khi trên người vẫn mặc nguyên bộ đồ lúc gây án, có dính máu của nạn nhân.
Theo Công An tỉnh Lâm Đồng, khi bị bắt nghi can bình tĩnh, tỏ ra ra rất hối hận và thành khẩn khai báo diễn biến vụ án.
Ông Johansen và bà Dung kết hôn năm 2010, hai người sống chủ yếu ở thành phố Đà Lạt. Hiện, vụ án mạng đang tiếp tục được điều tra. (Tr.N) [kn]
ANAHEIM, California (NV) – Một người đàn ông cùng một phụ nữ bị thương và bốn thiếu niên bị bắt trong vụ nổ súng ở Anaheim tối Thứ Ba, 2 Tháng Năm, cảnh sát cho hay, theo nhật báo The Orange County Register.
Vụ nổ súng xảy ra trong khu 1600 đường Calle Del Mar ngay sau 8 giờ 35 phút tối Thứ Ba và có lẽ dính líu tới băng đảng, Trung Sĩ Joe McClintock, phát ngôn viên Sở Cảnh Sát Anaheim (APD), cho biết. Khu vực này nằm trong dãy tòa nhà chung cư ngay phía Tây khách sạn và nhà hàng Disneyland.
Cảnh sát chưa công bố danh tánh nghi can cũng như nạn nhân. (Hình minh họa: Anaheim Police Department)
Khi tới hiện trường, cảnh sát thấy hai người lớn bị thương không nguy hiểm tính mạng và vài người khác đang bỏ chạy, theo ông McClintock. Ban đầu, bốn thiếu niên chỉ bị cảnh sát tạm giữ, nhưng sau đó bị bắt.
Hai nạn nhân được đưa đi bệnh viện địa phương và dự trù sống sót, ông McClintock cho hay.
Hai trong số bốn thiếu niên nêu trên cố chạy thoát cảnh sát bằng đường ống cống lớn, nhưng bị cảnh sát tìm ra ở góc đường Euclid với Orangewood rồi dùng thang của Sở Cứu Hỏa Anaheim để lôi ra, ông McClintock cho biết. (Th.Long) [kn]
Thực phẩm được xem là nguồn bổ sung canxi chính cho cơ thể. Cơ thể luôn cần bổ sung canxi thường xuyên trong bữa ăn hàng ngày, song không ít người bị loãng xương, yếu xương do bổ sung canxi không đủ hoặc không đúng cách.
Em ở đây khi em ở đây/ Em không ở đây khi em không ở đây. (Tranh: Đinh Trường Chinh)
Em ở đây khi em ở đây
Em không ở đây khi em không ở đây
Chúng ta cho nhau những khoảnh khắc
cố ý
tình cờ
Cuộc đời làm nên từ ngàn vạn khoảnh khắc
Tâm trạng buồn vui khoảnh khắc sinh ra
Chuyện anh với em
câu chuyện dài kỳ
không hồi kết
Anh sống trong nhiều câu chuyện
cùng lúc
Em sống trong nhiều câu chuyện
cùng lúc
Chúng ta nằm xuống một mai
Cuộc nói chuyện kết thúc
Thật không?
Trong anh có câu chuyện em
Trong em có câu chuyện anh
miên miên
không dứt
Đừng hỏi em
ở đây
hay không ở đây
LTS: Nhằm mục đích tạo thêm tình thân ái giữa bạn đọc và tòa soạn, nhật báo Người Việt trân trọng kính mời quý bạn đọc, thân hữu tham gia “Vườn Thơ Người Việt,” bằng tất cả mọi thể loại thơ. Xin gửi về địa chỉ email: [email protected], hoặc “Vườn Thơ Người Việt” 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683
Nạn nhân tình dục khai bị Trump bất ngờ “mò mẫm, giống có 40 triệu bàn tay” khi ngồi cạnh trên máy bay
Ngày 2-5-23, bà Jessica Leeds khai trước tòa ở NY, trong khuôn khổ vụ kiện tội hiếp dâm của nhà báo nữ E. Jean Carrol đối với cựu TT Donald Trump, rằng vào năm 1979, khi bà đi trên chuyến bay đến New York và tình cờ ngồi cạnh ghế ông Trump trong khoang ghế hạng nhất, mặc dù không hề quen biết nhau nhưng bà đã bất ngờ bị Trump tấn công tình dục qua việc “mò mẫm”, “sờ soạng” vùng ngực, và dưới váy bà, ông lúc đó giống như “có 40 triệu bàn tay”.
BÌNH THUẬN, Việt Nam (NV) – Ông TQN, 53 tuổi, ở huyện Hàm Thuận Nam, tỉnh Bình Thuận, thiệt mạng trong lúc lao ra cứu con gái THA, 17 tuổi, bị sóng cuốn trôi khi đang tắm tại bãi biển Kê Gà.
Theo báo Pháp Luật TP.HCM hôm 3 Tháng Năm, trong vụ việc thương tâm xảy ra một ngày trước, nhóm du khách và dân địa phương đang tắm ở bãi biển Kê Gà thì hai người đột ngột bị sóng lớn nhấn chìm nên cùng nhau đưa hai nạn nhân vào bờ rồi chuyển họ đi cấp cứu.
Bãi biển Kê Gà ở huyện Hàm Thuận Nam, tỉnh Bình Thuận. (Hình: Pháp Luật TP.HCM)
Tuy nhiên, ông N. đã thiệt mạng, may mắn con gái ông được cứu sống.
Theo lời một số nhân chứng tại bãi biển, khi thấy con gái bị sóng cuốn trôi, ông N. chỉ kịp cởi áo lao xuống biển cứu con nhưng sóng lớn đã nhấn chìm cả hai cha con.
Khi được mọi người đưa lên bờ, ông N. vẫn đang mặc quần jeans và thắt lưng.
Thời điểm hai cha con ông N. gặp nạn, sóng biển khá lớn.
Dân địa phương cho hay biển Kê Gà có nhiều vùng nước xoáy rất nguy hiểm cho người tắm biển, nhất là những du khách. Tại đây, thường xảy ra nhiều trường hợp chết đuối thương tâm.
Chết đuối là một trong những nguyên do chính gây thiệt mạng trong kỳ nghỉ kéo dài năm ngày vừa qua tại Việt Nam, trong bối cảnh nhiều người chọn đi biển vì thời tiết nắng nóng kéo dài.
Theo báo Bình Thuận, hôm 1 Tháng Năm, anh NVT, 30 tuổi, chết đuối khi tắm tại bãi biển xã Sơn Mỹ, huyện Hàm Tân, tỉnh Bình Thuận.
Cùng thời điểm, báo Lao Động ghi nhận hôm 1 Tháng Năm tại tỉnh Hà Tĩnh xảy ra hai vụ chết đuối. Nạn nhân là một thiếu niên 14 tuổi và một người đàn ông 44 tuổi.
Một bản tin khác của báo này cho hay, cũng trong hôm 1 Tháng Năm tại bãi tắm Cửa Việt ở huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị, có bốn nạn nhân bị sóng cuốn ra xa.
Lực lượng biên phòng và cứu hộ của bãi tắm cứu được ba người trong số này. Người còn lại là một thiếu niên 16 tuổi, được đưa lên bờ trong tình trạng nguy kịch rồi chết tại bệnh viện.
Thi thể ông TQN được người dân đưa vào bờ. (Hình: Bình Thuận)
Trong hai vụ việc xảy ra liên tiếp tại bãi biển Lăng Cô, tỉnh Thừa Thiên Huế, hôm 30 Tháng Tư và 1 Tháng Năm, theo tờ Lao Động, ba du khách đến từ Hà Nội may mắn được cứu sống khi những người này bị sóng cuốn ra xa bờ.
Theo bản tin, người cứu các nạn nhân là công an viên của tỉnh Thừa Thiên Huế chứ không phải lực lượng cứu hộ của bãi biển Lăng Cô. (N.H.K) [kn]
BÌNH THUẬN, Việt Nam (NV) – Thiếu niên 14 tuổi ở huyện Hàm Thuận Bắc, tỉnh Bình Thuận, vừa bị bắt với cáo buộc lấy trộm một chiếc xe đò loại 30 ghế rồi gây ra một vụ đụng xe gần khu công nghiệp Phan Thiết.
Theo báo VietNamNet hôm 3 Tháng Năm, rạng sáng 1 Tháng Năm, TKT thấy một chiếc xe đò loại 30 ghế đang đậu tại một garage ở xã Hàm Liêm, huyện Hàm Thuận Bắc, nên lấy trộm, sau đó chạy xe ra quốc lộ 28, hướng về quốc lộ 1.
Hiện trường vụ chiếc xe bị em TKT, 14 tuổi, ở huyện Hàm Thuận Bắc, tỉnh Bình Thuận, lấy trộm rồi gây tai nạn. (Hình: VietNamNet)
Khi đến gần khu công nghiệp Phan Thiết, T. tông vào một chiếc xe gắn máy đang dựng ở lề đường rồi tiếp tục tông vào một bảng hiệu trước khi dừng lại.
Một số người đi đường truy đuổi khiến T. bỏ lại xe và chạy bộ khỏi hiện trường.
Đến chiều 2 Tháng Năm, T. bị Công An xã Hàm Liêm bắt giữ, bàn giao cho Công An huyện Hàm Thuận Bắc.
Phía công an cáo buộc đây là lần thứ ba thiếu niên này có hành vi trộm xe trong một thời gian ngắn.
Trước đó, hôm 20 Tháng Ba, T. trộm một chiếc xe vận tải loại 3.5 tấn đang đậu tại thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa, sau đó mang vào Đồng Nai tìm người bán lại thì bị bắt nhưng được cho tại ngoại do gây án khi chưa đủ 18 tuổi.
Đến hôm 3 Tháng Tư, T. lại trộm một chiếc xe vận tải ở xã Phong Nẫm, thành phố Phan Thiết, và bị bắt rồi lại được thả.
Trong một vụ tương tự xảy ra tại tỉnh Nghệ An hồi trung tuần tháng trước, theo tờ Tuổi Trẻ, em Lương Xuân Quang, 16 tuổi, quê huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An, là nhân viên một tiệm rửa xe, lấy trộm một chiếc xe pickup truck của khách hàng chạy trong đêm rồi bỏ xe lại ở một bãi rác trong tình trạng hư hỏng nhiều chỗ.
Ông Hoàng Đức Yên, chủ tiệm rửa xe, cho hay Quang được họ hàng gửi ở nhờ để học việc tại tiệm xe của ông từ mấy tháng qua. Quang chưa có bằng lái xe hơi, do “tò mò và mê lái xe” nên đã chạy thử chiếc xe của một khách hàng.
Chiếc xe bị em Lương Xuân Quang, 16 tuổi, quê huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An, lấy trộm, chạy thử và bỏ lại tại một bãi rác. (Hình: Tuổi Trẻ)
Sau khi sự việc xảy ra, Quang thú nhận chuyện mình tự ý lấy xe của khách để “đi dạo” và khi đi về lại tiệm thì bị lạc đường.
Bản tin nói ông Hoàng Đức Yên và người chủ chiếc xe đã đạt được thỏa thuận về việc sửa chữa chiếc xe bị hư hỏng nhưng không cho biết chi tiết. (N.H.K) [kn]
KENNEDALE, Texas (NV) – Trong “Mỹ Thuật Việt Nam Ngày Xưa” của Huỳnh Hữu Ủy, 18 chương, khảo cứu nhiều hình thái mỹ thuật Việt Nam, đa dạng nhất là phần nghiên cứu về mỹ thuật dân gian.
Huỳnh Hữu Ủy (trái) và Trần Hữu Thục, chụp năm 2019. (Hình: Thành Tôn)
Như hai chữ “dân gian” gợi lên, khác hẳn với hai loại nghiên cứu dính líu đến sinh hoạt cung đình, mỹ thuật dân gian bao gồm nghệ thuật chạm khắc (tượng, phù điêu…) trong các đình làng hay tranh mộc bản (tranh Tết, tranh tôn giáo, tranh Đông Hồ…) sử dụng trong các sinh hoạt dân dã, là “những sản phẩm sống động, tự phát và độc đáo của nhân dân giữa các làng mạc xưa, thoát ra khỏi những ràng buộc tinh thần, tập tục, và lễ giáo sâu đậm của nền chính trị phong kiến đang đè nặng lên khắp nơi” (Lời Đầu Sách).
Các nghệ phẩm này không theo kiểu mẫu, không gò bó về hình dáng mà đi thẳng vào đời sống. Và tác giả của chúng, những nhà điêu khắc dân gian, đã “khắc chạm chính hơi thở, suy nghĩ và cuộc đời mình, khắc chạm chính những hình ảnh chung quanh mà bao nhiêu năm tháng đã in sâu vào tâm hồn, đã chìm sâu dưới đáy tiềm thức,” theo Huỳnh Hữu Ủy.
Cụ thể hơn, anh còn hình dung những “nét đục, nhát dao, nhát búa mạnh khỏe, vững chãi và thần tốc trên các tảng chất liệu bằng gỗ, bằng đá” và “những động tác đục chạm điêu luyện, kỳ tình, ngoạn mục như đang sống lại, hòa cùng hơi thở đắm say, nồng nhiệt của nghệ sĩ đúng hơn là nghệ nhân mà cũng là anh nông dân dưới lũy tre làng” (243).
Còn tranh dân gian, tranh Tết, hay nói chung là tranh mộc bản với đường nét chất phác, giản dị, qua nhiều thế kỷ, “đã là một phần máu thịt, một phần hơi thở nồng ấm và thân thiết của cuộc sống dân tộc” (trang 261). Chúng bày ra một thế giới sắc màu đầm ấm, tươi vui, phong phú.
Nói chung, mỹ thuật dân gian có tính chất quần chúng, hiện thực; chúng không nhằm tới thứ thẩm mỹ quan cách, trưởng giả, rập khuôn, và gò bó trong nghi lễ cung đình. Chính vì thế, tượng và tranh dân gian tất cả đều có nét lạc quan, lúc nào cũng hạnh phúc, vui, khỏe, kể cả những tấm tranh mô tả đời sống lao động nhọc nhằn. Huỳnh Hữu Ủy nhận định: “Tranh dân gian Việt Nam, dù sản sinh từ địa phương nào thì cũng đều bày ra một thế giới thân ái, lạc quan, yêu đời, tất cả đều được chi phối và vận hành dưới ánh sáng triết lý nhân sinh của một nền văn hóa đồng ruộng, thảo mộc” (trang 290).
Tác phẩm “Mỹ Thuật Việt Nam Ngày Xưa.” (Hình: Trần Doãn Nho/Người Việt)
Một trong những đặc tính của tranh mộc bản là sự nặc danh. Nói nặc danh, nghe tiêu cực. Thực ra, về điểm này, tôi hết sức đồng ý với một nhận định của Huỳnh Hữu Ủy khi anh cho rằng, tính cách phiếm định, vô danh của tranh mộc bản “mở ra cả một thế giới mênh mông và thơ mộng hơn nhiều.” Lý do, theo anh, “thế giới tranh ấy đã được lưu chuyển từ đời này sang đời kia, là hơi thở của cả một dân tộc, thuộc về quần chúng nhân dân, phần chìm sâu trong bóng tối của lịch sử nhưng đã thực sự làm nên cuộc sống của đất nước.” Đã là dân tộc, là nhân dân thì không thuộc độc quyền của bất cứ phe phái nào. Đây chính là lý do giải thích tại sao “loại tranh này không mấy thành công khi được vận dụng để biến thành vũ khí tuyên truyền chính trị sau năm 1945, rồi kéo dài cho mãi đến năm 1975,” theo anh (trang 291, 292).
Riêng cá nhân tôi, thú vị nhất là phần nghiên cứu về bộ bài tới. Chẳng lạ gì, bài tới là một phần đời tuổi nhỏ của tôi. Không cách gì quên được những đêm Tết theo mẹ qua nhà hàng xóm, đánh bài tới suốt đêm. Với cậu bé bảy, tám tuổi, những tấm giấy nhỏ hình chữ nhật, in ấn lem lem với những tên gọi gần như vô nghĩa của chúng, đơn thuần chỉ là những… con “bài” mà điều có nghĩa duy nhất là đưọc… “tới.”
Hết Tết, buồn ơi là buồn, vì chúng bị vứt bỏ, nằm lăn lóc đâu đó trong góc nhà, mau chóng bị quên lãng. Ấy thế mà, Huỳnh Hữu Ủy nhặt lên, săm soi nghiên cứu. Hóa ra, những con bài trông tồi tàn ấy là những tác phẩm mỹ thuật đặc biệt, đặc biệt hơn cả những tấm tranh Tết nhiều màu sắc treo trên tường nhà. “Tên gọi các quân bài đã lạ lùng, kỳ dị, hình vẽ trên các quân bài càng kỳ dị và lạ lùng hơn, nó gợi lên một thế giới đầy bí hiểm, vượt lên cách nhìn bình thường. Tựa như cách nhìn của những trường phái hội họa mới, từ chối hình thể hay thanh lọc thực tại đến kỳ cùng, trừu tượng hóa sự vật, hoặc là đi đến chỗ siêu thực tại, hoặc cách điệu và ghi nhận thực tại một cách ngây ngô, hồn nhiên như trẻ con. (…) Nó phảng phất đâu đây một chút không khí rất Chàm hay Phù Nam, những hình ảnh, đường nét, kiểu thức rất Tây Nguyên, có khi gợi dậy một chút xa xăm, phi thực, mù mờ của bùa chú, hay của một cuộc sống hoang dã bên ngoài cõi đời văn minh” (trang 360, 361).
Cũng như ngôn ngữ viết, hình ảnh là ký hiệu. Tuy nhiên, do quy ước, hình ảnh thường phản bội chúng ta, nó khiến ta tưởng cái ta thấy là chính nó và từ đó, quy kết ý nghĩa cho nó. Thực ra, ký hiệu hình ảnh, nói như Rene Magritte (1), là đại diện cho một cái gì khác hơn chính nó, do đó, các biểu hiện thị giác luôn cần ngôn ngữ để làm sáng tỏ những ý nghĩa nằm tiềm ẩn đàng sau. Thế mà ở đây, hầu như ở tất cả con bài tới, ký tự ghi trên đó chỉ là tên gọi, đã không nhằm giải thích hình con bài, lại hầu như chẳng dính dáng tới nội dung của chúng (2).
Gà chọi, đình Liên Hiệp, Hà Tây, thế kỷ 17. Bảo tàng Mỹ Thuật Việt Nam. (Hình: Huỳnh Hữu Ủy cung cấp)
Sự không dính dáng giữa ký hiệu ngôn ngữ và ký hiệu hình ảnh lại càng làm cho tranh bài tới trông có vẻ “siêu thực,” siêu thực hơn với chính nó. “Từ hình vẽ cho đến tên gọi, đều là quá đỗi kỳ lạ. (…) Chúng ta thấy những hình ảnh con gà nằm cạnh ông Thái tử, đôi gióng đứng bên ông ầm, con voi chơi đùa với ông thầy chùa, anh học trò, anh chàng ngủ trưa, con nọc đượng cũng như con bạch huê đuề huề với một quan hường (cẳng hương)” (trang 373).
Để giải mã những bí ẩn đàng sau những con bài này, Huỳnh Hữu Ủy đã vận dụng một số vốn kiến thức và tri thức nhiều nguồn khác nhau, từ hội họa, kiến trúc, tập tục đến cả ca dao, ngôn ngữ. Con nọc đượng chẳng hạn, anh viết: “Xem kỹ, chúng ta sẽ thấy là một mái nhà sàn ở Tây Nguyên, nhìn từ một bên (profil), mái nhà nghiêng dốc cao vút. Trên đỉnh mái nhà, đầu một con chim đã được kiểu thức hóa, khó lòng mà biết loại chim nào, trông tương tự như chim gõ kiến mà cũng có thể là đầu một con gà…(…) Ở Trung Bộ, tiếng chim vẫn được dùng để chỉ dương vật… (…) Cũng rất có thể, khi vẽ con bài nọc đượng, người vẽ đã chọn biểu tượng ấy như một ngôn ngữ gián tiếp để phô diễn nội dung muốn đạt đến.”
Chưa thỏa mãn, anh đối chiếu hình vẽ với các trống đồng Ngọc Lũ, Hoàng Hạ, qua đó, có vài nét trông giống chim hay gà. Nhưng theo anh, người nghệ sĩ tài tử của bộ bài tới “ghi nhận và cách điệu sự vật khác hẳn hoàn toàn với người thợ chuyên nghiệp tài tình của trống đồng mấy ngàn năm trước.”
Một con bài khác, cũng khá đặc biệt, là “tứ cẳng” hay “cẳng hương.” Con bài này có “khuôn mặt người không nhìn thẳng mà hơi lệch đi, ở phần dưới có bốn mảnh hình tam giác gần như bốn màng chân vịt xòe ra.” Huỳnh Hữu Ủy đánh giá cao giá trị nghệ thuật của con bài: “Xét về mặt kỹ thuật khắc gỗ, nét vẽ đen nổi trên nền trắng, chỗ đậm chỗ nhạt đặt đúng nơi đúng chỗ, phải công nhận là lối cách điệu này tuy giản dị nhưng rất tài, bố cục chặt chẽ, nhuần nhuyễn, hấp dẫn.”
Hình các con bài từ trên xuống, từ trái qua phải: Tám Tiền, Học Trò, Bạch Tuyết, Cửu Thầy, Tứ Tượng (Con Voi), và Ngủ Trưa. (Hình: Huỳnh Hữu Ủy cung cấp)
Nhưng bất ngờ nhất là ý nghĩa của con bài. Huỳnh Hữu Ủy cho biết, ở Huế, con bài còn được gọi là “tứ hưởng.” Hường, tức quan hường, là tên gọi tắt của chức hàm Hồng Lô Tự Khanh thuộc triều đình nhà Nguyễn. Thành thử, “con bài ở đây cũng mang một nội dung châm biếm trào lộng cay độc” vì quan hường “xuất hiện với một thể dạng xô lệch rằn rịt, không mang bài ngà mà lại kéo theo bốn cái chân vịt lạch bạch” (trang 367-370).
***
Là một người say mê mỹ thuật ngay từ lúc còn nhỏ tuổi, Huỳnh Hữu Ủy đã dành hầu như cả cuộc đời mình sưu tập và nghiên cứu nghệ thuật tạo hình, đương đại cũng như cổ truyền, trong lúc vẫn quan tâm đến văn chương. Tất cả các bài trong “Mỹ Thuật Việt Nam Ngày Xưa” đều được viết ra trong nhiều lúc khác nhau, đan xen với những bài nghiên cứu khác về mỹ thuật đương đại, bài nào cũng hình thành với niềm cảm hứng đặc biệt. Tập hợp chúng lại trong một tập sách, đây là một công trình phong phú và đa dạng về nội dung, nghiêm túc trong nghiên cứu và nhiều cảm xúc, mà cảm xúc sâu sắc nhất chan hòa trong mọi trang sách, là tấm lòng của anh đối với đất nước và sinh mệnh dân tộc.
Trong phần “Tranh dân gian trong tương quan với người nghệ sĩ mới,” Huỳnh Hữu Ủy đưa ra một đề nghị tích cực: “Công việc của những họa sĩ trẻ ngày nay khi theo chân các bậc tiền bối, để bảo vệ di sản văn hóa của dân tộc lại càng cần thiết và hữu ích hơn nữa. Bởi vì với việc nghiên cứu lại tranh mộc bản dân gian xưa, tiếp thu cái đẹp tạo hình cựu truyền trong khi làm mới bằng ngôn ngữ hội họa ngày nay, người làm nghệ thuật sẽ dễ dàng phát biểu một đường lối, một tiếng nói riêng biệt của dân tộc, giữa những riêng biệt khác của mọi nền nghệ thuật trên khắp thế giới.” Kết luận, anh khẳng định rằng trước khi gặp gỡ, hội nhập với thế giới thì “trước tiên và rất căn bản,” người nghệ sĩ mới “phải xây dựng cho được một cách phát biểu của chính chúng ta đã” (trang 293).
***
Năm 2019, khi cùng nhà thơ Thành Tôn đến thăm anh tại tư gia ở Westminster, Little Saigon, anh đã cho tôi xem bản thảo hết sức phong phú của ấn bản mới. Anh cho biết, ấn bản mới này của “Mỹ Thuật Việt Nam Ngày Xưa” phát triển sâu rộng hơn về cả nội dung lẫn hình thức, được bổ túc hai chương, một, về “Mỹ thuật thời tiền sử” và hai, về “Mỹ thuật gốm Việt Nam” và tăng số lượng hình ảnh từ 174 tấm lên đến 336 tấm, được chú thích rất tỉ mỉ, cẩn trọng.
Hình các con bài, từ trái, Ba Gà, Tứ Gióng, Nọc Đượng, Nhì Nghèo. Hãy đối chiếu với hình chim và mái nhà sàn trên trống đồng Ngọc Lũ (bản vẽ của Hà Nguyên Điểm) để có thể cảm nhận về một bầu khí quyển chung, một gốc gác chung của nền văn minh trải rộng ở vùng Đông Nam Á cổ đại và cận đại mà bộ Bài Tới hẳn phải có nhiều liên hệ đến. (Hình: Huỳnh Hữu Ủy cung cấp)
Cùng sinh trưởng ở Huế, thành phố vốn dĩ lặng lẽ và thơ mộng ấy, Huỳnh Hữu Ủy và tôi đã từng sống với nhau qua rất nhiều thời kỳ và biến cố lịch sử, khi thì nhẹ nhàng, ngoạn mục, khi thì hưng phấn, hào hùng, lúc thì rộn ràng, khí thế mà cũng có lúc vô cùng đau thương, tan nát. Dẫu vậy, may mắn thay, cả hai chúng tôi đều “tai qua nạn khỏi” và cho đến nay, tuy đã có tuổi, vẫn tiếp tục theo đuổi những giấc mơ khiêm tốn của đời mình.
Huỳnh Hữu Ủy, người bạn hơn-sáu-thập-niên qua của tôi, đã đóng góp nhiều cho nền văn hóa nghệ thuật nước nhà. Ước mong anh vẫn tiếp tục “đường bay” của mình. Vẫn cẩn trọng, nghiêm túc và tràn trề cảm hứng văn chương! [qd]
(2) Điều này nhắc ta nhớ đến bức tranh của Rene Magritte, “La trahison des images.” “Ông điếu này không phải là ông điếu” (Ceci n’est pas une pipe). Xem: https://collections.lacma.org/node/239578
“Mỹ Thuật Việt Nam Ngày Xưa” xuất bản vào năm 2013 được những nhà nghiên cứu mỹ thuật đánh giá cao và được đón nhận một cách nhiệt tình của những người yêu thích mỹ thuật nước nhà. Trong “Lời Đầu Sách,” Huỳnh Hữu Ủy tự nhận đây “chưa phải là một công trình nghiên cứu hoàn chỉnh về nền mỹ thuật Việt Nam cổ truyền.” Chính vì thế, từ năm 2013 đến nay, anh vẫn tiếp tục nghiên cứu với dự tính sẽ tái bản “Mỹ Thuật Việt Nam Ngày Xưa.”
HOLLYWOOD, California (NV) – Điện ảnh Mỹ có những cách sáng tác các nhân vật rất độc đáo, không chỉ có người hùng đối đầu với kẻ ác mà trong nhiều phim, những nhân vật ngỡ là người hùng hay vai chính diện lại biến thành kẻ ác mà không ai ngờ được.
Tài tử Bryan Cranston đóng vai Walter White trong phim “Breaking Bad.” (Hình: Facebook Breaking Bad)
Những nhân vật chính diện có thể là kẻ ác qua cách giấu bản chất thật sự, hoặc có thể bị nhiều thứ trong phim thay đổi. Các yếu tố này tạo ra những nhân vật hoàn toàn mới lạ, làm khán giả không biết phải ủng hộ hay khinh thường những nhân vật đó.
Dưới đây là những phim có vai chính là kẻ ác, nhưng ai cũng nghĩ họ là anh hùng.
Breaking Bad
“Breaking Bad” chiếu từ năm 2008 đến 2013 là một tuyệt phẩm phim truyền hình Mỹ, có nhân vật chính thay đổi từ vai chính diện thành một kẻ ác sau từng tập phim.
Phim truyền hình này có bối cảnh ở tiểu bang New Mexico, và vai chính là giáo viên môn hóa học Walter White (Bryan Cranston đóng) bị ung thư phổi. Ông là một người hiền lành, nhưng gặp nhiều xui xẻo trong cuộc sống.
Ông vừa bị ung thư, vừa làm thầy giáo có lương thấp, phải chăm sóc cho người vợ mang thai và cậu con trai bị bại não. Để kiếm tiền để lại cho gia đình sau khi ông qua đời vì ung thư, ông White quyết định sản xuất và bán ma túy methamphetamine, trở thành một trùm ma túy thành công không ai ngờ đến ở New Mexico, với mọi mẻ ma túy đều được sản xuất bằng sự dối trá và cái chết của người khác.
Khán giả đi theo câu chuyện của ông White trong năm mùa của phim truyền hình này. Ông từ một người hiền lành, luôn nghĩ đến gia đình, tuy phạm pháp để kiếm tiền nuôi gia đình, nhưng vẫn có đạo đức và không hề muốn làm hại bất cứ ai.
Tuy nhiên, ông thay đổi dần dần sau từng tập, và trở thành một người lạnh lùng, giết người gần như không gớm tay và không còn sợ hãi khi làm những chuyện phi pháp nữa.
Với nhiều tình tiết hấp dẫn, “Breaking Bad” đến nay vẫn đáng xem đi xem lại nhờ sự thể hiện xuất sắc sự thay đổi trong con người của nhân vật chính.
Hai nhân vật người kể chuyện (phải) và Tyler Durden, do Edward Norton và Brad Pitt đóng, trong “Fight Club.” (Hình: Facebook Fight Club)
Fight Club
Tác phẩm “Fight Club” chiếu năm 1999 là một phim tuy không thành công về doanh thu, nhưng được đánh giá rất cao, phần lớn nhờ vào diễn xuất của hai vai chính là tài tử Edward Norton và Brad Pitt, với cả hai người đều là kẻ ác trong phim.
Phim có vai chính là tài tử Edward Norton, đóng vai một nhân vật không tên, chỉ được gọi là người kể chuyện. Anh bị mất ngủ và có nhiều ảo tưởng về cuộc sống với công việc nhàm chán.
Sau đó, anh gặp một người bán xà bông là Tyler Durden do Brad Pitt đóng. Sau khi căn nhà của người kể chuyện bị đập phá, anh phải sống trong nhà của anh Durden, và từ đó hai người lập ra một câu lạc bộ đấu võ ngầm. Câu lạc bộ này có những luật lệ nghiêm khắc, và hai vai chính đánh nhau với nhiều người đàn ông khác cũng đang chán nản với cuộc sống của họ.
Tuy nhiên, sự hợp tác của hai vai chính có một số sứt mẻ sau khi nhân vật Marla Singer xuất hiện, khiến anh Durden chú ý đến cô.
Nhân vật Durden thường muốn khủng bố để lật đổ chủ nghĩa tư bản, nhưng sau đó nhân vật người kể chuyện biết được chính mình là anh Durden, và những suy nghĩ muốn khủng bố đó là suy nghĩ của bản thân mình. Điều đó làm anh nhận ra mình từ một vai chính diện biến thành kẻ ác.
Vai chính Anakin Skywalker của “Star Wars: Episode III – Revenge of the Sith.” (Hình: Facebook Star Wars)
Star Wars: Episode III – Revenge of the Sith
Những người hâm mộ “Star Wars” chắc chắn biết rõ về phần ba “Revenge of the Sith” công chiếu năm 2005, thấy sự thay đổi của người hùng trong hai phần trước biến thành kẻ ác.
Phần thứ ba này tiếp tục đưa khán giả đi theo câu chuyện của Anakin Skywalker do tài tử Hayden Christensen đóng. Trong phần một, anh chỉ là một cậu bé được chọn để trở thành hiệp sĩ Jedi, và trong phần hai trở thành một hiệp sĩ, cùng người thầy là Obi-wan Kenobi đánh bại nhiều đối thủ. Tuy nhiên, phần thứ ba làm khán giả rất đau lòng khi thấy sự thay đổi của nhân vật được yêu quý này.
Anakin và Obi-Wan giải cứu được Thủ Tướng Palpatine khỏi Tướng Quân Grievous. Anakin có quan hệ gần gũi với Palpatine, nhưng vị thủ tướng đó bị Hội Đồng Jedi nghi ngờ khi muốn dạy cho anh những sức mạnh phi thường.
Vì muốn bảo vệ người vợ, anh sẵn sàng làm mọi thứ cho ông Palpatine, thậm chí giết các hiệp sĩ Jedi cấp cao và còn giết cả trẻ em.
Cuối cùng, anh phải đối đầu với người thầy Obi-Wan Kenobi, nhưng bị ông đánh bại và trở nên tàn phế sau khi rớt xuống dung nham. Nhờ sự giúp đỡ của ông Palpatine, Anakin sống sót và trở thành vai phản diện Darth Vader rất được yêu thích của “Star Wars.”
Tài tử Al Pacino đóng vai Michael Corleone của “The Godfather.” (Hình: Facebok The Godfather)
The Godfather
Nhắc đến phim Mỹ thì ai cũng phải nghĩ đến phim kinh điển “The Godfather” chiếu năm 1972, dựa theo tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Mario Puzo, có vai chính cũng thay đổi bản thân từ người hiền lành thành kẻ ác.
Phim nói về gia đình mafia Corleone dưới sự dẫn dắt của ông trùm Don Corleone. Ông là một người công bằng, luôn trọng chữ tín và luôn tôn trọng người khác nếu họ thành thật với mình.
Qua nhiều rắc rối với các băng đảng và những vụ phản bội, con trai út của gia đình Corleone là Michael Corleone (Al Pacino đóng) phải trở thành người đứng đầu gia đình. Từ một người hiền lành, gần như ngây thơ và trở thành mafia bất đắc dĩ, nhưng anh càng ngày cần dấn sau vào thế giới tội phạm đẫm máu và đầy sự phản bội.
Thế giới đó thay đổi Michael hoàn toàn, làm anh trở thành một người khác xa cha mình, luôn sẵn sàng ra lệnh giết bất cứ ai có thể gây nguy hiểm cho gia đình, không cần biết người đó có thể là một người bạn lâu năm hay người thân.
Diễn xuất của tài tử Al Pacino rất thần sầu, cho khán giả thấy rõ sự thay đổi trong con người của Michael Corleone.
Cảnh “Here’s Johnny!” trong phim “The Shining.” (Hình: Warner Brothers/Getty Images)
The Shining
Tuyệt phẩm “The Shining” của đạo diễn Stanley Kubrick công chiếu vào năm 1980 luôn được coi là một trong những phim có vai chính diện biến thành kẻ ác xuất sắc nhất của mọi thời đại.
Phim có vai chính là tài tử Jack Nicholson đóng vai nhà văn Jack Torrance. Ông nhận công việc trông coi khách sạn Overlook Hotel ở Colorado để tìm cảm hứng cho công việc, và sống trong khách sạn đó vào mùa Đông cùng vợ Wendy và con trai Danny.
Khi sống trong khách sạn, Danny thấy được nhiều điềm báo nguy hiểm, còn ông Jack thì không tìm được cảm hứng để viết văn. Những điềm báo mà Danny thấy được càng lúc càng nguy hiểm hơn, và ông Jack phát hiện được những bí mật đen tối nhất của khách sạn Overlook Hotel, sau đó biến thành một kẻ giết người, muốn sát hại cả gia đình mình.
Qua tầm nhìn của đạo diễn Kubrick và diễn xuất của Jack Nicholson, nhân vật Jack Torrance là một người có những vấn đề tâm thần tiềm ẩn, và sau đó lộ rõ các vấn đề tâm thần đó vì tiếp xúc với những thế lực đen tối trong khách sạn.
Đến nay, khán giả vẫn sợ hãi khi xem cảnh ông Jack dùng rìu để phá cửa và nói “Here’s Johnny!” với người vợ. [qd]
