Thức dậy lúc 5 giờ sáng mỗi ngày, bạn làm được không?

SAN DIEGO, California (NV) – Những người dậy sớm thường là người lập kế hoạch tốt, vì buổi sáng là lúc não hoạt động tốt nhất. Nhưng làm sao để thức được lúc 5 giờ sáng mỗi ngày?

Tác dụng của việc dậy sớm, ai cũng biết, nào là thêm thời gian cho bản thân, không gian tĩnh lặng, đầu óc sảng khoái, dễ lập kế hoạch, đủ thời gian chuẩn bị đi làm sớm, đỡ bị kẹt xe,… Nhưng không phải ai cũng có thói quen thức dậy sớm, chừng 5 giờ sáng mỗi ngày, tác giả Bryan Ye chia sẻ kinh nghiệm của anh trên Medium.

Đừng dùng báo thức để đánh thức bạn dậy. (Hình minh họa: Jeff Pachoud/Getty Images)

Chọn báo thức phù hợp

Nếu như có một lời khuyên hữu ích nào đó cho việc đặt báo thức thì… đừng dùng báo thức để đánh thức bạn dậy. Thay vào đó, hãy dùng nó như một phương án dự phòng. Lần đầu tôi sử dụng đồng hồ báo thức, tôi cũng dùng nó để đánh thức mình dậy. Khi bạn sử dụng báo thức kiểu này, kiểu gì cuối cùng bạn cũng uể oải và mệt mỏi kinh khủng, bởi vì bạn chẳng ngủ đủ trong lần đầu tiên rèn luyện thói quen này.

Hãy chắc chắn rằng bạn đặt báo thức vào thời điểm sau thời điểm bạn muốn thức dậy. Tôi đặt báo thức sau 8.5 tiếng, sau giờ đi ngủ và tôi thức dậy trước khi nó bắt đầu điểm những âm thanh ồn ào đáng ghét.

Chọn đồng hồ báo thức

Nếu bạn không có kinh nghiệm chọn đồng hồ báo thức thì nên tìm hiểu nhé. Tùy người tùy báo thức, có thể bạn hợp với cái này, và có thể bạn không phù hợp với cái nọ. Không biết thì hỏi Google, để tìm hiểu về chúng. Có những loại báo thức thông minh, chỉ tắt khi bạn rời khỏi giường, hay những app điện thoại báo thức khi có người gọi. Còn nếu bạn không muốn hỏi Google, tôi có một vài đề nghị dành cho bạn đây.

Một báo thức kiểu bật đèn: Tôi dùng báo thức kiểu này. Nó sẽ đánh thức bạn dậy bằng cách bật đèn lên trước khi nó báo thức bạn với đống âm thanh lộn xộn đáng ghét. Nó bắt đầu bật lên 30 phút trước thời điểm bạn đặt báo thức và ngày càng sáng hơn. Kiểu này rất phù hợp với những con “chim sớm” chính hiệu bởi vì buổi sáng sớm thường trời còn tối.

Tôi đặt báo thức lúc 5 giờ 30 phút sáng, nghĩa là nó sẽ bắt đầu sáng lên lúc 5 giờ sáng. Tôi không bao giờ bị cái âm thanh quái quỷ kia đánh thức đâu; tôi luôn thức dậy nhờ thứ ánh sáng êm đềm ấy. Nó sẽ không dễ dàng để tạo ra thói quen này, nhưng từ khi tôi bắt đầu ngủ đủ, ánh sáng là quá đủ rồi – tôi không để cái âm thanh chói tai ấy đánh thức tôi nữa.

Tránh xa điện thoại ra

Nếu bạn muốn có cơ hội làm những công việc năng suất cao vào buổi sáng, thì bạn không thể ngủ khi cứ kè kè cái điện thoại bên mình được. Rất khó để dậy sớm trước những người khác. Đừng để chúng làm khó bạn chỉ đơn giản bằng việc khiến bạn tiếp xúc những chất kích kích gây nghiện cực mạnh này khi bạn đang ở trên giường.

Trước khi ngủ hãy tránh xa điện thoại. (Hình minh họa: Justin Sullivan/Getty Images)

Một không gian nhạt nhẽo

Hãy để cho khu vực xung quanh giường ngủ của bạn nhạt nhẽo nhất có thể. Đừng để một chút thứ gì đó thú vị vương vấn trước khi bạn đặt mình vào giấc ngủ hoặc ngay khi bạn vừa thức dậy. Thủ phạm quen thuộc nhất của ta là cái điện thoại. Đúng vậy, và nếu còn thứ gì đó mà bạn thích dùng trên giường như một cái tablet, hãy bỏ nó ra ngay. Có hai mục tiêu ta sẽ đạt được khi làm việc này: Thứ nhất, nó cải thiện giấc ngủ. Thứ hai, nó giúp chúng ta rời xa được cái giường yêu dấu kia.

Trước khi tôi đặt điện thoại của mình ra một căn phòng khác, tôi đã thường xuyên check nó trên giường. Tôi sẽ nhắn tin với bạn. Tôi sẽ check mọi mạng xã hội mà tôi có. Tôi sẽ xem YouTube để ngủ. Tôi đã từng nghĩ nó là một thói quen tốt bởi vì tôi cứ thế mà đi vào giấc ngủ cùng những chương trình mà video giải trí mà tôi thích.

Miễn là điện thoại nằm trong tầm tay bạn, sẽ có một thế lực cám dỗ vô hình mạnh mẽ khiến bạn phải dùng nó. Tôi không biết với bạn thì thế nào nhưng tôi đã từng nằm trên giường hàng tiếng đồng hồ với chiếc điện thoại cầm trên tay.

Tôi không điều khiển được bản thân, không còn cách nào khác, tôi điều chỉnh khu vực xung quanh mình.

Một ý kiến đơn giản mà lại không đơn giản. Nó như kiểu bạn cho đi đứa con yêu dấu của mình. Nhưng sự ngăn cản ấy là tốt, là rất tốt. Như bạn cai nghiện ấy. Chọn một căn phòng có thể cắm sạc điện thoại của bạn. Có thể là phòng khách, nhà bếp, hoặc như tôi thì là phòng học. Rời xa “dế yêu” và vào buổi sáng, check nó sau khi rời khỏi giường, chứ không phải trước khi.

Dùng melatonin như một phương án hỗ trợ

Tôi để phương án gây tranh cãi nhất sau cùng. Nếu bạn không muốn dùng bất kỳ chất thuốc nào, bạn có thể bỏ qua phương án này. Melatonin là một hormone tự nhiên điều chỉnh được chu kỳ ngủ-thức. Cơ thể bạn sản xuất ra nó để khiến bạn đi vào giấc ngủ, nhưng bạn có thể dùng thuốc.

Bạn có thể mua nó ở Mỹ mà không cần đơn thuốc. Từ khi melatonin được tìm thấy trong một số thức ăn, Đạo Luật Y Tế và Giáo Dục về chế phẩm bổ sung dinh dưỡng Hoa Kỳ cho phép nó được bán như một loại chế phẩm bổ sung dinh dưỡng.

Mặc dù melatonin không được xem là một chất gây nghiện, hãy cẩn thận khi dùng. Không có bằng chứng nào cho thấy melatonin có những ảnh hưởng nguy hiểm, nhưng bạn nên dùng nó ít thôi. Một nghiên cứu trong năm 2001 tìm ra rằng liều lượng phù hợp là 0.3 mg. Lượng thấp nhất của một liều melatonin tôi tìm được là 1 mg. Nếu bạn tìm được liều 0.3 mg, thì tốt cho bạn thôi. Tôi dùng liều 1 mg và cắt đôi nó (0.5 mg). Bạn biết đấy, nó không hẳn là 0.3 mg, nhưng nó phù hợp với tôi. Tôi đã thử những liều lượng khác nhau, bao gồm những liều đến 10 mg, và không liều nào phù hợp hơn một liều nhỏ như trên.

Điều chỉnh giờ giấc ngủ

Nếu bạn không thể nhất quán được thời điểm bạn ngủ, tức là hôm nay bạn ngủ lúc này, mai bạn ngủ lúc nọ, thì đến melatonin sẽ chẳng cứu nổi bạn đâu. Vì thế, hãy tập đi ngủ đúng giờ như một thói quen. Điều này thì chỉ bạn mới làm được, nhưng hãy cố gắng. (UPK) [qd]

48 cánh chim tha phương tưởng niệm 48 năm viễn xứ

Nam Lộc

Vào ngày 30 Tháng Tư, vừa qua, để tưởng niệm Quốc Hận lần thứ 48, ngày Cộng Sản Hà Nội cưỡng chiếm miền Nam Việt Nam, một buổi họp mặt thật ý nghĩa và cảm động do tổ chức V-RAP (Vietnamese Refugees Assistance Project) thực hiện diễn ra tại “Nhà Thờ Nhỏ” của Linh Mục Peter Prayoon Namwong, thuộc tỉnh Korat, Thái Lan, cách Bangkok khoảng 300 km.

Linh Mục Peter Prayoon Namwong, một số người Việt tị nạn, và vài thành viên V-RAP tại buổi họp mặt ở tỉnh Korat, Thái Lan, hôm 30 Tháng Tư. (Hình: Nam Lộc cung cấp)

V-RAP là một tổ chức thiện nguyện, bất vụ lợi, có thành viên ở nhiều quốc gia lớn như Hoa Kỳ, Úc, Canada, và ngay tại Thái Lan, được thành lập với mục đích hỗ trợ việc định cư người Việt tị nạn đang tạm trú tại các nước Đông Nam Á.

Bốn mươi tám người Việt tị nạn, như những cánh chim tha phương, phiêu bạt khắp bốn phương trời, đã tụ tập về ngôi giáo đường thân yêu của Linh Mục Namwong, để cùng nhau ôn lại 48 năm viễn xứ, với bao ký ức buồn đau, cùng những kỷ niệm xót xa. Nhưng họ cũng không quên nhắc đến niềm hy vọng đang hé mở của một tương lai, mà theo đó, cộng đồng người Việt hải ngoại sẽ cùng tiếp tay nhau để giúp định cư những đồng hương bất hạnh, hầu đóng lại trang sử thuyền nhân trong công bằng và danh dự.

Mở đầu là lời chào mừng của cô Grace Bùi, giám đốc điều hành V-RAP, một thiện nguyện viên từ thành phố Seattle, Washington, cùng ông Phạm Văn Nam, cựu phụ tá bộ trưởng Bộ Kinh Tế Massachusetts, từ Boston đến, đại diện Hội Đồng Quản Trị V-RAP.

Kế đến là một chương trình văn nghệ tưởng niệm 30 Tháng Tư diễn ra trong tâm tình của những người Việt tha hương, do chính các đồng bào tị nạn còn vất vưởng tại Thái Lan hiện nay thực hiện và đảm trách. Với tiếng hát, tiếng đàn mộc mạc, đơn sơ, nhưng chân thành và tràn đầy tình cảm, họ đã làm cho nhiều khách tham dự phải rơi lệ qua những ca khúc lưu vong, mà cứ mỗi Tháng Tư về lại vang lên ở khắp các thành phố trên thế giới, nơi có sự hiện diện của cộng đồng người Việt tị nạn.

Vị khách danh dự của chương trình này, dĩ nhiên chính là vị linh mục hiền từ và đầy lòng nhân ái, Linh Mục Namwong, mà suốt 48 năm liên tục, đã hy sinh cũng như bỏ ra bao công sức và tâm huyết để giúp người Việt tị nạn tại Thái Lan, thậm chí cho đến ngày hôm nay, vẫn chưa được nghỉ ngơi, mặc dù ngài đã về hưu.

Bên cạnh đó, còn có sự hiện diện của một số người như ông bà Tiến Sĩ Nguyễn Võ Long, chủ tịch Phong Trào Việt Hưng, với chủ trương “Đuổi Tàu, Cứu Nước,” từ Virginia, Hoa Kỳ, đến; Luật Sư Lưu Tường Quang, cựu chủ tịch Cộng Đồng Người Việt Quốc Gia Liên Bang Úc Châu, cựu tổng giám đốc hệ thống truyền thông SBS tại Úc Châu; bà Lam Châu Nguyễn, chủ tịch Hội Cao Niên Á Mỹ tại California, Hoa Kỳ.

Nhạc sĩ Nam Lộc ôm đàn hát với một số người Việt tị nạn tại bãi biển Tel Aviv, Israel, ngày 30 Tháng Tư, 1988. (Hình: Nam Lộc cung cấp)

Buổi họp mặt cũng có anh Sean Lê, chủ nhân kênh Youtube có tên Tiếng Nói Tự Do; cô Nguyễn Kim Hoàng, hệ thống truyền hình ViệtFaceTV Úc Châu; cùng nhiều tình nguyện viên và một số nhà bảo trợ người tị nạn thuộc chương trình Welcome Corps.

Mục đích của họ là được trực tiếp gặp gỡ, trao đổi cùng tìm hiểu hoàn cảnh của đồng bào, hầu tạo ra một sợi dây liên kết, mà trong tương lai gần, họ sẽ có thể đứng ra bảo trợ, hay giúp đỡ những người Việt đã có quy chế tị nạn, cũng như hội đủ các điều kiện đòi hỏi của chương trình “Bảo Lãnh Tư Nhân,” mà chính phủ Mỹ vừa phát động, được có cơ hội định cư tại Hoa Kỳ.

Cá nhân tôi cũng được ban tổ chức cho góp tiếng trong một vài ca khúc tị nạn do chính mình sáng tác. Thú thật với quý vị, mặc dù đã có cơ hội được tham dự nhiều chương trình tưởng niệm Quốc Hận 30 Tháng Tư trong suốt gần 50 năm qua, nhưng có lẽ đây là một trong những chương trình đã để lại cho tôi nỗi xúc động lớn lao.

Nó nhắc tôi nhớ về kỷ niệm mà hơn 30 năm trước, tôi cũng đã được Cộng Đồng Người Việt Tị Nạn Việt Nam tại Israel cho tham dự một đêm không ngủ, tưởng niệm Tháng Tư Đen, ngay trên bãi biển của thành phố Tel Aviv. Hàng chục người Việt tị nạn đã ngồi bên nhau để cùng khóc cho thân phận của những người “Do Thái Da Vàng!”

Chương trình tưởng niệm chấm dứt vào chiều tối. Tôi trở về lại Bangkok vào lúc nửa đêm, chuẩn bị cho một chuyến công tác dài với bao cuộc hẹn, tiếp xúc, và gặp gỡ với các cơ quan chính quyền Mỹ, Thái Lan, với các viên chức thuộc Cao Ủy Tị Nạn LHQ, các tổ chức nhân quyền, các bộ phận bảo vệ an ninh cho người tị nạn v..v…

Nhưng quan trọng hơn cả vẫn là việc tháp tùng phái đoàn thiện nguyện họp mặt cùng các nhóm đồng bào tị nạn, thuộc nhiều thành phần cũng như hoàn cảnh khác nhau như cựu thuyền nhân tị nạn, cựu tù nhân lương tâm, các nhà đối kháng ở trong nước đang bị nguy hiểm đến tỉnh mạng, nạn nhân Formosa, hay những dân oan bị cướp đất…, các nhóm thiểu số từ Tây Nguyên, đồng bào Thượng, hoặc những người Việt gốc Hmong từ các vùng Thượng Du Bắc Việt.

Đây là các nạn nhân đã phải hứng chịu sự đàn áp tôn giáo mạnh bạo nhất của nhà cầm quyền CSVN.

Cho đến giờ phút ngồi ôn vội một vài chi tiết của ngày 30 Tháng Tư năm nay, Trong tâm trí tôi vẫn còn vang vọng tiếng hát của 48 cánh chim tha phương trong buổi tưởng niệm 48 năm viễn xứ!

Đàn chim tha phương, lạc loài đôi cánh nhỏ,
Hẹn nhau, ngày trở về cố hương…!

Và tôi cũng xin hẹn quý vị trong bản tường trình lần tới. [đ.d.]

 

Ừ, nỗi nhớ cũng hợp, tan… – Thơ Uyên Nguyên Trần Triết

Uyên Nguyên Trần Triết

Ừ, nỗi nhớ cũng hợp, tan…

Trầm mình với tháng ngày hao hụt/ bóng thời gian kéo tuột tuổi mình. (Hình: Triết Trần)

Trầm mình xuống ngọn sông buồn
mừng vui chết rục giữa ruộng nương quê nhà!

1.
Ðất chôn nhau bao cuộc cờ thay đổi
hình hài này gió cuốn phôi pha
nhìn ra bốn bề choang chang nắng
lòa cả đôi ngươi thế trận người.

2.
Em cứ đến rồi đi không từ giã
câu uyên ương chỉ chuyện tình cờ
ngày mai xuống phố nhìn xa lạ
thuở quen nhau chớm sẽ quên mau

3.
Trầm mình với đêm dài trắng mắt
xót hai ngươi máu chảy rưng rưng
giọt lệ sầu khô những tiền kiếp
vụt tân toan thổ lộ niềm đau.

4.
Trầm mình với tháng ngày hao hụt
bóng thời gian kéo tuột tuổi mình
ngày em đến mang theo điềm báo
nên hôm nay biệt ly cuối chào

5.
Trầm mình trong nỗi nhớ từ đây
ai mông lung huyền ảo nét mày
say chút hương bờ môi run rẩy
cắn ngập hồn tôi bật máu tươi.

 


LTS: Nhằm mục đích tạo thêm tình thân ái giữa bạn đọc và tòa soạn, nhật báo Người Việt trân trọng kính mời quý bạn đọc, thân hữu tham gia “Vườn Thơ Người Việt,” bằng tất cả mọi thể loại thơ. Xin gửi về địa chỉ email: [email protected], hoặc “Vườn Thơ Người Việt” 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683


 

Kiểm toán: CalOptima phục vụ dân nghèo kém, quản trị kém, dù thặng dư $1.2 tỷ

SACRAMENTO, California (NV) – CalOptima tích lũy quá nhiều tiền nhưng quản trị không hiệu quả và thiết thực trong việc phục vụ y tế cho gần 1 triệu người dân nghèo, cao niên, và bệnh tật ở Orange County.

Đó là kết luận của ông Grant Park, kiểm toán viên tiểu bang California, công bố hôm Thứ Ba, 2 Tháng Năm.

Trụ sở CalOptima tại Garden Grove. (Hình: Google Map)

Orange County, California, là nơi có cộng đồng người Việt lớn nhất hải ngoại, trong đó nhiều người được chăm sóc y tế và sức khỏe qua chương trình CalOptima, đặc biệt là các vị cao niên. Đây cũng là nơi có nhiều bác sĩ gốc Việt hành nghề và làm việc với CalOptima.

Tình trạng quản trị kém của CalOptima không những gây thiệt thòi cho những thành viên bị thiếu chăm sóc sức khoẻ mà luôn cả giới hành nghề y khoa như bệnh viện, trung tâm y tế, bác sĩ, y tá vì họ không có cơ hội cung cấp dịch vụ y tế cho người dân.

Ủy Ban Kiểm Toán Quốc Hội (JLAC) của tiểu bang California bổ nhiệm ông Park tiến hành kiểm toán ngân sách, dịch vụ và chương trình, và những thay đổi về tổ chức của CalOptima.

CalOptima là cơ quan quản trị chương trình Medi-Cal duy nhất tại Orange County và phục vụ gần 1 triệu thành viên mà phần lớn là giới cao niên, người thu nhập thấp, và người không có bảo hiểm y tế.

Bản kết luận kiểm toán của văn phòng ông Park xác định những vấn đề sau đây:

-CalOptima tích lũy số tiền thặng dư quá nhiều nhưng lại không sử dụng để nâng cao dịch vụ y tế cho người dân. 

-CalOptima cũng giữ lại phần quỹ do tiểu bang và liên bang đưa xuống, gọi là “intergovernmental transfer” (IGT), lớn hơn so với các cơ quan quản trị y tế khác. Tuy nhiên, CalOptima lại không chi tiêu cho các chương trình đã được hoạch định, chẳng hạn như trả tiền khám nghiệm bổ sung cho những nhà cung cấp dịch vụ y tế trong chương trình Medi-Cal.

-CalOptima không tuân theo các thể thức tuyển nhân sự phổ biến khi thuê mướn một số người vào vị trí thuộc lãnh vực quản trị.

1-Tích luỹ nhiều tiền nhưng không nâng cao dịch vụ y tế

Theo báo cáo kiểm toán, CalOptima tích lũy được hơn $1.2 tỷ trong “quỹ sử dụng vô điều kiện” tính đến Tháng Sáu, 2022. CalOptima dành riêng $570 triệu trong số quỹ này làm ngân khoản dự trữ, mà văn phòng kiểm toán xác định là thận trọng, nhưng $675 triệu còn lại là khoản tiền thặng dư. 

“Khoản tiền thặng dư $675 triệu này nên được xài để nâng cao chất lượng dịch vụ chăm sóc y tế cho các thành viên,” Kiểm Toán Viên Park viết.

Việc dự trữ tiền để đối phó với những tình cảnh bất ngờ xảy ra là một chiến lược cần thiết mà những người quản trị cần thực hiện, tuy nhiên, CalOptima không những có nhiều tiền trong quỹ dự trữ cần thiết theo quy định mà còn “dư” quá nhiều tiền chưa xài đến.

Một quy định của Orange County, khi thành lập CalOptima, đòi hỏi cơ quan này phải luôn thận trọng duy trì quỹ dự trữ nhất định. Hội Đồng Quản Trị CalOptima đưa ra chính sách là luôn dự trữ nguồn tiền tương đương với giá trị chi trả trong thời gian từ 1.4 tháng đến 2 tháng. Phương thức này phù hợp các thông lệ tài chánh theo đề nghị của Hiệp Hội Giới Chức Tài Chánh Chính Phủ (GFOA).

Biểu đồ mức thu của CalOptima trong tài khoá 2022-2023 là trên $4 tỷ. (Hình: Văn Phòng Kiểm Toán California)

Cuộc kiểm toán cho thấy tính từ năm 2014 đến 2022, số tiền dự trữ của CalOptima tăng từ $156 triệu đến $570 triệu. Sự gia tăng này xảy ra một phần vì số thành viên tăng gần 50% nên số tiền tài trợ tăng 110% tính theo tỉ lệ thành viên. 

Tuy nhiên, điểm đáng chú ý là cùng khoảng thời gian trên, số tiền “thặng dự” tăng quá mức từ $142 triệu lên đến $675 triệu.

Đúng ra, số tiền $675 triệu này nên dùng để nâng cao việc chăm sóc y tế cho các thành viên mà qua đó chi trả cho những cơ sở cung cấp dịch vụ y tế và các bác sĩ, y tá, nhân viên y tế.

So với quy định, CalOptima giữ lại khoản dự trữ lẫn tiền “thặng dư” ở mức tương đương với 3.5 tháng, vượt quá mức so với yêu cầu chỉ ở khoảng từ 1.4 đến 2 tháng.  

Ngoài ra, các kiểm toán viên còn tìm thấy sơ xuất trong sự quản trị ở CalOptima làm thiệt hại cho người dân nghèo và người vô gia cư bất hạnh. 

Bản báo cáo của Kiểm Toán Viên Park đề cấp đến trường hợp: Một sắc lệnh của Orange County đòi hỏi CalOptima đưa ra một bản kế hoạch tài chính nhằm cho biết việc sử dụng số tiền thặng dư cho các mục đích cụ thể, chẳng hạn như gia tăng phúc lợi cho thành viên. Thế nhưng, CalOptima lại không có kế hoạch chi tiêu tất cả số tiền thặng dư đó và đã gặp khó khăn trong việc sử dụng ngân khoản này kịp thời. 

Mặc dù CalOptima giữ lại phần quỹ IGT nhiều hơn so với cơ quan quản trị y tế khác và phân bổ một phần đáng kể trong quỹ IGT cho các chương trình chăm sóc y tế cho những thành viên vô gia cư, nhưng lại không thực hiện đúng cam kết cung cấp dịch vụ y tế và giám sát một cách nhất quán việc sử dụng hiệu quả các khoản ngân quỹ cho mục đích này.

2-CalOptima giữ tiền lại từ quỹ IGT không trả nhiều hơn cho những nhà cung cấp dịch vụ y tế trong chương trình Medi-Cal

IGT là nơi chuyển các khoản tiền tài trợ ngân khoản liên bang cho những cơ quản quản trị y tế như CalOptima để có thể nhận được những khoản chi trả tối đa hợp lệ.

Ngân quỹ thặng dư quá mức của CalOptima, một phần, là do việc cơ quan này giữ lại ngân khoản trong quỹ IGT và không chi tiêu cho các chương trình đã được hoạch định, chẳng hạn như trả tiền dịch vụ y tế bổ sung cho các nhà cung cấp dịch vụ y tế trong chương trình Medi‑Cal.

Những nhà cung cấp dịch vụ y tế được hiểu là các trung tâm y tế cung cấp các dịch vụ y-nha-dược trong chương trình Medi-Cal. 

Mục đích của quy trình IGT là tăng các khoản thanh toán cho các cơ quan quản trị y tế, cho phép họ đền bù đầy đủ hơn trung tâm y tế cung cấp dịch vụ trong chương trình Medi‑Cal, bản báo cáo giải thích.

Từ tài khóa năm 2012–13 đến hết 2021–22, CalOptima đã nhận được $815 triệu trong quỹ IGT, trong đó CalOptima phân phối $582 triệu cho các trung tâm y tế và giữ lại $233 triệu. 

Cho đến gần đây, CalOptima đã giữ lại một tỉ lệ quỹ IGT cao hơn đáng kể so với các cơ quan quản trị y tế khác. 

CalOptima là nơi duy nhất trong số các cơ quan quản trị trên toàn tiểu bang giữ lại số tiền từ quỹ IGT ở mức trung bình gần 30% trong tổng số tiền IGT nhận được từ các năm tài chính 2012–13 đến 2021–22. Các cơ quan quản trị tương tự khác chỉ giữ lại 10% hoặc ít hơn trong khoảng thời gian gần đây, theo báo cáo.

Khác với CalOptima,  các cơ quan quản trị y tế khác chỉ giữ lại một tỉ lệ phần trăm nhỏ hơn trong quỹ IGT để có thể trả thù lao cho các nhà cung cấp và hỗ trợ chương trình Medi‑Cal, vốn là các mục tiêu của IGT.

Kiểm toán viên tiểu bang Grant Parks cũng phát hiện ra rằng qua việc giữ lại những khoản tiền từ ngân khoản liên bang CalOptima vẫn không thực hiện đúng cam kết cải thiện cung cấp dịch vụ chăm sóc y tế cho cư dân Orange County, đặc biệt là người vô gia cư.

Hội Đồng Quản Trị CalOptima cam kết chi $100 triệu từ năm 2020 đến năm 2022 cho các sáng kiến y tế để hỗ trợ những người sống trên đường phố. Tuy nhiên, tính đến Tháng Sáu, 2022, chỉ có $60 triệu được phân bổ cho những nỗ lực đó và trên thực tế, chỉ có $34 triệu thực sự được chi tiêu, theo báo cáo.

Biểu đồ mức thặng dư $1.25 của CalOptima (Hình: Văn Phòng Kiểm Toán California)

3-Việc thuê mướn nhân sự quản trị thiếu minh bạch và bất thường

Bản báo cáo kiểm toán của ông Park nêu bật chuyện CalOptima có tỉ lệ thay đổi nhân sự cấp quản lý cao hơn so với các cơ quan quản trị y tế khác trong việc mướn người vào các vị trí quản trị những năm gần đây. 

Trong mục này, bản báo cáo đưa ra hai điểm chính sau:

-Một cựu thành viên Hội Đồng Quản Trị CalOptima, đồng thời là một nhân viên chính phủ, dường như đã vi phạm luật tiểu bang để giữ chức vụ tổng giám đốc CalOptima tạm thời vào năm 2020.

-CalOptima có tỉ lệ thay đổi nhân sự cấp quản trị cao hơn so với cơ quan quản trị y tế khác và thiếu một văn bản về chính sách tuyển dụng. Hơn nữa, CalOptima cũng không làm các thực hành hay nhất hoặc áp dụng các quy trình tuyển dụng khi thuê ba trong số sáu tổng giám đốc.

Chi tiết

a-Báo cáo kiểm toán cho thấy: Một cựu thành viên hội đồng quản trị của CalOptima, không nêu tên, dường như đã vi phạm luật tiểu bang khi ông ký hợp đồng với CalOptima để giữ chức vụ tổng giám đốc tạm thời trong khi đang giữ một chức vụ trong chính quyền địa phương.

Mục 1090 của Bộ Luật Chính Phủ California nghiêm cấm các giới chức hoặc nhân viên của tiểu bang và địa phương có lợi ích tài chính trong bất kỳ hợp đồng nào do họ thực hiện với tư cách chính thức hoặc bởi bất kỳ hội đồng nào mà họ là thành viên.

Vào Tháng Ba, 2020, tổng giám đốc CalOptima, viết tắt CEO #1, tuyên bố từ chức vào Tháng Năm. Hội Đồng Quản Trị CalOptima chọn một trong số các thành viên để làm tổng giám đốc tạm thời (CEO #2) và ký hợp đồng làm việc với đương sự.

Cơ quan y tế CalOptima. (Hình minh họa: Google Maps)

Theo Mục 1090, đương sự bị cấm thực hiện một bản hợp đồng làm việc, tuy nhiên, hồ sơ cho thấy cố vấn pháp lý của CalOptima vào thời điểm đó đã không báo động về việc vi phạm luật này mà thuận theo ý của hội đồng quản trị, theo báo cáo của ông Park.

Các kiểm toán viên được cố vấn pháp lý hiện tại cho biết rằng chính ông cũng không hiểu vì sao một việc vi phạm pháp luật như vậy lại không được đưa ra trước Hội Đồng Quản Trị.

b-CalOptima có tỉ lệ thay đổi thành phần nhân sự cấp quản trị và không có văn bản minh bạch tiến trình thuê mướn.

Từ năm 2014 đến năm 2022, tỷ lệ thay thế cấp quản lý của CalOptima trung bình là 23% mỗi năm, và tỉ lệ này cao hơn trong những năm gần đây với 31% vào năm 2020 và 50% vào năm 2021, theo đánh giá bản báo cáo kiểm toán.

So với các cơ quan quản trị y tế tương tự, tỉ lệ thay đổi thành phần quản trị chỉ ở mức từ 6% đến 15%.

Với số lượng đáng kể các giám đốc điều hành mới mà CalOptima đã tuyển dụng trong những năm qua, các nhà kiểm toán dự doán rằng CalOptima có một chính sách tuyển dụng được xác định rõ ràng, phù hợp với các phương pháp hay nhất để lựa chọn những ứng viên đủ tiêu chuẩn thông qua quy trình tuyển dụng công bằng và nghiêm ngặt.

“Tuy nhiên, CalOptima không có chính sách minh bạch rõ ràng như vậy,” bản báo cáo nhận định.

Theo trưởng phòng nhân sự của CalOptima cho biết cơ quan này không có một văn bản về chính sách tuyển dụng nhân sự, thậm chí theo hiểu biết tốt nhất của bà trưởng phòng, kể từ khi thành lập, không hề có một văn bản như thế.

Một ví dụ về cách thực hành trong quá trình tuyển dụng mà không thể có được những ứng viên tốt nhất là CalOptima chỉ đưa ra thông cáo mướn người trên trang web trong vòng nhiều nhất là năm ngày. Trong khi đó, các cơ quan của tiểu bang có quy định tối thiểu phải 10 ngày.  

Đương nhiên, khi một thông báo tuyển dụng kéo dài ít nhất 10 ngày sẽ thu hút được nhiều ứng viên hơn, và càng có nhiều người thì cơ hội tìm được người giỏi lớn hơn.

Việc tuyển người vào những vị trí quan trọng được Hội Đồng Quản Trị CalOptima thực hiện một các tùy tiện không theo một quy trình minh bạch.

Theo báo cáo, bà trưởng phòng nhân sự khai hồi Tháng Năm, 2020, Hội Đồng Quản Trị CalOptima thuê một công ty tuyển người vào vị trí tổng giám đốc thực thụ. Tuy nhiên, trên thực tế, công ty này và CalOptima không hề công bố việc tuyển mộ như thế. Đến Tháng Mười Một, Hội Đồng Quản Trị bổ nhiệm CEO #2 từ tạm thời sang qua giữ vị trí thực thụ.

Việc tuỳ tiện này được lập lại vào năm 2021. Hồi Tháng Bảy, 2021, Hội Đồng Quản Trị CalOptima tiếp xúc với một cá nhân có kinh nghiệm điều hành một bệnh viện ở miền Nam California để tư vấn một số vấn đề như tổ chức, tuyển mộ, và đóng góp ý kiến xây dựng. 

Hai tháng sau, Tháng Chín, 2021, Hội Đồng Quản Trị tuyên bố CEO #2 về hưu vào Tháng Mười Một. Rồi bất chợt đến Tháng Mười Một, Hội Đồng Quản Trị CalOptima tuyên bố chọn người mà họ hỏi ý kiến vài tháng trước, như nêu trên, trở thành tổng giám đốc tạm thời, tạm gọi là CEO #3. Đến Tháng Ba, 2022, Hội Đồng Quản Trị tuyên bố CEO # 3 chính thức làm tổng giám đốc luôn, mà không qua một tiến trỉnh tuyển chọn.

Nói về việc này, bà trưởng phòng nhân sự cho biết chủ tịch Hội Đồng Quản Trị CalOptima từng đưa ra thông cáo báo chí về việc thông báo trên toàn quốc về việc tuyển mộ một tổng giám đốc. Nhưng trên thực tế, bà trưởng phòng khai Hội Đồng Quản Trị không hề đề cập đến việc tuyển người với phòng nhân sự và cho đến hiện tại bà vẫn không hề biết vì sao Hội Đồng Quản Trị lại không công bố việc tuyển mộ. (MPL) [đ.d.]

DB Trí Tạ giới thiệu nghị quyết đặt tên ‘Little Saigon Freeway’

SACRAMENTO, California (NV) – Dân Biểu Trí Tạ (Cộng Hòa-Địa Hạt 70) vừa giới thiệu Nghị Quyết ACR 71 đặt tên “Little Saigon Freeway” cho một đoạn xa lộ 405, từ đường Bolsa Chica đến đường Magnolia, thuộc Orange County, hôm Thứ Tư, 3 Tháng Năm, thông cáo báo chí của văn phòng vị dân cử gốc Việt cho biết.

ACR 71 đặt tên đoạn xa lộ 405 với mục đích đánh dấu sự kiện kỷ niệm 35 năm thành lập vùng Little Saigon sắp tới, đồng thời thừa nhận tầm quan trọng về kinh tế và văn hóa của khu vực có cộng đồng người Việt lớn nhất hải ngoại đối với miền Nam California, theo thông cáo.

Bảng đường trên xa lộ 405, Westminster, chỉ lối vào Little Saigon. (Hình: Đỗ Dzũng/Người Việt)

“Tôi từ Việt Nam đến Hoa Kỳ để tìm tự do và thực hiện giấc mơ Mỹ,” ông Trí được thông cáo trích lời nói. “Hàng trăm ngàn đồng hương của tôi cũng đến Califronia để bắt đầu cuộc sống mới và mở doanh nghiệp tại đây. Chúng tôi tự hào với những thành công trong cộng đồng địa phương, đóng góp vào cộng đồng doanh nghiệp năng động này. Vì thế, tôi vinh dự giới thiệu ACR 71.”

Năm 1988, Thống Đốc George Deukmejian thừa nhận tầm quan trọng của Little Saigon như là một trung tâm văn hóa, xã hội, và thương mại chính của miền Nam California.

Sự thừa nhận của thực thể này tại Orange County chính là vùng Little Saigon đầu tiên tại Mỹ và sau đó được nhân rộng ra nhiều nơi.

Hiện nay, trên hai xa lộ 405, đoạn thuộc Westminster, và trên xa lộ 22, đoạn thuộc Garden Grove, đều có bảng hướng dẫn vào vùng Little Saigon, tên là “Little Saigon Next Exit.”

Dân Biểu Trí Tạ đắc cử dân biểu Địa Hạt 70 của California hồi Tháng Mười Một, 2022. Trước đó, ông là thị trưởng và nghị viên Westminster trong nhiều năm.

Địa Hạt 70 bao gồm một phần hoặc toàn bộ các thành phố Fountain Valley, Garden Grove, Huntington Beach, Los Alamitos, Midway City, Rossmoor, Santa Ana, Seal Beach, Stanton, và Westminster. (Đ.D.)

Những xe có ống bô quá ồn có hợp pháp ở California?

QUẬN CAM, California (NV) – Rất nhiều cư dân và người lái xe ở California hết sức khó chịu với những chiếc xe mô tô, xe hơi có tiếng ồn phát ra từ ống bô (ống xả) quá lớn. Đây không chỉ là vấn đề ô nhiễm tiếng ồn, mà còn là vấn đề an toàn giao thông. Nhiều người lớn tuổi, “yếu bóng vía” đã nhiều phen giật bắn mình trong khi đang lái xe vì nghe tiếng nổ bình bịch quá lớn từ ống bô của những chiếc xe chung quanh mình.

Những xe có ống bô quá ồn gây ô nhiễm tiếng ồn, ảnh hưởng đến cư dân và người lái xe. (Hình minh họa: Spencer Platt/Getty Images)

Vấn đề đặt ra là liệu những chiếc xe ồn ào này có lưu hành hợp pháp? Làm sao để giảm tình trạng “tra tấn” bằng tiếng ồn này? Có cách nào tố giác những chiếc xe gây ô nhiễm tiếng ồn này trên đường phố? Trạng mạng luật pháp californiacarlaws.com có cung cấp thông tin về vấn đề này.
Thường thì các nhà sản xuất xe hơi, xe mô tô đều tuân thủ các qui định về tiếng ồn. Hầu hết các hệ thống ống xả do nhà máy lắp đặt ngay cả trên những chiếc xe thể thao mạnh mẽ đều không vượt quá 75 decibel (dB).
Vấn đề là nhiều chủ xe thích “độ xe”, thay đổi ống bô để xe mình có tiếng nổ gây chú ý nhiều hơn! Theo californiacarlaws.com, việc bán và lắp đặt những hệ thống ống xả theo yêu cầu của khách hàng vẫn hợp pháp ở California. Tuy nhiên, chúng không được vượt quá mức độ ồn 95 decibel (dB), khi thử nghiệm theo qui định SAE J1492. Và hệ thống xả mới cũng phải tuân thủ tất cả các luật và quy định về khí thải và an toàn khác.
Để dễ hình dung về độ ồn, có thể lấy một số thí dụ: tiếng thì thầm là khoảng 30 dB, cuộc nói chuyện bình thường khoảng 60 dB, động cơ xe máy khoảng 95 dB, còi của đầu máy xe lửa khoảng 100 dB.
California đã ban hành nhiều dự luật nhằm ngăn chặn những chiếc xe quá ồn ào lưu hành trên đường phố. Vào Tháng Mười 2022, Thống Đốc Gavin Newsom đã ký thành luật AB 2496, do Dân Biểu Cottie Petrie-Norris (Dân Chủ) soạn thảo. Luật này quy định những người lái xe có tiếng ồn vượt quá mức cho phép sẽ bị cảnh sát ghi giấy phạt. Sau đó, họ sẽ phải chứng minh với cảnh sát rằng họ đã sửa chữa trong vòng ba tháng. Nếu không, tiểu bang sẽ có quyền thu hồi giấy phép lưu hành xe của họ.
Trước đây, những người bị phạt chỉ được yêu cầu đem xe đi sửa, nhưng không bắt buộc phải đưa ra bằng chứng cho việc sửa chữa này. Và có nhiều chủ xe vì “quá yêu” tiếng ồn của xe mình, cho nên chỉ đóng phạt mà không muốn đem xe đi sửa!
Đối với những cư dân hay người lái xe phát giác ra những chiếc xe quá ồn ào trên đường phố, có thể gọi cho Đội Thi Hành Pháp Luật Về Tiếng Ồn theo số 213-996-1250.
Nhiều cư dân Quận Cam và Los Angeles đã là nạn nhân của tệ nạn ô nhiễm tiếng ồn xe cộ từ nhiều năm qua. Đặc biệt là các thành phố biển như Laguna Beach, Newport Beach, Huntington Beach… Người dân phàn nàn về những âm thanh lớn từ những chiếc xe, được phóng đại thêm bởi địa hình ven biển, khiến họ mất đi sự yên tĩnh, kích hoạt hệ thống báo động của xe đậu trên lề đường, làm rung cửa kính của những cửa hàng dọc theo tuyến đường ven biển. (HD)

Tesla tăng giá các mẫu xe sau nhiều đợt giảm giá

AUSTIN, Texas (NV) – Với một ông chủ Elon Musk thường xuyên ra những quyết định khác thường, hãng xe điện số một thế giới Tesla liên tục có những thay đổi về chính sách giá từ đầu năm đến nay. Sau nhiều đợt giảm giá chóng mặt, trong những ngày đầu Tháng Năm Tesla đã tuyên bố tăng giá các mẫu xe của mình.
Theo trang tin tức cnbc.com, Tesla tăng giá một mẫu xe trong đầu Tháng Năm tại các thị trường trọng điểm, bao gồm Mỹ, Trung Quốc, Nhật và Canada. Các mẫu xe tăng giá là Model 3 và Model Y.

Tesla tăng giá các mẫu xe trong Tháng Năm sau nhiều đợt giảm giá. (Hình minh họa: Justin Sullivan/Getty Images)

Cụ thể tại Hoa Kỳ, dòng xe Model 3 và Model Y hiện có giá cao hơn $250 so với tháng trước. Model 3 hiện có giá khởi điểm $40,240, trong khi Model Y có giá $47,240.
Tuy nhiên, những người muốn mua xe Tesla chưa phải thực sự lo ngại. Bởi vì bất chấp đợt tăng giá này, giá xe Tesla hiện nay vẫn thấp hơn so với đầu năm, do nhiều đợt giảm giá trên toàn thế giới, với mục đích kích thích nhu cầu.
Giám đốc điều hành Tesla, ông Elon Musk, đã gởi tín hiệu vào Tháng Tư cho đợt tăng giá này, trong một phát biểu liên quan đến vấn đề thu nhập, lợi nhuận của công ty. Theo ông, Tesla sẽ tiếp tục nhắm mục tiêu tăng số lượng xe bán ra, và đặt mục tiêu này quan trọng hơn tỷ suất lợi nhuận cao. Nhưng ông hy vọng công ty theo thời gian sẽ có thể tạo ra lợi nhuận đáng kể thông qua quyền tự chủ.
Việc Tesla phải điều chỉnh giá thường xuyên là để phản ứng với những biến động của thị trường. Từ đầu năm đến nay, nhiều tin tức bất lợi dành cho Tesla, khiến cho công ty phải ra quyết định giảm giá nhiều đợt với hy vọng giữ vững vị thế dẫn đầu. Nhưng sự giảm giá này gây một số lo ngại cho những nhà đầu tư vào Tesla, vì lợi nhuận của công ty có thể sẽ giảm. Và đợt tăng giá bất ngờ này có thể là để trấn an niềm tin của giới đầu tư.
Các nhà sản xuất xe điện khác đang theo dõi chặt chẽ chiến lược định giá của Tesla. Một số nhà phân tích cho rằng Tesla đã gây ra cuộc chiến tranh giá cả với việc giảm giá mạnh từ đầu năm.
Việc giảm giá của Tesla trong năm nay diễn ra trong bối cảnh tình hình kinh tế ở Mỹ và toàn cầu không ổn định. Giới chuyên gia lo ngại rằng viễn cảnh khủng hoảng kinh tế có thể khiến người tiêu dùng cắt giảm các khoản chi tiêu dành cho mua xe.
Ngoài ra, Tesla cũng đang phải đối mặt với sự cạnh tranh ngày càng gay gắt từ các nhà sản xuất xe truyền thống như Ford ở Mỹ, và các công ty xe điện như Nio, Xpeng và BYD (do tỉ phú Warren Buffet hậu thuẫn) ở Trung Quốc. Những nhà sản xuất xe điện của Đại Hàn cũng đang tăng uy tín và thị phần của mình trong thị trường xe điện. (HD)

Xả súng ở bệnh viện Atlanta, 1 người chết, 4 bị thương, nghi can bị bắt

ATLANTA, Georgia (NV) – Một người thiệt mạng và bốn người bị thương trong vụ xả súng tại bệnh viện ở Atlanta, Georgia, trưa Thứ Tư, 3 Tháng Năm, cảnh sát loan báo, theo CNN.

Vụ xả súng xảy ra bên trong bệnh viện Northside Hospital Medical ở khu phố thương mại Midtown, Sở Cảnh Sát Atlanta (APD) cho hay.

Cảnh sát điều tra hiện trường vụ nổ súng tại bệnh viện Northside Hospital Medical ở Atlanta, Georgia. (Hình: Megan Varner/Getty Images)

Nghi can Deion Patterson, 24 tuổi, bị bắt sau gần tám tiếng bị cảnh sát ráo riết truy lùng, APD loan báo tối Thứ Tư.

Anh ta bị bắt trong khu nhà gần sân vận động Truist Park ở Cobb County khoảng 7 giờ 45 phút tối, giờ địa phương, cảnh sát cho CNN hay.

Trước đó, sau khi xả súng, nghi can Patterson cướp xe người khác gần đó tẩu thoát, ông Darin Schierbaum, cảnh sát trưởng APD, cho biết trong buổi họp báo chiều Thứ Tư.

Một phụ nữ 39 tuổi thiệt mạng, theo ông Schierbaum. Tất cả người bị thương đều là phụ nữ, từ 25 tới 71 tuổi.

Cảnh sát được gọi tới bệnh viện này không lâu sau 12 giờ trưa Thứ Tư, ông Schierbaum cho hay. Nghi can xả súng bên trong phòng chờ của bệnh viện, ông cho biết thêm.

Nghi can Patterson từng là lính Tuần Duyên Hoa Kỳ (USCG). Anh này “gia nhập Tuần Duyên Tháng Bảy, 2018 và giải ngũ Tháng Giêng, 2023.”

USCG loan báo họ đang phối hợp “chặt chẽ” với cảnh sát Atlanta và cơ quan công lực khác để điều tra.

“Chúng tôi chia buồn sâu sắc với nạn nhân và gia đình,” USCG cho biết.

Ba nạn nhân được đưa đi bệnh viện Grady Memorial Hospital ở trung tâm Atlanta và hiện vẫn nguy kịch, bệnh viện này thông báo chiều Thứ Tư. Nạn nhân thứ tư ổn định.

Nghi can Deion Patterson. (Hình: Atlanta Police Department)

Vụ xả súng xảy ra khi nghi can Patterson cùng mẹ tới Northside Hospital Medical điều trị bệnh cho nghi can, một nguồn tin cao cấp của APD cho CNN hay.

Mẹ nghi can cho biết nghi can đi điều trị lại sau khi không hài lòng với cách điều trị của Bộ Cựu Chiến Binh, theo nguồn tin này. Trong lúc ở bệnh viện, nghi can trở nên nổi giận và bắt đầu móc súng lục ra bắn nhiều người khác.

Phát ngôn viên APD cũng cho hay nghi vụ xả súng xảy ra khi nghi can đang đi khám bệnh. Cảnh sát từ chối nói nghi can khám bệnh gì, viện dẫn quy định về quyền riêng tư.

Mẹ nghi can không bị thương và hợp tác với cảnh sát, theo APD.

Northside Hospital xác nhận vụ xả súng bên trong bệnh viện của họ ở Midtown, loan báo họ đang hợp tác với cơ quan công lực.

Tính tới Thứ Tư, ít nhất 190 vụ xả súng xảy ra ở Mỹ từ đầu năm nay, theo tổ chức bất vụ lợi Gun Violence Archive. (Th.Long) [kn]

Vợ Việt bị chồng Hòa Lan đâm chết vì ‘nấu cháo điện thoại’

Vợ Việt bị chồng Hòa Lan đâm chết vì ‘nấu cháo điện thoại’
 
Công an Lâm Đồng vừa bắt nghi can Kenter JacoBus Johansen, 63 tuổi, quốc tịch Hòa Lan, sau khi ông này đâm chết vợ, bà Lê Thị Dung, 53 tuổi, chỉ vì bà “nấu cháo điện thoại.”

Chị Đoàn Thị Ngọc Sương

Thai Famous, quán ăn Thái Lan ‘mở cửa khuya’ quen thuộc ở Little Saigon

Thiện Lê/Người Việt

GARDEN GROVE, California (NV) – Món ăn của Thái Lan lúc nào cũng dễ ăn với mùi vị độc đáo nhưng quen thuộc với người Việt Nam và quán Thai Famous ở Garden Grove là một nhà hàng như vậy.

Món cà ri panang của Thai Famous. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)

Đây là một tiệm ăn Thái Lan lâu năm ở Little Saigon, thu hút thực khách đến trong nhiều năm, và là một trong những quán ăn Thái Lan có tên tuổi nhất Orange County với một điểm đặc biệt là mở cửa khuya.

Tôi từng đi qua tiệm ăn này nhiều lần, nhưng chưa bao thử bao giờ, nên quyết định ghé vào sau một lần đi chơi khuya.

Bên trong quán khá rộng rãi và còn có thêm chỗ ngồi ngoài trời, thích hợp cho những thực khách muốn đi đông người.

Bảng hiệu của tiệm. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)

Thực đơn của Thai Famous không có quá nhiều món, nhưng món nào cũng có hình ảnh để thực khách dễ lựa chọn. Nhìn thực đơn một lúc, tôi gọi một phần canh tom kha, một phần cà ri panang, một phần hủ tiếu xào pad see ew, và một phần “heo rừng,” cùng mấy ly trà Thái cho cả nhóm.

Trong khi đợi thức ăn, nhân viên mang trà Thái ra trước. Trà được pha rất ngon, không quá ngọt như nhiều tiệm khác, thơm mùi trà và có thêm vị béo vừa phải từ sữa. Nếu uống hết, nhân viên sẽ rót thêm trà Thái cho khách miễn phí, nên những ai ngại ăn uống đường phải cẩn thận để không uống quá nhiều.

Bên trong tiệm. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)

Món ăn được dọn ra đầu tiên là canh tom kha, và tôi chọn thịt gà cho món canh này. Canh được dọn ra trong nồi lẩu có ống khói ở giữa của Thái Lan. Canh được nấu từ nước cốt dừa, chanh, sả, củ riềng và ớt, ăn với thịt gà và nấm. Nước canh đậm mùi vị chua cay đặc trưng của ẩm thực Thái Lan, có vị béo của nước cốt dừa, cùng mùi thơm của củ riềng và sả. Những mùi vị đó thấm hết vào thịt gà và nấm, ngon khó chê được. Nước canh đậm đà ăn với cơm rất ngon.

Tiếp theo một món rất quen thuộc tại các tiệm ăn Thái Lan là hủ tiếu xào pad see ew. Món này có hủ tiếu được xào với dầu hào, xì dầu, có thịt bò, trứng và broccoli. Bình thường món hủ tiếu này được xào với cải làn, nhưng thay thế bằng broccoli không sao vì có mùi vị khá giống nhau.

Canh tom kha với thịt gà và nấm. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)

Khác với nhiều món Thái khác, pad see ew không hề có vị chua hay vị cay quen thuộc vì là món của người Hoa. Hủ tiếu mềm mại, hơi dẻo, được xào rất thơm, thấm hết mùi vị của xì dầu với dầu hào. Thịt bò hơi dai và những miếng broccoli giòn cũng thấm hết mùi vị rất dễ ăn.

Khi đến tiệm ăn Thái Lan, tôi lúc nào cũng phải gọi cà ri, và cà ri panang là một món phải gọi để biết tiệm đó ngon dở ra sao. Đây là món cà ri được làm từ các nguyên liệu quen thuộc như lá chanh, sả, ớt, củ riềng và tỏi, thêm vào đó là đậu phộng, có thể là bơ đậu phộng hoặc đậu phộng xay nhuyễn. Các loại cà ri khác được nấu có nhiều nước, nhưng panang thì đặc và khô hơn bình thường nên mùi vị đậm đà hơn.

Hủ tiếu xào pad see ew. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)

Cà ri cay thơm vừa phải, đậm vị béo nồng của đậu phộng và có thêm chút vị ngọt rất ngon. Món này chỉ cần thêm chút nước mắm cho có thêm vị mặn và thêm chút ớt tươi bằm vào là ngon tuyệt vời. Tuy có hai nguyên liệu ăn kèm không phải chính gốc Thái Lan là broccoli và cà rốt hấp, nhưng hai loại rau đó có vị ngọt tự nhiên, giúp cân bằng vị cay thơm và vị béo từ đậu phộng trong cà ri. Ăn cà ri thì lúc nào cũng phải có cơm, và món cà ri panang này chắc chắn sẽ làm thực khách muốn ăn thêm nhiều cơm hơn.

Cuối cùng là món “heo rừng,” có thịt heo được xào với bột cà ri đỏ, ớt chuông, tiêu xanh và lá húng quế. Thịt heo thấm vị béo và vị cay thơm của cà ri, có thêm vị ngọt của ớt chuông, vị cay nhẹ của tiêu xanh và mùi thơm nồng nàn của lá húng quế.

Món “heo rừng” của Thai Famous. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)

Món “heo rừng” này cũng là một loại cà ri nên chắc chắn ăn rất hợp với cơm để không thể phí từng giọt nước xốt.

Khi thấy thực khách ăn hết các món mặn, nhân viên của Thai Famous thường mang món tráng miệng miễn phí ra. Đó là món kem chiên với nước cốt dừa, có viên kem lớn được nhúng bột rồi chiên giòn, có lớp vỏ ấm, nhưng kem bên trong vẫn còn mát lạnh. Lớp vỏ thơm giòn, còn kem bên trong thì ngọt ngào, mát lạnh và ăn với nước cốt dừa thơm béo rất ngon. Sau khi ăn những món chua cay và mặn mà, không có gì qua được vị ngọt và độ lạnh của kem.

Món tráng miệng kem chiên. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)

Thai Famous vừa có thức ăn ngon, vừa biết cách tiếp đãi khách bằng thức uống và món tráng miệng. Giá cả cũng vừa phải, khoảng $16 một phần ăn lớn. Vì vậy, đây là một quán ăn Thái Lan lâu năm đáng ghé thử ở Little Saigon.

Thai Famous tọa lạc tại địa chỉ 11891 S. Euclid St., Garden Grove, CA 92840.

—-
Liên lạc tác giả: [email protected]

Bà Maria Đỗ Xuân Hương

7

Ông Nguyễn Thúc Hùng

Nga cáo buộc Ukraine âm mưu ám sát Putin bằng ‘drone’

MOSCOW, Nga (NV) – Nga cáo buộc Ukraine âm mưu ám sát Tổng Thống Vladimir Putin bằng cách dùng “drone” (máy bay điều khiển từ xa) tấn công dinh thự của ông trong điện Kremlin ở Moscow hôm Thứ Tư, 3 Tháng Năm, theo BBC.

Quân đội Nga vô hiệu hóa và làm rớt hai chiếc “drone” trong đêm, văn phòng Tổng Thống Putin loan báo. Ông Putin không có mặt trong dinh thự lúc đó, phát ngôn viên của ông cho hay.

Ông Vladimir Putin, tổng thống Nga. (Hình minh họa: Gavrill Grigorov/SPUTNIK/AFP via Getty Images)

Video chưa kiểm chứng trên mạng xã hội dường như cho thấy một vật thể bay trên điện Kremlin trước khi xảy ra vụ nổ nhỏ.

Ukraine bác bỏ cáo buộc của Nga.

Phát ngôn viên ông Volodymyr Zelensky, tổng thống Ukraine, tuyên bố nước này đang bận giải phóng lãnh thổ bị Nga chiếm trong hơn một năm xâm lược.

Một giới chức Ukraine khác cho BBC hay vụ cáo buộc này cho thấy có lẽ Nga “đang chuẩn bị tấn công khủng bố lớn” ở Ukraine.

Hai quốc gia này thường xuyên cáo buộc qua lại kể từ khi Nga bắt đầu xâm lược Ukraine hồi Tháng Hai năm ngoái.

Nga cho hay hai chiếc “drone” tấn công điện Kremlin bị vô hiệu hóa bằng radar điện tử.

“Tối qua, chính quyền Kiev âm mưu tấn công dinh tổng thống Nga trong điện Kremlin bằng máy bay điều khiển từ xa,” văn phòng ông Putin ra thông báo cho biết.

Văn phòng này nói họ coi đây là “âm mưu khủng bố và ám sát tổng thống,” và Nga “có quyền trả đũa ở bất kỳ nơi nào và lúc nào cần thiết.”

Tổng Thống Putin được bảo vệ vô vùng kỹ lưỡng nên phóng viên BBC ở Nga – ông Steve Rosenberg – cho hay ông ngạc nhiên vì “drone” lọt vô được gần điện Kremlin.

Ông Putin bình yên vô sự và vẫn làm việc bình thường, văn phòng của ông loan báo. Lúc sự việc xảy ra, ông đang ở Novo Ogaryovo bên ngoài Moscow, họ cho biết.

Mảnh vỡ từ hai chiếc “drone” rớt xuống khuôn viên điện Kremlin nhưng không ai bị thương và không tòa nhà nào bị hư hại, theo văn phòng ông Putin.

Vụ này xảy ra chỉ vài ngày trước lễ duyệt binh của Nga mừng chiến thắng phát xít Đức ngày 9 Tháng Năm. Nhiều chính khách ngoại quốc dự trù tới dự buổi lễ.

Lễ duyệt binh sẽ diễn ra đúng kế hoạch, báo chí Nga đưa tin, dẫn lời điện Kremlin. (Th.Long) [kn]

2 ông cãi nhau tại trạm sạc Tesla ở Colorado, 1 người bị bắn chết

EDGEWATER, Colorado (NV) – Một người đàn ông bị bắn chết trong lúc cãi nhau với người khác tại trạm sạc xe hơi điện Tesla ở Colorado sáng Thứ Tư, 3 Tháng Năm, cảnh sát loan báo, theo ABC News.

Vụ nổ súng xảy ra khoảng 9 giờ rưỡi sáng tại trạm sạc Tesla trong bãi đậu xe ở Edgewater, thành phố nhỏ phía Tây Denver, Sở Cảnh Sát Jefferson County (JCSO) cho hay.

Nghi can chưa bị truy tố. (Hình minh họa: Jefferson County Sheriff’s Office)

Hai người đàn ông “cãi nhau” và một trong hai nổ súng, JCSO cho biết.

Nạn nhân bị thương nặng, được đưa đi bệnh viện và qua đời sau đó không lâu, theo JCSO.

Ban đầu, nghi can tẩu thoát khỏi hiện trường nhưng sau đó gọi 911 báo cáo ông dính líu tới một vụ nổ súng, bà Jenny Fulton, phát ngôn viên JCSO, cho hay. Nghi can bị bắt tại nhà riêng ở Denver và đang bị cảnh sát Edgewater thẩm vấn, bà Fulton thêm.

Bà Fulton nói cảnh sát chưa biết hai người này lái xe gì cũng như tình huống dẫn tới vụ nổ súng.

“Theo tôi biết, có cãi nhau tại trạm sạc Tesla ở bãi đậu xe và có lẽ đó là nguyên nhân dẫn tới nổ súng. Đáng tiếc, vụ này là án mạng,” bà Fulton nói với đài truyền hình địa phương KMGH.

Nghi can chưa bị truy tố. Cảnh sát chưa công bố danh tánh nghi can cũng như nạn nhân.

Vụ nổ súng xảy ra trong khu thương xá. Không có mối nguy hiểm nào cho công chúng, Sở Cảnh Sát EdgeWater xác nhận. (Th.Long) [kn]

Cấm Tiktok ở Mỹ gây nhiều tranh cãi về an ninh và nhân quyền

Thiện Lê/Người Việt

LOS ANGELES, California (NV) – Một vấn đề đang được thảo luận nhiều trong thời gian gần đây là Hoa Kỳ muốn cấm mạng xã hội TikTok, và đây cũng là chủ đề của buổi hội thảo do Dịch Vụ Truyền Thông Thiểu Số (EMS) tổ chức hôm Thứ Sáu, 14 Tháng Tư.

150 triệu người Mỹ thường xuyên sử dụng TikTok. (Hình minh họa: Bo Amstrup/Ritzau Scanpix/AFP via Getty Images)

Hiện nay, có đến 150 triệu người Mỹ thường xuyên vào TikTok để xem các đoạn video ngắn có các điệu nhảy, về thú nuôi, về những trò mạo hiểm và nhiều lĩnh vực khác.

Nhiều công ty, doanh nghiệp lớn và các cơ quan truyền thông cũng sử dụng mạng xã hội này để tiếp xúc với khán giả trẻ tuổi. Một báo cáo mới của trung tâm nghiên cứu Pew cho thấy 25% những người trẻ tuổi sử dụng TikTok coi trang mạng xã hội này là nguồn tin tức duy nhất.

Tuy là một thứ giải trí cho giới trẻ, nhưng TikTok đang gây ra nhiều tranh cãi về sự bảo mật thông tin vì có chủ nhân là công ty ByteDance ở Bắc Kinh, Trung Quốc.

Các diễn giả dự hội thảo của EMS nói về dự luật để cấm TikTok ở Hoa Kỳ, cũng như thảo luận liệu quyết định đó có ảnh hưởng đến quyền tự do ngôn luận và có liên quan đến những suy nghĩ chống Trung Quốc hay không.

Diễn giả đầu tiên là Thượng Nghị Sĩ Mark Warner (Dân Chủ – Virginia), đồng tác giả của dự luật RESTRICT có mục đích cho phép chính phủ Hoa Kỳ cấm mọi “app” có thể gây nguy hiểm cho quốc phòng.

Từ trái: Thượng Nghị Sĩ Mark Warner, ông John Yang và bà Kate Ruane. (Hình: Chụp từ màn hình Zoom)

Ông cho hay chính phủ đang rất dè chừng không chỉ với TikTok, mà còn với YouTube và nhiều mạng xã hội khác để bảo vệ thông tin cá nhân của người Mỹ, bảo vệ quyền tự do ngôn luận và bảo vệ trẻ em khi vào các trang web.

Dưới sự điều khiển của chính quyền Trung Quốc, TikTok có thể lấy nhiều thông tin của người Mỹ và hiện nay chính phủ Hoa Kỳ chưa có biện pháp để đối phó với các công nghệ của nước ngoài. Thượng Nghị Sĩ Warner cho biết những quốc gia đáng dè chừng là Trung Quốc, Nga và Bắc Hàn.

Với 150 triệu người Mỹ thường xuyên sử dụng, nhất là trẻ em trong các cộng đồng thiểu số, ông Warner cho hay TikTok là một mối nguy hiểm đối với quốc phòng vì biết người sử dụng muốn xem gì rõ hơn chính bản thân họ, lấy thông tin cá nhân của họ rồi lưu trữ ở nước ngoài, và có thể dẫn đến nhiều chuyện không hay.

Ngoài lấy thông tin của người sử dụng, TikTok còn là một dụng cụ để tuyên truyền nhiều nguồn suy nghĩ vì đó là nguồn tin tức duy nhất của rất nhiều người trẻ tuổi.

Ông Warner cho biết Trung Quốc hay các chính phủ ngoại quốc khác có thể tuyên truyền những suy nghĩ ủng hộ đảng Cộng Sản, ủng hộ việc chiếm Đài Loan và ủng hộ Tổng Thống Vladimir Putin trong cuộc chiến xâm lược Ukraine.

Hiện nay, nhiều quốc gia đã xóa TikTok khỏi các thiết bị điện tử của chính phủ như Canada, Anh Quốc, Khối Liên Minh Âu Châu, và Ấn Độ còn cấm sử dụng TikTok trên điện thoại của công ty.

Thượng nghị sĩ còn nói nhiều ký giả không dám sử dụng TikTok vì bị chính phủ Trung Quốc theo dõi, tuy đó là một cách để thu hút khán giả trẻ.

Ông Shou Zi Chew, tổng giám đốc TikTok. (Hình: Chip Somodevilla/Getty Images)

Ngoài ra, nhiều người đang sử dụng khả năng sáng tạo để kiếm tiền trên TikTok, và ông Warner cho hay không muốn làm mất đi điều đó, sẽ có những cách để chuyển qua một mạng xã hội khác.

Ông cho rằng nếu có nhu cầu trên thị trường, TikTok sẽ dễ dàng được thay thế bằng một sản phẩm khác, giúp nhiều người kiếm tiền qua những video trên mạng xã hội.

Diễn giả thứ hai là ông John Yang, tổng giám đốc tổ chức pháp lý Asian Americans Advancing Justice.

Ông cho biết quan hệ giữa Mỹ và Trung Quốc đang căng thẳng, và chính phủ Hoa Kỳ cần chỉ trích Trung Quốc về nhiều vấn đề quan trọng như nhân quyền, nhưng phải nhìn vào nhiều khía cạnh khi muốn cấm TikTok.

Nếu làm không đúng cách, chính phủ sẽ bị chỉ trích như những cách đối xử với người Á Châu không hay từng xảy ra trong lịch sử như nhốt người Nhật vào trại trong thời Đệ Nhị Thế Chiến, kỳ thị người Sikh sau vụ khủng bố 9/11.

Ông Yang còn nói về việc nhắm vào đả kích ông Shou Zi Chew, tổng giám đốc TikTok, và nhiều người coi ông là đại sứ của chính phủ Trung Quốc.

Tại phiên tòa về việc cấm TikTok, nhiều người trong Quốc Hội Mỹ chỉ muốn bày tỏ quan điểm chính trị muốn gây khó khăn cho Trung Quốc, không hiểu biết gì về an ninh và ngôn ngữ thuật toán. Ông cho rằng họ muốn lấy điểm và gây sự chú ý trên truyền thông.

Nhiều người đang phản đối việc cấm TikTok. (Hình: Alex Wong/Getty Images)

Về việc cấm TikTok, ông đồng ý với nhiều quan điểm của Thượng Nghị Sĩ Warmer, nhưng Hoa Kỳ nên cẩn thận vì có thể gây ra nhiều nguy hiểm như tình trạng thù ghét người Á Châu và nên nghĩ cách tăng cường an ninh quốc gia.

Diễn giả cuối cùng là bà Kate Ruane, giám đốc các chương trình tự do ngôn luận của PEN America.

Bà cho biết đang có rất nhiều người phản đối việc cấm TikTok, và PEN America cùng 16 tổ chức khác gửi một lá thư đến Quốc Hội về vấn đề này. Lý do là vì nhiều người sử dụng TikTok làm nguồn tin tức duy nhất về nhiều thứ đang xảy ra như Ukraine.

Bà còn nói chính phủ phải tìm những cách chính xác nhất để cấm TikTok, nhưng sẽ tốn rất nhiều thời gian để cấm rồi xây dựng lại.

Ngoài ra, bà còn bày tỏ sự bất mãn với việc Hoa Kỳ từng lên án việc cấm các cơ truyền thông hay mạng xã hội ở nước khác, nhưng bây giờ lại muốn cấm TikTok. [kn]

—–

Liên lạc tác giả: [email protected]

LeBron James và Steph Curry so tài khi Lakers gặp Warriors

LOS ANGELES, California (NV) – Sau khi LeBron James và Los Angeles Lakers đánh bại Memphis Grizzlies 4-2 và Steph Curry và Golden State Warriors đánh bại Sacramento Kings của vòng đầu vòng loại trực tiếp (playoffs), CNN Sports ngày 2 Tháng Năm đã đăng bài so sánh về hai ngôi sao bóng rổ kỳ phùng địch thủ này.

Điều thú vị là cả hai cầu thủ được cho là “vĩ đại” nhất của NBA hiện nay đều sinh ra tại trung tâm y tế đa khoa Akron, Ohio.

Stephen Curry (trái) của Golden State Warriors tìm cách đi bóng qua LeBron James của Los Angeles Lakers trong một trận đấu ngày 5 Tháng Ba, 2022. Hai siêu sao này sẽ tái đấu trong vòng bán kết NBA năm nay. (Hình minh họa: Harry How/Getty Images)

LeBron James chào đời tại trung tâm này ngày 30 Tháng Mười Hai, 1984. Bốn năm sau Stephen Curry cũng ra đời tại đây.

Kể từ ngày đó, cuộc hành trình của hai trong số những cầu thủ vĩ đại nhất mọi thời đại của bóng rổ mãi mãi gắn bó với nhau. Giờ đây, trận đấu thống trị môn bóng rổ vào cuối những năm 2010 đã trở lại trong năm nay, khi hai kỳ phùng địch thủ này này gặp nhau ở trận bán kết Western Conference.

Hành trình tiến vào vòng bán kết của hai đội 

LeBron James và Los Angeles Lakers đã hạ gục Memphis Grizzlies 4-2 ở vòng mở màn của vòng playoffs.

Các trận đấu cho thấy kinh nghiệm của đội Lakers vượt trội hẳn đội Grizzlies non trẻ và thiếu sự sắc sảo.

Trong một trận chiến khác giữa đội già dặn kinh nghiệm và đội trẻ thiếu kinh nghiệm, Golden State Warriors đánh bại Sacramento Kings trong một loạt bảy trận đầy phấn khích.

Hai kỳ phùng địch thủ LeBron James (trái) và Stephen Curry, ra đời cùng bệnh viện, cách nhau bốn năm, đều là hai cầu thủ ngôi sao của NBA hiện nay. (Hình: Ezra Shaw/Getty Images)

Trên bước hành trình tiến tới, cả Curry và James đều phá kỷ lục để thực hiện cuộc chạm trán được nhắc đến nhiều nhất trong vòng playoffs của NBA năm 2023.

Klay Thompson, cầu thủ ném bóng vào rổ được ví như tay súng thiện xạ của Golden State, cho biết anh đã “chờ đợi điều này trong 12 năm” khi đấu với các cầu thủ cũ của đội do cha mình làm chủ, và đồng đội Draymond Green cũng nói với các phóng viên về James khi đối đầu với đội Warriors.

“Loạt trận đấu với Lakers này sẽ rất hào hứng vì có Steph, Bron, hai kỳ phùng địch thủ tái xuất hiện,” Draymond Green nói. “Đừng vội. Chúng ta sẽ bị cuốn vào những gì sẽ xảy ra tiếp theo mà hiện tại chúng ta không biết.”

Sau nhiều năm kinh nghiệm đối đầu với Warriors, James biết Lakers phải làm chủ tình hình trong trận đấu của họ.

“Bạn không thể phạm sai lầm. Bạn không thể. Bạn không thể phạm sai lầm, vì họ sẽ bắt bạn phải trả giá. Nó thực sự đơn giản. Một số đội mà tôi đã chơi trong sự nghiệp của mình đã có quan niệm đó đối với bạn và họ là một trong số họ,” LeBron Jame, cầu thủ từng 19 lần tham dự trận All-Star cho biết, theo LA Times. (KV) [đ.d.]

CAF lên án hành vi của người hâm mộ sau cái chết của một cổ động viên

GIZA, Ai Cập (NV) – Liên Đoàn Bóng Đá Châu Phi (CAF) “lên án mạnh mẽ” hành vi của những người hâm mộ bóng đá tại hai trận đấu của Giải Vô Địch Bóng Đá Câu Lạc Bộ Châu Phi (CAF Champions League) ở Tunisia và Morocco vào Thứ Bảy vừa qua và có liên quan đến cái chết của một cổ động viên, theo CNN Sports hôm Thứ Hai, 1 Tháng Năm.

Theo Raja AC, một trong những câu lạc bộ có liên quan, một cổ động viên của đội đã chết trước trận đấu.

Cảnh sát giải tán đám đông bạo động trên khán đài trong trận đấu giữa Raja AC và Al-Ahly ở Casablanca, Maroc, hôm 29 Tháng Tư. (Hình: Fadel Senna/AFP via Getty Images)

Các trận đấu liên quan là Raja AC đấu với Al-Ahly ở Casablanca, Maroc, và Esperance Sportive de Tunis đấu với JS Kabylie ở Tunis, Tunisia.

“Ông Aziz El-Badrawi, chủ tịch câu lạc bộ thể thao al-Raja, nhân danh ông và thay mặt mọi người trong câu lạc bộ, gửi lời chia buồn sâu sắc nhất tới gia đình của Noura, một cổ động viên của câu lạc bộ Raja, người đã qua đời trước trận đấu của đội chúng tôi với đội Ai Cập al-Ahly,” theo tuyên bố được đăng trên phương tiện truyền thông xã hội của câu lạc bộ.

Thông báo cho biết tiếp: “Chủ tịch của Raja và tất cả thành viên của câu lạc bộ bày tỏ nỗi buồn sâu sắc nhất trước sự ra đi của một thành viên trong gia đình Raja và chỉ có thể khiêm nhường giơ tay cầu nguyện với Đức Chúa Toàn Năng xin ngài ban cho người phụ nữ đã qua đời ấy lòng thương xót của ngài và cho cô ấy lên Thiên Đàng và ban cho gia đình cô ấy kiên nhẫn và thanh thản. Chúng ta thuộc về Chúa và chúng ta sẽ trở về với ngài.”

Cảnh sát đẩy lùi cổ động viên bạo động sau trận đấu giữa Esperance Sportive de Tunis và JS Kabylie ở Tunis, Tunisia, hôm 29 Tháng Tư. (Hình: Fethi Belaid/AFP via Getty Images)

Ông Veron Mosengo-Omba, tổng thư ký CAF, cho biết trong một tuyên bố: “Những cảnh tượng ở Tunis và Casablanca là không thể chấp nhận được và chúng tôi không thể dung thứ điều này trong bóng đá. Chúng tôi lên án mạnh mẽ nhất những hành động ngang ngược của một số người ủng hộ. CAF sẽ bàn giao vấn đề cho cơ quan tư pháp của chúng tôi để điều tra thêm.”

Đoạn phim trên mạng xã hội từ trận đấu của Raja AC cho thấy những người ủng hộ chen chúc nhau bên ngoài sân để cố gắng vào cổng sân vận động.

Các bài đăng trên mạng xã hội về trận đấu của Esperance cho thấy một đám cháy trên sân và sự gián đoạn của người hâm mộ khiến các cầu thủ phải cố gắng làm dịu tình hình, trong khi lực lượng an ninh đứng trên sân với các thiết bị chống bạo động. (KV) [đ.d.]

Mỹ chuẩn thuận vaccine đầu tiên ngừa RSV

WASHINGTON, DC (NV) – Cơ Quan An Toàn Thực Phẩm và Dược Phẩm (FDA) hôm Thứ Tư, 3 Tháng Năm, chuẩn thuận vaccine đầu tiên ngừa RSV (virus hợp bào hô hấp) ở Mỹ, theo ABC News.

FDA chuẩn thuận vaccine tên Arexvy của hãng dược GSK sau hàng chục năm khoa học gia cố gắng bào chế vaccine ngừa RSV và nhiều lần thất bại. Hai hãng dược của Mỹ, Pfizer và Moderna, cũng đang bào chế vaccine tương tự ngừa RSV.

Mô phỏng RSV. (Hình minh họa: National Institute of Health)

“Arexvy được chuẩn thuận để ngừa bệnh đường hô hấp dưới do RSV gây ra cho người 60 tuổi trở lên,” FDA ra thông báo cho hay hôm Thứ Tư.

Trung Tâm Phòng Ngừa Dịch Bệnh (CDC) vẫn cần cân nhắc đưa ra khuyến cáo cụ thể, dự trù vào Tháng Sáu.

GSK dự đoán họ có đủ vaccine Arexvy để đáp ứng kịp thời nhu cầu cho mùa bệnh hô hấp vào mùa Thu và mùa Đông tới. Hãng dược của Anh này tuyên bố họ đang có “hàng triệu liều sẵn sàng giao.”

RSV là loại nhiễm trùng gây bệnh nhẹ cho hầu hết mọi người, nhưng có thể nguy hiểm cho người cao niên và trẻ em. RSV là nguyên nhân phổ biến gây bệnh đường hô hấp dưới (LRTD), căn bệnh ảnh hưởng tới phổi và có thể làm viêm phổi và viêm tiểu phế quản (bronchiolotis) nguy hiểm tính mạng, theo FDA.

Mỗi năm, Mỹ có khoảng 60,000 tới 120,000 người cao niên vô bệnh viện do RSV.

RSV lây lan theo mùa, thường bắt đầu vào mùa Thu và lên cao điểm vào mùa Đông. Nhiều hãng dược cũng đang nghiên cứu bào chế vaccine RSV cho trẻ em. (Th.Long) [kn]

Fed tăng lãi suất lần thứ 10 liên tiếp, có thể là lần cuối lúc này

WASHINGTON, DC (NV) – Ngân Hàng Trung Ương Mỹ (Fed) hôm Thứ Tư, 3 Tháng Năm, quyết định tăng lãi suất lần thứ 10 liên tiếp và tỏ ý cho biết đây là lần cuối cùng trong đợt tăng lãi suất kéo dài hơn một năm nay, theo CNBC.

Đúng như thị trường tài chính dự đoán, Fed tăng lãi suất căn bản thêm 0.25 điểm, lên mức 5%-5.25%, cao nhất từ Tháng Tám, 2007 tới nay. Lãi suất căn bản của Fed ảnh hưởng tới tiền lời thẻ tín dụng, tiền vay mua nhà, xe hơi và những khoản vay khác.

Thị Trường Chứng Khoáng New York ở New York City hôm Thứ Tư, 3 Tháng Năm. (Hình minh họa: Spencer Platt/Getty Images)

Tuy nhiên, thị trường tài chính quan tâm nhiều hơn tới việc Fed dừng tăng lãi suất ở mức này hay chưa, đặc biệt giữa lúc người ta vẫn còn lo ngại về tăng trưởng kinh tế Mỹ cũng như cuộc khủng hoảng ngân hàng làm chao đảo Wall Street thời gian qua.

Chứng khoán tăng giá nhẹ, còn lợi suất trái phiếu chính phủ hầu như giảm ngay sau khi Fed loan báo tăng lãi suất hôm Thứ Tư, nhưng chứng khoán khó nhọc giữ giá tăng.

Trong buổi họp báo hôm Thứ Tư, ông Jerome Powell, chủ tịch Fed, cho hay “hôm nay, chúng tôi chưa quyết định dừng,” nhưng cách dùng từ ngữ trong thông báo của Fed về chính sách tiền tệ trong tương lai cho thấy Fed sẽ ngưng tăng lãi suất vào lúc này để đánh giá hoạt động kinh tế, lạm phát, tăng trưởng kinh tế và tài chính. (Th.Long) [kn]

Tin mới cập nhật