ĐẮK LẮK, Việt Nam (NV) – Mười ngày sau đêm thủy điện xả lũ chết nhiều người, ông Phạm Minh Chính, thủ tướng Việt Nam, được ghi nhận là quan chức “tứ trụ” đầu tiên đến thăm người dân vùng lũ ở Phú Yên trước đây, nay thuộc Đắk Lắk.
Theo loạt hình do báo Lao Động và Đắk Lắk đăng tải hôm 29 Tháng Mười Một, ông Chính dẫn theo một đoàn phóng viên hùng hậu của các đài truyền hình và báo chí.
Nhóm phóng viên theo sát ông Chính, lăm lăm máy ảnh chụp hình ông tạo dáng với hai bé trai ở vùng lũ.
Ông Phạm Minh Chính, thủ tướng Việt Nam, ôm hai đứa bé để đông đảo phóng viên chụp hình tuyên truyền. (Hình: Đắk Lắk)
Báo Đắk Lắk dẫn lời ông Chính nói với người dân xã Tây Hòa: “Chúng tôi muốn biết bà con cần gì, chỗ ở hiện nay ra sao, cái ăn cái mặc thế nào, tư liệu sản xuất thiếu thốn gì, giống cây trồng cần bổ sung thế nào, các cháu học hành ra sao, cơ sở y tế có đáp ứng được nhu cầu khám chữa bệnh trong giai đoạn này không…”
Chưa rõ vì sao ông Chính không cho thuộc cấp và cán bộ địa phương khảo sát nhu cầu của người dân vùng lũ mà phải tới tận nơi đặt các câu hỏi nêu trên.
Ông Chính nói thêm: “Bây giờ bà con phải đoàn kết, thống nhất, giúp đỡ lẫn nhau vượt qua khó khăn này. Ai có điều kiện tốt hơn thì hỗ trợ người khó khăn hơn. Hộ có chỗ ở ổn định thì giúp đỡ hộ chưa có nơi trú ngụ…”
Ngay sau lúc thủy điện Sông Ba Hạ xả lũ kỷ lục vào đêm 19 Tháng Mười Một, không có bất kỳ quan chức “tứ trụ” nào đến thăm dân.
Thời điểm đó, ông Phạm Minh Chính đang tham dự Hội Nghị Thượng Đỉnh G20 tại Nam Phi.
Ông Trần Thanh Mẫn đang điều hành các phiên họp Quốc Hội Việt Nam, trong lúc ông Tô Lâm được cho là đi dự sinh nhật ông Nguyễn Tấn Dũng, cựu thủ tướng, ở Cà Mau và ghé đặc khu Phú Quốc tạo dáng chụp hình với cây vú sữa cổ thụ.
Ông Lương Cường, chủ tịch nước không rõ bận việc gì trong những ngày đó.
Do vậy, người ta chỉ thấy ông Nguyễn Hòa Bình, phó thủ tướng thường trực và ông Phan Văn Giang ghé thăm dân Phú Yên trong hai chuyến đi riêng biệt.
Nhóm phóng viên đông đảo chụp hình ông Phạm Minh Chính và người dân vùng lũ ở Phú Yên trước đây, nay thuộc Đắk Lắk. (Hình: Chính Phủ)
Theo báo VnExpress, trong đợt mưa lũ đổ xuống Nam Trung Bộ từ hôm 15 đến 21 Tháng Mười Một, tỉnh Phú Yên cũ là nơi thiệt hại nặng nhất với 63 người thiệt mạng, chiếm 70% số người chết của cả nước. Riêng rốn lũ Hòa Thịnh bị nhấn chìm sâu 3-5 mét, cướp đi sinh mạng 25 người. Đó là những con số được đăng trên báo chí trong nước.
Tuy vậy, nhiều ý kiến của người dân địa phương trên mạng xã hội cho rằng con số người chết thực tế “gấp đôi, gấp ba” con số mà nhà cầm quyền công bố.
Công An Đắk Lắk sau đó đã triệu tập, phạt vạ hàng chục người vì họ đưa tin về số người chết do thủy điện xả lũ “gây hoang mang dư luận.” (N.H.K) [dtr]
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Cả trăm người mua vàng online với tiệm vàng Kim Nguyên Bảo ở Sài Gòn “đứng ngồi không yên” khi chủ tiệm bỗng dưng “mất tích” và được cho là “đã đi ngoại quốc.”
Tiệm vàng này mua quảng cáo trên Facebook, phát “livestream” hướng dẫn mua vàng qua ứng dụng “Messenger” và nhận vàng tại tiệm.
Tiệm vàng Kim Nguyên Bảo nằm trên đường Cách Mạng Tháng Tám, Sài Gòn. (Hình: Người Lao Động)
Theo báo Người Lao Động hôm 28 Tháng Mười Một, một số người ở cạnh tiệm vàng Kim Nguyên Bảo cho biết từ khoảng hơn một tuần nay, tiệm vàng đóng cửa, trả mặt bằng nhưng vẫn còn treo bảng hiệu tại địa chỉ 343 Cách Mạng Tháng Tám, phường Hòa Hưng.
Chủ một cửa hàng kế bên, được dẫn lời: “Tiệm vàng này kinh doanh khoảng một năm nay nhưng đóng cửa từ hơn một tuần tới giờ không rõ lý do. Một số khách hàng tới tìm, hỏi thăm việc mua bán vàng nhưng không có ai mở cửa, cũng không có [nhân viên] bảo vệ.”
Địa chỉ 343 Cách Mạng Tháng Tám đang được rao “cho thuê nhà nguyên căn.”
Phóng viên báo Người Lao Động gọi cho số điện thoại trên mẩu rao cho thuê nhà thì được biết, tiệm vàng Kim Nguyên Bảo đã trả mặt bằng trước thời hạn hai tháng theo hợp đồng thuê và “mặt bằng đang trống và sẵn sàng cho thuê.”
Một nhóm người mua vàng online của tiệm, nộp đơn tố cáo đến Công An TP.HCM sau khi họ đã chuyển khoản mua vàng online nhưng không thể liên hệ để nhận vàng.
Ứng dụng (app) mua bán vàng của tiệm vàng Kim Nguyên Bảo. (Hình: Chụp qua màn hình)
Ông TMH, 30 tuổi, ở phường Hòa Hưng, Sài Gòn, cho biết ông mua vàng tại tiệm này và được hẹn giao vàng sau hai đến ba ngày.
Tuy nhiên, khi đến nhận vàng theo lịch hẹn thì ông H. được nhân viên thông báo chủ đi ngoại quốc, không thể liên lạc.
Vụ chủ tiệm vàng Kim Nguyên Bảo “mất tích” diễn ra trong lúc giá vàng miếng SJC bán ra lên mức 155 triệu đồng ($5,879) mỗi lượng, tức tăng thêm 5 triệu đồng ($189) chỉ sau một tuần.
Liên quan vụ này, báo Dân Trí cho biết, tiệm vàng Kim Nguyên Bảo Jewelry thuộc công ty Hà Tích Thủy do bà NTTL đứng tên giấy phép kinh doanh.
Theo bản tin, trước khi chủ tiệm vàng “mất tích,” nhân viên của tiệm này liên tục đưa ra một loạt lý do để trì hoãn giao vàng như ứng dụng bán vàng online “bị trục trặc kỹ thuật,” “xe chở hàng trên đường đến, gặp một chút vấn đề, nên đến muộn hơn dự tính,…” (N.H.K) [dtr]
HẢI PHÒNG, Việt Nam (NV) – Nghi can Jiang Chuangxing, 29 tuổi, quốc tịch Trung Quốc, bị bắt với cáo buộc đập vỡ kính nhiều xe hơi ở phường Gia Viên, thành phố Hải Phòng để trộm tài sản.
Theo báo VnExpress hôm 29 Tháng Mười Một, nghi can Chuangxing là người gây ra vụ đập vỡ kính lái hai chiếc xe hơi đậu trên đường vào rạng sáng hôm 27 Tháng Mười Một, để lấy bóp tiền, túi da, điện thoại di động và vàng.
Nghi can Jiang Chuangxing (giữa) tại đồn công an. (Hình: Công An Hải Phòng)
Khổ chủ của một trong hai vụ trộm cho biết mình bị mất đồ trị giá khoảng 32 triệu đồng ($1,213).
Theo camera an ninh tại hiện trường, nghi can Chuangxing mặc áo màu xanh, đeo khẩu trang, cầm đèn pin, gây ra ba vụ đập kính xe hơi trong đêm 27 Tháng Mười Một tại Hải Phòng.
Nam nghi can nhắm vào những chiếc xe hơi đậu ngoài đường qua đêm và chủ xe bất cẩn, để tài sản trong xe.
Nghi can Chuangxing bị công an lần ra dấu vết, bắt giữ khi đang lẩn trốn tại tỉnh Bắc Ninh. Một số tang vật bị tịch thu.
Báo Người Lao Động cũng đưa tin này nhưng với tựa đề “Đối tượng người nước ngoài phá kính nhiều xe ô tô, trộm cắp tài sản,” tránh đề cập chuyện nghi can là người Trung Quốc.
Các vụ bắt giữ nghi can Trung Quốc với cáo buộc hình sự diễn ra liên tiếp tại Việt Nam trong thời gian qua.
Các vụ trộm do nghi can Jiang Chuangxing gây ra. (Hình: Công An Hải Phòng)
Theo báo VnExpress hồi cuối Tháng Mười, Cục Cảnh Sát Hình Sự, Bộ Công An Việt Nam loan báo vụ bắt giữ và trục xuất 50 người Trung Quốc với cáo buộc sang Việt Nam lừa đảo trực tuyến.
Nhóm nghi can bị công an Trung Quốc quy kết là “những mắt xích nằm trong đường dây chuyên lừa đảo, cưỡng đoạt tài sản xuyên quốc gia, nhắm vào các nạn nhân là công dân Trung Quốc.”
Những người này bị bắt hồi cuối Tháng Chín trong lúc đang trốn tại ba khu chung cư ở Hà Nội và Đà Nẵng.
Nhóm nghi can tại Hà Nội được chủ mưu người Trung Quốc thuê sang Việt Nam, bố trí sẵn nơi ăn nghỉ, làm việc, hứa trả lương 5,000 nhân dân tệ ($703) mỗi tháng và hưởng “hoa hồng” 10% trong tổng số tiền chiếm đoạt được.
Công việc hằng ngày của họ được “ông chủ” giao nhiệm vụ qua ứng dụng (app) chat bảo mật và tự động xóa toàn bộ dữ liệu sau khi đăng xuất.
Các nạn nhân tại Trung Quốc bị nhóm nghi can làm quen, dụ chơi game để lừa truy cập vô đường dẫn cài mã độc nhằm chiếm đoạt tài sản là tiền điện tử.
Nhóm nghi can ở Đà Nẵng được thuê để làm dịch vụ cho vay qua app và đòi nợ mỗi khi người vay mất khả năng trả nợ.
Mỗi nghi can được trả lương từ 7,000 đến 20,000 nhân dân tệ ($984-$2,812), tùy vào số lượng tiền họ cho vay và thu hồi nợ.
Hằng ngày, nhóm nghi can ngồi ở Việt Nam liên lạc với khách hàng bên Trung Quốc để tư vấn các khoản vay với lãi suất cao. (N.H.K) [dtr]
ORANGE COUNTY, California (NV) – Thị trường nhà ở Nam Florida đang hạ nhiệt sau nhiều năm tăng tốc phi mã. Tuy nhiên, trong bảng xếp hạng thường niên của các thị trường địa ốc toàn cầu, Miami vẫn được đánh giá là thị trường rủi ro nhất thế giới, theo báo Miami Herald.
Dù vậy, điều này không đồng nghĩa với việc giá nhà sắp sụp đổ, theo ông Jonathan Woloshin, trưởng bộ phận Nghiên Cứu Địa Ốc Hoa Kỳ tại UBS Global Wealth Management. “Nhưng chắc chắn mức độ rủi ro đang cao hơn,” ông nói.
Một căn nhà rao bán ở Miami, Florida.(Hình minh họa: Joe Raedle/Getty Images)
Báo cáo năm 2025 đánh dấu năm thứ hai liên tiếp UBS xếp Miami đứng đầu “chỉ số bong bóng địa ốc toàn cầu.” Theo phân tích của UBS, “bong bóng” được định nghĩa là tình trạng bị định giá sai lệch nghiêm trọng và kéo dài của giá nhà.
Việc Nam Florida dẫn đầu bảng xếp hạng theo sau nhiều năm giá nhà tăng vọt, đặc biệt là phân khúc nhà biệt lập.
“Miami là một thị trường tuyệt vời,” ông Woloshin nhận định. “Nhưng ai cũng biết, cây không thể mọc cao mãi tận trời.”
Giá nhà biệt lập trung vị (median) tại ba quận lớn trong khu vực đã tăng ít nhất 70% kể từ mùa Hè năm 2019.
Trên toàn quốc, giá nhà sẵn có trung vị tăng khoảng 50% trong cùng khoảng thời gian.
“Thị trường Miami vẫn rất, rất mạnh,” ông Woloshin nói thêm, viện dẫn rằng dân số gia tăng đã tiếp tục thúc đẩy nhu cầu nhà ở của nơi này.
Gần đây, tốc độ tăng giá nhà đã có chậm lại đáng kể, dù số lượng nhà rao bán nhiều hơn. Khả năng chi trả trở thành thách thức lớn khi lãi suất vay thế chấp và phí bảo hiểm nhà đều tăng cao, khiến nhiều người mua trẻ chùn tay.
Khu vực Miami hiện vẫn nằm trong nhóm tỷ lệ thất nghiệp thấp nhất trong các vùng đô thị lớn của Mỹ — tỷ lệ thất nghiệp chỉ 3.7% vào Tháng Tám. Số liệu Tháng Chín chưa được Bộ Lao Động công bố do chính phủ liên bang tạm thời ngưng hoạt động.
Tăng trưởng việc làm là một trong những lý do khiến bà Gay Cororaton, Kinh tế gia trưởng của Hiệp Hội Môi Giới Địa Ốc Miami, cho rằng đà tăng giá nhà trong khu vực phản ánh nền tảng kinh tế vững chắc.
Trong một bài viết phản hồi báo cáo của UBS, bà Cororaton viết: “Giá nhà tăng là do yếu tố cung cầu thực tế, chứ không phải do đầu cơ hay điều kiện tín dụng dễ dãi như từng xảy ra trong giai đoạn bong bóng nhà ở dẫn tới Đại suy thoái.”
“Tôi không cho rằng những gì đang diễn ra ở Miami là phi lý,” ông Woloshin nói. “Nhưng có thể nghi ngờ rằng: ‘Liệu giá nhà có đã bị đẩy lên quá mức chưa?’ Hoàn toàn có thể.”
Ông Woloshin chỉ ra khoảng cách ngày càng lớn giữa giá nhà trung vị và thu nhập hộ gia đình trung vị trong khu vực.
Theo dữ liệu từ Hiệp Hội Môi Giới Địa Ốc Miami , người từ các tiểu bang khác chuyển đến Florida thường có mức thu nhập cao hơn, qua đó góp phần đẩy giá nhà tăng mạnh.
Thu nhập hộ gia đình trung vị trong khu vực hiện khoảng $76,000, theo Sở Thống Kê. Với mức này, người mua chỉ đủ khả năng vay thể chấp để mua một căn nhà với giá khoảng $300,000, thấp hơn nhiều so với giá nhà biệt lập trung vị trong khu vực.
Một ẩn số lớn đối với thị trường nhà ở Florida là chính sách thuế địa ốc trong tương lai.
Thống Đốc Ron DeSantis ủng hộ việc giảm, giới hạn hoặc bãi bỏ phần lớn thuế tài sản của chính quyền địa phương.
Các Dân Biểu Cộng Hòa của tiểu bang đã đưa ra nhiều dự luật, bao gồm tăng miễn trừ thuế hoặc xóa bỏ dần trong 10 năm cho một số loại thuế địa ốc. Bất kỳ thay đổi nào cũng cần cử tri phê chuẩn dưới dạng tu chính hiến pháp.
“Nếu thuế địa ốc được bãi bỏ,” ông Woloshin nói, “giá nhà chắc chắn sẽ còn tăng nữa.” (Ng.Tr)[kn]
Vụ bắn 2 lính Vệ Binh tại thủ đô. Lỗi Trump hay Biden?
Nữ quân nhân Vệ Binh Quốc Gia Sarah Beckstrom đã tử vong sau khi bị bắn trong một vụ phục kích gần Tòa Bạch Ốc hôm 26/11. Nghi phạm là Rahmanullah Lakanwal, công dân Afghanistan. Tổng thống Trump lập tức quy kết đây là hành động khủng bố và đổ lỗi cho “lỗ hổng trong quy trình thẩm tra nhập cư thời Biden”, dựa trên việc nghi phạm nhập cảnh Hoa Kỳ năm 2021.
1. Đây có phải là khủng bố thật sự không? Động lực của nghi phạm là gì? Có liên quan đến CIA hay không?
2. Rốt cuộc, ai phải chịu trách nhiệm cho cái chết bi thảm của nữ quân nhân và thương tích nghiêm trọng của người đồng đội? Trump hay Biden?
Trump ‘buồn ngủ gặp chiếu manh’ vụ Vệ Binh Quốc Gia bị bắn chết ở DC
Tổng Thống Donald Trump đang gia tăng tấn công vào chính sách di trú qua vụ một lính Vệ Binh Quốc Gia bị một người Afghanistan từng làm việc với Mỹ bắn chết.
WESTMINSTER, California (NV) – Thứ Sáu sau Lễ Tạ Ơn là ngày Black Friday, thường là ngày nhiều người đổ xô đi mua sắm vì có đại hạ giá. Tuy nhiên, ngày Black Friday không còn thu hút trong những năm gần đây nữa, và có thể thấy rõ điều đó ở Little Saigon vì ai cũng chỉ mua những thứ cần thiết.
Ai đến Costco vào ngày Black Friday cũng mua đồ thường ngày. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Ai cũng nhớ Black Friday năm nào cũng có người xếp hàng “rồng rắn” trước các cửa hàng để đợi mua đồ giảm giá, và thậm chí có người xếp hàng từ tối Lễ Tạ Ơn. Đến sáng Thứ Sáu, các cửa hàng mở cửa sớm, và bên trong đầy người chen chúc để mua các mặt hàng được đại hạ giá.
Trong những năm gần đây, vì một số lý do mà mua sắm vào ngày Black Friday không còn sôi động như trước nữa, và Little Saigon cũng bị ảnh hưởng.
Cửa hàng Best Buy vắng khách ngày Black Friday. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Mua sắm trên mạng dễ dàng
Từ lúc trước đại dịch COVID-19, các công ty bán hàng trên mạng ngày càng phát triển, giúp người tiêu dùng dễ dàng lựa chọn nhiều thứ mà không cần phải ra đường, lại còn có nhiều khuyến mãi hấp dẫn quanh năm suốt tháng, chỉ không chỉ có vào mùa Lễ Tạ Ơn như những cửa hàng bán lẻ.
Đến khi đại dịch COVID-19 bùng phát, không ai dám ra đường, và điều đó làm mua sắm trên mạng trở thành một thứ cần thiết, giúp các công ty bán hàng trên mạng phát triển mạnh hơn nữa.
Thống kê của Liên Đoàn Bán Lẻ Quốc Gia cho thấy vào năm 2020, khi đại dịch COVID-19 bùng phát, số người ra ngoài mua sắm vào tuần Lễ Tạ Ơn là khoảng 53 triệu người. Trong khi đó, số người mua sắm trên mạng lên đến hơn 100 triệu. Những năm sau đó, khi các giới hạn COVID-19 được nới lỏng, người Mỹ bắt đầu ra ngoài mua sắm lại nhiều hơn, nhưng vẫn có nhiều người mua sắm trên mạng hơn.
Nhiều TV không bán được trong Best Buy. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Vào năm 2024, tuần Lễ Tạ Ơn có gần 82 triệu người ra đường mua sắm, còn mua trên mạng thì có khoảng 87 triệu người, cho thấy mua sắm trên mạng trở thành một văn hóa Black Friday mới.
Tại thương xá The Outlet at Orange ở thành phố Orange, từng gọi là The Block, cô Nickila Nguyễn, cư dân Anaheim, chia sẻ: “Vài năm trở lại đây, tôi hạn chế ra ngoài mua sắm vì cảnh chen chúc ở các cửa tiệm. Năm nay giá cả lại tăng vọt, nên tôi càng ‘ngại’ ra đường hơn và chuyển sang canh giảm giá trên mạng dịp Black Friday, Cyber Monday. Tôi thường tranh thủ mua quà Giáng Sinh cho gia đình trước, và năm nay quyết định chăm chút hơn nữa, chọn những món thật ý nghĩa để dành tặng trong mùa lễ ấm áp. Hôm nay tôi đến đây để có thêm lựa chọn mua quà cho người thân, như mua cho các cháu trong nhà một đôi giày, nhưng thấy cửa hàng Nike nhiều người xếp hàng quá nên tôi quyết định bỏ cuộc, về nhà tìm thêm đồ trên mạng thôi.”
Tại cửa hàng Kohl’s trong thương xá Bella Terra ở Huntington Beach, bà Kim Nguyễn, cư dân Westminster, cho biết trong khi chọn quần áo: “Tôi thấy mấy năm nay, từ lúc COVID-19 đến giờ, mấy cửa hàng bán đồ ‘chuối’ quá, không mua được gì hết. Tôi thường ra Kohl’s để mua quần áo vào mùa Lễ Tạ Ơn, mà năm nay ra đây không mua được gì hết, lựa nãy giờ kiếm được có một cái quần. Họ nói giảm giá Black Friday mà tôi có thấy gì đặc biệt đâu, cũng chẳng khác gì trước Lễ Tạ Ơn. Đó là lý do mà các con ở nhà cứ nói ‘mẹ cần gì thì tụi con tìm trên mạng cho.’ Tôi thấy giá trên mạng ‘ngon’ hơn, mà cứ nghĩ là mua quần áo là phải thử nên mới ra đây. Thôi chắc tôi phải nhờ con mua trên mạng giùm rồi, không vừa thì trả lại thôi.”
Vài người đứng chọn đồ điện tử trong Best Buy. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Dân Little Saigon chỉ mua những thứ cần thiết
Một lý do khác làm Black Friday ở Little Saigon không còn sôi động như ngày nào nữa là người ta chỉ mua những thứ cần thiết trong mùa giảm giá. Dịp này từng là lúc nhiều người mua đồ điện tử như TV, điện thoại hay máy điện toán, đến những đồ điện như tủ lạnh và lò nướng. Tuy nhiên, bây giờ nhiều người chỉ đi mua những thứ cần thiết.
Cửa hàng đồ điện tử Best Buy từng là một tụ điểm “nóng” của Black Friday, đông người chịu lạnh xếp hàng qua đêm để mua được nhiều đồ điện tử giảm giá. Bây giờ, cửa hàng Best Buy vào sáng Black Friday gần như không khác gì ngày thường, chỉ có thêm vài khách hàng tò mò muốn biết có giảm giá nhiều hay không.
Một trong những khách hàng đó là ông Trọng Lê, cư dân Garden Grove, đến Best Buy để tìm điện thoại giảm giá, cho hay ông thấy giá cũng không khác gì bình thường, và có giảm giá thì cũng rất ít.
Chỉ có cửa hàng Nike ở The Outlets at Orange là đông người xếp hàng. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
“Trời ơi, điện thoại gì mà giảm giá chán quá. Tôi muốn tìm điện thoại mới cho con gái, canh dịp lễ để ra mua mà không thấy có gì để mua. Tôi lại không rành tìm đồ trên mạng, mà cứ nghe người ta nói là bây giờ mua trên mạng dễ hơn. Thôi thì chắc phải về nhờ con gái giúp tìm luôn cho rồi,” ông nói.
Ông Trọng còn nói cửa hàng Best Buy bây giờ gần như không ai đến vào dịp Black Friday, còn có TV không bán được chất cả đống, chứ không có cảnh chen lấn mua đồ điện máy như ông nhớ ngày nào nữa.
Một khách hàng khác trong Best Buy là cô Julia Nguyễn, cư dân Huntington Beach, cũng nói về nhiều đồ điện máy không bán được trong cửa hàng này. Cô còn kể lại ngày nào cô từng nhớ thân phụ cùng các chú bác trong nhà thức khuya để xếp hàng mua đồ điện máy giảm giá vào đêm Lễ Tạ Ơn, nhưng bây giờ không có gì đáng mua.
Costco tuy đông khách nhưng ít người hơn trước Lễ Tạ Ơn. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
“Tôi đi nãy giờ gần nửa tiếng mà chả thấy có gì để mua. Tôi định mua một cái bàn phím mới cho máy điện toán ở nhà, mà chỉ thấy ‘giảm giá trong ngoặc kép’ thôi,” cô nói.
Thương xá The Outlet at Orange thì khá đông người, nhất là tại cửa hàng Nike, và có thể nói đó là cửa hàng phần nào giữ được không khí Black Friday vì có đông người xếp hàng để vào trong mua giày, quần áo, và nhiều đồ thể thao khác.
Một số người gốc Việt đứng xếp hàng chia sẻ họ đã chờ gần một tiếng đồng hồ mới gần được vào trong, và nói Nike là cửa hàng duy nhất trong thương xá này có người xếp hàng.
“Chúng tôi đến đây để mua quần áo cho các cháu, và coi có mua được đôi giày nào thì mua,” họ nói.
Một nơi cũng có nhiều người đến vào dịp Black Friday mọi năm là cửa hàng bán sỉ Costco, nhưng năm nay có thể Black Friday không khác gì ngày thường đối với dân Little Saigon khi đến Costco ở Garden Grove. Cửa hàng này vẫn đông như mọi ngày, nhưng không đông chật kín như những ngày cộng đồng cần mua sắm để chuẩn bị cho Lễ Tạ Ơn.
Costco cũng có bán đồ điện tử, nhưng gần như không ai chú ý đến, và khách hàng nào cũng đi mua sắm những thứ thường ngày như thực phẩm và quần áo.
Một số người chọn quà Giáng Sinh ở Costco. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Bà Ngọc Trần, cư dân Garden Grove, cho hay: “Mấy năm rồi Black Friday đâu có ai đi Costco nữa, chỉ là Thứ Sáu bình thường thôi, có giảm giá thì cũng giảm giá ít nên đâu có gì đáng mua. Tôi mừng là Costco bớt đông rồi, chứ trong tuần Lễ Tạ Ơn không dám đi luôn vì quá đông người, giờ thì không cần nấu nướng cho đại gia đình nữa nên ai cũng dễ đi chợ. Tôi còn thấy nhiều người bắt đầu đến đây mua quà Giáng Sinh, còn cả tháng nên bắt đầu từ bây giờ là vừa.”
Hầu như ai trong Costco Garden Grove cũng như bà Ngọc, chỉ mua những thứ cần thiết và mua quà Giáng Sinh, chứ không ai mua những thứ quen thuộc với Black Friday như đồ điện tử nữa.
Không khí Black Friday ở Little Saigon không còn sôi động vì một số thay đổi, và có thể sẽ không bao giờ trở lại như trước nữa. [đ.d.]
THE HAGUE, Hòa Lan (NV) – Cựu Tổng Thống Rodrigo Duterte của Philippines vẫn ở trong tù sau khi các chánh án tòa kháng án của Tòa Hình Sự Quốc Tế (ICC) ở The Hague, Hòa Lan, bác bỏ yêu cầu thả ông ra vì lý do sức khỏe, theo AP hôm Thứ Sáu, 28 Tháng Mười Một.
Nhà cựu lãnh đạo 80 tuổi này bị tố cáo phạm tội chống nhân loại qua việc ông có liên quan đến hàng chục vụ giết người trong cái gọi là cuộc chiến chống ma túy khi ông còn làm việc trong chính quyền Philippines, trước là trong vai trò thị trưởng và sau đó là trong vai trò tổng thống.
Cựu Tổng Thống Rodrigo Duterte của Philippines nói chuyện tại sân vận động Southorn Stadium, Hồng Kông, hôm 9 Tháng Ba, trước khi bị ICC bắt. (Hình minh họa: Anthony Kwan/Getty Images)
Các luật sư của ông Duterte không thể đưa ra bằng chứng là một quyết định của tòa dưới hồi Tháng Mười là vô lý, Chánh Án Luz del Carmen Ibanez Carranza nói trước một phòng xử đầy người ở The Hague.
Ông Duterte không có mặt tại phiên tòa hôm Thứ Sáu.
Phía bào chữa nói rằng họ dự định “tái trình bày một yêu cầu đòi thả ông Duterte” sau khi có kết quả khám sức khỏe vào tháng tới, Luật Sư Nick Kaufman nói trong một tuyên bố.
Các luật sư của ông Duterte nói rằng ông “yếu ớt và suy nhược” và rằng nếu tiếp tục giam ông trong thời gian chờ xét xử là tàn ác.
Hồi Tháng Chín, tòa hoãn phiên xử sơ thẩm cho đến khi có kết quả giám định y khoa. Theo phía luật sư bào chữa, mức độ nhận thức của ông Duterte giảm đáng kể, đến mức ông không thể làm việc với các luật sư của mình.
Hồi tháng trước, các chánh án quyết định vẫn giữ ông Duterte trong tù, vì nhận thấy rằng nhiều phần ông sẽ không trở lại tòa và ông có thể sử dụng quyền tự do của mình để đe dọa các nhân chứng.
Theo hồ sơ tòa, ông Duterte hướng dẫn và ra lệnh “các hành động bạo động bao gồm giết những người bị tố cáo là tội phạm, bao gồm các thủ lãnh buôn và sử dụng ma túy.”
Truy tố đối với ông Duterte được đưa ngày 1 Tháng Mười Một, 2011, khi ông đang là thị trưởng thành phố Davao ở phía Nam Philippines, và một lần khác vào ngày 16 Tháng Ba, 2019, khi Philippines rút khỏi ICC.
Ông Rodrigo Duterte làm tổng thống Philippines từ năm 2016 đến năm 2022.
Có nhiều thống kê khác nhau về số người bị chết trong thời kỳ ông Duterte làm tổng thống.
Cảnh sát quốc gia cho rằng con số này là hơn 6,000 người, trong khi các nhóm bảo vệ nhân quyền cho rằng có tới 30,000 người bị giết.
Gia đình các nạn nhân hoan nghênh việc ông Duterte bị bắt hồi Tháng Ba.
Ngoài ra, phía bào chữa cũng yêu cầu ông Duterte được đưa qua nhà giam khác tại một quốc gia khác, cũng là thành viên ICC, trong lúc chờ đưa ra xét xử.
Tuy nhiên, tòa kháng án đồng ý với tòa dưới là không có gì bảo đảm ông Duterte sẽ trở lại vì tòa “không thể xử ông tại một quốc gia khác,” theo Chánh Án Luz del Carmen Ibanez Carranza.
Hồi Tháng Hai, 2018, các công tố viên của ICC thông báo là họ sẽ bắt đầu điều tra tình trạng bạo động xảy ra dưới thời ông Duterte làm tổng thống. Lúc đó, trong một hành động mà các nhà đấu tranh nhân quyền nói rằng ông Duterte tìm cách né tránh trách nhiệm – mặc dù lúc đó ông đang là tổng thống – bằng cách thông báo Philippines rút ra khỏi ICC.
Các quốc gia không thể lạm dụng quyền của mình để rút ra khỏi ICC, được chuẩn thuận qua tài liệu, “bằng các bao che để người này không chịu trách nhiệm pháp lý trước các tội ác mà người này bị tố cáo vi phạm,” các chánh án viết như vậy hồi Tháng Mười. Các luật sư của ông Duterte cũng kháng án quyết định này.
Trong một tuyên bố, chính phủ Philippines chấp nhận quyết định của tòa hôm Thứ Sáu.
“ICC đã quyết định và chúng tôi tôn trọng quyết định này,” bà Claire Castro, phát ngôn viên của tổng thống Philippines, nói.
Gia đình và bạn bè ông Duterte đổ lỗi cho chính quyền Tổng Thống Ferdinand Marcos Jr. trong vụ cựu tổng thống bị bắt một cách bất hợp pháp và gây tiếng xấu khắp thế giới.
Gia đình ông Duterte nói họ chấp nhận quyết định của tòa với “sự an bình trong lòng.”
“Chúng tôi sẽ tiếp tục làm việc với nhóm luật sư bào chữa và tiếp tục ủng hộ cựu Tổng Thống Rodrigo Duterte trong lúc sinh hoạt hàng ngày. Chúng tôi cảm ơn mọi người cầu nguyện cho chúng tôi hôm nay,” những người bà con của ông Duterte nói qua một tuyên bố. (Đ.D.)
WASHINGTON, DC (NV) – Chủ Tịch Hạ Viện, ông Mike Johnson, dự kiến sẽ họp qua màn hình với các thành viên Cộng Hòa của Hạ Viện tiểu bang Indiana vào cuối tuần này, trước phiên họp Hạ Viện tiểu bang sắp tới để vẽ lại bản đồ địa hạt bầu cử, hai nguồn tin nắm rõ vấn đề nói với POLITICO hôm Thứ Sáu ngày 28 Tháng Mười Một.
Cuộc họp này là cho thấy ông Johnson đang can dự sâu hơn vào việc vẽ lại địa hạt giữa chu kỳ theo yêu cầu của ông Trump. Ông Johnson trước đây thường nói rằng đó là vấn đề đối với từng tiểu bang mà ông không tham gia trực tiếp.
Ông Mike Johnson, chủ tịch Hạ Viện phát biểu trong một cuộc họp báo ở Điện Capitol hôm 18 Tháng Mười Một. (Hình: Roberto Schmidt/Getty Images)
Các dân biểu Cộng Hòa tại Hạ Viện Indiana dự kiến sẽ nói chuyện với ông Johnson trong cuộc họp qua màn hình vào lúc 1 giờ chiều Thứ Bảy ngày 29 Tháng Mười Một, trước khi triệu tập phiên họp Hạ Viện vào ngày 1 Tháng Mười Hai.
Hồi tuần trước, Politico đưa tin Chủ Tịch Johnson gọi cho chủ tịch Thượng Viện tiểu bang Indiana, ông Pro Tempore Rodric Bray, người thuộc Cộng Hòa, sau khi ông Bray cho biết các thành viên Cộng Hòa tại Thượng Viện tiểu bang sẽ không nhóm họp để thông qua bản đồ địa hạt mới.
Trong cuộc gọi, ông Johnson bày tỏ tầm quan trọng của việc giữ thế đa số mong manh của đảng Cộng Hòa tại Hạ viện trước cuộc bầu cử giữa kỳ vào năm sau, ông Bray cho biết. Đảng Cộng Hòa Indiana đang cân nhắc vẽ lại các địa hạt số 1 và số 7 để giúp có thêm hai ghế dân biểu liên bang cho Cộng Hòa.
Nhưng đến đầu tuần này, ông Bray quay ngoắt thái độ. Ông cho biết các thành viên Cộng Hòa của ông sẽ có quyết định cuối cùng về việc vẽ lại địa hạt, khi họ dự kiến tái nhóm họp vào ngày 8 Tháng Mười Hai.
Nhiều thành viên Cộng Hòa ở tiểu bang Indiana nắm rõ việc này nói với POLITICO với điều kiện ẩn cho biết họ tin rằng Thượng Viện vẫn còn thiếu một số phiếu để thông qua được vấn đề này. (NNL) [dtr]
Vụ phục kích hai người lính Vệ Binh Quốc Gia (VBQG) ở thủ đô Washington DC là cái cớ hoàn hảo để chính quyền Trump đẩy mạnh việc siết chặt chính sách di trú, đặt ra nhiều hệ luỵ xấu cho các cộng đồng di dân ở Hoa Kỳ.
Những bó hoa để tại nơi hai binh sĩ Vệ Binh Quốc Gia bị một người Afghanistan từng làm việc với CIA bắn, trong đó có một người qua đời, gần trạm Farragut West Metro Station ở Washington DC hôm Thứ Sáu, 28 Tháng Mười Một. (Hình minh họa: Brendan Smialowski/AFP via Getty Images)
Đảo ngược chính sách di trú
Tổng Thống Donald Trump hết sức tức giận sau vụ hai binh sĩ VBQG West Virginia, Sarah Beckstrom 20 tuổi, và Andrew Wolfe 24 tuổi, bị phục kích chỉ cách Toà Bạch Ốc vài dãy phố. Cô Beckstrom qua đời vì vết thương quá nặng trong khi anh Wolfe đang rất nguy kịch.
Hung thủ được xác định là một người tị nạn từ Afghanistan, 29 tuổi. Ngay lập tức, trong một bài diễn văn ở Mar-a-Lago, nơi tổng thống đón Lễ Tạ Ơn cùng gia đình, ông Trump tuyên bố “chúng ta phải xem xét lại mọi người lạ đã vào nước này từ Afghanistan.”
Theo chỉ thị của ông, Sở Di Trú và Nhập Tịch (USCIS) sau đó thông báo tạm thời đình chỉ toàn bộ việc xem xét hồ sơ di trú của người Afghanistan, từ tị nạn, thị thực di dân, và không di dân đến việc cấp thẻ thường trú nhân (thẻ xanh). Trước đó, cơ quan này đã có kế hoạch xem xét lại trường hợp tất cả những người tị nạn được định cư thời chính quyền Biden, đóng băng việc cấp thẻ xanh cho họ, theo hãng tin Bloomberg.
Trong một loạt bài đăng trên Truth Social hai ngày qua, ông Trump thông báo điều động thêm 500 VBQG đến thủ đô, đổ lỗi cho chính quyền tiền nhiệm Joe Biden tiếp nhận người tị nạn từ Afghanistan, đảo ngược chính sách di trú hiện hành, đe dọa tước quốc tịch Mỹ của những người nhập cư “đang xói mòn sự thanh bình của nước Mỹ.” Ông đồng thời dọa sẽ cắt hết phúc lợi liên bang, trợ cấp liên bang của những người chưa phải là công dân và trục xuất tất cả những người nước ngoài tỏ ra “không phù hợp với văn minh Phương Tây!”
“Tôi sẽ tạm dừng vĩnh viễn việc di cư từ tất cả các nước Thế Giới Thứ Ba để cho phép khôi phục hoàn toàn hệ thống của Mỹ, chấm dứt hàng triệu trường hợp tiếp nhận bất hợp pháp của Biden, kể cả những trường hợp được ký bằng bút ‘tự động’ của Biden Ngủ Gục và trục xuất tất cả những ai không mang lại lợi ích cho nước Mỹ,” ông Trump viết trên mạng xã hội trước khi đăng bài đe doạ bãi bỏ toàn bộ các sắc lệnh hành pháp đã được Tổng Thống Joe Biden ban hành trước đây, viện cớ những sắc lệnh đó được ký tự động bằng bút “tự động.”
Những lời đe dọa này báo hiệu một bước leo thang mới trong chính sách nhập cư của chính quyền Trump. Ngay sau khi nhậm chức hồi Tháng Giêng, ông Trump đã đẩy mạnh việc truy tìm, bắt giam và trục xuất những di dân ở Mỹ không giấy tờ, ngăn chặn làn sóng vượt biên vào Mỹ bất hợp pháp, và bãi bỏ quy chế định cư tạm thời cho hàng trăm ngàn người từ các quốc gia bất ổn.
Tại sao Afghanistan?
Dù ai cũng đau xót trước cái chết vô cớ của người nữ VBQG mới 20 tuổi Sarah Beckstrom, dù ai cũng căm giận với hung thủ Rahmatullah Lakanwal, nhưng việc sử dụng vụ sát nhân làm cái cớ để trừng phạt cả một cộng đồng người Afghanistan là không hợp lẽ.
Khi rút quân khỏi Afghanistan hồi Tháng Tám, 2021, chính phủ Mỹ thời Biden mở chiến dịch “Operation Allies Welcome” (OAW), đưa sang Mỹ hàng ngàn người Afghanistan từng cộng tác với quân đội Mỹ trong thời gian chiến tranh chống khủng bố, lo sợ bị Taliban trả thù sau khi tổ chức khủng bố này chiếm được quyền kiểm soát Afghanistan. Chiến dịch này có phần giống với các chương trình tiếp nhận người Việt tị nạn Cộng Sản và tái định cư các sĩ quan VNCH sau khi Sài Gòn thất thủ năm 1975.
Hãng tin Reuters ghi nhận có 70,000 người Afghanistan được tiếp nhận theo chương trình OAW trong khi hãng tin Bloomberg nói có hơn 190,000 người Afghanistan được Mỹ tiếp nhận từ năm 2021. Còn theo tổ chức nghiên cứu Migration Policy Institute, đến năm 2022, có khoảng 200,000 di dân Afghanistan ở Mỹ, tập trung ở khu vực thủ đô Washington và tiểu bang California. Hầu hết những người này được ở Mỹ theo diện “Bảo Hộ Tạm Thời” (Temporary Protected Status for Afghanistan – TPS), một quy chế đã bị Bộ Trưởng Bộ Nội An (DHS) Kristi Noem bãi bỏ từ ngày 14 Tháng Bảy vì cho rằng ở Afghanistan tình hình an ninh đã được cải thiện, kinh tế ổn định để người di cư có thể quay về.
Hung thủ Rahmatullah Lakanwal là một trong những người Afghanistan được vào Mỹ năm 2021 theo chương trình OAW nêu trên. Theo giám đốc CIA, nghi can Lakanwal từng là thành viên đơn vị “Zero Unit,” được CIA thành lập, huấn luyện và bố trí hoạt động bí mật ở tỉnh Kandahar ở Afghanistan. Sau năm 2021, Lakanwal được sang Mỹ, tạm cư ở tiểu bang Washington cùng vợ và năm người con. Cuối năm 2024, anh ta nộp hồ sơ xin tị nạn (asylum), được Bộ Nội An thẩm vấn, được chấp thuận và được cấp quy chế tị nạn vào ngày 23 Tháng Tư, ba tháng sau ngày ông Trump nhậm chức. Vẫn chưa rõ Lakanwal có động cơ gì khi lái xe xuyên qua nước Mỹ đến thủ đô Washington DC phục kích các binh sĩ VBQG đang tuần tra gần Tòa Bạch Ốc. Hành động của Lakanwal thật ghê tởm, anh ta sẽ phải trả cái giá đắt nhất, có thể phải lãnh án tử hình.
Nhưng không thể vì tội lỗi của một cá nhân để trừng phạt cả một cộng đồng. “Mía sâu có đốt, nhà dột có nơi,” lập luận của ông Trump rằng ngay cả những người nhập cư vào Mỹ một cách hợp pháp cũng đặt ra mối đe dọa an ninh cho người Mỹ để rồi ông ra lệnh xem xét lại toàn bộ chính sách nhập cư có điều gì đó phi lý không chấp nhận được. Nên để ý ông Trump đã phớt lờ chuyện hung thủ vào nước Mỹ một cách chính thức, được Bộ Nội An cấp quy chế tị nạn đúng luật, mà chỉ tập trung đổ lỗi cho chính quyền Biden tiền nhiệm.
Bước chuyển của chính sách di trú Mỹ
Và không chỉ dừng ở người Afghanistan, ông Trump mở rộng sang “tạm dừng vĩnh viễn việc di cư từ tất cả các nước Thế Giới Thứ Ba” (Third World Countries). Khi được hỏi “Thế Giới Thứ Ba” là những nước nào thì Bộ Nội An đưa ra danh sách 19 nước đã bị hạn chế nhập cảnh vào Mỹ theo một sắc lệnh của ông Trump hồi Tháng Sáu. Bộ Nội An xác nhận cơ quan này đang xem xét toàn bộ các hồ sơ xin tị nạn từ 19 quốc gia này đã được chấp nhận, thậm chí đã được cấp quy chế thường trú nhân (thẻ xanh), dưới thời chính quyền Joe Biden. Vụ sát hại các VBQG hôm Thứ Tư, 26 Tháng Mười Một, làm cho công việc xem xét lại đó càng trở nên cấp bách hơn nữa.
Những quốc gia này là Afghanistan, Miến Điện, Chad, Congo, Equatorial Guinea, Eritrea, Haiti, Iran, Libya, Somalia, Sudan, Yemen, Burundi, Cuba, Lào, Sierra Leone, Togo, Turkmenistan, và Venezuela. Đây phần lớn là những nước độc tài chuyên chế, đang có chiến tranh, bất ổn chính trị, kinh tế kiệt quệ, không bảo đảm quyền sống tối thiểu của người dân. Cánh cửa vào Mỹ đã đóng với hàng triệu công dân các nước này.
Phản ứng quá đáng của ông Trump sau vụ giết hại VBQG cho thấy người nhập cư vẫn là vấn đề trung tâm trong sinh hoạt chính trị nước Mỹ trước cuộc bầu cử giữa kỳ năm 2026. Biến người nhập cư thành vật tế thần giúp chính quyền Trump hướng sự chú ý của công luận ra khỏi những đề tài gay gắt như vật giá leo thang, bảo hiểm y tế đắt đỏ, thậm chí vụ hồ sơ của tỷ phú ấu dâm Jeffrey Epstein đang gây chia rẽ trầm trọng trong hàng ngũ MAGA. Nó chuyển trọng tâm chính sách di trú của chính quyền Trump từ chỗ truy lùng, bắt giam, và trục xuất những di dân vi phạm pháp luật, rồi đến những di dân không vi phạm pháp luật nhưng sống ở Mỹ không có giấy tờ, chuyển sang nhắm vào những người tị nạn, di dân vào Mỹ hợp pháp, thậm chí đã có thẻ xanh hoặc đã nhập tịch Mỹ.
Ông Trump và đảng Cộng Hòa cũng hy vọng với chính sách di trú cứng rắn nhất, họ có thể tiếp tục thuyết phục cử tri rằng, mọi người nhập cư, dù hợp pháp hay bất hợp pháp, đều là mối đe dọa an ninh cho nước Mỹ, cho người Mỹ, và từ đó họ hy vọng sẽ giành được lá phiếu trong kỳ bầu cử sắp tới.
Sự dịch chuyển chính sách này là rất đáng lo ngại, không chỉ cho công dân của 19 quốc gia nêu trên mà cho các cộng đồng nhập cư ở Mỹ nói chung.
Trở ngại pháp lý
Chưa rõ ông Trump và chính quyền của ông có đủ thẩm quyền để ban hành và thực thi một chính sách di trú khắc nghiệt và rộng rãi như vậy hay không bởi vì thẩm quyền hoạch định chính sách di trú thuộc về Quốc Hội. Những biện pháp mới mà ông Trump chỉ đạo thực hiện có nguy cơ sẽ bị Quốc Hội bác bỏ, bị toà án liên bang ngăn chặn, và chắc chắn sẽ bị dẹp nếu tổng thống kế nhiệm vào năm 2028 là người của đảng đối lập.
Cộng đồng quốc tế khá bất ngờ với những tuyên bố chính sách mới của ông Trump. Bà Jasmin Lilian Diab, giám đốc Viện Nghiên Cứu Di Trú đại học Lebanese American University của Mỹ ở Lebanon, nói quyết định “ngừng xem xét việc di cư của hàng ngàn người tị nạn có thể phá hủy các gia đình, các cộng đồng địa phương, và xói mòn tính chất toàn vẹn của hệ thống di trú. “Trong khi sự kiện gần đây là rất bi thảm, việc dùng một sự kiện cá biệt để biện hộ cho chính sách đóng băng di trú hàng loạt không thích hợp với các bằng chứng cho thấy không có mối liên hệ giữa dòng người di cư và sự gia tăng tội phạm,” bà Dian nói với hãng tin Reuters. Rất nhiều công trình nghiên cứu cho thấy tỉ lệ phạm tội do người nhập cư gây ra luôn thấp hơn rất nhiều so với người bản địa, kể cả ở Hoa Kỳ.
Ông Farhan Haq, phát ngôn viên của tổng thư ký Liên Hiệp Quốc, kêu gọi chính phủ Mỹ tiếp tục tiếp nhận người người di cư và tị nạn, tuân thủ các cam kết của Công Ước Liên Hiệp Quốc về Người Di Cư năm 1951, 1953, và 1967 mà Quốc Hội Mỹ đã phê chuẩn. “Người di cư phải được bảo vệ theo luật pháp quốc tế và phải được xem xét theo pháp luật,” ông Jeremy Laurence, phát ngôn viên cơ quan nhân quyền Liên Hiệp Quốc, nói với báo chí tại Geneva, Thụy Sĩ, theo Reuters. [đ.d.]
NEW YORK, New York (NV) – Nhiều người mong muốn có được nụ cười rạng rỡ và ngành công nghiệp làm trắng răng là một mảng kinh doanh khổng lồ, với hàng triệu người Mỹ chi tiền cho các sản phẩm và phương pháp điều trị khác nhau, nhưng liệu các mặt hàng này hiệu quả đến mức nào và cơ sở khoa học đằng sau đó là gì?
Phần lớn các sản phẩm làm trắng răng thương mại, từ các phương pháp điều trị nha khoa chuyên nghiệp đến các bộ dụng cụ tại nhà, đều dựa trên một hóa chất mạnh gọi là hydrogen peroxide. Một số sản phẩm sử dụng carbamide peroxide, chất này phân hủy thành hydrogen peroxide trên bề mặt răng. Các hóa chất này hoạt động bằng cách thẩm thấu vào men răng và phá vỡ các liên kết hóa học của các vết ố gây ra sự đổi màu.
(Hình minh họa: Pixabay)
Hãy tưởng tượng men răng như một bề mặt xốp. Theo thời gian, các phân tử nhỏ từ thực phẩm, đồ uống và cả thuốc lá sẽ lắng đọng vào các lỗ chân lông này, khiến răng trông ố vàng hoặc nâu.
Hydrogen peroxide là một chất oxy hóa mạnh. Khi thoa lên răng, nó phóng thích các phân tử có khả năng phân hủy các phân tử lớn, phức tạp của vết ố thành các phân tử nhỏ, đơn giản hơn. Những phân tử nhỏ này ít cô đặc và khó nhìn thấy, mang lại vẻ ngoài trắng sáng cho răng.
Hiệu quả của các sản phẩm này phụ thuộc vào ba yếu tố chính:
Nồng độ: Nồng độ hydrogen peroxide càng cao thì hiệu quả làm trắng càng mạnh. Các liệu trình chuyên nghiệp do nha sĩ thực hiện thường chứa nồng độ chất tẩy trắng cao hơn nhiều so với các sản phẩm không kê đơn như miếng dán hoặc gel.
Thời gian tiếp xúc: Chất tẩy trắng tiếp xúc với răng càng lâu thì càng có nhiều thời gian để phân hủy vết ố. Đây là lý do tại sao khay hoặc miếng dán giữ trên răng trong một khoảng thời gian nhất định sẽ hiệu quả hơn nước súc miệng làm trắng, vốn chỉ lưu lại trong miệng trong thời gian ngắn.
Nguyên nhân gây ố vàng: Không phải tất cả các vết ố đều giống nhau. Các sản phẩm làm trắng hiệu quả nhất đối với các vết ố bên ngoài, nằm trên bề mặt ngoài của men răng, thường do cà phê, trà, rượu vang đỏ và thuốc lá gây ra, nhưng kém hiệu quả hơn đối với các vết ố bên trong, nằm sâu trong cấu trúc răng.
Những vết ố này có thể do di truyền, một số loại thuốc (như tetracycline) hoặc chấn thương răng. Trong những trường hợp này, nha sĩ sẽ đề xuất các phương pháp thẩm mỹ khác như dán sứ veneer hoặc mão răng sứ.
Mặc dù nhiều người thấy sự cải thiện rõ rệt, nhưng hiệu quả của việc làm trắng răng không phải vĩnh viễn. Vết ố cuối cùng sẽ xuất hiện trở lại khi bạn tiếp tục ăn uống. Tính chất tạm thời này thường khiến mọi người lặp lại quy trình, điều này gây ra rủi ro nếu thực hiện quá thường xuyên hoặc không đúng cách, dẫn đến răng ê buốt và kích ứng nướu.
Các chất tẩy trắng nguy cơ gây kích ứng các mô mềm của nướu, và việc tiếp xúc quá mức sẽ làm mòn men răng, khiến răng dễ bị đau và hư hại. Các nha sĩ báo cáo về những bệnh nhân có răng bị tẩy trắng quá mức đến độ đau đáng kể và tổn thương vĩnh viễn, kể cả nướu.
Các biện pháp tự nhiên có hiệu quả không?
Nhiều biện pháp tự nhiên để làm trắng răng trở nên phổ biến trên mạng, nhưng hầu hết đều không hiệu quả và có thể gây hại.
Baking Soda: Baking soda là một chất mài mòn, giúp chà sạch một số vết bẩn trên bề mặt, tương tự như giấy nhám nhẹ. Khi được sử dụng với kem đánh răng thông thường, nó sẽ xóa các vết bẩn bên ngoài một cách an toàn. Tuy nhiên, nó không có đặc tính hóa học để thay đổi màu sắc của răng và sẽ không mang lại hiệu quả “làm trắng” như mong muốn.
Trái cây và acid: Có lẽ bạn từng thấy các biện pháp khắc phục đề xuất đánh răng bằng hỗn hợp dâu tây, chanh hoặc các loại trái cây khác, nhưng phải tránh những thứ này. Trái cây chứa acid, chẳng hạn như acid malic trong dâu tây, có tác hại làm mòn men răng.
Mặc dù có thể tạm thời làm cho răng trông trắng lên bằng cách loại bỏ lớp trên cùng, nhưng quá trình này làm suy yếu men răng, khiến răng bạn mềm đi, dễ bị tổn thương hơn và dễ bị ố vàng về lâu dài.
Cuối cùng, để làm trắng răng an toàn và hiệu quả, tốt nhất bạn nên tham khảo ý kiến của chuyên gia nha khoa, người biết cách đề xuất sản phẩm và tần suất phù hợp dựa trên nhu cầu cụ thể và sức khỏe răng miệng của riêng bạn. (T.M.)
WASHINGTON, DC (NV) – Chính quyền Trump cho biết họ sẽ xem xét lại những thẻ xanh đã cấp cho công dân 19 nước sau khi hai thành viên Vệ Binh Quốc Gia bị bắn ở thủ đô Washington DC, tờ The Hill cho biết hôm Thứ Năm ngày 27 Tháng Mười Một.
“Theo chỉ đạo của tổng thống, tôi đã chỉ đạo kiểm tra lại toàn diện, nghiêm ngặt mọi thẻ xanh đối với mọi người nước ngoài đến từ mọi quốc gia được quan tâm,” Giám đốc Sở Di Trú Và Nhập Tịch (USCIS), ông Joseph Edlow, viết trên X.
Một di dân Colombia ôn thi quốc tịch tại văn phòng Sở Di Trú Và Nhập Tịch (USCIS) ở Queens, New York. (Hình minh họa: John Moore/Getty Images)
“Việc bảo vệ đất nước này và người dân Mỹ vẫn là điều quan trọng trên hết, và người dân Mỹ sẽ không phải chịu cái giá cho các chính sách nhập cư liều lĩnh của chính quyền tiền nhiệm. Sự an toàn của Mỹ là không thể thương lượng,” ông viết sau đó.
Một bản ghi nhớ hồi Tháng Sáu của chính quyền Trump đã liệt kê 19 nước bị hạn chế nhập cảnh vào Mỹ, trong đó có Afghanistan, Chad, Congo, Guinea Xích Đạo, Eritrea, Haiti, Iran, Libya, Miến Điện, Somalia, Sudan, cùng với Yemen, Burundi, Cuba, Lào, Sierra Leone, Togo, Turkmenistan, và Venezuela.
Ông Trump có hành động này sau khi nghi can xả súng nhắm vào hai thành viên Vệ Binh Quốc Gia hôm Thứ Tư ngày 26 Tháng Mười Một được xác định là Rahmanullah Lakanwal, công dân Afghanistan nhập cảnh vào Mỹ hồi Tháng Chín năm 2021 trong “Chiến Dịch Chào Mừng Đồng Minh.”
Tổng Thống Trump và Phó Tổng Thống Vance đã chỉ trích chính quyền Biden vì có chính sách nhập cư chào đón người tị nạn Afghanistan. USCIS đã được lệnh ngay lập tức đình chỉ tất cả các đơn xin nhập cư của công dân Afghanistan.
Ông Vance nói: “Tôi nhớ vào năm 2021 tôi đã chỉ trích chính sách của Biden về việc mở cửa cho những người tị nạn Afghanistan chưa được kiểm tra.”
Trước khi xảy ra vụ xả súng, chính quyền Trump hôm Thứ Ba ngày 25 Tháng Mười Một đã ra lệnh cho USCIS “phỏng vấn lại” khoảng 200,000 người tị nạn nhập cảnh vào nước Mỹ, theo một bản ghi nhớ mà The Hill có được. (NNL) [đ.d.]
WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump cho biết ông sẽ “dừng vĩnh viễn” tiếp nhận di dân từ một số nước xác định sau vụ bắn hai thành viên Vệ Binh Quốc Gia ở thủ đô Washington DC, hôm Thứ Năm ngày 27 Tháng Mười Một, ABC đưa tin.
Viết trên mạng xã hội, ông Trump không nói rõ di dân đến từ những quốc gia nào sẽ bị ảnh hưởng, và chỉ nói rằng nó sẽ áp dụng cho “các nước Thế Giới Thứ Ba.”
Di dân tham gia lễ tuyên thệ nhập quốc tịch Mỹ tại Newark, tiểu bang New Jersey. (Hình minh họa: John Moore/Getty Images)
Hồi Tháng Sáu, ông Trump đã ban hành lệnh cấm đến Mỹ đối với công dân 12 quốc gia, chủ yếu ở Châu Phi và Trung Đông, và áp đặt các hạn chế đi lại đối với một số nước khác.
Trong bài đăng hôm Thứ Năm ngày 27 Tháng Mười Một, ông Trump cũng liệt kê một số hành động mà ông nói Mỹ sẽ thực hiện, mặc dù vẫn chưa rõ chính quyền Trump dự tính làm như thế nào.
Ông cho biết Mỹ sẽ “chấm dứt hàng triệu hồ sơ nhập cảnh bất hợp pháp của Biden, bao gồm cả những người được Joe Biden Buồn Ngủ ký bằng bút tự động và loại bỏ bất kỳ ai không phải là lợi ích cho nước Mỹ, hoặc không có khả năng yêu đất nước của chúng ta, chấm dứt tất cả các lợi ích và trợ cấp liên bang cho những người không phải là công dân của đất nước chúng ta, tước quốc tịch những di dân phá hoại sự bình yên trong nước, và trục xuất bất kỳ công dân nước ngoài nào là gánh nặng cho cộng đồng, là rủi ro an ninh hoặc không tương thích với nền văn minh phương Tây.”
Các giới chức cho biết nghi can Rahmanullah Lakanwal, 29 tuổi, đến Mỹ vào năm 2021 dưới thời chính quyền Biden. Anh ta đã được cấp quy chế tị nạn vào Tháng Tư năm 2025 dưới thời Trump, theo nhiều nguồn tin thực thi pháp luật.
Tại Afghanistan, nghi can có liên quan đến Zero Unit, hợp tác chặt chẽ với CIA và Bộ Tư Lệnh Hoạt Động Đặc Biệt Hỗn Hợp, theo các nguồn tin quen thuộc với cuộc điều tra. Nghi can là một thành viên đáng tin cậy và đã truy lùng các mục tiêu chống khủng bố của Mỹ, theo các nguồn tin.
Nghi can trong vụ xả súng hôm Thứ Tư, cướp đi sinh mạng của một thành viên Vệ Binh Quốc Gia và khiến người kia trong tình trạng nguy kịch, là Rahmanullah Lakanwal. (NNL) [đ.d.]
BISHKEK, Kyrgyzstan (NV) – Tổng Thống Vladimir Putin của Nga nói rằng bản kế hoạch hòa bình của Mỹ cho Ukraine có thể “là cơ sở cho các thỏa thuận trong tương lai” nhưng lại lặp lại lời đe dọa dùng vũ lực chiếm thêm lãnh thổ Ukraine trừ phi Kyiv rút lui, hôm Thứ Năm ngày 27 Tháng Mười Một, CNN cho biết.
Phát biểu trước báo giới ở Bishkek, Kyrgyzstan, ông Putin xác nhận điện Kremlin đang chờ đợi phái đoàn Mỹ do Đặc Phái Viên Steve Witkoff dẫn đầu sẽ đến thăm Moscow vào đầu tuần tới, đồng thời nói thêm rằng điện Kremlin đã sẵn sàng “thảo luận nghiêm túc.”
Tổng thống Nga Vladimir Putin chủ trì cuộc họp của Hội Đồng An Ninh Quốc Gia qua cầu truyền hình tại Điện Kremlin ở Moscow vào ngày 21 Tháng Mười Một. (Hình: Gavriil Grigorov/POOL/AFP via Getty Images)
Nhưng cơ hội để đạt được đột phá nhanh chóng dường như đang rất mong manh sau khi ông Putin lặp lại các yêu sách tối đa của mình. Ông nói rằng cuộc chiến ở Ukraine sẽ chỉ kết thúc “một khi quân đội Ukraine rút khỏi các lãnh thổ họ chiếm đóng.”
“Nếu họ không rút lui, chúng tôi sẽ đạt được điều này thông qua các biện pháp quân sự,” ông Putin nói.
Tổng thống Ukraine, ông Volodymyr Zelensky, cho biết phái đoàn của ông cũng sẽ gặp các giới chức Mỹ vào cuối tuần này để thảo luận về các điểm được nêu ra tại Hội Nghị Geneva hồi cuối tuần trước. Trong bài phát biểu qua video hàng đêm, ông Zelensky nói thêm rằng tuần tới sẽ diễn ra “các cuộc đàm phán quan trọng không chỉ đối với phái đoàn của chúng tôi, mà còn đối với cá nhân tôi” nhưng không nói rõ chi tiết.
Nga đã có một số bước tiến dọc theo tiền tuyến phía Đông Ukraine trong những tuần gần đây, đáng kể nhất là xung quanh thành phố Pokrovsk.
Tuy nhiên, Viện Nghiên Cứu Chiến Tranh, một cơ quan giám sát xung đột có trụ sở tại Mỹ, cho biết rằng dữ liệu về tốc độ tiến công của quân Nga cho thấy “một chiến thắng quân sự cho Nga ở Ukraine là có thể tránh được, và việc Nga nhanh chóng chiếm phần còn lại của tỉnh Donetsk là sẽ không sắp xảy ra.”
Vùng lãnh thổ của Ukraine mà Nga đang đòi phải nhượng cho họ bao gồm “vành đai pháo đài” gồm các thị trấn và thành phố được bảo vệ quyết liệt vì chúng được coi là quan trọng đối với an ninh Ukraine. Kyiv và các đồng minh Châu Âu đã nói rõ rằng nhượng bộ lãnh thổ là lằn ranh đỏ đối với họ.
Phát biểu của ông Putin hôm Thứ Năm là dấu hiệu rõ ràng nhất cho thấy Nga không sẵn sàng hành động sau khi các giới chức Mỹ, bao gồm cả chính Tổng Thống Trump, ca ngợi những “bước tiến to lớn” trong nỗ lực chấm dứt chiến tranh. (NNL) [đ.d.]
WASHINGTON, DC (NV) – Nghi can bắn hai lính Vệ Binh Quốc Gia, trong đó có một người chết, sẽ đối mặt với các cáo buộc được nâng lên thành giết người cấp độ một, ABC dẫn lời công tố viên Washington DC, bà Jeanine Pirro, cho biết hôm Thứ Sáu ngày 28 Tháng Mười Một.
“Chắc chắn sẽ có thêm nhiều cáo trạng được đưa ra, nhưng chúng tôi đang nâng cáo trạng ban đầu về hành hung thành giết người cấp độ một,” bà Pirro nói trên chương trình “Fox & Friends” vào sáng Thứ Sáu ngày 28 Tháng Mười Một.
Giám Đốc FBI, ông Kash Patel (bìa trái), xem ảnh hai Vệ Binh Quốc Gia đến từ bang West Virginia bị bắn ở Washington, DC, cùng với ảnh nghi can trong vụ xả súng ở Washington, DC. (Hình: Andrew Leyden/Getty Images)
Nghi can xả súng, Rahmanullah Lakanwal, 29 tuổi, trước đó đã bị truy tố ba tội danh tấn công với ý định giết người trong khi có vũ trang và sở hữu hình sự vũ khí, các giới chức cho biết trong một cuộc họp báo.
Lakanwal bị buộc tội bắn hai thành viên Vệ Binh Quốc Gia, Sarah Beckstrom, 20 tuổi, và Andrew Wolfe, 24 tuổi, vào chiều Thứ Tư ngày 26 Tháng Mười Một.
Nghi can bị cáo buộc “nổ súng mà không khiêu khích, kiểu phục kích,” bắn vào một trong hai nạn nhân, rướn về phía trước và bắn tiếp người đó, trước khi bắn vào người Vệ Binh Quốc Gia khác “nhiều lần,” Pirro cho biết.
Video do The Wall Street Journal thu được cho thấy khoảnh khắc vụ nổ súng xảy ra. Đoạn băng cho thấy Lakanwal đang đưa súng trước khi anh ta chạy ra khỏi khung hình. Một Vệ Binh Quốc Gia cũng được nhìn thấy trong video đang chạy và nạp đạn cho súng của mình.
Ông Trump thông báo vào tối Thứ Năm ngày 27 Tháng Mười Một rằng cô Beckstrom, một trong hai nạn nhân bị bắn, đã qua đời. Trong khi đó, nạn nhân còn lại, anh Andrew Wolfe vẫn trong tình trạng nguy kịch.
“Chàng trai trẻ kia đang vật lộn để giành lấy mạng sống,” ông Trump cho biết. “Cậu ta đang ở trong tình trạng rất tệ. Cậu ấy đang chiến đấu để giành giật sự sống.”
Vụ xả súng xảy ra vào khoảng 2:15 chiều Thứ Tư ngày 26 Tháng Mười Một gần ga tàu điện ngầm Farragut West.
Bà Pirro cho biết nghi phạm, công dân Afghanistan, bị cáo buộc đã lái xe từ tiểu bang Washington để nhắm vào các thành viên Vệ Binh Quốc Gia. Anh ta đã nổ súng bằng một khẩu súng lục ổ quay 357 Smith & Wesson.
Hiện vẫn chưa rõ động cơ của nghi can, theo các giới chức.
Nhà của nghi can ở thành phố Bellingham, tiểu bang Washington, đã có lệnh khám xét. Tại đây, giới chức tìm thấy “nhiều thiết bị điện tử,” giám đốc FBI, ông Kash Patel, cho biết.
Ông Patel cũng lưu ý FBI đã được xác nhận từ Bộ Quốc Phòng và CIA rằng “đối tượng này có quan hệ với các lực lượng đối tác ở Afghanistan.”
“Chúng tôi cũng đang điều tra đầy đủ khía cạnh đó về lý lịch của anh ta, bao gồm bất kỳ cộng sự nào được biết đến ở nước ngoài hoặc ở Mỹ,” ông Patel cho biết.
Nghi can, có vợ, năm con và một anh trai ở Mỹ, được cho là không thể tìm được việc làm vì giấy phép làm việc của anh đã hết hạn, theo một nguồn tin nắm rõ tình hình.
Nghi can đã trở nên cô lập hơn trong những tháng qua và ngày càng tuyệt vọng. Anh ta không thể trả tiền thuê nhà hay tiền thực phẩm và đang nhờ vào người khác, nguồn tin này cho biết thêm. (NNL) [đ.d.]
HỒNG KÔNG, Trung Quốc (NV) – Số người chết trong vụ hỏa hoạn tang thương tại một khu chung cư ở Hồng Kông đã tăng lên 128 người vào Thứ Sáu ngày 28 Tháng Mười Một trong lúc các nỗ lực tìm kiếm và cứu hộ vẫn tiếp tục, theo ABC.
Cục trưởng Cục Bảo An Hồng Kông, ông Đặng Bỉnh Cường, cảnh báo rằng vẫn có thể vẫn còn nhiều thi thể chưa được tìm thấy.
Khói dày đặc và ngọn lửa bao phủ một số tòa nhà tại khu chung cư Hoành Phúc Uyển thuộc quận Đại Bộ của Hồng Kông vào ngày 26 Tháng Mười Một. (Hình: Yan Zhao/AFP via Getty Images)
Cho đến nay, tám người đã bị bắt do liên quan đến vụ hỏa hoạn, theo thông báo từ Ủy ban Chống Tham nhũng Độc lập của Hong Kong (ICAC).
“Những người bị bắt này, trong độ tuổi từ 40 đến 63, bao gồm bảy đàn ông và một phụ nữ. Trong số đó có bốn người thuộc công ty tư vấn thực hiện dự án đại cải tạo chung cư Hoành Phúc Uyển, cụ thể là hai giám đốc và hai giám đốc dự án chịu trách nhiệm giám sát dự án. Ba người bị bắt còn lại là nhà thầu phụ lắp đặt giàn giáo, bao gồm một cặp vợ chồng là chủ một công ty, trong khi người còn lại là môi giới,” thông báo của ICAC cho biết.
ICAC cũng lưu ý rằng giới chức cũng đã lục soát tại 13 địa điểm khác nhau bao gồm văn phòng của công ty tư vấn, các nhà thầu phụ và nơi ở của những người bị bắt, và nhiều tài liệu làm việc cùng giấy tờ ngân hàng đã bị thu giữ.
Giới chức Hồng Kông hôm Thứ Sáu ngày 28 Tháng Mười Một thông báo ba ngày để tang các nạn nhân.
Các công sở sẽ treo cờ rũ từ ngày 29 Tháng Mười Một đến ngày 1 Tháng Mười Hai và sẽ có ba phút mặc niệm vào ngày 29 Tháng Mười Một lúc 8 giờ sáng. Người dân cũng sẽ có cơ hội ghi sổ tang chia buồn cho các nạn nhân.
“Trong thời gian để tang, giới chức chính quyền sẽ không tham gia các hoạt động công cộng không thiết yếu. Tất cả các hoạt động giải trí và ăn mừng do chính quyền tổ chức hoặc tài trợ sẽ bị hủy bỏ hoặc hoãn lại nếu thích hợp,” giới chức cho biết.
Cảnh sát Hồng Kông nghi ngờ lưới bạt được sử dụng trong quá trình cải tạo chung cư không đủ chuẩn. Công ty đã lắp đặt rất nhiều tấm xốp trong cửa sổ và phía ngoài tường. Chất liệu này càng làm đám cháy lan nhanh khi hỏa hoạn bùng phát, cảnh sát cho biết.
Cảnh sát tìm thấy lưới bạt và tấm xốp trong một tòa tháp không bị cháy lan, họ cho biết.
Hơn 140 xe cứu hỏa và hơn 800 lính cứu hỏa và nhân viên y tế đã được triển khai để ứng phó với đám cháy, và máy bay không người lái cũng được sử dụng, giới chức Hồng Kông cho biết.
Khoảng 279 người đã được cho là đã mất tích, Đặc Khu Trưởng Lý Gia Siêu cho biết trong một cuộc họp báo hôm Thứ Năm ngày 27 Tháng Mười Một. (NNL) [đ.d.]
WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump nói với các quân nhân trong một cuộc điện đàm nhân Lễ Tạ Ơn rằng Hoa Kỳ đang chuẩn bị có hành động nhằm vào các mạng lưới bị cáo buộc buôn bán ma túy ở Venezuela và rằng chiến dịch trên bộ sẽ bắt đầu “không lâu” hôm Thứ Năm ngày 27 Tháng Mười Một, CNN đưa tin.
“Trong những tuần qua, quý vị đã làm việc để chặn những kẻ buôn bán ma túy Venezuela mà có rất nhiều những kẻ như vậy. Tất nhiên, không còn nhiều người đến bằng đường biển nữa,” ông Trump nói với các quân nhân.
Tổng Thống Venezuela Nicolas Maduro tham gia vào cuộc tập hợp dân sự-quân sự hôm 25 Tháng Mười Một ở Caracas, Venezuela. (Hình minh họa: Jesus Vargas/Getty Images)
“Quý vị có thể nhận thấy rằng người ta không muốn giao nhận bằng đường biển nữa, và chúng ta cũng sẽ bắt đầu ngăn họ trên bộ,” ông nói tiếp. “Trên bộ sẽ dễ dàng hơn, nhưng nó sẽ sớm bắt đầu.”
“Chúng tôi cảnh báo họ: Hãy ngưng đưa chất độc vào đất nước chúng tôi,” ông Trump nói thêm.
Phát biểu của ông Trump cho thấy ông đã ra quyết định về hướng hành động ở Venezuela sau nhiều buổi cập nhật thông tin và màn phô trương sức mạnh ngày càng tăng ở khu vực hồi đầu tháng.
Ông Trump đã liệt tổng thống Venezuela, ông Nicolas Maduro, và các đồng minh trong chính phủ của ông, vào tổ chức khủng bố nước ngoài hồi đầu tuần.
Việc định danh “tổ chức khủng bố nước ngoài” sẽ cho phép ông Trump áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt mới nhắm vào tài sản và cơ sở hạ tầng của ông Maduro. Tuy nhiên, nó không thẳng thừng cho phép sử dụng vũ lực gây chết người, các chuyên gia pháp lý cho biết.
Quân đội Mỹ đã tập hợp hơn một chục tàu chiến và 15,000 binh sĩ trong khu vực nằm trong chiến dịch mà Ngũ Giác Đài gọi là “Southern Spear.” Quân đội Mỹ đã giết chết hơn 80 người trong các cuộc không kích vào tàu bè trong chiến dịch chống buôn lậu ma túy. (NNL) [đ.d.]
KYIV, Ukraine (NV) – Các cơ quan chống tham nhũng của Ukraine đã bắt đầu khám xét căn hộ của ông Andriy Yermak, chánh văn phòng của Tổng Thống Volodymyr Zelensky, BBC đưa tin hôm Thứ Sáu ngày 28 Tháng Mười Một, và quan chức này đã từ chức ngay sau đó.
Một trong hai cơ quan này, văn phòng chống tham nhũng Nabu, xác nhận rằng họ đã được cho phép khám xét điều tra và cho biết sẽ có thêm chi tiết được công bố.
Ngoại trưởng Mỹ, ông Marco Rubio (phải) và Chánh Văn Phòng Tổng thống Ukraine, ông Andriy Yermak, họp báo sau các cuộc đàm phán kín về kế hoạch hòa bình của Mỹ cho Ukraine tại Geneva hôm 23 Tháng Mười Một. (Hình: Fabrice Coffrini/AFP via Getty Images)
Vụ bê bối tham nhũng đã nhấn chìm một số nhân vật thân cận với ông Zelensky, mặc dù cả bản thân ông lẫn ông Yermak đều không bị buộc tội về bất kỳ hành vi sai trái nào.
Ông Andriy Yermak là trợ lý thân cận nhất của tổng thống và là người được ông Zelensky lắng nghe trong suốt cuộc xâm lược toàn diện của Nga. Ông cũng là nhà đàm phán đứng đầu của Kyiv trong các cuộc đàm phán hòa bình với Mỹ, nhưng vị thế của ông ngày càng bị đe dọa khi mà những người chỉ trích đã kêu gọi ông ra đi.
Ông Andriy Yermak đã đệ đơn từ chức sau khi căn hộ của ông bị khám xét, CNN cho biết. Tổng Thống Zelenskyy đã thông báo về sự ra đi của ông Yermak trong một video đăng trên mạng xã hội vào cuối buổi chiều hôm Thứ Sáu ngày 28 Tháng Mười Một.
Ông ca ngợi Yermak nhưng cũng nói rằng “không có lý do gì để bị phân tâm bởi bất cứ điều gì khác ngoài việc bảo vệ Ukraine.” Việc tìm kiếm người kế nhiệm ông sẽ bắt đầu vào Thứ Bảy ngày 29 Tháng Mười Một và văn phòng tổng thống dưới quyền ông Yermak sẽ được “tổ chức lại.”
Ông Yermak, 54 tuổi, xác nhận trên mạng xã hội rằng cả Nabu và văn phòng công tố chuyên chống tham nhũng (Sap) đều đang “tiến hành các quy trình thủ tục tại nhà tôi” và có toàn quyền khám xét căn hộ của ông, và luật sư của ông cũng có mặt.
“Về phần mình, tôi đã hợp tác đầy đủ,” ông Yermak, vốn chưa được xem là nghi phạm, cho biết.
Việc khám xét này diễn ra vào thời điểm rất khó xử đối với ông Zelensky và đồng minh thân cận nhất của ông, khi mà bộ trưởng Lục Quân Mỹ, ông Dan Driscoll, sẽ đến Kyiv vào cuối tuần này để thúc đẩy kế hoạch hòa bình của Tổng Thống Donald Trump.
Ông Yermak, người có ảnh hưởng to lớn ở cấp cao nhất trong chính phủ ở Kyiv, nhấn mạnh vai trò lãnh đạo của ông trong các cuộc đàm phán khi ông nói với The Atlantic vài giờ trước khi có tin về cuộc khám xét rằng “chừng nào ông Zelensky còn là tổng thống, đừng ai trông mong chúng tôi từ bỏ lãnh thổ. Ông ấy sẽ không ký kết để trao lãnh thổ.”
Trong khi đó, vị thế của chính ông Zelensky cũng bị suy yếu bởi bê bối tham nhũng trong nước, và tổng thống Nga từ lâu đã đặt câu hỏi về tính hợp pháp của ông trong tư cách tổng thống.
Vụ bê bối tham nhũng đã làm rung chuyển Ukraine trong tháng này, khi các nhà điều tra tìm ra mối liên hệ của một số nhân vật hàng đầu với vụ bê bối biển thủ $100 triệu trong lĩnh vực năng lượng.
Hai cơ quan chống tham nhũng Nabu và Sap cho biết họ đã phát hiện một kế hoạch nhận lại quả rộng lớn và gây ảnh hưởng đến các công ty nhà nước, bao gồm cả công ty năng lượng hạt nhân Enerhoatom.
Các cuộc thăm dò gần đây cho thấy 70% công chúng muốn ông Yermak từ chức.
Một số người đã bị buộc tội trong vụ tai tiếng tham nhũng khiến dư luận phẫn nộ vì tiền được cho là đã được lấy đi từ các dự án cơ sở hạ tầng quan trọng vốn rất thiết yếu để bảo vệ nguồn điện của Ukraine trong lúc các cuộc không kích của Nga đã làm hư hại nặng nề cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine và người dân trên khắp đất nước chỉ được dùng điện vài giờ mỗi ngày.
Ông Zelensky đã sa thải hai bộ trưởng và một số nghi phạm đã bị bắt giữ. Một trong những cộng sự kinh doanh cũ của ông, ông Timur Mindich, đã bỏ trốn khỏi đất nước. (NNL) [đ.d.]
BANGKOK, Thái Lan (NV) – Tòa án phúc thẩm của Thái Lan phán quyết rằng việc chính phủ nước này dẫn độ ông Y Quynh Bdap về Việt Nam không vi phạm luật.
Các nguồn tin quốc tế và của Tổ chức tôn giáo chống ngược đãi Persecution.Org (Sự ngược đãi, sự đàn áp) dẫn thông tin từ tòa án Thái Lan cho hay như vậy ngày Thứ Tư 26 Tháng Mười Một. Hệ quả, số phận của ông Y Quynh Bdap khá mong manh khi Thái muốn giữ quan hệ chính trị tốt với Hà Nội.
Cơ sở của chính phủ Thái Lan ở Bangkok giam giữ các người tị nạn từ các nước khác đến nước này, chờ ra tòa và trục xuất. (Hình: STR/AFP/Getty Images)
Các nguồn tin trên cho biết Tòa Phúc thẩm ở Bangkok đã y án phán quyết của Tòa sơ thẩm ở địa phương từ hồi Tháng 9 năm ngoái. Theo đó, họ chấp thuận đòi hỏi của CSVN yêu cầu dẫn độ ông Y Quynh Bdap về Việt Nam để bị thi hành án 10 năm tù đã bị xử vắng mặt với tội danh “khủng bố” hồi Tháng Giêng 2024.
Ông Y Quynh Bdap, đồng sáng lập viên tổ chức “Người Thượng vì công lý” từ khi tị nạn chính trị ở Thái Lan trong thời gian ông vượt biên sang nước này từ năm 2014. Nhóm này đã công bố nhiều thông tin và hình ảnh các cuộc đàn áp của chế độ Hà Nội đối với các sắc tộc thiểu số, gọi chung là người Thượng, các tỉnh ở khu vực Tây nguyên Việt Nam.
Tháng Tám 2023, chế độ Hà Nội phát lệnh truy nã đối với ông Y Quynh Bdap và yêu cầu chính phủ Thái Lan dẫn độ. Ông bị vu cho tội “khủng bố” khi ghép tên ông vào vụ nổ súng xảy ra ở trụ sở công an ở hai xã Ea Tiêu và Ea Ktur, huyện Cư Kuin tỉnh Đắk Lắk hồi Tháng Sáu 2023 làm 9 người chết. Khi xảy ra vụ việc này thì ông Y Quynh Bdap đang ở Bangkok và đã được LHQ cấp thẻ tị nạn chính trị, chờ đi định cư tại một nước thứ ba,
Ông bác bỏ cáo buộc của chế độ Hà Nội vì cho rằng các hành động thông tin vi phạm nhân quyền, phơi bày tội ác của CSVN với các sắc tộc người Thượng ở Tây nguyên đã khiến ông trở thành một thứ kẻ thù nguy hiểm. Ông công bố những hành vi đó cho dư luận quốc tế, đồng thời gửi báo cáo tới cơ quan nhân quyền Liên Hiệp Quốc. Bởi vậy, ghép tên ông vào vụ nổ súng rồi xử án khiếm diện và ép chính phủ Thái dẫn độ là điều dễ hiểu.
Ngày 11 Tháng Sáu 2024, ông Y Quynh Bdap bị cảnh sát Thái bắt giữ sau khi đến tòa đại sứ Canada để được phỏng vấn về đơn xin tị nạn chính trị. Trước đó gần 10 năm, ông đã được tòa án ở Bangkok trả tự do trong vụ án nhập cư trái phép. Tại nước Thái, ông cùng một số đồng hương yểm trợ các hoạt động vận động nhân quyền, tự do tôn giáo cho người Thượng ở quê nhà.
Khi đến nước Thái xin tị nạn chính trị, đúng ra, theo công ước quốc tế, ông cũng như rất nhiều người khác vượt biên từ Việt Nam sang đây, phải được nước này bảo vệ, giúp đỡ để chờ đi định cư ở nước thứ ba nếu được chấp thuận. Nhưng vì những lợi ích chính trị và không loại trừ khả năng tham nhũng, nhận hối lộ của chế độ Hà Nội, người tị nạn chính trị từ Việt Nam đối diện với nhiều sức ép và thiệt thòi.
Ông Y Quynh Bdap, người Thượng tị nạn Cộng sản ở Bangkok, hiện đã bị chính phủ Thái Lan bắt giữ, có thể bị dẫn độ về Việt Nam theo đòi hỏi của Hà Nội. (Hình: NTVCL)
Sau khi ông Y Quynh Bdap bị Tòa phúc thẩm của Thái Lan ra phán quyết, tổ chức Tin Lành quốc tế International Christian Concern (ICC) ra bản tuyên bố nói rằng “Nếu ông Y Quynh Bdap bị dẫn độ về Việt Nam, ông khó tránh khỏ bị tra tấn và tù tội. Có vẻ như tòa án Thái Lan đã bị áp lực từ nhà cầm quyền CSVN đòi dẫn độ ông. Điều này tạo tiền lệ cho hàng ngàn người tị nạn chính trị khác đến nước Thái rồi nhiều phần sẽ bị trục xuất về xứ sở và bị đàn áp. ICC kêu gọi chính phủ Thái đừng trao trả Y Quynh Bdap cho CSVN”.
Khi ông Y Quynh Bdap bị cảnh sát Bangkok bắt giam hồi năm ngoái, hàng chục tổ chức bảo vệ nhân quyền quốc tế đã gửi thư kêu gọi chính phủ Thái phải tuân thủ các quy định về quyền người tị nạn. Tháng Mười 2024, sau khi tòa sơ thẩm của Thái quyết định chấp thuận yêu cầu dẫn đọ của CSVN, Liên Đoàn Quốc tế Nhân quyền (FIDH), tổ chức cũng ký tên vào thư ngỏ của 33 tổ chức quốc tế gửi Thủ tướng Thái Lan, nói “Nếu Chính phủ Thái Lan nghiêm túc trong việc tôn trọng luật pháp quốc gia và quốc tế, họ không được dẫn độ Y Quynh Bdap về Việt Nam, nơi ông ta chắc chắn sẽ phải đối mặt với những vi phạm nhân quyền nghiêm trọng.”
Bây giờ, với những gì đang diễn ra, số phận của ông Y Quynh Bdap không phải do lương tâm và quyền người tị nạn định đoạt, mà do đường lối chính trị khu vực và lợi ích cục bộ định đoạt. (NTB)
