Vài cảm nghĩ về truyện ngắn của một cây bút mới: Ái Điểu

Trần Doãn Nho

Một bạn văn của tôi, anh Nguyễn Lệ Uyên, gửi cho tôi một số truyện ngắn của một cây bút mới, tên tuổi còn xa lạ với văn đàn, cả trong lẫn ngoài nước: Ái Điểu. Truyện, hầu hết, đều từ ngắn đến rất ngắn. Dài nhất đếm được 2500 chữ và ngắn nhất chỉ có 174 chữ; số còn lại thì khoảng 1500 chữ, 1200, 1150, 880… rồi thì là 239, 226 chữ. Có thể tạm xếp chúng vào  loại “truyện rất ngắn” (very short story) hay “truyện chớp” (flash fiction).

Tác giả Ái Điểu. (Hình: Facebook)

Truyện Ái Điểu, được biết, xuất hiện đều đều trên Facebook (FB), một trong những trang mạng xã hội phổ biến nhất hiện nay. FB – cõi ảo – không chỉ là nơi người ta dùng để phản ảnh các hiện thực xã hội, mà lắm khi, nó còn hiện-thực-hóa chính nó. Người ta đọc, nghe, nhìn, tham gia, tương tác với nhau một cách trực tiếp, sống động. Rốt cuộc, ảo mà thực, thực trong ảo. Chả thế mà, công bố sáng tác (hay sáng tác ngay) trên FB dần dà trở thành nét đặc trưng thời kỹ thuật số, tạo thành một loại văn chương mới, “văn chương FB,” như một nhà nghiên cứu văn học có lần đã mệnh danh. Vô hình trung, FB trở thành một tạp chí tự tạo, nơi chủ tài khoản cũng là chủ biên kiêm chủ bút đồng thời là cộng tác viên. Độc giả – đối tượng của sáng tác – luôn luôn có sẵn, đa dạng và… vô tận. Tải lên là có ngay độc giả, có ngay phản hồi, khác hẳn với cái vắng lặng buồn tẻ của các tạp chí văn chương chuyên nghiệp. Chẳng lạ gì, nhiều tác giả, kể cả những cây bút thành danh, đã sử dụng FB như một diễn đàn văn chương, liên tục công bố những sáng tác ngắn, gọn, tức thời của mình. Thơ, văn đã rồi; mà còn cả nhận định hay phê bình văn học. Tôi không dùng FB, chỉ thỉnh thoảng ghé vào xem ké FB của người trong nhà, do đó, không có kinh nghiệm gì về sinh hoạt này. Tương lai của hình thức sáng tác này sẽ đẩy văn chương về đâu, chưa biết, nhưng nó đã hiện hữu, càng ngày càng hấp dẫn, thu hút đông đảo người đọc và người gõ.

Trở lại với Ái Điểu.

Trước hết, một trong những đặc điểm của văn Ái Điểu nằm ở ngôn ngữ và cung cách diễn tả: gọn gàng, dễ hiểu, cụ thể. Nhiều chỗ, truyện chẳng khác gì những ghi chép sống. Có sao nói vậy, không thêm mắm dặm muối, không bóng bẩy, màu mè, không ẩn dụ. Lại không ứng dụng (và lạm dụng) một vài thủ pháp viết lách thời thượng để “chứng tỏ” mình, như dòng ý thức, phân mảnh, phi tuyến tính, vân vân. Cũng không phân tích tâm lý dài dòng, hay  triết lý làm dáng. Sự kiện, khung cảnh và đối thoại chiếm lĩnh phần lớn không gian truyện.

Đọc thử vài trích đoạn trong “Sấm Ký,” một trong những truyện có cấu trúc khá lạ.

Mô tả cuộc hẹn hò giữa một ông cao niên và một đứa con gái trẻ, Ái Điểu viết:

“Con Liễu đem ly líp-tông cho ông Chiến. Ông lén khèo nhẹ vào tay nó, nói: cưng lấy cho hộp khăn giấy.

Con Liễu nói: dạ. Mà trong đầu nó nghĩ: rồi, có chuyện rồi.

Đúng như nó đoán. Khi về đến chỗ pha chế, nó nhận tin nhắn của ông Chiến: bốn giờ chiều nay đến Hoa Lan nghen cưng.

Nó trả lời: ba giờ ba mươi nghen. E mắc đi làm. A đến đó rồi nhắn cho e số phòng. E đến liền.

Ông Chiến bấm nhanh: ok.” (Sấm Ký)

Một kiểu hẹn hò vô cùng “thời đại”: nhanh, gọn, khỏe và… văn minh.

Rồi sao nữa?

“Cũng nhanh thôi, hơn ba mươi phút thì xong việc. Ông Chiến vội vã mặc đồ, nói: anh đi trước, cưng chờ anh đi khỏi rồi mới đi nghen.

Con Liễu nói: dạ.

Ông khách nào cũng như nhau, hết cơn ham thích đều muốn đi nhanh để khỏi bị thấy mình ăn chơi” (Sấm Ký).

Rồi sao nữa?

“Con Liễu còn trần truồng thì có tiếng báo tin nhắn. Tin nhắn của anh Chinh, con ông Chiến (…) Con Liễu vào phòng tắm xả nước cho trôi hết mùi người nhơ nhớp cơ thể (…) Tắm xong, con Liễu không mặc áo quần. Như vậy cho đỡ mất thời gian, vì nó còn suất làm chiều ở quán nhậu” (Sấm Ký).

Cha hẹn gái xong đến con hẹn gái; gái ngủ với cha xong rồi ngủ với con. Chữ nghĩa tỉnh queo, nhân vật tỉnh queo. Tính cách này, tự nó, là ý nghĩa. Ý nghĩa tiềm ẩn trong sự kiện.

Mô tả tính cách của một nhân vật cũng thế, Ái Điểu phác thảo một số nét tiêu biểu:

“Thường lệ, từ ngày về hưu, cứ đúng năm giờ ba mươi phút sáng ông Dư đạp xe đến quán cà phê con Ba Bốc. Ly cà phê đen mười hai ngàn. Rẻ, đương nhiên là không ngon. Nhưng ông Dư tìm thấy cảm giác của thời trai trẻ. Một mình giữa nhiều người, độc lập nhưng không lẻ loi. Kiểu lãng tử ông thích mà không được sống. Thỉnh thoảng ông có nhìn trộm khe ngực của con Ba Bốc, khi nó vô tình để hở lúc cúi xuống. Chỉ vậy thôi, ông không có cử chỉ hay lời lẽ nào thiếu đứng đắn.” (Nơi Đất Lành Chim Đậu)

Thỉnh thoảng, cô đẩy hiện thực lên một tầng mới, mờ mờ ảo ảo, nhuốm đôi chút  không khí “hiện thực hoang đường” (magical realism) trong văn chương Tây Ban Nha:

“Người xà ích đội cái mũ bèo nhèo che kín mặt. Xe chở một bà mụ đỡ đẻ. Bà giống y như mụ phù thuỷ trong truyện cổ tích. Bà nhai trầu. Nước trầu chảy leo ra khoé miệng. Bà đưa hai ngón tay quệt. Tay và môi bà dính màu đỏ máu bầm. Chiếc xe ngựa bánh gỗ cũ mệt mỏi, chậm chạp lăn vô tận trong cõi vô minh. Qua những đoạn đường đá núi, những cồn cát gió bay, những vũng sình lầy trơn trợt, những vực thẳm nằm giữa trời và biển (…) Chiếc xe ngựa cũ kỹ ngày nào lướt trong mây trắng bồng bềnh, dừng ở cửa sổ tầng chín. Bánh xe gỗ chậm rãi quay đều”  (Bốn Đoạn Ngắn Về Một Người Đàn Bà).

Giữa những mô tả trông rất bình thường, đôi khi, ta bắt gặp một nhận xét bất ngờ, như một tia chớp xẹt ngang giữa bầu trời yên tĩnh, khiến ta giựt mình, ngừng đọc và suy gẫm:

“Làng đã có nhiều đàn ông. Họ về từ chiến tranh, từ cõi chết. Người làng không phân biệt chiến tuyến. Tất cả đều là con của làng. Có người mất tay, chân. Có người câm, điếc. Có người mất trí. Có người u uất, lạc lõng trong bình yên. Những người lính thực thụ không muốn kể lại những chiến công. Chỉ có người không còn lương tri mới hân hoan thành tích sát nhân của mình” (Bốn Đoạn Ngắn Về Một Người Đàn Bà).

Vâng! “Chỉ có người không còn lương tri mới hân hoan thành tích sát nhân của mình.” Một nhận định, mà cũng là một lời kết án. Nhất là đối với bộ máy tuyên truyền, ngày đêm ra rả kể chuyện chiến công, anh hùng, chẳng để làm gì, ngoài mục đích đánh bóng cho kẻ cầm quyền.

Cũng có khi, giọng văn nghe rất chân tình, nhưng ẩn giấu nét trào lộng:

“Thày [Thầy] cuốn tôi dâng cao theo tâm trạng của Katia, Dasa, Rotsin… trên Con Đường Đau Khổ. Thần tượng Paven Coocsaghin qua Thép Đã Tôi Thế Đấy rực sáng ngọn lửa soi đường cho tôi. Ăn cơm độn, mặc áo vá là chuyện tầm thường; chúng tôi không nghĩ đến. Chúng tôi vui sống trong hào quang của lý tưởng cao cả. Mọi người bình đẳng, giống nhau trong sự thiếu thốn vật chất. Nhiều đứa bạn còn tự hào về cái nghèo của gia đình mình. Con người có hạnh phúc bằng ảo tưởng. Sau này, khi sống gần với những người nghiện tôi thấy họ sảng khoái khi có ảo giác nhờ chất kích thích. Tuổi trẻ chúng tôi cũng có niềm vui sống qua ảo ảnh của một thế giới bình đẳng, hạnh phúc trong tương lai. Tôi như ngọn cỏ khô, cháy lên những ngọn lửa ước mơ. Như đoá hoa hoang dã hé nụ đợi chờ. Đến bây giờ, tôi vẫn thấy đó là những ngày tháng êm đẹp nhất đời mình” (Mộ Phần Của Những Ngọn Lửa Nhỏ).

Ai đã từng sống qua thời “ăn cơm độn, mặc áo vá,” nhưng lại “vui sống trong hào quang của lý tưởng cao cả” nhờ những tác phẩm “Con Đường Đau Khổ” và “Thép Đã Tôi Thế ấy” đầy mùi vị Nga Xô-Viết ngày nào, nhất định không thể không chia xẻ cảm giác “những ngày tháng êm đẹp nhất đời mình,” nghe rất trái khoáy, này cùa Ái Điểu.

Mặt khác, tuy không nằm trong ngôn ngữ, nhưng ẩn dụ lại thấp thoáng xuất hiện trong câu chuyện, trong sự kiện, và trong cách kể chuyện, khiến văn chương Ái Điểu có lúc  mang tính chất ngụ ngôn. Văn, ở đây, pha trộn giữa thực và ảo. “Người Không Có Dấu Chân” chẳng hạn. Truyện mở đầu như sau:

“Sanh ra, ông Dư đã mang một điều rất lạ là khi đi, chạy, đứng – bằng đôi chân trần – ông đều không để lại dấu chân. Không ai chú ý, biết sự dị thường này; kể cả ông. Vì con người thời nay mang giày, dép. Dụng ý ban đầu giày dép là để bảo vệ chân, sau đó vì nghi thức và làm dáng. Đôi khi có đi chân trần nhưng người ta không bao giờ nhìn xuống hoặc quay đầu nhìn lại coi mình có để lại dấu chân không? Mà dấu chân khô khan, chai sần chỉ cần một cơn gió đã thổi bay. Dấu chân đẫm ướt mồ hôi, máu bom đạn, cát bụi phong trần cũng lau khô mất dấu tích thôi mà.”

Ngoài đặc điểm “không có dấu chân,” ông Dư là người bình thường.

Về hưu với chức phó phòng cấp huyện, ông làm một chuyến thăm quê. Một hôm, trên đường trở về từ nghĩa trang, thấy thằng bé dẫn đường – mà ông tưởng là một đứa cháu trong họ – để lại “những dấu chân trần nhỏ nhắn in trên con đường phù sa ẩm nước,” ông Dư mới khám phá ra là, ông chẳng hề để lại  dấu chân như nó; không những thế, sau đó, ông cũng mới hay rằng, thằng bé chỉ là bóng ma. Ấy thế mà, trong tang lễ của ông diễn ra ba tháng sau, một đại diện trong hội người cao tuổi, khi đọc điếu văn, có đoạn ca ngợi ông Dư có nhiều công lao to lớn khi còn công tác, và nhắc nhở, “Thế hệ sau nên theo dấu chân ông mà đi.”

Một kẻ không có dấu chân, thì lấy gì để người sau (noi) “theo dấu chân”?

Trong truyện, Ái Điểu không tự hỏi như thế, nhưng lại kết luận bằng một “Lời ngoài truyện”: “Các bạn đọc quý mến của tôi có khi nào xem thử mình có dấu chân hay không?”

Đề tài lạ. Câu chuyện lạ. Kết thúc cũng lạ. Cái tưởng ảo thì là thực; ngược lại, cái tưởng thực thì hóa ra ảo. Nghịch lý này không khó tìm thấy trong cuộc sống nháo nhào hiện nay ở Việt Nam. “Người Không Có Dấu Chân” ngắn, gọn, đơn giản, nghe có phần hoang đường, nhưng lại vô cùng thời sự!

Ái Điểu sinh năm 1980 tại Ninh Thuận, hiện sống ở Châu Đốc. Viết truyện ngắn và làm thơ. Ngoài một số bài thơ xuất hiện trên trang Văn Việt, hầu hết các sáng tác đều được đăng tải trên Fcaebook của mình. Chưa có tác phẩm xuất bản.

 

Khi Trung Quốc dọa ‘chặt cái đầu bẩn thỉu’ của thủ tướng Nhật

Trúc Phương/Người Việt

Cuộc khẩu chiến ngoại giao giữa Trung Quốc và Nhật Bản tiếp tục leo thang. Ngày 8 Tháng Mười Một, Tổng Lãnh Sự Trung Quốc tại Osaka Tiết Kiến (Xue Jian) dọa “chặt cái đầu bẩn thỉu” Thủ Tướng Nhật Sanae Takaichi.

Thủ Tướng Sanae Takaichi đang nhắm tới việc thành lập Cục Tình Báo Quốc Gia, Luật Phòng Chống Gián Điệp. Với Bắc Kinh, nước Nhật của bà Sanae Takaichi trở nên “cực kỳ nguy hiểm.” (Hình: Eugene Hoshiko/POOL/AFP via Getty Images)

Trung Quốc lại “cầm dao”

Khi lần đầu gặp Chủ Tịch Tập Cận Bình ngày 31 Tháng Mười tại Nam Hàn, tân Thủ Tướng Nhật Sanae Takaichi nói rằng bà muốn Nhật theo đuổi mối quan hệ “cùng có lợi” cũng như “làm sâu sắc hơn quan hệ cá nhân” giữa hai bên. Tập đáp: “Vì Nhật Bản và Trung Quốc là những đối tác quan trọng, việc phát triển quan hệ song phương lâu dài, ổn định và lành mạnh là phù hợp với kỳ vọng chung của nhân dân hai nước cũng như cộng đồng quốc tế.”

Chỉ hai tuần sau, hai nước rơi vào một cuộc khẩu chiến tóe khói. Sự việc bắt đầu từ bài phát biểu trước Quốc Hội của Thủ Tướng Takaichi ngày 7 Tháng Mười Một, khi bà nói rằng một cuộc tấn công vào Đài Loan có thể được xem là “tình huống đe dọa sự tồn vong của nước Nhật,” và Nhật có thể thực hiện quyền phòng vệ.

Đây là quan điểm rõ ràng và mạnh mẽ nhất của Nhật về vấn đề Trung Quốc-Đài Loan, kể từ thời cố Thủ Tướng Shinzo Abe. “Bất kỳ cuộc khủng hoảng nào xảy ra với Đài Loan cũng được xem là cuộc khủng hoảng đối với Nhật, và cũng là cuộc khủng hoảng đối với liên minh Mỹ-Nhật,” Shinzo Abe từng nói năm 2021. Đó là một trong những phát biểu mạnh mẽ của Nhật liên quan Đài Loan, và chưa có thủ tướng Nhật nào lặp lại, cho đến khi xuất hiện bà Sanae Takaichi. Thời thủ tướng tiền nhiệm Shigeru Ishiba, Tokyo luôn né đề cập chủ đề nhạy cảm Đài Loan.

Cuộc khẩu chiến như đổ thêm dầu vào lửa trong quan hệ vốn luôn trong trạng thái “dễ vỡ” giữa Bắc Kinh và Tokyo. Như mọi lần, Bắc Kinh tổ chức đánh đối thủ trên mặt trận truyền thông. Báo chí Trung Quốc ào ạt chỉ trích Nhật, gọi phát biểu của Takaichi là “cực kỳ hiểm độc” và “đây là lần đầu tiên trong 80 năm mà Nhật dám dọa dùng vũ lực khiêu khích Trung Quốc.” Lực lượng “chiến binh sói” lại được tung ra để tấn công ào ạt nhằm vào cá nhân Sanae Takaichi, cũng như chính sách ngoại giao mới của Nhật.

Thật ra trước khi xảy ra vụ phát biểu của Sanae Takaichi, Trung Quốc đã thực hiện chiến dịch truyền thông tấn công Nhật. Khi chuẩn bị chương trình duyệt binh kỷ niệm ngày kết thúc Đệ Nhị Thế Chiến, Trung Quốc tăng cường công kích, cáo buộc Nhật “trắng trợn che đậy lịch sử.” Từ đầu năm, Trung Quốc tung ra ít nhất bốn bộ phim về Đệ Nhị Thế Chiến, trong đó có phim mô tả cuộc thảm sát Nam Kinh do phát xít Nhật gây ra.

Với Đài Loan, hòn đảo này từng là thuộc địa của Nhật. Sau khi Nhật thua trận trong Đệ Nhị Thế Chiến, Quốc Dân Đảng kiểm soát Đài Loan. Vài năm sau, khi bị quân cộng sản Mao Trạch Đông đánh bại, Quốc Dân Đảng bỏ chạy và cát cứ Đài Loan. Bắc Kinh khẳng định rằng việc kết thúc Đệ Nhị Thế Chiến đồng nghĩa với việc quyền cai trị Đài Loan trở về tay Trung Quốc, đặc biệt khi hòn đảo thoát khỏi ách chiếm đóng của Nhật.

Đài Loan dưới mắt “bà đầm thép” Sanae Takaichi

Ngưỡng mộ cố Thủ Tướng Anh Margaret Thatcher, bà Sanae Takaichi từng nói bà muốn trở thành “bà đầm thép” của nước Nhật. Trước khi tham chính, Takaichi từng làm MC truyền hình. Nguồn cảm hứng chính trị của bà đến vào thập niên 1980, giai đoạn xung đột thương mại Mỹ-Nhật lên cao. Với quyết tâm tìm hiểu cách người Mỹ nhìn Nhật Bản, bà làm việc tại văn phòng của dân biểu đảng Dân Chủ Patricia Schroeder, người thường xuyên chỉ trích Nhật với lời lẽ miệt thị nặng nề.

Thời gian làm việc với Mỹ, bà Takaichi nhận thấy người Mỹ không chỉ nhầm lẫn giữa tiếng Nhật, tiếng Trung và tiếng Hàn mà còn lẫn lộn ẩm thực của ba nước. Bà rút ra kết luận: “Nếu Nhật không thể tự bảo vệ thì vận mệnh đất nước luôn phụ thuộc vào những ý kiến hời hợt của các nước phương Tây như Mỹ.”

Bà tham gia cuộc bầu cử đầu tiên năm 1992 với tư cách ứng viên độc lập nhưng thất bại. Bà tiếp tục kiên trì, đắc cử một năm sau đó và gia nhập Đảng Dân Chủ Tự Do (LDP) năm 1996. Kể từ đó, bà đã 10 lần trúng cử nghị sĩ và chỉ thua một lần, trở thành một trong những tiếng nói bảo thủ mạnh mẽ nhất LDP. Bà từng giữ nhiều chức vụ cao, như bộ trưởng An Ninh Kinh Tế, quốc vụ khanh phụ trách Thương Mại và Công Nghiệp, bộ trưởng Nội Vụ và Truyền Thông,…

Là “học trò” của cố Thủ Tướng Shinzo Abe, Takaichi cực kỳ cứng rắn trong chính sách đối ngoại. Thường xuyên thăm Đền Yasukuni, nơi thờ các liệt sĩ Nhật, trong đó có cả tội phạm chiến tranh, bà Takaichi kêu gọi nới lỏng những hạn chế trong Hiến Pháp đối với Lực Lượng Phòng Vệ, tăng cường năng lực quốc phòng và duy trì quan hệ chặt chẽ với Mỹ cùng những đối tác “cùng chung giá trị.”

Bà thường xuyên nhấn mạnh Trung Quốc là mối đe dọa chiến lược. Theo bà, những vấn đề như Đài Loan và ký ức lịch sử, vốn là điểm căng thẳng, phải được xử lý bằng chính sách cứng rắn chứ không phải nhún nhường. Bà luôn công khai thân thiện với Đài Loan. Chỉ một tuần trước khi chính thức ngồi ghế thủ tướng, bà Takaichi gọi Đài Loan là “người bạn quý” và gửi thư tay thăm hỏi Tổng Thống Lại Thanh Đức (Lai Ching-te) nhân dịp Quốc Khánh Đài Loan (10 Tháng Mười).

Trước khi được bầu làm chủ tịch LDP, trong một bài trả lời bằng văn bản gửi viện nghiên cứu Hudson, bà Takaichi viết: “Hòa bình và ổn định ở eo biển Đài Loan tất nhiên là mối quan tâm của Nhật và có tầm quan trọng tối cao đối với cộng đồng quốc tế… Chúng tôi theo dõi chặt chẽ những diễn biến gần đây liên quan Đài Loan, đặc biệt tình hình quân sự. Những thay đổi đơn phương đối với nguyên trạng thông qua vũ lực hoặc cưỡng ép không bao giờ được phép xảy ra.”

Trong chuyến công du Đài Bắc ngày 28 Tháng Tư, 2025, Sanae Takaichi nói, “Ngày 8 Tháng Bảy năm nay đánh dấu kỷ niệm ba năm ngày mất cựu Thủ Tướng Abe. Khi cựu thủ tướng không may qua đời, Tổng Thống Lại, khi đó giữ chức phó tổng thống, là một trong những người đầu tiên đến chia buồn.” Bà nói thêm, “Đài Loan và Nhật là hai quốc đảo đang đối mặt những hoàn cảnh và vấn đề tương tự. Hoạt động thương mại của Nhật phụ thuộc rất nhiều vào vận tải biển, do đó, một khi vấn đề phát sinh gần đó đe dọa các tuyến đường biển, đó sẽ là vấn đề sống còn đối với Nhật.”

Bà cũng bày tỏ ủng hộ ủng hộ Đài Loan gia nhập Hiệp Định Đối Tác Toàn Diện và Tiến Bộ Xuyên Thái Bình Dương (CPTPP). Cần nói thêm, Tháng Bảy năm nay, Ngoại Trưởng Đài Loan Lâm Gia Long (Joseph Wu) cũng đã gặp Takaichi tại Tokyo. Chủ trương tự lực tự cường có thể được xem là điều rõ ràng nhất trong toàn bộ chính sách đối ngoại của bà Takaichi. Bà không giấu giếm bày tỏ sự khó lường của Mỹ.

Do vậy, bà đề cao việc Nhật và Đài Loan cần phải tự lo lấy thân và đầu tư vào năng lực quốc phòng cho an ninh quốc gia. Bà đề xuất Nhật, Đài Loan, Úc, Ấn Độ, Philippines và một số quốc gia, kể cả Âu châu, nên thành lập một “liên minh bán an ninh” hoặc một mạng lưới quân sự mạnh để bảo vệ nhau. Một cách tổng quát, chính sách an ninh quốc gia của Nhật chắc chắn thay đổi dưới thời bà Sanae Takaichi.

Một phần quan trọng trong phác thảo của cố Thủ Tướng Shinzo Abe là xây dựng một bộ máy an ninh quốc gia mạnh sánh ngang Mỹ và các nước đồng minh. Abe thành lập Bộ Quốc Phòng và Ban Thư Ký An Ninh Quốc Gia. Chính quyền Takaichi tiếp tục đi tiếp chặng dang dở trong di sản Abe.

Mới đây, đảng Dân Chủ Tự Do (LDP) và Ishin no Kai (đảng Canh Tân) thỏa thuận hợp tác thành lập cơ quan tình báo quốc gia. Ngày 14 Tháng Mười Một, LDP thành lập Ban Chiến Lược Tình Báo và thực hiện phiên họp đầu tiên. Bà Takaichi đang nhắm tới việc thành lập Cục Tình Báo Quốc Gia cũng như ban hành Luật Phòng Chống Gián Điệp. Với Bắc Kinh, tất cả động thái này đều chứng minh rằng nước Nhật của bà Sanae Takaichi trở nên “cực kỳ nguy hiểm.”

Còn nữa, Tokyo cũng bàn về chính sách hạt nhân. Đang soạn ba văn kiện an ninh quốc gia cho năm 2026, chính phủ Takaichi cho biết sẽ có một cuộc tranh luận về việc sửa đổi hoặc loại trừ ba nguyên tắc phi hạt nhân của Nhật (không sản xuất; không sở hữu; không sử dụng vũ khí hạt nhân).

Tháng Mười Hai tới đây, Nhật sẽ bỏ phiếu thông qua ngân sách quốc phòng lớn nhất từ ​​trước đến nay, với mục tiêu 2% tổng sản phẩm quốc nội. Với Takaichi, vấn đề bây giờ không chỉ là Đài Loan. Đây là thời điểm mang tính định hình việc tái thiết kế toàn bộ bức tranh an ninh Á Châu. [dtr]

Dạ tiệc gây quỹ Diễn Hành Tết Bính Ngọ 2026

Lâm Hoài Thạch/Người Việt

ANAHEIM, California (NV) – Đông đảo quan khách và đồng hương đến dự dạ tiệc gây quỹ Diễn Hành Tết Nguyên Đán 2026, do Westminster Tet Parade Foundation với sự hỗ trợ của nhiều hội đoàn khác đồng tổ chức vào chiều Chủ Nhật, 16 Tháng Mười Một, tại nhà hàng Golden Sea, Anaheim.

Phần trình diễn của Câu Lạc Bộ Tình Nghệ Sĩ tại dạ tiệc gây quỹ Diễn Hành Tết Bính Ngọ 2026. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Chủ đề diễn hành Tết năm tới là “Xuân Đoàn Kết-Vững Bước Vươn Xa.”

Theo ban tổ chức, diễn hành Tết hằng năm là một trong những sự kiện văn hóa của cộng đồng người Việt tại Nam California, và thu hút hàng ngàn người tham dự mỗi năm để cùng nhau chào đón Tết Nguyên Đán tại Little Saigon. Đây là dịp để thể hiện tinh thần đoàn kết, niềm tự hào và tình cảm gắn bó trong cộng đồng, quy tụ các gia đình, doanh nghiệp, tổ chức văn hóa, và lãnh đạo địa phương cùng mừng Xuân mới.

Vẫn theo ban tổ chức, sự tham gia và bảo trợ của đồng hương sẽ góp phần duy trì và phát triển truyền thống quý báu này. Toàn bộ số tiền gây quỹ sẽ được sử dụng để hỗ trợ các chi phí tổ chức, và cũng để thực hiện buổi diễn hành có không khí sôi động và nhiều ý nghĩa.

Nhóm KK Beauty Multiculture với y phục của 17 sắc dân trên thế giới. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Thị Trưởng Chí Charlie Nguyễn của Westminster, điều phối viên tổ chức diễn hành, nói: “Trong hơn 20 năm qua, diễn hành Tết đã trở thành một truyền thống thiêng liêng và đáng tự hào của cộng đồng người Việt tại Little Saigon. Đó là dịp để chúng ta cùng nhau tôn vinh văn hóa, gìn giữ bản sắc dân tộc Việt, và đón mừng năm mới với niềm tin, đoàn kết, và nhiều hy vọng.”

Ông tiếp: “Tết Nguyên Đán 2026 sắp tới đây đánh dấu năm thứ tư liên tục thành phố chính thức đứng ra tổ chức. Đây không chỉ là niềm vui, mà còn là lời khẳng định mạnh mẽ cho sự lớn mạnh và đoàn kết của cộng đồng chúng ta. Để duy trì và phát triển một sự kiện có ý nghĩa lớn như thế, ban tổ chức rất cần nhiều nguồn lực. Từ tài chính, nhân lực cho đến thời gian và tâm huyết. Vì thế, dạ tiệc đêm nay chính là dịp để mọi người chung tay san sẻ đóng góp cho tất cả chi phí, để diễn hành Tết 2026 diễn ra thật trang trọng và đầy ý nghĩa.”

Chương trình văn nghệ có sự tham dự của các ban văn nghệ Câu Lạc Bộ Tình Nghệ Sĩ, Vũ Đoàn Việt Cầm, Nhóm Tơ Vàng Tây Ban Cầm, Nhóm Vi Vu, Ban Tứ Ca Nắng Mai, và các ca nghệ sĩ Đào Minh Tâm, Nhất Linh, Thùy Châu, Đăng Vũ, Lê Toàn, Thành Lễ, Thủy Tiên, Hạnh Cư, Thanh Nguyên, Kim Khuyến, Trung Nhân, và nhiều người khác.

Màn trình diễn của Vũ Đoàn Việt Cầm và tiếng hát Kim Khuyến. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Đặc biệt là chương trình biểu diễn nét đẹp đa văn hóa của KK Beauty Multiculture, với màn “International Fashion Show” quy tụ những người mẫu trong y phục của 17 sắc dân trên thế giới, bao gồm Việt Nam, Trung Hoa, Argentina, Châu Phi, Đài Loan, Ai Cập, Nhật, Thái Lan, Ấn Độ, Nam Hàn, Pháp, Đức, Nga, Hy Lạp, Mexico, Mông Cổ, và Hoa Kỳ.

Cô Kelly Kiều Quan, trưởng nhóm KK Beauty Multiculture, nói: “Những nét đẹp văn hóa trong chương trình này được thể hiện qua những y phục truyền thống của từng quốc gia qua ngôn ngữ, cách sống, và ẩm thực phong phú. Thời trang của các quốc gia mỗi nước đều có nét đẹp riêng. Khi những người mẫu được khoác vào những y phục này, nếu ai có trái tim yêu thương, từ ái và nhân hậu, thì nét đẹp của họ sẽ được tuyệt vời hơn.”

Màn trình diễn của Ban Tứ Ca Nắng Mai. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Cô Như Lan, thành viên của nhóm, tiếp lời: “Với những trái tim đầy nhiệt huyết cùng những người mẫu đại diện cho 17 quốc gia trước mặt mọi người, đó là những nét đẹp đa sắc diện, đa ngôn ngữ được truyền tải qua những y phục truyền thống của nhiều lãnh thổ cùng chung thông điệp khao khát hòa bình, không phân biệt màu da hay chủng tộc. Và những sắc tộc này, những ngôn ngữ này, giờ đây, cùng nắm tay nhau vui sống hòa thuận trong mái nhà chung tinh thần tại lãnh thổ Hoa Kỳ, quê hương thứ hai của họ.”

Song song đó, Câu Lạc Bộ Tình Nghệ Sĩ cũng trình bày những đường nét độc đáo các y phục truyền thống của dân tộc Việt qua những bài ca múa và hoạt cảnh.

Trong số đồng hương đến ủng hộ, ông Lê Nguyễn Thiện Truyền bày tỏ: “Trong bốn năm qua, Thị Trưởng Chí Charlie Nguyễn và thành phố đứng ra tổ chức diễn hành Tết cùng sự hỗ trợ của đồng hương mình, trong tinh thần nhớ về nguồn cội. Hơn thế nữa là sự biểu lộ tinh thần yêu quê hương và yêu tổ quốc của những người Việt ly hương tại Hoa Kỳ.”

Phần trình diễn của Nhóm Tơ Vàng Tây Ban Cầm. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Đồng hương Bùi Văn Tẩu nói: “Diễn hành Tết hằng năm tại thành phố Westminster là hình thức duy trì truyền thống, văn hóa của dân tộc Việt Nam tại hải ngoại, đồng thời để cho con cháu của chúng ta cũng như các cộng đồng khác thấy được sự đoàn kết của cộng đồng người Việt trên xứ người.”

Buổi gây quỹ có sự hiện diện của những thành viên trong Hội Đồng Thành Phố Westminster và những cơ sở khác. Nhiều mạnh thường quân và đồng hương đóng góp rất nhiệt tâm, nhằm gây quỹ tổ chức diễn hành Tết Xuân Bính Ngọ 2026. [đ.d.]

James Comey có thể được trắng án vì ‘đệ’ của Trump làm hỏng việc

play-rounded-fill
James Comey có thể được trắng án vì ‘đệ’ của Trump làm hỏng việc
Cựu Giám Đốc FBI James Comey có thể được trắng án chỉ vì công tố viên do Tổng Thống Donald Trump bổ nhiệm mắc một số sai lầm.

Bộ Tư Pháp thừa nhận thiếu sót trong quá trình truy tố James Comey

WASHINGTON, DC (NV) – Bộ Tư Pháp thừa nhận rằng việc truy tố ông James Comey, cựu giám đốc FBI, chưa bao giờ được trình bày trước đầy đủ đại bồi thẩm đoàn – một lỗi về trình tự tố tụng mà các luật sư bên bị đơn cho rằng không thể nào truy tố được, theo báo mạng The Hill hôm Thứ Tư, 19 Tháng Mười Một.

Các công tố viên liên bang thừa nhận chuyện này sau khi bị Chánh Án Michael Nachmanoff chất vấn gay gắt. Trong khi đó, có hai chánh án khác giám sát các phần của vụ án bày tỏ lo ngại về cách trình bày của chính quyền và sự lệch lạc rõ ràng trong hồ sơ của đại bồi thẩm đoàn.

Ông James Comey, cựu giám đốc FBI, phát biểu tại một sự kiện ở Nashville, Tennessee, hồi năm 2019. (Hình minh họa: Jason Kempin/Getty Images for Politicon )

Thay vì trình bày một cáo trạng mới trước toàn bộ đại bồi thẩm đoàn sau khi họ bác bỏ một trong ba cáo buộc, công tố viên Lindsey Halligan đưa ra cho người đứng đầu đại bồi thẩm đoàn một phiên bản cập nhật để người này ký vào trong khi các đại bồi thẩm viên khác không hề biết.

Chánh Án Nachmanoff hỏi công tố viên Tyler Lemons nhiều lần liệu ông có hiểu đúng rằng bản cáo trạng không bao giờ được trình cho toàn bộ đại bồi thẩm đoàn hay không.

“Vâng, theo tôi biết thì là như vậy,” ông Lemons trả lời.

Chánh án cũng gọi bà Lindsey Halligan, công tố viên chính trong vụ truy tố, để hỏi thêm, vì bà là công tố viên duy nhất trình bày lập luận của chính quyền trước đại bồi thẩm đoàn để họ xem xét truy tố.

Luật Sư Michael Dreeben của ông Comey nói với chánh án rằng sai lầm rõ ràng này cho thấy cần phải bác bỏ cáo trạng.

Tiết lộ này phủ bóng lên trọng tâm lúc đầu của phiên xử – nỗ lực của ông Comey nhằm bác bỏ vụ kiện với lý do rằng ông là mục tiêu của hành động truy tố có chọn lọc và mang tính trả thù của Tổng Thống Donald Trump qua Bộ Tư Pháp.

Mặc dù lập luận về hành động trả thù của ông Trump nhằm vào các kẻ thù chính trị trở nên rõ ràng, Chánh Án Nachmanoff phải quyết định liệu ông Comey có bị nhắm riêng hay không và liệu cáo trạng nhằm vào ông có nên hủy bỏ hay không.

Bộ Tư Pháp thúc giục Chánh Án Nachmanoff bác bỏ nỗ lực của ông Comey nhằm hủy cáo trạng với lập luận rằng làm như vậy có nguy cơ làm suy yếu chức năng cốt lõi của nhánh hành pháp.

Đáp lại kiến nghị của ông Comey, các công tố viên cho biết ông Comey đã sử dụng các bản tin, bài đăng trên mạng xã hội, và suy đoán để “dệt nên câu chuyện” về vi phạm hiến pháp.

Các luật sư của ông Comey lưu ý rằng ông Trump công khai kêu gọi Bộ Trưởng Tư Pháp Pam Bondi nhanh chóng tìm cách truy tố thân chủ của họ, điều mà luật sư Dreeben cho là “sự thừa nhận rằng đây là hành vi truy tố mang tính trả thù chính trị.” (NNL) [đ.d.]

Larry Summers từ chức khỏi Hội Đồng Quản Trị của OpenAI vì hồ sơ Epstein

WASHINGTON, DC (NV) – Ông Larry Summers, cựu bộ trưởng Tài Chính, nói ông sẽ từ chức khỏi Hội Đồng Quản Trị của OpenAI sau khi email giữa ông và tội phạm tình dục khét tiếng Jeffrey Epstein được công bố, theo CNBC hôm Thứ Tư, 19 Tháng Mười Một.

Trước đó, hôm Thứ Hai, ông Summers thông báo rằng ông sẽ rút lui khỏi các nhiệm vụ trước công chúng, nhưng không rõ liệu có bao gồm vị trí của ông tại công ty khởi nghiệp về trí tuệ nhân tạo này hay không.

Ông Larry Summers tham dự hội nghị Sun Valley ở Idaho hồi Tháng Chín. (Hình minh họa: Kevin Dietsch/Getty Images)

“Tôi rất biết ơn vì có cơ hội được phục vụ, hào hứng với triển vọng và mong muốn được theo dõi bước tiến của công ty,” ông Summers cho biết trong thông cáo gửi đến CNBC.

Hội Đồng Quản Trị của OpenAI nói với CNBC rằng họ tôn trọng quyết định từ chức của ông Summers.

“Chúng tôi trân trọng nhiều đóng góp của ông ấy và góc nhìn mà ông đem lại cho Hội Đồng Quản Trị,” OpenAI cho biết trong thông cáo.

Chi tiết về thư từ trao đổi giữa ông Summers với ông Epstein được công bố vào tuần trước sau khi Ủy Ban Giám Sát Hạ Viện công bố hơn 20,000 tài liệu mà họ có được từ các hồ sơ của ông Epstein. Ông Summers, cũng từng là viện trưởng đại học Harvard University, đang bị săm sõi dữ dội sau khi những tài liệu này được công bố.

Ông Summers gia nhập Hội Đồng Quản Trị của OpenAI vào năm 2023 trong giai đoạn hỗn loạn của công ty này. Ông Sam Altman, giám đốc điều hành OpenAI, trước đây bị gạt ra khỏi công ty trong một thời gian ngắn, mặc dù ông trở lại ghế vài ngày sau đó.

Trong bối cảnh đó, ông Summers được bổ nhiệm vào Hội Đồng Quản Trị bên cạnh ông Bret Taylor, cựu tổng giám đốc Salesforce, và ông Adam D’Angelo, tổng giám đốc Quora. (NNL) [đ.d.]

Reuters: Tỉ lệ ủng hộ Trump xuống mức thấp nhất kể từ đầu nhiệm kỳ hai

WASHINGTON, DC (NV) – Tỉ lệ tán thành Tổng Thống Donald Trump giảm xuống mức thấp nhất trong nhiệm kỳ thứ hai, theo một cuộc thăm dò mới của Reuters/Ipsos công bố hôm Thứ Ba, 18 Tháng Mười Một.

Theo đó, tỉ lệ ủng hộ ông Trump ở mức 38%, giảm 9 điểm so với đầu nhiệm kỳ thứ hai với mức 47%.

Tổng Thống Donald Trump. (Hình: Win McNamee/Getty Images)

Trong những tuần gần đây, ông Trump đối mặt với nhiều thách thức dữ dội về các vấn đề như đóng cửa chính phủ, tranh cãi xung quanh các hồ sơ liên quan đến tội phạm tình dục bị kết án Jeffrey Epstein, và chiến thắng bầu cử của đảng Dân Chủ.

Các đảng viên Dân Chủ cho biết hồ sơ Epstein đang làm nổi bật hình ảnh ông Trump mà họ cố gắng mô tả trong nhiều năm. Các thành viên trong đảng cũng xem tranh cãi này là thế kẹt của ông vì nó gây ra sự chia rẽ giữa ông và MAGA, thành phần ủng hộ chủ chốt của ông.

Cũng trong hôm Thứ Ba, ông Trump có tỉ lệ ủng hộ 42.4% theo kết quả trung bình các cuộc thăm dò từ Decision Desk HQ, trong khi tỉ lệ không tán thành ông là 55.1%.

Trong cuộc thăm dò của Reuters/Ipsos, chỉ có 20% người được hỏi nói họ ủng hộ cách ông Trump giải quyết các hồ sơ Epstein, trong khi 59% nói rằng họ không ủng hộ, và 21% nói rằng họ không chắc hoặc không có câu trả lời.

Hôm Chủ Nhật, 16 Tháng Mười Một, ông Trump kêu gọi các dân biểu Cộng Hòa tại Hạ Viện bỏ phiếu thông qua việc công bố tài liệu Epstein, một bước đảo ngược lập trường trước đó của ông.

“Như tôi đã nói vào tối Thứ Sáu trên Air Force One với các trang tin giả, các thành viên Cộng Hòa tại Hạ Viện nên bỏ phiếu công bố các hồ sơ Epstein, bởi vì chúng tôi không có gì phải giấu,” ông Trump viết trên Truth Social.

Cuộc thăm dò của Reuters/Ipsos được thực hiện từ ngày 14 đến 17 Tháng Mười Một, với 1,017 người trả lời, có biên độ sai số là +/- 3 điểm phần trăm. (NNL) [đ.d.]

Đại Hội Nữ Sinh Trưng Vương Thế Giới với chủ đề 50 năm ly hương

Kiều Mỹ Duyên

HOUSTON, Texas (NV) – Đại Hội Trưng Vương Thế Giới lần thứ 8 tổ chức tại Houston, Texas, với chủ đề 50 năm ly hương diễn ra vào hai ngày 25 và 26 Tháng Mười.

Các cựu nữ sinh Trưng Vương trên sân khấu. (Hình: Kiều Mỹ Duyên)

Có nhiều người từ Đan Mạch, Đức, Pháp, Úc, Canada, Việt Nam và nhiều tiểu bang của Hoa Kỳ, như Arizona, California, Florida, Kansas, Massachusetts, New Jersey, New York, Oregon, và Washington… về tham dự.

Các cựu nữ sinh từ khắp nơi về họp mặt đều là học sinh của ngôi trường nữ rất nổi tiếng ở Sài Gòn, trường nữ sinh Trưng Vương.

Trường được xây dựng năm 1917 dưới thời Pháp thuộc tại Hà Nội, ban đầu có tên là Nữ Trung Học (thường được gọi là trường Đồng Khánh, vì địa điểm trường nằm trên phố Đồng Khánh). Sau  Hiệp Định Geneva 1954, một bộ phận của trường di chuyển vào Nam. Ba năm đầu học nhờ trường Gia Long, đến năm 1957, chuyển về đường Nguyễn Bỉnh Khiêm, đối diện sở thú.

Trưởng ban tổ chức là bà Nguyễn Phương Ninh, và bảy thành viên là Chu Hoàng Diêu, Trần Thị Được, Phạm Hoài Hương, Đào Ngân Khánh, Võ Thị Mỹ Liên, Bùi Thị Diệu Trang, và Trần Anh Tú.

Đại Hội Trưng Vương Thế Giới lần thứ 8 cũng là lần cuối các cựu nữ sinh tổ chức đại hội. (Hình: Kiều Mỹ Duyên)

Các thầy cô của Trưng Vương được giới thiệu một cách ân cần từ khóa 1957-1960, và được giới thiệu đầu tiên và các cựu nữ sinh được mời lên sân khấu trong đồng phục áo dài màu xanh. Khóa này các cựu nữ sinh ít, vì qua đời nếu không thì cũng khá lớn tuổi không tham dự được.

Ở Sài Gòn có bốn trường học công lập nổi tiếng là Trưng Vương, Gia Long, Petrus Ký, và Chu Văn An. Học trò trường Trưng Vương và Chu Văn An, đa số giáo sư là người Bắc, sau này các học trò hai trường này thường kết hôn với nhau. Cũng như học trò hai trường Petrus Ký và Gia Long, đa số giáo sư là người Nam, sau này học trò hai trường thường kết hôn với nhau.

Bốn trường công lập này nổi tiếng là có học trò xuất sắc. Ở tỉnh, học hết lớp Đệ Tứ, muốn chuyển trường đến Sài Gòn, muốn vào được một trong bốn trường này phải là học trò xuất sắc, học ưu hạng hay bình thứ, mới hy vọng.

Ngày tiền đại hội, tổ chức tại nhà hàng Jasmine Asian Cuisine, vé bán hết trước hai tháng. Đây là cơ hội để bằng hữu gặp nhau, người còn người mất, đa số là hưu trí. Các nữ sinh Trưng Vương có cháu nội, cháu ngoại. Người địa phương thì cháu nội, cháu ngoại chở ông bà đến nhà hàng rồi về.

Các cựu nữ sinh Trưng Vương chuẩn bị các tiết mục biểu diễn xuất sắc. (Hình: Kiều Mỹ Duyên)

Đa số những người trẻ này rất thành công, bác sĩ, dược sĩ, nha sĩ, học lại đi thi lấy bằng lại và hành nghề. Các cháu rất thành công, có cháu sinh ra ở Texas, có người mở phòng mạch bác sĩ, nha sĩ, dược phòng, cuối tuần sinh hoạt cộng đồng, làm việc thiện. Thành phố Houston rất lớn, từ nhà này đến nhà kia đi rất xa nhưng vì tình đồng hương Việt Nam gắn bó với nhau nên vẫn sinh hoạt cuối tuần, bạn bè lâu năm vẫn tìm đến với nhau.

Ngày chính của đại hội vào Chủ Nhật, tại nhà hàng Ocean Palace. Họp mặt cựu nữ sinh Trưng Vương lần cuối, trưởng ban tổ chức nhắc đi nhắc lại nhiều lần, sau lần tổ chức này sẽ lên núi ở ẩn, sẽ không tổ chức nữa.

Nữ sinh Trưng Vương rất đa tài, hai cựu nữ sinh đóng vai Hai Bà Trưng, mặc áo màu vàng rất đẹp, hai bà đi kiếm tuyệt vời. Ban tổ chức cho biết đó là nhờ võ sư huấn luyện hai nữ sinh này nhiều tháng liên tục. Các nữ võ tướng múa kiếm xuất sắc, màn kịch Hai Bà Trưng xuất sắc nhất. Sân khấu đẹp, rộng rãi đủ để cho nhiều người trình diễn. Màn kịch nào cũng xuất sắc. Cựu nữ sinh Trưng Vương và rể Trưng Vương cũng xuất sắc, phải dày công tập luyện lắm mới được như thế.

Đại nhạc hội văn nghệ trình diễn không thua gì đại nhạc hội của các nghệ sĩ chuyên nghiệp. Cái tình của thầy cô, tình bằng hữu, tình gắn bó với trường cũ làm nhiều người ngồi lắng nghe suốt 6 giờ đồng hồ. Chưa bao giờ thấy người với người gắn bó với nhau như thế.

Cựu nữ sinh Trưng Vương các khóa vui mừng gặp lại nhau trong ngày tiển đại hội. (Hình: Kiều Mỹ Duyên)

Màn trình diễn nào cũng được hoan hô nhiệt liệt. Đồng hương tham dự chăm chú theo dõi từ giọng hát ngọt ngào của các ca sĩ với tiếng đàn của các nhạc sĩ điêu luyện, đưa khán giả về quá khứ thơ mộng của nữ sinh thời trung học. Các cựu nữ sinh bây giờ đầu đã bạc nhưng trái tim vẫn còn ấm. Những màn trình diễn đặc sắc làm cho mọi người sống lại quá khứ thơ mộng với nhiều mơ ước.

Đại hội diễn ra trong hai ngày ngắn ngủi nhưng những kỷ niệm đẹp này làm cho nhiều người nhớ mãi về mái trường thân yêu cũ Trưng Vương, bên kia bức tường là trường trung học Võ Trường Toản.

Có một điều rất hãnh diện là con cháu của nữ sinh Trưng Vương học rất giỏi, hiếu thảo với ông bà, cha mẹ của mình. Đó là phước đức của ông bà, cha mẹ để lại. Hậu duệ cựu nữ sinh Trưng Vương có một số người là sĩ quan cao cấp trong quân đội Hoa Kỳ, có người vào dòng chính, hành pháp, lập pháp, tư pháp, và có chỗ đứng trong các ngành nghề.

Cầu xin tất cả chúng ta yêu thương nhau, đùm bọc lẫn nhau, thành công ở xứ người. Dù đại hội nữ sinh Trưng Vương thế giới không còn được tổ chức nữa, chúng tôi luôn giữ liên lạc với nhau, quan tâm nhau, và sẵn sàng hỗ trợ nhau khi cần thiết. Chúc các cựu nữ sinh Trưng Vương luôn mạnh khỏe, hạnh phúc, và an yên với cuộc sống của mình. Mong lắm thay! [đ.d.]

Nga oanh kích Ukraine dữ dội trong đêm, ít nhất 25 người chết

TERNOPIL, Ukraine (NV) – Ít nhất có 25 người thiệt mạng trong một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (drone) và hỏa tiễn của Nga vào các tòa nhà ở thành phố Ternopil, miền Tây Ukraine, trong đêm, Reuters dẫn lời giới chức Ukraine cho biết hôm Thứ Tư, 19 Tháng Mười Một.

Khoảng 80 người khác bị thương lúc Nga bắn 476 “drone” và 48 hỏa tiễn vào Ukraine, đánh vào cơ sở hạ tầng năng lượng và giao thông, dẫn đến tình trạng cắt điện khẩn cấp ở một số khu vực giữa tiết trời lạnh giá.

Nhân viên cứu hộ và nhân viên y tế Ukraine làm việc tại một tòa nhà bị hư hại nặng nề sau cuộc không kích của Nga ở thành phố Ternopil vào đêm 19 Tháng Mười Một. (Hình: Yuriy Dyachyshyn/AFP via Getty Images)

Các tầng cao của một tòa căn hộ ở Ternopil bị xé toạc trong cuộc tấn công. Khói bốc lên khi các đội cứu hỏa cố gắng dập lửa, trong khi những cư dân đau đớn tụ tập bên ngoài chờ tin tức người thân.

“Có vẻ như từ tầng chín đến tầng một, dung nham đỏ lửa này đã nhấn chìm người dân chúng tôi. Họ không có thời gian để trốn thoát khỏi căn hộ vì mọi thứ đều bốc cháy,” ông Ihor Klymenko, bộ trưởng Nội Vụ Ukraine, phát biểu trên truyền hình.

Giới chức cho biết trong số những người thiệt mạng có ba trẻ em, và số người chết có thể tăng lên. Hiện có khoảng 25 người vẫn còn mất tích.

Một cư dân là bà Oksana Kobel nói với Reuters bà hy vọng con trai bà sẽ vẫn còn sống. Anh ở trong một căn hộ trên tầng chín vào thời điểm bị tấn công.

“Tôi đi làm, nghe thấy tiếng nổ. Tôi gọi cho nó và nói, “Bohdan, đi tìm nơi trú ẩn, mặc quần áo vào.’ Nó trả lời ‘Mẹ ơi, con đã dậy rồi, mọi thứ sẽ ổn,'” bà nói.

Ba Lan, quốc gia thành viên NATO giáp giới Ukraine ở phía Tây, tạm thời đóng cửa hai phi trường Rzeszow và Lublin ở Đông Nam và điều động máy bay của mình và đồng minh như một biện pháp phòng ngừa để bảo vệ không phận.

Tổng Thống Volodymyr Zelensky của Ukraine kêu gọi các đồng minh gia tăng áp lực đối với Nga để chấm dứt cuộc chiến kéo dài gần bốn năm ở Ukraine, bao gồm cả việc cung cấp cho Kiev thêm hỏa tiễn phòng không.

“Mỗi cuộc oanh tạc trắng trợn vào cuộc sống thường nhật đều cho thấy áp lực đối với Nga là không đủ. Các biện pháp trừng phạt Nga và hỗ trợ Ukraine hiệu quả có thể thay đổi điều này,” ông viết trên X.

Ukraine sẽ “đưa hành vi sát nhân tàn bạo của Nga… ra trước cuộc họp Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc vào ngày mai,” Ngoại Trưởng Andrii Sybiha của Ukraine nói. (NNL) [đ.d.]

Thèm thịt chiên phải đến 88 Katsu ở Fullerton

Thiện Lê/Người Việt

FULLERTON, California (NV) – Tôi lúc nào cũng thích những tiệm ăn chuyên bán một món vì gần như chắc chắn thức ăn sẽ ngon, vì vậy không thể nào bỏ qua quán 88 Katsu ở Fullerton, chuyên bán thịt chiên kiểu Nam Hàn lai Nhật Bản.

Những loại thịt chiên hấp dẫn của 88 Katsu. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)

88 Katsu vừa khai trương ở Fullerton được khoảng một tháng, và thu hút được nhiều thực khách đến nhờ món thịt chiên giòn, được gọi là “donkatsu” trong tiếng Hàn và dựa theo món “tonkatsu” của Nhật Bản. Đó là một món ăn đơn giản, chỉ có thịt heo được nhúng bột rồi chiên giòn, ăn với cơm và một số loại nước xốt, trở thành một món ăn thường ngày của cả người Nhật và người Nam Hàn.

Tôi thấy nhiều người khen ngợi 88 Katsu trên mạng xã hội nên tìm đến để thử các loại thịt chiên của họ. Quán ăn này tọa lạc trong một khu thương mại rộng rãi ở Fullerton, và bên trong quán có khá nhiều bàn.

Bảng hiệu của tiệm. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)

Tôi đến đây vào một buổi chiều cuối tuần, và trong tiệm đã đầy khách, nên phải đứng chờ chừng 20 phút mới có bàn trống, hy vọng thức ăn sẽ đáng công chờ đợi.

Thực khách không cần phải gấp chọn món ăn vì trên bàn có máy cho khách chọn món mà không cần nói với nhân viên. Thực đơn của 88 Katsu rất đơn giản, chỉ có món thịt chiên được làm nhiều kiểu, thêm vào đó là một số loại mì soba và udon.

Bên trong tiệm. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)

Nhìn thực đơn một chút, tôi gọi một phần thịt chiên bình thường, một phần thịt chiên nhân phô mai, một phần thịt chiên miếng lớn kiểu Nam Hàn và một phần thịt chiên ăn với cà ri, rồi gọi thêm một phần mì udon trộn cay.

Tuy quán đông khách, nhưng nhà bếp làm việc rất nhanh, và tôi chỉ đợi khoảng 10 phút là có thức ăn.

Thịt chiên thường. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)

Đầu tiên là phần thịt chiên thường, có miếng thịt chiên dày với cơm, bắp cải trộn, củ cải kimchi, ớt chua, canh và hai loại nước xốt.

Miếng thịt được để trên giá, không chạm vào mặt đĩa để ráo dầu và giữ độ giòn, chỉ có những quán chuyên bán thịt chiên mới làm như vậy. Miếng thịt chiên có lớp vỏ giòn tan, không bị ngấy dầu, và thịt bên trong thì không bị khô.

88 Katsu sử dụng thịt heo tươi ngon nên thịt không hề có mùi tanh hôi, và miếng thịt có màu hồng nhẹ tuy đã chiên chín kỹ, cho thấy đó là thịt tươi thật. Trên đĩa thịt ngoài hai loại nước xốt còn có muối thô và wasabi để chấm thịt. Vì được nêm nếm nhẹ tay, nên miếng thịt rất hợp với vị mặn của muối, còn vị cay nồng của wasabi rất hợp với vị ngọt nhẹ tự nhiên của thịt heo.

Nước xốt thì có một loại với vị chua nhẹ và có vị ngọt của mật ong, và một loại có vị hơi béo, có mùi hơi nồng và cũng chua ngọt rất vừa phải, chấm thịt vào rất ngon. Những loại rau củ như bắp cải trộn, củ cải kimchi và ớt chua giúp thực khách tẩy vị béo trong miệng, không cảm thấy ngán khi ăn thịt chiên. Chén canh cũng không thể bỏ qua vì đầy mùi vị ngọt ngào của cá khô và rong biển.

Thịt chiên nhân phô mai. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)

Tiếp theo là thịt chiên nhân phô mai, có miếng thịt được khoét lỗ rồi nhân phô mai mozzarella ở giữa. Sau khi chiên, phô mai chảy ra và còn được các đầu bếp phun lửa để phô mai có chút độ cháy xém. Miếng thịt vẫn giòn tan, vẫn không khô bên trong, và bây giờ có thêm vị thơm béo với độ dẻo đặc trưng của phô mai mozzarella ngon không thể chê được.

Miếng thịt với phô mai có thêm vị mặn của muối với mùi cay nồng của wasabi hợp không ngờ được. Thịt chiên nhân phô mai cũng rất hợp với hai loại nước xốt, nên thực khách có thể thay đổi mùi vị cho từng miếng.

Thịt chiên với cà ri. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)

Một món cũng phải thử là thịt chiên với cà ri, có cơm với cà ri và miếng thịt chiên, thêm vào đó là một chút củ cải chua màu đỏ. Nước xốt cà đặc sệt có mùi vị cay thơm vừa phải, có vị ngọt nhẹ và có chút thêm chút thịt bằm. Miếng thịt chiên vẫn thơm giòn và thấm mùi vị cay thơm của cà ri rất ngon, thêm vào đó là độ giòn với vị ngọt của củ cải chua, hòa quyện với mùi cà ri không có gì để chê.

Thịt chiên miếng lớn với nước xốt. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)

Sau đó là miếng thịt chiên lớn, được gọi là “wang donkatsu” trong tiếng Hàn. Phần này chỉ có miếng thịt chiên lớn ăn với nước xốt đặc biệt, và thực khách có thể chọn chan nước xốt lên miếng thịt hay để riêng nước xốt.

Sự lựa chọn này là một vấn đề gây nhiều tranh cãi của người Nam Hàn vì thực khách muốn thịt thấm nước xốt hay muốn giữ độ giòn lâu hơn, nhưng tôi chọn để riêng nước xốt. Miếng thịt lớn vẫn còn để nguyên chứ không xắt thành từng miếng riêng như thịt chiên thường.

Miếng nào cũng thơm giòn, tuy là thịt chiên nhưng không cảm thấy nặng bụng khi ăn, có thể là vì đầu bếp chiên thịt đúng độ và để ráo dầu kỹ. Nước xốt là loại có mùi vị chua ngọt và béo nồng như ăn với thịt chiên thường, nhưng tôi không hiểu tại sao lại hợp với miếng thịt chiên lớn này hơn. Lần sau chắc tôi sẽ chọn chan nước xốt lên vì nước xốt để riêng không đủ chấm thịt, chan lên có thể sẽ làm miếng nào cũng thấm đều nước xốt.

Mì udon trộn cay. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)

Cuối cùng là món mì udon trộn cay kiểu Nam Hàn, có mì được trộn với nước xốt cay, dầu mè, bắp cải và rong biển. Những sợi mì udon rất dai, lại được ăn lạnh nên sợi mì săn lại và càng dai hơn. Sợi mì nào cũng được nước xốt có vị cay ngọt với vị hơi chua bám vào, thêm vào đó là mùi thơm của dầu mè với rong biển.

Những sợi bắp cải được bào mỏng thì mang độ giòn và vị hơi đắng tự nhiên cho món mì. Vì đây là món mì lạnh có mùi vị chua ngọt với hơi cay, nên rất hợp khi ăn với thịt chiên, và rất đáng gọi thử khi thực khách đến 88 Katsu.

Quán ăn 88 Katsu chuyên bán thịt chiên nên loại nào cũng hấp dẫn, và giá cả cũng vừa phải, một phần có giá từ $16 đến $20 một miếng thịt chiên lớn. Vì vậy, tôi sẽ quay lại nơi này nhiều lần nữa, nhất là những lúc thèm thịt chiên.

88 Katsu tọa lạc tại địa chỉ 1941 W Malvern Ave, Fullerton, CA 92833.

—

Liên lạc tác giả: [email protected]

Trump đe dọa các dân cử Cộng Hòa ở Indiana phản đối vẽ lại địa hạt bầu cử

INDIANAPOLIS, Indiana (NV) – Tổng Thống Trump và các đồng minh đe dọa sẽ khiến cho đảng Cộng Hòa ở tiểu bang Indiana phải trả giá xung quanh tranh cãi về việc vẽ lại địa hạt bầu cử ở bang này, báo mạng The Hill đưa tin hôm Thứ Tư, 19 Tháng Mười Một.

Ông Trump nói rằng những ai chống đối vẽ lại địa hạt bầu cử sẽ bị đưa ra bầu cử sơ bộ để chọn ứng viên khác. Ông cũng gia tăng áp lực đối với Thống Đốc Mike Braun (Cộng Hòa) yêu cầu ông tập hợp các đảng viên trong đảng đi theo đúng đường lối.

Thống Đốc Mike Braun của Indiana phát biểu trong một cuộc họp báo. (Hình minh họa: Jamie Kelter Davis/Getty Images)

Chiến dịch gây áp lực ngày càng tăng cho thấy sự chia rẽ trong nội bộ đảng Cộng Hòa về việc vẽ lại địa hạt bầu cử trong bối cảnh phe Dân Chủ có thắng lợi trong cuộc chiến xóa bỏ lợi thế trước đảng Cộng Hòa trước cuộc bầu cử giữa kỳ vào năm tới.

“Những gì họ đang làm là làm hại cho đất nước chúng ta,” ông Alex Bruesewitz, cố vấn của ông Trump, nói với The Hill.

“Suy nghĩ của tôi là chúng ta phải đánh bại tất cả những người này trong cuộc bầu cử kế tiếp,” ông nói. “Chúng ta phải khiến họ bị mất ghế, và chúng ta cần… đem đến cho người dân Indiana những vị dân biểu phù hợp.”

Ông Trump và các đồng minh của ông gây sức ép với đảng Cộng Hòa ở Indiana trong nhiều tháng để quyết ilệt vẽ lại địa hạt bầu cử 9-0 nghiêng về Cộng Hòa trong lúc họ tìm cách giành thêm ghế tại Hạ Viện trong bối cảnh đầy thách thức vào năm tới.

Cuộc chiến vẽ lại địa hạt “ăn miếng trả miếng” giữa hai đảng tạo áp lực ngày càng tăng đối với đảng Cộng Hòa ở các tiểu bang Indiana và Kansas. Nhưng những nỗ lực ở những tiểu bang này không đi đến đâu – ít nhất là cho đến lúc này –  khi một số nhà lập pháp Cộng Hòa tiểu bang bày tỏ sự phản đối.

Đáp lại, ông Trump và các đồng minh đẩy mạnh đe dọa nhằm vào Thống Đốc Braun và các thành viên Cộng Hòa khác. Một người bị ông Trump nêu đích danh, Thượng Nghị Sĩ Tiểu Bang Gregory Goode, cho biết ông và gia đình trở thành mục tiêu hành hung hôm Chủ Nhật, 16 Tháng Mười Một.

Tòa Bạch Ốc cũng được cho là đã yêu cầu các nhà lập pháp tiểu bang đến Washington khi họ quyết tăng cường áp lực, mặc dù một số người ở Indiana cho biết họ sẽ không đến thủ đô gặp các giới chức.

“Tôi đang làm việc với Thống Đốc Mike Braun và các đảng viên Cộng Hòa khác ở Indiana, để giành thêm hai ghế Hạ Viện cho đảng Cộng Hòa,” ông Trump viết trên Truth Social hôm Thứ Ba, 18 Tháng Mười Một. “Thống đốc, một người tốt, phải làm sao để có kết quả, nếu không ông ấy sẽ là thống đốc duy nhất của cả hai đảng Cộng Hòa và Dân Chủ không làm vậy.”

Ông Braun viết trên X hôm Thứ Hai rằng ông đã nói chuyện điện thoại với tổng thống, nhắc lại sự ủng hộ của ông đối với việc vẽ lại địa hạt bầu cử và công kích các thành viên trong đảng không chịu nghe theo ông. (NNL) [đ.d.]

Học sinh K-12 ở California có tiến bộ nhưng đang chậm lại

SACRAMENTO, California (NV) – Học sinh K-12, tức là từ Mẫu Giáo đến lớp 12, ở California có tiến bộ về học vấn trong năm 2024, nhưng những dữ liệu mới cho thấy những tiến bộ đó đang chậm lại.

Theo báo mạng CalMatters hôm Thứ Năm, 13 Tháng Mười, những vấn đề như học sinh vắng mặt thường xuyên, tỉ lệ bị kỷ luật và khả năng của những học sinh cần học Anh Ngữ vẫn không thay đổi, chỉ có một chút tiến bộ. Trình độ học vấn nói chung có tiến bộ, nhưng vẫn chưa bằng được mức trước đại dịch COVID-19.

Học sinh K-12 ở California có nhiều tiến bộ nhưng đang chậm lại. (Hình minh họa: Michael Loccisano/Getty Images)

Những dữ liệu được đưa ra trên California School Dashboard, một trang web dễ sử dụng giúp công chúng hiểu được những thay đổi trong trường học ở California. Các trường học sẽ nhận được điểm nhờ vào điểm số và sự tiến bộ của học sinh. Sau đó, trang web này đánh giá các trường học theo màu. Màu xanh dương là trường đang đứng hàng đầu, còn màu đỏ là cần tiểu bang can thiệp.

Trong năm 2024, các mục của trường học đều được đánh giá vàng hoặc xanh lá cây, nghĩa là có tiến bộ.

Ông Tony Thurmond, bộ trưởng Giáo Dục California, cho biết: “Thấy được những tiến bộ nhỏ như vậy khuyến khích chúng tôi phải đầu tư cho học sinh nhiều hơn. Chúng tôi sẽ không dừng lại cho đến kết quả học của các em phản ảnh được sự thông minh và khả năng.”

Một tiến bộ đáng mừng là sự sẵn sàng vào đại học hoặc đi làm, với số học sinh tốt nghiệp năm ngoái sẵn sàng vào đại học hay tìm việc làm cao kỷ lục.

Gần 52% học sinh tốt nghiệp năm 2024 đủ điều kiện để vào đại học công lập của California, hoặc đã hoàn tất các chương trình chuẩn bị cao đẳng hay đại học bốn năm. Chỉ số đó tăng 3.1% so với năm 2023, cao nhất trong gần một thập niên từ khi California School Dashboard được giới thiệu.

California còn giới thiệu những chương trình việc làm cho học sinh, cung cấp tiền bạc, và hướng dẫn trường học đào tạo học sinh các ngành y tế, kỹ sư, môi trường, nông nghiệp, và nhiều ngành khác. Học sinh thường được tham gia các khóa học về sự nghiệp đi kèm với những lớp học bình thường, giúp các em được đi thực tập ngoài giờ học hoặc được vào những lớp trong đại học cộng đồng địa phương.

Học sinh một trường học ở Los Angeles. (Hình minh họa: Robyn Beck/AFP via Getty Images)

Trong năm 2024, gần 27% học sinh trung học hoàn tất các khóa học về sự nghiệp, tăng 1% so với năm 2023.

Sự sẵn sàng cho đại học cũng có tiến bộ, nhưng một phần là vì tiểu bang bây giờ tính luôn cả tỉ lệ học sinh hoàn tất những lớp học chuyên môn, hay lớp AP. Trong năm 2024, 55% học sinh trung học lấy ít nhất một lớp AP.

Tỉ lệ tốt nghiệp trung học ở California đang ở mức cao nhất là 88%. Khi hệ thống California School Dashboard được giới thiệu vào năm 2017, tỉ lệ tốt nghiệp là 83%.

Tuy có những tiến bộ đáng mừng, California vẫn còn một số vấn đề cần chú ý đến, ví dụ như học sinh vắng mặt thường xuyên. Số học sinh thường vắng mặt tăng đến 30% trong đại dịch COVID-19, nhưng chỉ giảm có 1% trong năm 2024. Sau mấy năm, California có đến 19% học sinh thường vắng mặt trong năm 2024.

Trong khi đó, trước đại dịch COVID-19, số học sinh hay vắng mặt có khoảng 11%, có nghĩa là các em mất khoảng 10% của năm học.

Bà Hedy Chang, tổng giám đốc tổ chức nghiên cứu Attendance Works, cho biết một số lý do làm nhiều học sinh vắng mặt là cháy rừng ở Los Angeles và những vụ bắt giữ người nhập cư. Hàng ngàn học sinh bỏ học vì cháy rừng, trong khi nhiều học sinh khác không dám đến trường vì sợ bị trục xuất.

Những trường học có quan hệ gần gũi với gia đình học sinh thường có ít học sinh vắng mặt hơn. Những học sinh được nhà trường giúp đỡ đi đến trường cũng đến trường thường xuyên hơn.

Khả năng học Anh Ngữ của những học sinh nhập cư cũng là một vấn đề vì chỉ có 46.4% học sinh tiến bộ trong lĩnh vực thông thạo Anh Ngữ, tăng chưa đến 1% so với năm ngoái.

California và chính phủ liên bang bỏ hàng tỷ đô la để giúp trường học phục hồi sau đại dịch COVID-1, tạo ra nhiều chương trình như dạy kèm, các chương trình sau giờ học hay học Hè, và có tư vấn về tâm lý và những cách giúp học sinh đến trường nhiều hơn.

Tuy vậy, số tiền đó đã gần hết vào năm 2024, và nhiều trường học phải cắt những chương trình mới đó. Một số trường học còn nhận được ít tiền hơn từ tiểu bang vì học sinh ghi danh ngày càng ít. (TL) [đ.d.]

‘Sắp xếp lại giang sơn,’ kỷ nguyên mới tạo ra đại họa mới

Trân Văn

Bà Phạm Thị Thanh Trà vừa đề cập đến “nhân văn” khi thay mặt chính phủ Việt Nam định hướng cho việc soạn thảo một nghị định liên quan đến “chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của các bộ, cơ quan ngang bộ” theo Luật Tổ Chức Chính Phủ mới.

Tại Việt Nam, việc sáp nhập các đơn vị hành chính cấp tỉnh/thành, giảm từ 63 xuống còn 34, trong đó, Bà Rịa-Vũng Tàu (hình) thuộc TP.HCM. (Hình minh họa: Hoang Dinh Nam/AFP via Getty Images)

Nghị định đang được soạn thảo là một phần của tiến trình được ví von là “sắp xếp lại giang sơn” (thu nhỏ bộ máy hành chính từ trung ương đến địa phương, sáp nhập các đơn vị hành chính). Tiến trình được khẳng định là “tinh gọn” này tạo ra vấn nạn: có rất nhiều viên chức đảm nhận vai trò “phó” của ai đó, tại nơi nào đó.

Cho dù các qui định pháp luật trước đây và hiện nay luôn xác lập số lượng “phó” được phép bổ nhiệm, nhưng có thể vì tôn trọng “truyền thống,” bà Trà yêu cầu phải “linh hoạt,” xử lý “dôi dư” phải “hợp lý, hài hòa và bảo đảm nhân văn.”

***

Tổng Bí Thư Tô Lâm của đảng CSVN tuyên bố “sắp xếp lại giang sơn” hồi đầu Tháng Mười Một, 2024. Trung tuần Tháng Mười Một, 2024, đảng CSVN ban hành một nghị quyết làm nền cho việc thực hiện tiến trình này. Tháng Mười Hai, 2024, chính phủ Việt Nam công bố kế hoạch thực thi.

Từ đầu năm 2025 đến nay, chính quyền Việt Nam hoàn tất việc sáp nhập các đơn vị hành chính cấp tỉnh/thành, giảm từ 63 xuống còn 34, xóa sổ đơn vị hành chính cấp quận/huyện, xác lập hệ thống phường/xã mới, chuyển bộ máy công quyền từ ba cấp thành hai cấp (tỉnh/thành và phường/xã).

Dẫu mục tiêu của “sắp xếp lại giang sơn” là “tinh gọn” bộ máy quản trị, điều hành quốc gia từ trung ương đến địa phương nhưng thực tế cho thấy bộ máy mới không tinh, cũng chẳng gọn. Thực tế cho thấy sự xáo trộn đột ngột về tổ chức hành chính đã tạo ra sự hỗn loạn chưa từng có vì gián đoạn trong quản lý và bất ổn cục bộ.

Tuy không dám phê phán nhưng báo chí Việt Nam vẫn không thể né tránh tình trạng “không gian phát triển chưa đồng bộ,” vấn nạn “quá tải cấp tỉnh, rối loạn quản lý hành chính,” cảnh báo về “hệ thống phân mảnh dẫn đến tăng trưởng không bền vững”…

Làm sao có thể xem là “tinh” khi “sắp xếp lại giang sơn” gây tác hại ngay lập tức tới thu hút đầu tư, khiến nhiều loại dự án phát triển (hạ tầng, nông nghiệp, khởi nghiệp,…) bị đình trệ? Thời gian giải quyết thủ tục hành chính cho doanh giới và dân chúng dài hơn, tốn kém hơn do phải đi lại xa hơn, chờ đợi lâu hơn, nhưng lại nhiều sai sót hơn dẫn đến khiếu nại, ta thán nhiều hơn.

Đã có không ít dự báo về GRDP (Gross Regional Domestic Product – tổng sản phẩm trên địa bàn) ngắn hạn của một khu vực hay một địa phương sụt giảm!

Dựa vào gì để đạt yêu cầu “tinh” khi công chức phải đảm nhận thêm hai, ba loại việc vốn đòi hỏi kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm mà họ không hề có (ví dụ viên chức hành chính phải phụ trách thêm y tế, giáo dục), mỗi ngày mất thêm vài tiếng để di chuyển từ nơi ở tới chỗ làm việc mới cách tư gia từ vài chục đến hàng trăm cây số và công quỹ phải gánh thêm chi phí đưa rước, thậm chí tổ chức nơi ăn, chốn ở. Có rất nhiều bằng chứng cho thấy, “sắp xếp lại giang sơn” đã được thực hiện hết sức vội vàng, không cần chuẩn bị nhằm sớm đạt mục tiêu nào đó chứ không thực sự cần “tinh.”

Tương tự, dường như “gọn” chỉ được dùng như công cụ để loại bỏ chướng ngại trong quá trình thâu tóm quyền lực. Do vậy, không định nghĩa lại từ “gọn” sẽ không thể hiểu được vì sao cơ cấu nội các sau khi “sắp xếp lại giang sơn” lại “gọn” theo kiểu kỳ quái như vậy.

Trước, chính phủ Việt Nam chỉ có tối đa năm phó thủ tướng (Nghị Quyết 20/2021/QH15), sau đó chính phủ “bổ sung” thêm một phó thủ tướng để “xử lý các vấn đề khẩn cấp” liên quan tới kinh tế sau COVID-19. Thế rồi “sắp xếp lại giang sơn” buộc Quốc Hội phải bỏ phiếu điều chỉnh cơ cấu nội các. Nghị Quyết 177/2025/QH15 quyết định chính phủ có tối đa bảy phó thủ tướng, nhưng chừng đó không “gọn.” Tháng trước, với lý do không thể có “khoảng trống quyền lực” trong tiến trình “sắp xếp lại giang sơn,” số lượng phó thủ tướng được nâng lên thành… chín!

Việt Nam là quốc gia duy nhất trên thế giới mà nội các có đến chín… phó thủ tướng! Không chỉ có nội các “gọn” kiểu đó. Bộ máy công quyền sau “sắp xếp lại giang sơn” cũng “gọn” theo kiểu y hệt như vậy. Luật Tổ Chức Chính Phủ cũ (2015) giới hạn số thứ trưởng không được vượt quá năm người. “Sắp xếp lại giang sơn” tạo ra những bộ có đến… chín thứ trưởng như Bộ Tài Chính, Bộ Xây Dựng hoặc bảy thứ trưởng như Bộ Nội Vụ, Bộ Ngoại Giao. Không chỉ thêm thứ trưởng, các vụ trưởng cũng tăng.

Bộ máy công quyền trung ương như thế, tất nhiên bộ máy công quyền địa phương không thể khác thế. Trước, phó chủ tịch tỉnh không thể quá bốn người. Giờ, một tỉnh có từ năm đến tám phó chủ tịch và thực tế ấy được xem như kết quả tất nhiên do “sắp xếp lại giang sơn.”

Trước, mỗi cơ quan hành chính cấp sở không thể quá ba phó giám đốc, giờ có những sở chứa đến 18 phó giám đốc như Sở Tài Chính TP.HCM. Người ta ước tính, tổng số viên chức đang đảm nhận vai trò phó giám đốc sở trên  toàn Việt Nam dao động trong khoảng 2,000 người, ít nhất cũng tăng 25% so với trước.

“Sắp xếp lại giang sơn” không chỉ phát sinh thiệt hại do đột nhiên xáo trộn từ gốc đến ngọn cũng như những khoản chi khổng lồ bởi điều động nhân sự từ chỗ này sang chỗ kia và được biện minh là cần thiết để “chuyển tiếp.” “Sắp xếp lại giang sơn” theo hướng “nhân văn” như bà Trà đề cập còn tạo ra những chi phí khủng khiếp khác, và dù muốn hay không, dân chúng vẫn phải chia nhau gánh hết. Đó là một khía cạnh khác khiến “sắp xếp lại giang sơn” là chuyện không thể không bàn, cứ mải miết lao theo hướng như đang thấy, “kỷ nguyên mới” sẽ tạo ra đại họa mới. [dtr]

Trump đòi tước giấy phép đài ABC vì bị hỏi về hồ sơ Epstein

WASHINGTON, DC (NV) ‒ Tổng Thống Donald Trump kêu gọi thu hồi giấy phép phát sóng của đài ABC khi ông nạt một trong những phóng viên của đài, người đặt câu hỏi tại sao ông không ra lệnh công bố hồ sơ Epstein thay vì chờ Quốc Hội hành động, hôm Thứ Ba, 18 Tháng Mười Một, USA TODAY đưa tin.

“Cô biết đó, tôi không bận tâm đến câu hỏi. Mà là thái độ của cô. Tôi nghĩ cô là phóng viên rất tệ,” ông Trump nói trong lúc ngồi với thái tử của Saudi Arabia trong Tòa Bạch Ốc. “Đó là cách cô đặt câu hỏi.”

Phóng viên Mary Bruce (phải) , phụ trách Tòa Bạch Ốc của ABC News, quan sát cuộc gặp song phương giữa Tổng Thống Donald Trump và Thái Tử Mohammed bin Salman của Saudi Arabia trong Tòa Bạch Ốc. (Hình: Win McNamee/Getty Images)

Sau đó ông tiếp tục đả kích người phóng viên này, cô Mary Bruce của đài ABC News, và không bao giờ trả lời thẳng câu hỏi.

“Tôi không dính líu gì đến Jeffrey Epstein,” ông Trump nói. “Tôi đã đuổi ông ấy ra khỏi câu lạc bộ của mình nhiều năm trước vì tôi nghĩ ông là tên biến thái bệnh hoạn.”

“Đó là trò lừa bịp của đảng Dân Chủ,” ông Trump nói, sau đó nói thêm. “Tôi nghĩ ABC nên bị tước giấy phép vì tin tức của họ quá giả và quá sai. Và chúng ta có một chủ tịch ủy ban tuyệt vời, ông ấy nên xem xét việc đó.”

Sau khi được Hạ Viện thông qua với tỉ lệ ủng hộ áp đảo từ cả hai đảng, dự luật công bố hồ sơ Epstein cũng được Thượng Viện đồng thuận thông qua. Ông Trump nói ông sẽ ký thành luật.

Ông Trump từng nói hồi Tháng Chín rằng việc các kênh truyền hình đưa tin tiêu cực áp đảo về ông nên được coi là lý do để Ủy Ban Truyền Thông Liên Bang (FCC) thu hồi giấy phép phát sóng.

Ông Trump đưa ra ý tưởng này khi ông biện hộ cho ông Brendan Carr, chủ tịch FCC, khi ông gây áp lực buộc ABC phải ngưng chiếu chương trình đêm khuya của diễn viên hài Jimmy Kimmel do những phát biểu của ông Kimmel về vụ sát hại nhà hoạt động bảo thủ Charlie Kirk. Do áp lực của khán giả, sau đó ABC phải cho tiếp tục cho chiếu chương trình của ông Kimmel. (NNL) [đ.d.]

Xả lũ, đe dọa trực tiếp tính mạng người dân Nam Trung Bộ

GIA LAI, Việt Nam (NV) – Các hồ thủy điện đua nhau xả lũ làm nước sông Hà Thanh, sông Ba… dâng cao khiến nhiều khu dân cư ở ven sông và cả trung tâm Quy Nhơn, Phú Yên ngập sâu, đe dọa trực tiếp đến tính mạng, tài sản.

Báo VietNamNet cho hay, từ rạng sáng 19 Tháng Mười Một, hàng ngàn gia đình ở các phường, xã như Quy Nhơn, Quy Nhơn Đông, Quy Nhơn Bắc, Quy Nhơn Tây thuộc thành phố Quy Nhơn; xã Tuy Phước, Tuy Phước Đông, Tuy Phước Tây… huyện Tuy Phước trước đây, nay là tỉnh Gia Lai, bị nước tràn vào nhà, nhiều nơi bị cô lập hoàn toàn.

Nhiều nhà dân ở khu vực thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định trước đây, ngập sâu hơn 2 mét. (Hình: Trần Tâm/Thanh Niên)

Cụ thể, 16 khu phố ở phường Quy Nhơn Bắc gần Đại Học Quang Trung bị ngập nặng, nước cao gần 2 mét. Nhiều nhà bị nước tràn tới nóc, người dân phải trèo lên mái tôn, ban công chờ lực lượng cứu hộ.

Anh Nguyễn Phong, sống gần trường Đại Học Quang Trung, cho biết khu vực này nằm dọc các nhánh sông nhỏ, thường xuyên ngập khi mưa lớn, nhưng đợt lũ lần này lên quá nhanh khiến nhiều gia đình không kịp trở tay.

“Mới hơn 3 sáng mà nước đã gần chạm trần nhà. Tôi vội đưa mẹ già và con mười tháng tuổi lên nóc nhà chờ ứng cứu. Chưa từng thấy lũ cao lút mái như năm nay,” anh Phong nói.

Ông Nguyễn Thái Diễn, chủ tịch phường Quy Nhơn Bắc, cho biết nước sông Hà Thanh đổ về mạnh khiến các khu phố bị cô lập. Đến tối 18 Tháng Mười Một, toàn bộ phường đã chìm trong nước.

Tại nhiều nơi khác ở Quy Nhơn, đường phố cũng chìm trong nước, nhiều xe cộ chết máy, sáng 19 Tháng Mười Một, công nhân và người dân không thể đi làm.

Nhiều bệnh viện, cơ sở y tế tại Quy Nhơn cũng bị ngập lụt, bệnh nhân, trang thiết bị… được dời lên tầng trên. Lực lượng cứu trợ cung cấp các suất ăn cho bệnh nhân và nhân viên.

Nước ngập gần tới nóc nhà ở phường Quy Nhơn Bắc, tỉnh Gia Lai. (Hình: Minh Bằng/VnExpress)

Đáng chú ý, chiều cùng ngày, một phần sườn núi phía Bắc bãi biển Vầng Trăng Khuyết, gần cửa đầm Thị Nại, bị trượt xuống, cuốn theo đất đá và nước ồ ạt đổ vào khu dân cư, đè căn nhà nằm ngay chân núi khiến bà Đặng Thị Chim, 58 tuổi, thiệt mạng, còn người chồng bị mắc kẹt bên trong.

Tương tự, cùng với việc thủy điện liên tục nâng mức xả lũ điều tiết nước, mực nước sông Ba tiếp tục dâng cao khiến các phường, xã ven sông Ba như Ayun Pa, Ia Tul, Ia Pa, Pờ Tó, Uar… tỉnh Gia Lai trước đây, bị đe dọa trực tiếp đến tài sản, tính mạng người dân. Chính quyền các phường, xã phải chủ động di tản dân đến nơi an toàn.

Trong khi đó, các khu vực dọc sông Ba ở phía Đông tỉnh Đắk Lắk (thuộc tỉnh Phú Yên cũ) đang bị ngập rất nặng. Hàng ngàn ngôi nhà đang chìm trong biển nước.

Nhiều khu vực đối mặt nguy cơ ngập nặng và sạt lở cao như Cư Pui, Yang Mao, Dang Kang, Liên Sơn Lắk, Đắk Liêng, Hòa Sơn, Krông Bông, Đăk Phơi, Sông Hinh, Ea Bá, Ea Ly, Dray Bhăng, Krông Ana, Dur Kmăl, Ea Na, Đồng Xuân, Tuy An Bắc, Tuy Hòa, Phú Yên, Sơn Hòa, Phú Hòa 1, Tây Hòa.

Thủy điện Sông Ba Hạ xả lũ “kỷ lục chưa từng có.” (Hình: Hồng Ánh/Người Lao Động)

Cơ quan khí tượng cảnh báo, cấp rủi ro thiên tai lên đến mức 4/5, mức rất hiếm.

Trong khi đó, theo báo Người Lao Động, chiều 19 Tháng Mười Một, thủy điện sông Ba Hạ lại xả lũ lên đến 16,100 khối/giây. Đây là “kỷ lục xả lũ ở Việt Nam chưa từng có từ trước đến nay.”

Nhận thấy các thủy điện khu vực Gia Lai, Đắk Lắk đang xả lũ với lưu lượng kinh khủng, cùng với mưa to tại chỗ khiến hạ du ngập nặng, ông Phạm Anh Tuấn, chủ tịch tỉnh Gia Lai, chỉ đạo các hồ chứa ở thượng nguồn tạm dừng xả nước, nhằm giảm áp lực lũ cho vùng hạ du, nhưng không biết có thực hiện được hay không. (Tr.N) [dtr]

DB Boebert la hét với đồng viện Cộng Hòa vì không khiển trách đại biểu Dân Chủ

WASHINGTON, DC (NV) – Dân Biểu Lauren Boebert (Cộng Hòa-Colorado) đã la hét và ngoắc ngón tay vào các đồng viện Cộng Hòa tại Hạ Viện sau khi cơ quan lập pháp này bác bỏ nghị quyết khiển trách Đại Biểu Stacey Plaskett (Dân Chủ-Virgin Islands) với sự giúp đỡ của một số ít dân biểu thuộc phe đa số tối Thứ Ba, 18 Tháng Mười Một, theo báo mạng The Hill.

Việc phe Cộng Hòa không thể khiển trách bà Plaskett của đảng Dân Chủ khiến đảng Dân Chủ, đến lượt họ, không muốn khiển trách Dân Biểu Cory Mills (Cộng Hòa-Florida).

Dân Biểu Lauren Boebert tại hành lang Quốc Hội hồi Tháng Bảy. (Hình minh họa: Andrew Harnik/Getty Images)

Nghị quyết khiển trách Đại Biểu Plaskett và loại bà ra khỏi Ủy Ban Tình Báo Hạ Viện chỉ đạt được số phiếu 209-214.

Sở dĩ phe Cộng Hòa đưa ra nghị quyết này là do các tài liệu được công bố gần đây cho thấy bà Plaskett tham khảo ý kiến của ông Jeffrey Epstein trong phiên điều trần hồi năm 2019.

Ba dân biểu Cộng Hòa là Don Bacon (Nebraska), Lance Gooden (Texas), và Dave Joyce (Ohio) bỏ phiếu chống cùng với tất cả các dân biểu Dân Chủ. Ba dân biểu Cộng Hòa khác có mặt nhưng không bỏ phiếu gồm Andrew Garbarino (New York), Dan Meuser (Pensylvania), và Jay Obernolte (California).

Bà Boebert là thành viên nhóm Freedom Caucus ở Hạ Viện. Chính Freedom Caucus đưa ra nghị quyết khiển trách bà Plaskett.

Không thể nghe rõ bà Boebert nói gì từ khu vực dành cho báo chí ở Hạ Viện hoặc trong các bản ghi âm sau khi cuộc bỏ phiếu thất bại, nhưng bà lớn tiếng la hét và ngoắc ngón tay với các đồng viện Cộng Hòa khác.

Có lúc, bà Boebert đi đến chỗ ông Mills, trỏ ngón tay vào ông và nói lớn giọng.

Nếu nghị quyết khiển trách bà Plaskett được thông qua, thì đảng Dân Chủ sẽ đưa ra nghị quyết khiển trách Dân Biểu Mills. Hồi tháng trước, một chánh án liên bang ở Florida ban hành lệnh kiềm chế đối với ông Mills theo yêu cầu của một người bạn gái cũ của ông cáo buộc ông quấy rối và đe dọa sẽ công bố những hình ảnh riêng tư của cô sau khi hai người đường ai nấy đi hồi đầu năm. Dân Biểu Mills bác bỏ một số cáo buộc này.

Dân Biểu Anna Paulina Luna (Cộng Hòa-Florida) cũng bày tỏ bất mãn sau khi nghị quyết không được thông qua.

“Tôi tự hỏi liệu chủ tịch Hạ Viện có thể giải thích tại sao ban lãnh đạo của cả hai bên, cả Dân Chủ và Cộng Hòa, đang tìm cách thỏa thuận ở cửa sau để che đậy sự suy đồi tại Hạ Viện cho người của cả hai phía Cộng Hòa và Dân Chủ,” bà Luna phát biểu.

Khi được hỏi liệu bà có muốn thấy bỏ phiếu cho nghị quyết khiển trách ông Mills hay không, bà Luna nói với The Hill: “Tôi nghĩ mọi thứ đều đáng được bỏ phiếu, và tôi không có tiêu chuẩn kép cho công lý.”

Văn Phòng Dân Biểu Mills nói với The Hill rằng không hề có thỏa thuận không khiển trách bà Plaskett để tránh việc khiển trách ông và họ cho rằng nghị quyết khiển trách ông Mills sẽ được đưa ra để bỏ phiếu thủ tục. (NNL) [đ.d.]

Ông Dư Văn Hạ

Cụ Bà Quả Phụ Đỗ Đình Hoành (Khuê Danh Nguyễn Thị Hai)

Dù ủng hộ công khai hồ sơ Epstein, Trump vẫn ‘nổi cáu’ khi bị hỏi chuyện này

play-rounded-fill
Dù ủng hộ công khai hồ sơ Epstein, Trump vẫn ‘nổi cáu’ khi bị hỏi chuyện này

Tổng Thống Donald Trump hôm Thứ Ba, 18 Tháng Mười Một, nổi cáu với một phóng viên ABC khi bị hỏi về hồ sơ Epstein, mặc dù ông ủng hộ công khai hồ sơ này.

Elon Musk ‘khẩu chiến’ với ca sĩ Billie Eilish về vai trò tỷ phú

LOS ANGELES, California (NV) – Cuộc khẩu chiến giữa Billie Eilish và Elon Musk tiếp tục leo thang tuần này, sau khi nữ ca sĩ đoạt giải Grammy công khai chỉ trích tỷ phú Tesla vì “tích trữ tài sản” trong bối cảnh thế giới đang gặp khủng hoảng.

Musk đã đáp trả muộn nhưng bằng lời lẽ gây chú ý, khiến dư luận tiếp tục tranh luận về trách nhiệm xã hội của giới siêu giàu, theo tạp chí Rolling Stone. 

Ca sĩ Billie Eilish. (Hình: Frazer Harrison/Getty Images)

Sự việc bắt đầu khi Eilish dùng bài phát biểu tại WSJ Innovator Awards để kêu gọi các tỷ phú chia sẻ tài sản nhằm hỗ trợ các vấn đề toàn cầu.

“Chúng ta đang sống trong thời điểm thật tồi tệ và rất nhiều người cần sự cảm thông hơn bao giờ hết,” cô nói trước hàng loạt khách mời có tài sản hàng chục, hàng trăm tỷ đô la, trong đó có Mark Zuckerberg, chủ nhân Meta (Facebook trước đây).

Sau sự kiện, Eilish tiếp tục đăng trên Instagram Stories loạt hình ảnh từ tổ chức My Voice, My Choice, liệt kê những việc Musk có thể làm với khối tài sản khổng lồ của mình. Một trong những infographic cho rằng chỉ cần bỏ ra $40 tỷ mỗi năm, Musk có thể giúp chấm dứt nạn đói toàn cầu trong vòng 5 năm.

Một infographic khác nêu số tiền cần để cung cấp nước sạch cho toàn thế giới hoặc cứu các loài động vật đang nguy cấp.

Trong bài đăng, Eilish gọi Musk là “pathetic pussy bitch coward” — một cụm từ gây sốc được truyền thông trích dẫn rộng rãi.

Musk lên tiếng sau một tuần im lặng

Tối Thứ Ba, Musk phản hồi khi trả lời một tweet của một fanpage về Eilish, viết:
“She’s not the sharpest tool in the shed.” (Tạm dịch: “Cô ấy không phải là người thông minh nhất.”)

Bình luận này được xem là lời đáp trả trực tiếp đầu tiên của Musk kể từ khi bị Eilish nêu tên.

Trước đó, Musk không bình luận về những infographic hoặc những lời kêu gọi chia sẻ tài sản của nữ ca sĩ.

Tesla mới đây đã thông qua gói lương trị giá $1 ngàn tỷ trong 10 năm nếu Musk đạt đủ các mốc tăng trưởng khiến vấn đề tài sản của ông càng được chú ý.

Theo các chuyên gia, để đạt mức tài sản $1 ngàn tỷ, Tesla phải tăng vốn hóa lên $8.5 ngàn tỷ,  điều được đánh giá là “không thực tế” ở thời điểm hiện tại.

Tỷ phú Elon Musk. (Hình: Kevin Dietsch/Getty Images)

Billie Eilish: “Nếu bạn là tỷ phú, tại sao bạn vẫn là tỷ phú?”

Ca sĩ Eilish, 22 tuổi, vừa cam kết quyên $11.5 triệu từ tour diễn Hit Me Hard and Soft cho nhiều tổ chức và quỹ hỗ trợ. Trong phát biểu tại WSJ Innovator Awards, cô thẳng thắn đặt câu hỏi: “Ở đây có rất nhiều người giàu có hơn tôi nhiều. Nếu quý vị là tỷ phú, thì tại sao quý vị vẫn là tỷ phú?” 

Cô hàm ý rằng “Nếu anh là tỷ phú, tại sao anh vẫn giữ tiền cho riêng anh?

Eilish nói rằng trong thời điểm thế giới “rất tệ và rất tối tăm,” những người có tài sản lớn cần “dùng tiền vào những việc tốt, giúp đỡ những người cần giúp.”

Cô không chỉ nhắm riêng Musk, nhưng việc nhắc đến khả năng “kết thúc nạn đói thế giới” khiến vị tỉ phú trở thành tâm điểm.

Phản ứng của công chúng

Trên mạng xã hội, người hâm mộ Eilish ủng hộ mạnh mẽ quan điểm của cô, cho rằng Eilish đưa ra câu hỏi hợp lý về trách nhiệm xã hội của giới siêu giàu.

Trong khi đó, người ủng hộ Musk cho rằng các lời nói của Eilish “phi thực tế,” và cho rằng Musk đã “tạo ra giá trị kinh tế” bằng đổi mới công nghệ thay vì quyên góp trực tiếp.

Hiện hai bên không đưa thêm bình luận. Tuy nhiên, cuộc tranh luận xoay quanh tài sản của giới tỷ phú  và cách họ sử dụng tiếp tục thu hút sự chú ý trong bối cảnh bất bình đẳng toàn cầu ngày càng gia tăng. (MPL) [kn]

1...275276277...10,558Page 276 of 10,558

Tin mới cập nhật