WASHINGTON, DC (NV) – Bộ Quốc Phòng (DOD) ra lệnh khoảng 1,500 binh sĩ chuẩn bị được triển khai ở Minnesota, tiểu bang đang chứng kiến hàng loạt cuộc biểu tình lớn chống chiến dịch bố ráp người nhập cư của chính quyền Tổng Thống Donald Trump, theo Washington Post hôm Thứ Bảy, 17 Tháng Giêng.
DOD ra lệnh số binh sĩ này chuẩn bị được triển khai trong trường hợp tình trạng bạo lực gia tăng Minnesota, một số giới chức quốc phòng cho hay, yêu cầu giấu tên.
Người biểu tình chống ICE tụ tập phía trước tòa nhà liên bang Whipple ở Minneapolis, Minnesota, hôm 17 Tháng Giêng. (Hình: Scott Olson/Getty Images)
Tòa Bạch Ốc gửi thông báo tới Washington Post cho biết Bộ Quốc Phòng “chuẩn bị cho bất cứ quyết định nào tổng thống có thể đưa ra hoặc không đưa ra” là việc bình thường.
“Nếu các chính khách thối nát của Minnesota không tuân thủ luật pháp và không ngăn chặn bọn quá khích và bọn bạo loạn chuyên nghiệp tấn công những người yêu nước của ICE, những người chỉ đang cố gắng làm tròn nhiệm vụ, tôi sẽ sử dụng Đạo Luật Chống Bạo Loạn, đạo luật mà nhiều tổng thống trước tôi từng làm, để nhanh chóng chấm dứt trò giỡn mặt đang xảy ra ở tiểu bang từng rất tốt đó,” ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.
Những binh sĩ sẵn sàng được triển khai ở Minnesota thuộc hai tiểu đoàn bộ binh của Sư Đoàn Nhảy Dù Số 11 của Lục Quân Mỹ đóng ở Alaska, theo Washington Post và ABC News. Những binh sĩ này chuyên hành quân trong thời tiết lạnh giá.
Những vụ đụng độ giữa cư dân với ICE ngày càng căng thẳng ở Minneapolis, thành phố đông dân nhất Minnesota, sau khi đặc vụ ICE bắn chết bà Renee Good, 37 tuổi, hôm 7 Tháng Giêng trong lúc bà đang lái xe rời đi sau khi ICE ra lệnh bà xuống xe. Bà Good là công dân Mỹ và có ba đứa con.
Từ đầu tuần trước tới nay, Tổng Thống Trump đưa gần 3,000 đặc vụ ICE và Biên Phòng Mỹ tới Minneapolis và thành phố St. Paul lân cận, một phần trong nỗ lực can thiệp vào hàng loạt thành phố lớn ở Mỹ, chủ yếu là thành phố Dân Chủ.
Tổng Thống Trump từng tuyên bố cần phải đưa quân đội tới Los Angeles, California; Chicago, Illinois; Washington, DC; Memphis, Tennessee; và Portland, Oregon; để bảo vệ tài sản và nhân viên liên bang khỏi bị người biểu tình tấn công. Tuy nhiên, cuối năm ngoái, ông loan báo sẽ rút Vệ Binh Quốc Gia (VBQG) ra khỏi Chicago, Los Angeles và Portland.
Đảng Dân Chủ và giới lãnh đạo ba thành phố đó khẳng định không cần triển khai Vệ Binh Quốc Gia. Họ cáo buộc chính quyền Tổng Thống Trump vượt quá thẩm quyền và thổi phồng những vụ bạo lực lẻ tẻ để lấy cớ điều binh lính. (Th.Long) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Tòa Bạch Ốc cảnh cáo xướng ngôn viên Tony Dokoupil và người sản xuất chương trình “CBS Evening News” rằng Tổng Thống Donald Trump sẽ “kiện chết dịch mấy ông bà” nếu đài này không chiếu đầy đủ cuộc phỏng vấn ông Trump, theo New York Times (NYT) hôm Thứ Bảy, 17 Tháng Giêng.
Sau khi cuộc phỏng vấn được thu hình hôm Thứ Ba vừa qua, bà Karoline Leavitt, phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc, chuyển lời của Tổng Thống Trump cho ông Dokoupil và bà Kim Harvey, người sản xuất “CBS Evening News.”
Ông Tony Dokoupil, nhà sản xuất chương trình của CBS. (Hình: Dia Dipasupil/Getty Images)
“Ổng nói, ‘Nhớ đừng cắt đoạn thu hình đó, nhớ chiếu đầy đủ cuộc phỏng vấn,’” bà Leavitt cho hay, theo đoạn thu âm mà NYT có được.
“Ừ, chúng tôi sẽ làm như vậy, ừ,” ông Dokoupil đáp, rồi bà Leavitt thêm, “Ổng nói, ‘Nếu không chiếu đầy đủ, chúng tôi sẽ kiện chết dịch mấy ông bà.’”
“Ô, được, OK!” bà Harvey đáp, còn ông Dokoupil “giọng nhẹ nhàng” nói, “Ổng luôn nói vậy!” Bà Leavitt “không hề cười” với với câu trả lời của ông Dokoupil.
Hôm Thứ Bảy, CBS News ra tuyên bố khẳng định, trước đó, họ đã dự định chiếu đầy đủ cuộc phỏng vấn này.
“Ngay lúc đặt hẹn cuộc phỏng vấn này, chúng tôi đã chủ động quyết định chiếu đầy đủ, không chỉnh sửa,” CBS News cho biết.
Ông Dokoupil phỏng vấn Tổng Thống Trump tại nhà máy hãng xe hơi Ford ở Dearborn, Michigan, hôm Thứ Ba, theo tạp chí Variety. Tối cùng ngày, CBS News chiếu cuộc phỏng vấn suốt gần 14 phút đầu chương trình tin tức “CBS Evening News” mà không chen quảng cáo thương mại và dường như không có chỉnh sửa.
Tổng Thống Trump từng kiện CBS vì chỉnh sửa cuộc phỏng vấn cựu Phó Tổng Thống Kamala Harris, lúc đó đang là ứng cử viên tổng thống đảng Dân Chủ năm 2024, cho chương trình “60 Minutes.” Paramount Global, công ty làm chủ đài này, phải tốn $16 triệu để giải quyết vụ kiện. (Th.Long) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Chính quyền Tổng Thống Donald Trump yêu cầu quốc gia nào muốn làm thành viên thường trực Hội Đồng Hòa Bình mới của ông thì phải đóng góp ít nhất $1 tỷ, theo Bloomberg hôm Thứ Bảy, 17 Tháng Giêng.
Theo bản Hiến Chương dự thảo cho hội đồng này, Tổng Thống Trump sẽ làm chủ tịch đầu tiên và sẽ quyết định mời nước nào làm thành viên. Các quyết định của hội đồng này phải được đa số thành viên bỏ phiếu thông qua, mỗi thành viên có một phiếu, nhưng tất cả phải được chủ tịch chuẩn thuận.
Tổng Thống Donald Trump. (Hình: Tom Brenner/Getty Images)
“Mỗi thành viên chỉ làm nhiệm kỳ không quá ba năm kể từ khi Hiến Chương này bắt đầu có hiệu lực, việc gia hạn sẽ do chủ tịch quyết định. Nhiệm kỳ thành viên ba năm không áp dụng cho quốc gia thành viên nào đóng góp hơn $1 tỷ cho Hội Đồng Hòa Bình trong năm đầu tiên Hiến Chương này có hiệu lực,” theo bản dự thảo.
Giới phê bình lo ngại Tổng Thống Trump đang tìm cách xây dựng tổ chức thay thế hoặc đối thủ của Liên Hiệp Quốc, vốn bị ông chỉ trích từ lâu nay.
Hội đồng này là “tổ chức quốc tế cố gắng thúc đẩy sự ổn định, khôi phục quyền điều hành độc lập, hợp pháp, và bảo đảm nền hòa bình bền vững cho những nơi bị nạn xung đột ảnh hưởng hoặc đe dọa,” theo bản dự thảo. Hội đồng này sẽ chính thức ra đời một khi ba quốc gia thành viên đồng ý với Hiến Chương này.
Tổng Thống Trump đã mời một số nhà lãnh đạo thế giới, như Tổng Thống Javier Milei của Argentina và Thủ Tướng Mark Carney của Canada, vào Hội Đồng Hòa Bình Cho Gaza, sẽ được thành lập trong Hội Đồng Hòa Bình mới, lớn hơn, của ông.
Thủ Tướng Benjamin Netanyahu của Israel lập tức chỉ trích kế hoạch đó. Ông Netanyahu cho hay chính quyền Tổng Thống Trump không cung cấp chi tiết kế hoạch đó với Israel.
Vài quốc gia Âu Châu được mời vào Hội Đồng Hòa Bình mới, theo một số người biết vấn đề này. Theo bản Hiến Chương dự thảo, dường như Tổng Thống Trump sẽ kiểm soát ngân sách, nhưng hầu hết quốc gia có thể tham gia sẽ không chấp nhận như vậy, những người này cho hay.
Vài quốc gia cực lực phản đối bản dự thảo của Tổng Thống Trump và đang cùng nhau chống điều khoản trong bản dự thảo. (Th.Long) [kn]
ADAMUZ, Tây Ban Nha (NV) – Hai đoàn tàu lửa cao tốc đụng nhau ở miền Nam Tây Ban Nha tối Chủ Nhật, 18 Tháng Giêng, làm ít nhất 21 người thiệt mạng và hàng chục người bị thương nặng, giới chức loan báo, theo BBC.
Vụ tai nạn xảy ra gần thị trấn Adamuz, sát thành phố Cordoba. Đoàn tàu lửa cao tốc từ Malaga đi Madrid bị trật đường rầy và lao qua đường rầy kế bên, Cơ Quan Quản Trị Cơ Sở Hạ Tầng Đường Rầy (ADIF) của Tây Ban Nha cho hay.
Đường rầy. (Hình minh họa: Storyblocks)
Đoàn tàu lửa thứ nhì chạy hướng ngược lại, từ Madrid đi Huelva, cũng bị trật đường rầy, ADIF cho biết.
Ít nhất 73 người bị thương nặng, theo giới chức tình trạng khẩn cấp ở vùng Andalusia. Nhân viên cứu hộ vẫn đang kéo nhiều người ra khỏi những toa tàu lửa bị trật đường rầy.
Vụ tông xảy ra sau khoảng 10 phút đoàn tàu lửa đầu tiên rời Malaga lúc 6 giờ 40 phút tối Chủ Nhật, ADIF cho hay.
Toàn bộ chuyến tàu lửa giữa Madrid với Andalusia đều tạm dừng sau khi xảy ra vụ tai nạn. ADIF loan báo sẽ mở cửa nhà ga qua đêm cho hành khách bị ảnh hưởng trong vụ này.
Iryo, công ty đường rầy tư nhân điều hành tuyến tàu lửa từ Malaga, xác nhận vụ trật đường rầy này và cho biết có khoảng 300 hành khách trên tàu.
Vua Felipe VI và Hoàng Hậu Letizia tuyên bố họ đang “rất lo lắng” theo dõi tin tức vụ tai nạn.
“Chúng tôi gửi lời chia buồn sâu sắc nhất tới người thân của những người thiệt mạng, và gửi tình yêu thương và lời cầu chúc mau chóng bình phục tới những người bị thương,” Hoàng Gia Tây Ban Nha viết trên mạng xã hội X.
Ông Pedro Sanchez, thủ tướng Tây Ban Nha, cho hay chính phủ đang làm việc với giới chức tình trạng khẩn cấp để giúp đỡ người bị ảnh hưởng trong vụ này. (Th.Long) [kn]
Từ sau vụ Mỹ đột kích Venezuela và bắt Tổng Thống Nicolás Maduro, giới phân tích và bình luận thời sự quốc tế nhất loạt viện dẫn Học Thuyết Monroe để giải thích chính sách ngoại giao của Tổng Thống Donald Trump. Người ta gọi “biến tấu” của Học Thuyết Monroe là “Học Thuyết Donroe.” Tuy nhiên, có không ít nhận định rằng, với Trump, chẳng có gì gọi là “học thuyết.” Tờ The New Republic thậm chí đặt tựa bài viết của họ là “The Donroe Doctrine Is a Scam”…
Tổng Thống Donald Trump trả lời báo chí trước Tòa Bạch Ốc hôm 16 Tháng Giêng. (Hình minh họa: Tom Brenner/Getty Images)
“Một trò bịp”
Cá nhân Tổng Thống Donald Trump rất khoái được nhìn nhận như một chiến lược gia đối ngoại với một học thuyết mang tên mình, dựa theo tên một học thuyết từng là xương sống một thời của chính sách đối ngoại Mỹ.
Trong phiên bản gốc, Học Thuyết Monroe (Monroe Doctrine) là chính sách đối ngoại quan trọng được Tổng Thống James Monroe công bố ngày 2 Tháng Mười Hai, 1823, trong Thông Điệp Liên Bang. Nội dung chính gồm hai nguyên tắc cơ bản: Các cường quốc Châu Âu không được can thiệp hoặc tái lập thuộc địa mới ở Tây Bán Cầu, bất kỳ hành động nào như vậy bị xem là hành động thù địch đối với Mỹ; ngược lại, Mỹ cam kết không can thiệp vào các vấn đề nội bộ Châu Âu…
Qua đó, có thể thấy tổng thể chính sách đối ngoại của Tổng Thống Trump, từ việc đòi xâm chiếm Greenland đến việc muốn biến Canada thành tiểu bang thứ 51, chẳng liên quan gì đến Học Thuyết Monroe. Trong thực tế, những diễn giải mô tả “tầm nhìn” của Trump về việc thống trị Tây Bán Cầu và đặt tên cho chính sách này là “Học Thuyết Donroe” là luận điểm của truyền thông cánh hữu.
Ngay trước khi Trump chính thức nhậm chức nhiệm kỳ hai, tờ New York Post, trong số báo ngày 8 Tháng Giêng, 2025, đã đưa lên trang bìa hàng chữ “The Donroe Doctrine – Trump’s vision for hemisphere,” cùng ảnh minh họa cho thấy “Greenland” được thay bằng “Our land;” “Canada” thay bằng “51st State;” “Gulf of Mexico” thay bằng “America;” “Panama Canal” thay bằng “Pana-MAGA.”
Trong bài báo ngày 15 Tháng Giêng (“How Trump’s Foreign Policy Gambits Are Reshaping the World”), tờ Time mỉa mai rằng “phong cách ngoại giao điên loạn của Trump – nếu có thể gọi đó là ngoại giao – đã biến chính sách đối ngoại của Mỹ thành một hành động đơn độc…” Có nghĩa, ngay cả việc dùng từ “diplomacy” nghe còn chưa ổn, huống hồ gọi nó là “học thuyết.”
Học thuyết (doctrine) là các nguyên tắc, khái niệm, quan điểm hoặc lý thuyết được trình bày có hệ thống nhằm giải thích một hiện tượng, lĩnh vực nào đó trong tự nhiên, xã hội, tư duy, chính trị, đạo đức, tôn giáo… Nó không chỉ là ý kiến cá nhân mà thường mang tính tổng quát, có logic chặt chẽ, được xây dựng để hướng dẫn nhận thức và hành động.
Học thuyết phải có tính hệ thống (các phần liên kết logic với nhau chứ không phải tập hợp rời rạc các ý kiến); tính giải thích (lý giải được nhiều hiện tượng thực tế); tính dự báo (dự đoán các hiện tượng mới); tính kiểm chứng (có thể bị kiểm tra, chứng minh hoặc bác bỏ bằng thực nghiệm)… Xây dựng một học thuyết (đặc biệt học thuyết chính trị) là quá trình dài, đòi hỏi tư duy logic, thực nghiệm và phê phán liên tục. Nói cách khác, học thuyết không phải là ý kiến và càng không phải cách để giải thích một hiện tượng hay một hành động.
Trong khi đó, hành động của Trump – từ đối nội đến đối ngoại – là chuỗi những bất định dựa trên cảm xúc. Chẳng có học thuyết nào dựa trên cảm xúc cả. Sự hỗn loạn trong chính sách thuế quan của ông là bằng chứng rõ nhất. Việc đập phá gần như tất cả luật lệ khuôn phép không phải bởi đó là những thứ cũ kỹ cần được phá bỏ – như chính quyền Trump hoặc những người ủng hộ biện bạch – mà đơn giản chỉ vì khi làm như vậy người ta không còn bị ràng buộc trách nhiệm. Việc phá bỏ đơn giản chỉ tạo điều kiện để việc hành xử theo cảm xúc trở nên dễ dàng.
Trong phiên điều trần Thượng Viện để được chuẩn y chức ngoại trưởng vào Tháng Hai, 2025, Marco Rubio nói, “trật tự toàn cầu thời hậu chiến không chỉ lỗi thời mà giờ đây nó còn là một vũ khí đang được sử dụng chống lại chúng ta. Và tất cả điều này đã dẫn chúng ta đến thời điểm mà chúng ta phải đối mặt với nguy cơ bất ổn địa chính trị và khủng hoảng toàn cầu lớn nhất kéo dài qua cả thế hệ đối với bất kỳ ai đang có mặt ở đây hôm nay.”
Theo Marco Rubio nói riêng và chính quyền Trump nói chung, trật tự quốc tế dựa trên luật lệ cần phải bị loại bỏ, bởi nó được xây dựng trên giả định sai lầm rằng một chính sách đối ngoại phục vụ lợi ích quốc gia cốt lõi có thể được thay bằng chính sách phục vụ “trật tự thế giới tự do, sao cho tất cả quốc gia trên trái đất trở thành thành viên của cộng đồng dân chủ do phương Tây lãnh đạo;” trong đó nhân loại, cuối cùng, sẽ từ bỏ bản sắc dân tộc để trở thành “một gia đình nhân quần và công dân toàn cầu,” và như vậy, đây không chỉ là một ảo tưởng mà “chúng ta biết đó là một ảo tưởng nguy hiểm.”
Trên bề mặt, cách lập luận này giúp diễn giải chủ trương “Nước Mỹ Trên Hết” nhưng trên thực tế, chính sách đối ngoại của Trump là một mớ hỗn độn, hành động này xung đột với hành động kia, và những “khái niệm mới” về trật tự toàn cầu – dường như được thiết kế nhằm mang lại lợi ích quốc gia – cùng lúc cũng khiến người dân Mỹ chịu thiệt.
Với Trump, không có một chính sách đối ngoại nào xuyên suốt và mạch lạc. Người ta chỉ thấy loạt tiếng nổ lẻ tẻ và những vụ chữa cháy khẩn cấp do “phe ta bắn phe mình.” Tất cả cho thấy toàn bộ chỉ là sự thể hiện cái tôi khổng lồ của cá nhân Trump hơn là một “học thuyết” mang tầm thời đại. Nó thể hiện bản chất của một con người hơn là một chính sách được thiết kế bài bản bởi một đội ngũ nội các đáng tin cậy.
Một trong những sự thay đổi lớn nhất trong kỷ nguyên mà chính sách đối ngoại Mỹ được “dẫn dắt” bởi “Học Thuyết Donroe” là giới lãnh đạo thế giới bây giờ xem việc “quản lý cảm xúc” của Trump là một ưu tiên chiến lược. Họ công khai tâng bốc ông. Tổng thư ký NATO gọi Trump là “bố.” Thụy Sĩ tặng Trump một thỏi vàng. Qatar tặng ông một máy bay. Chủ tịch FIFA tặng ông “FIFA Peace Prize.” Và mới đây, nhà hoạt động nhân quyền Venezuela María Corina Machado “nhường” lại cho ông huy chương Nobel hòa bình…
Hàng chục tổng thống và thủ tướng đã đến Washington “chầu” Trump. Tòa Bạch Ốc cho biết Trump đã tiếp hơn 40 nguyên thủ trong năm 2025, gấp đôi số nguyên thủ mà Joe Biden tiếp trong năm đầu tiên tại nhiệm. Điều đó cho thấy giới ngoại giao quốc tế trong thực tế không cần mổ xẻ hay phân tích về “Học Thuyết Donroe.” Họ chỉ cần điều khiển được cảm xúc của Trump. Sự buồn vui thất thường của ông giờ đây là một biến số địa chính trị.
Vấn đề là bởi Trump “thao túng” chính ông, hay chính xác hơn là ông để cảm xúc cá nhân thao túng mình, nên ông mắc kẹt vào chính những gì ông muốn và những gì ông làm. Vừa muốn thực hiện chính sách “Nước Mỹ Trên Hết” vừa muốn thể hiện quyền lực cá nhân ở nước ngoài, Trump vừa xây vừa phá. Nói cách khác, ông không thể xây dựng một học thuyết trong lúc ném mớ giấy nháp lộn xộn đó vào đống lửa do chính mình đốt lên.
Donroe và “dân chủ cuội”
Trong lịch sử giải Nobel hòa bình, có lẽ giải trao cho María Corina Machado là “hố hàng” ê chề nhất. Một ngày sau khi tặng Trump huy chương Nobel hòa bình, lãnh đạo phe đối lập Venezuela, María Corina Machado, khẳng định đất nước bà đang trên con đường không thể đảo ngược hướng tới dân chủ.
Phát biểu tại Heritage Foundation, Machado nói bà “vô cùng tin tưởng” rằng Venezuela sẽ chứng kiến quá trình chuyển đổi có trật tự và cuối cùng đất nước sẽ có bầu cử tự do, công bằng, và dân chủ sẽ đâm hoa kết trái. Bà tin chắc Trump sẽ làm tất cả những gì cần thiết để tương lai Venezuela tươi sáng hơn.
Trong thực tế, chính Trump – sau khi “hiện thực hóa” “Học Thuyết Donroe” tại Venezuela – đã nói rõ rằng “kiếm tiền, chúng ta kiếm được rất nhiều tiền” từ dầu hỏa Venezuela là vấn đề quan trọng nhất. Ông chưa hề đề cập bầu cử hay dân chủ cho đất nước đáng thương của Machado. Vẫn ủng hộ bộ máy chính quyền trung thành với cựu Tổng Thống Nicolás Maduro – do Tổng Thống lâm thời Delcy Rodríguez lãnh đạo, Trump không đưa ra chi tiết nào về kế hoạch chuyển đổi Venezuela thành quốc gia dân chủ.
“Niềm tin” của María Corina Machado có thể xuất phát từ động cơ chính trị nhằm được Trump ủng hộ khi bà ra tranh cử nhưng cũng có thể đến từ niềm tin phổ quát của một số nhân vật được mặc định đấu tranh dân chủ và nhân quyền.
Ngay sau khi Mỹ đột kích bắt Nicolás Maduro, một “nhà dân chủ” có chút tên tuổi viết rằng đây là “cơn chấn động mở màn cho một thời đại mới,” rằng “nó là tiếng chuông báo tử cho một kỷ nguyên cũ kỹ;” và “việc viện dẫn các quy tắc cũ để lên án hành động này thực chất chỉ là sự ngụy biện đạo đức;” chưa hết, “chiến dịch Venezuela đánh dấu sự kết thúc của một kỷ nguyên và mở ra một kỷ nguyên mới. Đây là kỷ nguyên mà quyền con người được đặt lên trên những nguyên tắc pháp lý lỗi thời”…
Cho đến giờ, sau một năm dân chủ và nhân quyền thế giới bị ảnh hưởng nghiêm trọng như thế nào bởi chính sách của Trump, và ngay trong lòng nước Mỹ, người ta chứng kiến những cuộc trấn áp tàn bạo vào chính người dân Mỹ, luật pháp Mỹ bị bóp cổ và báo chí Mỹ bị tấn công,… giới dân chủ cuội vẫn tin Trump có thể mang đến tương lai dân chủ cho quốc gia khác và vẫn tin một “kỷ nguyên mới” đang mở ra nhờ Trump. Điều đó cho thấy một phần nền dân chủ trên thế giới không chỉ bị hại bởi Trump mà còn bị giết bởi chính những kẻ khoác áo dân chủ được mặc định hiểu rõ hơn ai hết về dân chủ là gì và con đường nào để có được dân chủ. [kn]
STOCKHOLM, Thụy Điển (NV) – Ủy Ban Nobel hôm Chủ Nhật, 18 Tháng Giêng, lên tiếng phản đối vụ bà Maria Corina Machado, nhà lãnh đạo đối lập Venezuela, nhường giải Nobel Hòa Bình cho Tổng Thống Donald Trump, theo Fox News.
Tổng Thống Donald Trump được bà Maria Corina Machado nhường giải Nobel Hòa Bình tại Tòa Bạch Ốc hôm 15 Tháng Giêng. (Hình: White House)
Tuy nhiên, Ủy Ban Nobel tuyên bố trao lại giải Nobel như vậy là không hợp pháp.
“Một trong những sứ mệnh cốt lõi của Ủy Ban Nobel là bảo vệ phẩm giá của giải Nobel cũng như cách quản trị giải Nobel. Ủy ban này làm theo di chúc của ông Alfred Nobel và những điều quy định trong đó. Di chúc này nói rõ giải Nobel phải được trao cho người nào ‘đã đem lại lợi ích lớn nhất cho nhân loại,’ và nói rõ ai có quyền trao giải Nobel,” ủy ban này ra tuyên bố cho hay.
“Do đó, không thể trao lại giải Nobel cho người khác,” ủy ban này lưu ý.
Trong cuộc phỏng vấn với Fox News, bà Machado giải thích lý do bà quyết định nhường giải Nobel Hòa Bình cho Tổng Thống Trump.
“Ông xứng đáng nhận giải,” bà Machado nói. “Giây phút đó rất xúc động.”
Bà Machado cho hay bà thay mặt người dân Venezuela trao lại giải thưởng này cho Tổng Thống Trump, ca ngợi ông có công giải phóng Venezuela khỏi nhà độc tài Nicolas Maduro.
“Người dân Venezuela rất biết ơn việc ông làm, không chỉ cho nền tự do của người dân Venezuela, mà tôi nghĩ còn cho cả Tây Bán Cầu,” bà cho biết.
Là người chỉ trích ông Maduro từ lâu nay, bà Machado mạnh mẽ ủng hộ vụ Mỹ đột kích thủ đô Caracas và bắt giữ ông Maduro hôm 3 Tháng Giêng.
Tổng Thống Trump có vẻ hài lòng với việc bà Machado nhường giải Nobel Hòa Bình cho ông.
“Tôi hân hạnh gặp bà Maria Corina Machado của Venezuela hôm nay,” ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social hôm Thứ Năm. “Bà tặng tôi giải Nobel Hòa Bình của bà vì những gì tôi làm. Thật là cử chỉ tôn trọng lẫn nhau tuyệt vời.”
Trước đó, Viện Nobel Hòa Bình Na Uy cố gắng ngăn chặn bà Machado nhường giải thưởng cao quý này cho Tổng Thống Trump.
“Một khi được công bố, giải Nobel không thể bị tước bỏ, được chia sẻ hoặc chuyển nhượng cho người khác,” viện này cho hay. “Quyết định đó là chính thức và có hiệu lực vĩnh viễn.”
Bà Machado đoạt giải Nobel Hòa Bình năm 2025 vì có công thúc đẩy nền dân chủ ở Venezuela. Từ lâu, Tổng Thống Trump công khai nói ông muốn đoạt giải thưởng cao quý này.
Sau khi ông Maduro bị bắt, Tổng Thống Trump không ủng hộ bà Machado thay thế nhà độc tài này, cho rằng bà không được tôn trọng ở Venezuela đủ để nắm quyền. Và khi cuộc gặp gỡ hôm Thứ Năm đang diễn ra, phát ngôn viên tại Tòa Bạch Ốc tuyên bố ông Trump chưa thay đổi quan điểm đó. (Th.Long) [kn]
AUSTIN, Texas (NV) – Cơ Quan Khảo Sát Địa Chất Hoa Kỳ (USGS) tìm thấy mỏ dầu khí lớn ở vùng Permian Basin – đủ cung cấp cho Mỹ 10 tháng, theo Houston Chronicle hôm Thứ Sáu, 16 Tháng Giêng.
Hôm Thứ Tư qua, USGS loan báo họ phát giác 28,300 tỷ foot khối khí và 1.6 tỷ thùng dầu ở khu vực đá phiến Woodford và khu vực đá phiến Barnett, thuộc vùng Permian Basin, trải dài từ West Texas tới New Mexico.
Máy bơm dầu hoạt động ở Monahans trong vùng Permian Basin của Texas hôm 27 Tháng Ba, 2024. (Hình minh họa: Brandon Bell/Getty Images)
Vùng này có tiềm lực “lớn” nhưng rất khó khai thác mỏ dầu khí mới phát giác, ông Toti Larson, nhà nghiên cứu của văn phòng chuyên nghiên cứu đá phiến thuộc đại học University of Texas, lưu ý.
Mỏ dầu khí này nằm sâu hơn những mỏ dầu mà khí công ty dầu khí thường khai thác. Nó cũng nóng hơn, nghĩa là sẽ có nhiều khí đồng hành (associated gas) hơn. Cả hai yếu tố này đều gây khó khăn về chi phí cho nhà sản xuất dầu khí.
Cách đây 50 năm, USGS bắt đầu đánh trữ lượng dầu nội địa sau khi lệnh cấm vận dầu đối với các quốc gia Ả Rập khiến Mỹ bị thiếu hụt dầu trầm trọng. Kể từ đó, nguồn dầu ở Mỹ trở nên dồi dào, đặc biệt sau khi kỹ thuật khai thác dầu đá phiến bắt đầu được sử dụng đầu những năm 2000, biến Mỹ thành một trong những quốc gia sản xuất dầu nhiều nhất thế giới. (Th.Long) [kn]
VĨNH LONG, Việt Nam (NV) – Công An Xã Tân Quới, tỉnh Vĩnh Long, bắt giữ ba nghi can, trong đó có một nữ, với cáo buộc cắt trộm sáu trái mít Thái trong một đêm vào thời điểm giá loại trái cây này đang tăng mạnh.
Mít Thái là giống có nguồn gốc từ Thái Lan, cây thường cho quả sớm, với các múi mít dày, có vị ngọt và thơm, hột nhỏ.
Nghi can TVBN (giữa) và tang vật là bốn trái mít. (Hình: Công An Vĩnh Long)
Theo báo Người Lao Động hôm 18 Tháng Giêng, vào lúc sau nửa đêm hôm trước, trong lúc tuần tra trên quốc lộ 54, đoạn qua xã Tân Quới, nhóm công an viên phát giác một người đàn ông chạy xe gắn máy có biểu hiện nghi vấn đang chở bốn trái mít nên chặn lại.
Người đàn ông khai tên là TVBN, 54 tuổi, dân địa phương, thú nhận mình vừa cắt trộm bốn trái mít Thái tại vườn của ông NVA ở xã Tân Lược, tỉnh Vĩnh Long. Nghi can N. bị bắt giữ cùng tang vật là bốn trái mít.
Khoảng 2 giờ sau, nhóm tuần tra lại phát giác hai nghi can gồm một nam một nữ chạy xe gắn máy chở hai trái mít. Khi bị chặn xe, hai nghi can tăng ga bỏ chạy nhưng bất thành.
Hai nghi can TVTV và TNY sau đó khai rằng mình ăn trộm hai trái mít Thái tại vườn của hai người dân ở xã Tân Lược.
Hai vụ trộm xảy ra trong bối cảnh giá mít Thái tại Vĩnh Long và các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long được ghi nhận tăng mạnh, vào khoảng 27,000 đồng ($1) mỗi kg. Mỗi trái mít được bán với giá lên đến 500,000 đồng ($19).
Nguyên nhân được hiểu là do Trung Quốc gia tăng mua mít Thái nhập từ Việt Nam.
Hai nghi can TVTV và TNY. (Hình: Công An Vĩnh Long)
Lâu nay, các vụ trộm trái cây, gia cầm… xảy ra thường xuyên tại nhiều tỉnh, thành ở Việt Nam, nhưng chỉ một vài vụ được xử lý hình sự.
Hồi cuối Tháng Mười năm ngoái, báo VnExpress đưa tin, bị can Lê Hoàng Lợi, 34 tuổi, ở xã Mỹ Đức Tây, tỉnh Đồng Tháp, bị khởi tố với cáo buộc trộm hai trái mít trị giá gần 400,000 đồng ($15.2). Bị can Lợi được cho tại ngoại hậu tra.
Trong vụ trộm xảy ra vào ngày 23 Tháng Mười, bị can Lợi chạy xe gắn máy đến xã Mỹ Đức Tây, huyện Cái Bè, tỉnh Tiền Giang trước đây, lẻn vào một vườn trên đường cắt trộm hai trái mít nhưng bị chủ nhà phát giác. Ông ta xin được bỏ qua nhưng bị khước từ nên vứt lại chiếc xe rồi bỏ chạy.
Khi bị triệu tập, bị can Lợi thừa nhận hành vi, khai rằng do cần tiền tiêu xài nên đi ăn trộm. Vụ khởi tố xảy ra trong lúc ông ta chưa được xóa án tích về tội “trộm cắp tài sản” trước đó. (N.H.K) [kn]
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Nhà chức trách xác nhận vụ một sản phụ đẻ rơi trên taxi sau khi bị trung tâm y tế khu vực Châu Đức, trước đây là trung tâm y tế huyện Châu Đức, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu, nay thuộc TP.HCM, từ chối nhập viện.
Theo báo Thanh Niên hôm 18 Tháng Giêng, ông VTS, 44 tuổi, ở xã Kim Long, huyện Châu Đức trước đây, kể, vào chiều hôm trước, vợ ông có dấu hiệu chuyển dạ, đẻ đứa con thứ ba.
Vợ chồng ông VTS và đứa bé chào đời trên xe taxi. (Hình: Nguyễn Long/Thanh Niên)
Ông S. lập tức gọi taxi đưa vợ đến trung tâm y tế huyện Châu Đức gần nhà.
“Khi tôi đưa vợ đến khoa Cấp Cứu của thì nhân viên y tế nói chuyển đến khoa Sản để nhập viện luôn. Tôi vào đây nhưng không thấy ai. Tôi gọi vài tiếng thì có một nữ nhân viên mặc áo xanh đi ra. Tại đây, nữ nhân viên y tế chỉ đo huyết áp và sờ vào bụng vợ tôi. Nhân viên này nói huyết áp vợ tôi cao, thai nhi to nên phải chuyển lên bệnh viện Đa Khoa Bà Rịa,” ông S. cho hay.
Do không tin tưởng vào bệnh viện nêu trên, vợ ông yêu cầu được đưa đến bệnh viện Long Khánh, tỉnh Đồng Nai.
Trên đường đi, khi chiếc taxi còn cách bệnh viện Long Khánh 5 cây số thì vợ ông S. bị vỡ nước ối.
“Tôi lo sợ lắm, không biết vợ tôi có chịu đựng kịp đến bệnh viện không. Thế nhưng điều gì đến cũng đến, nước ối vợ tôi ra nhiều và bắt đầu sinh con. Do tôi từng nhiều lần đỡ đẻ cho mấy con dê nhà nuôi trước đó nên tôi cũng làm liều. Tôi nói vợ tôi ráng rặn. Một lúc sau thì vợ tôi sinh con. Tôi ôm con lau mặt mũi, vỗ vào người mấy cái thì cháu khóc. Khi con tôi khóc thì tôi mới hết run,” ông S. kể tiếp.
Đứa bé mới đẻ sau đó được đưa vào bệnh viện Long Khánh cắt dây rốn.
Trung tâm y tế khu vực Châu Đức, trước đây là trung tâm y tế huyện Châu Đức, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu, nay thuộc Sài Gòn. (Hình: Pháp Luật TP.HCM)
Ông S. nói thêm rằng dù vợ ông “mẹ tròn con vuông” nhưng ông vẫn bất bình vì không được nhân viên trung tâm y tế khu vực Châu Đức cho nhập viện.
“Tôi không hiểu sao nữ nhân viên y tế không khám xem vợ tôi có dấu hiệu sinh con đến mức độ nào mà vội vàng yêu cầu chuyển viện. May mà trên đường đi mọi việc đều ổn,” ông S. nói.
Cũng theo bản tin, một giới chức trung tâm y tế khu vực Châu Đức cho biết đã yêu cầu nữ nhân viên liên quan giải trình vụ việc. (N.H.K) [kn]
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – 25 bị can trong đường dây nhập cảng lậu 116,000 tấn thịt từ những vùng có dịch bò điên và dịch tả heo Phi Châu dự kiến ra tòa vào đầu Tháng Hai tại Sài Gòn.
Đáng nói, theo báo VnExpress hôm 18 Tháng Giêng, các bị can cầm đầu gồm vợ chồng Trần Nguyên Bình, Trần Quốc Trung và Đoàn Thị Huyền đã bỏ trốn ra ngoại quốc và đang bị truy nã quốc tế.
Bị can Bạch Đức Lữu, cựu chi cục trưởng Chi Cục Thú Y vùng 6. (Hình: Người Lao Động)
Cáo trạng vụ án cho hay, bị can Trần Nguyên Bình (43 tuổi, giám đốc Công ty Xuất Nhập Cảng Dinh Dưỡng Hoàng Sa) cùng vợ, Đỗ Thùy Nhung (44 tuổi) và các đồng phạm bị cáo buộc nhập lậu 116,000 tấn thịt từ các nước bị cấm ở Âu Châu.
Trong số các bị can có Bạch Đức Lữu (52 tuổi, cựu chi cục trưởng Chi Cục Thú Y vùng 6), Trần Trung Nhân (51 tuổi, cựu trưởng trạm Kiểm Dịch Động Vật), Lý Hoài Vũ (54 tuổi, cựu phó chi cục Chi Cục Thú Y vùng 6) cùng hai kiểm dịch viên bị truy tố về tội “nhận hối lộ.”
Việt Nam không cho phép nhập các sản phẩm động vật thuộc loài nhai lại (như bò, cừu…) có nguồn gốc từ “các quốc gia Âu Châu từng có dịch bệnh bò điên hoặc nguy cơ dịch bệnh bò điên,” nhằm bảo đảm an toàn thực phẩm, mà chỉ cho phép nhập sản phẩm động vật từ những nước đã ký kết thỏa thuận thú y với Việt Nam.
Tuy nhiên, do hám lợi nhuận cao, vợ chồng bị can Trần Nguyên Bình cùng các công ty Đại Lý Hàng Hóa Việt Nam, Đầu Tư và Phát Triển Trung Chính, Dinh Dưỡng PMT bị quy kết “bất chấp quy định pháp luật, sử dụng nhiều thủ đoạn để nhập các mặt hàng này về làm nguyên liệu thức ăn chăn nuôi, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người.”
Bị can Bình và các đồng phạm được ghi nhận tổ chức nhập trái phép bột huyết, bột xương, bột thịt xương có nguồn gốc từ động vật nhai lại, xuất xứ từ nhiều quốc gia Âu Châu có dịch bệnh bò điên, do giá thành thấp.
Để hợp thức hóa hàng hóa, vợ chồng bị can Bình chỉ đạo nhân viên làm giả giấy chứng nhận kiểm dịch, sử dụng con dấu thú y giả của ngoại quốc, khai gian nguồn gốc và chủng loại khi làm thủ tục nhập cảng, đồng thời chi tiền “lót tay” hàng tỷ đồng (hàng chục ngàn đô la) cho kiểm dịch viên để được tạo điều kiện thông quan.
Đường dây bị vỡ lở vào ngày 25 Tháng Tám, 2023, thời điểm Công An TP. HCM bố ráp kho hàng tại Đồng Nai, phát hiện các lô hàng chứa DNA bò, với bao bì thể hiện rõ là sản phẩm từ động vật nhai lại.
Căn nhà của vợ chồng bị can Trần Nguyên Bình bỏ trống sau khi họ trốn ra ngoại quốc. (Hình: Dân Trí)
Mở rộng điều tra, nhà chức trách xác định thêm ba nhánh doanh nghiệp tại Sài Gòn, Hà Nội và Hải Phòng cùng tham gia nhập hàng chục ngàn tấn sản phẩm động vật trái phép làm nguyên liệu thức ăn chăn nuôi, với chiêu thức tương tự đường dây của Trần Nguyên Bình.
Tại kho của công ty Đầu Tư và Phát Triển Trung Chính ở Hà Nội do Trần Quốc Trung thành lập, công an phát giác trong các lô hàng nhập về có các loại thịt nhiễm dịch tả heo Phi Châu và Newcastle (bệnh gà rù).
Liên quan vụ này, báo Dân Trí hồi trung tuần Tháng Mười Hai năm ngoái đưa tin, Công An TP.HCM kêu gọi vợ chồng “đại gia” Trần Nguyên Bình về Việt Nam đầu thú để “hưởng khoan hồng.”
Hiện nhà chức trách đã kê biên, ngăn chặn việc chuyển dịch bốn lô đất thuộc sở hữu của vợ chồng bị can Bình tại phường Hiệp Bình và xã Hiệp Phước, Sài Gòn, cùng nhiều xe hơi của họ. (N.H.K) [kn]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Nhà cầm quyền CSVN ngày càng gia tăng đàn áp nhân quyền dù là một thành viên của Ủy Ban Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc, theo cáo buộc của tổ chức Theo Dõi Nhân Quyền (Human Rights Watch – HRW).
Tổ chức quốc tế này đưa ra bằng chứng cho thấy cái chế độ tự xưng là “của dân – do dân – vì dân” nhưng làm ngược lại hết tất cả. Một trong những trường hợp điển hình là bắt giữ Facebooker Hồng Thái Hoàng mới đây.
Bà Hoàng Thị Hồng Thái bị công an CSVN tại Hà Nội thẩm vấn trước khi bắt giam ngày 7 Tháng Giêng 2026 vì bị vu cho tội “Tuyên truyền chống nhà nước”. (Hình: Công An)
Facebooker Hồng Thái Hoàng tên thật là Hoàng Thị Hồng Thái, 45 tuổi, bị bắt ngày 7 Tháng Giêng 2026 tại Hà Nội khi bị chế độ vu cho tội “Làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống” cái chế độ độc tài đảng trị và cực kỳ tham nhũng theo điều 117 Bộ Luật Hình Sự, đã bị thế giới lên án là trái với công ước quốc tế về quyền công dân.
Theo HRW, bà Hoàng Thị Hồng Thái bị bắt sau khi bà viết trên trang Facebook cá nhân những lời đả kích nhà cầm quyền CSVN và có hàng ngàn người theo dõi, ủng hộ.
Chỉ một ngày trước khi bị bắt, bà khẳng khái viết trên trang FB Hồng Thái Hoàng là “Nói dối thì dễ. Im lặng thì an toàn. Còn sống đúng với mình thì phải trả giá. Tôi không buồn vì cuộc đời khó. Tôi buồn vì mình đã chọn không phản bội chính mình, mà cái giá cho lựa chọn đó… quá đắt.”
Trước khi bắt bà Hồng Thái Hoàng, CSVN đã mở phiên tòa xử khiếm diện nhà báo Lê Trung Khoa và luật sư Nguyễn Văn Đài, kết án mỗi người 17 năm tù. Cả hai hiện đang sống tại nước Đức và được chính phủ nước này bảo vệ. Đó là không kể một số người dân trong nước bị bắt giam với cáo buộc “tuyên truyền xuyên tạc” hay “chống phá nhà nước” độc tài đảng trị.
“Lại một lần nữa cho thấy chế độ Hà Nội gia tăng bắt giam những người được dư luận biết tăm tiếng khi đại hội đảng sắp diễn ra.” Bà Patricia Gossman, phó giám đốc Á Châu Vụ của HRW phát biểu. “Không phải nhà cấm quyền CSVN chỉ ngăn cấm công dân chọn lựa lãnh đạo cầm đầu đất nước, họ còn bịt miệng những ai mà họ cho rằng dám kêu ca về cái trò bịp bợm chính trị của họ”.
Đại hội đảng CSVN diễn ra 5 năm một lần từ năm 1986 đến nay được chế độ độc tài tiến hành để công bố các lãnh đạo chóp bu nắm giữ các chức vụ then chốt trong guồng máy cai trị nhiệm kỳ kế tiếp.
HRW nói cái tiến trình này phản dân chủ và không minh bạch. Người dân nào không phải là đảng viên đều bị cấm bàn thảo về các ứng cử viên vào các vị trí then chốt của chế độ.
Như đã từng xảy ra ở các lần đại hội đảng trước đây, công an CSVN từng ngang nhiên gia tăng bắt giam người dân mà họ coi là “chống phá” nhắm bị miệng người ta lại, nhất là những tiếng nói có nhiều ảnh hưởng, HRW cho hay.
Kể từ giữa thập niên 2010, bà Hoàng Thị Hồng Thái, một facebooker và cũng là doanh nhân độc lập, một người mẹ đơn thân có 5 người con, trong đó con út là một trẻ tự kỷ, đã viết hàng trăm bài phân tích, bình luận trên mạng xã hội về các vấn đề thời sự chính trị xã hội của đất nước. Bà từng bày tỏ sự xót xa cho các người dân đã bị chế độ đàn áp. Bà phân tích các vấn đề dựa trên góc cạnh pháp lý để người ta tự nhìn thấy đúng sai, phải trái.
Cho đến ngày bà bị bắt, trang cá nhân Facebook của bà được công ty Meta gthi nhận có hơn 120,000 lượt người theo dõi. Trước sức mạnh ảnh hưởng của bà, cuối Tháng Tư 2025, công an CSVN bắt bà tới thẩm vấn, tra gạn về những gì bà viết trên mạng rồi đe dọa tống giam bà. Mấy ngày sau đó, bà đành phải thông báo cho mọi người biết bà chẳng còn cách nào khác hơn là ngừng viết để tránh ở tù vì còn một người con nhỏ bị tự kỷ, cần mẹ chăm sóc.
“Hoặc làm mẹ nuôi con. Hoặc đi tù.”
Tuy thông báo như vậy nhưng chỉ ít ngày sau, người ta lại thấy bà viết trên Facebook. Tháng Sáu 2025, bà viết một bài phân tích, phê bình về các điều luật hình sự 117 và 331 dùng để kết tội bất cứ ai bị vu cho tội “tuyên truyền chống nhà nước” và “Lợi dụng các quyền tự do dân chủ…” trong khi hiến pháp thì lại nói công dân có đủ mọi thứ quyền tự do căn bản. Bà đòi CSVN dẹp bỏ các điều luật hình sự trên.
Bà Hoàng Thị Hồng Thái tự chụp hình sau khi bị Công an CSVN tại Hà Nội thẩm vấn ngày 25 Tháng Tư, 2025 vì những bài viết của bà trên Facebook. (Hình: HRW)
Ngày 6 Tháng Giêng 2026 tức một ngày trước khi bị bắt, bà khẳng khái viết trong “Tuyên ngôn nguyên tắc của một người cầm bút” rằng: “Mọi thông tin cho rằng tôi thuộc về bất kỳ hội nhóm hay tổ chức nào đều là bịa đặt. Mọi mô tả cho rằng tôi xin xỏ hay thỏa hiệp khi bị triệu tập đều là xuyên tạc. Trong việc viết, tôi không để tình thân chi phối ngòi bút. Không vì thân quen, không vì quan hệ, mà viết khác đi. Mười một năm qua, cái giá phải trả không hề nhỏ. Gia đình tôi buộc phải chuyển nhà tám lần. Các con tôi phải chuyển trường bốn lần. Bản thân tôi từng bị những “lực lượng giấu mặt” mang mã tấu vào tận nhà đe dọa. Tôi bị xịt hơi cay giữa đường. Xe máy của tôi ba lần bị đổ keo vào ổ khóa. Tôi từng bị gây tai nạn và đến nay vẫn còn sẹo trên lưng. Con tôi (đứa trẻ tự kỷ) từng bị công an tìm đến tận trường, để nói rằng mẹ nó là “phản động.” Công ty của tôi bị chấm dứt hợp đồng với các đối tác một cách bất ngờ. Cửa hàng kinh doanh bị tấn công. Gia đình tôi bị vây hãm về kinh tế, bị bào mòn về tinh thần. Nhưng trong suốt từng ấy năm, chưa một lần tôi viết khác đi với công lý và quyền con người.”
HRW cho hay, mấy tuần lễ gần đây, CSVN đã dùng điều luật hình sự 117 để trừng phạt ít nhất 6 người. Ngoài Luật Sư Nguyễn Văn Đài, 56 tuổi, và nhà báo Lê Trung Khoa, 54 tuổi, như kể ở trên, 3 người liên quan đến ông Khoa đã bị bắt và kết án từ vì họ là cộng tác viên ở Việt Nam, là Đỗ Văn Ngà, Phạm Quang Thiện và Huỳnh Bảo Đức.
“Khi CSVN vận động gia tăng hợp tác kinh tế chính trị với các nước, các chính phủ ngoại quốc cần lên án chế độ Hà Nội khi họ gia tăng đàn áp nhân quyền.” Bà Gossman phát biểu. “CSVN đàn áp nhân quyền không ngừng nghỉ thì phải đối mặt họ chứ đừng coi như không biết”.(NTB) [kn]
58% người Mỹ nói năm đầu của Trump “thất bại”; 64%: Trump chưa làm đủ để giảm vật giá
Khảo sát mới nhất của truyền thông CNN công bố ngày 16/1 cho thấy kết quả không mấy khả quan đối với tổng thống Trump vào đầu năm bầu cử giữa nhiệm kỳ.
Đa số (58%) người được hỏi cho rằng thanh tích năm đầu tiên trong nhiệm kỳ thứ nhì của Trump là một “thất bại”, rằng ông đang tập trung vào những ưu tiên sai lầm.
Tỷ lệ lớn 64% cho rằng Trump chưa làm đủ để giảm chi phí sinh hoạt, vốn là một lý do quan trọng khiến nhiều cử tri bỏ phiếu cho ông vào năm 2024.
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Một ngày trước khi Đại Hội Đảng 14 khai mạc hôm 19 Tháng Giêng, ca sĩ Anh Tú bị cộng đồng mạng cười nhạo, khinh bỉ vì hát ca khúc “Thưa Đảng” trong chương trình văn nghệ tuyên truyền phát sóng trên đài Truyền Hình Việt Nam (VTV).
Ca sĩ Anh Tú, 34 tuổi, người có biệt danh “Voi Bản Đôn,” được ghi nhận khá đắt show ở Việt Nam sau khi giành ngôi vị quán quân chương trình “The Masked Singer” hồi năm 2023.
Ca sĩ Anh Tú hát trong chương trình văn nghệ tuyên truyền cho Đại Hội Đảng 14 phát sóng trên đài Truyền Hình Việt Nam (VTV). (Hình: Chụp qua màn hình)
Bài hát nêu trên do chính anh ta sáng tác, có những ca từ giống như khẩu hiệu tuyên truyền của Ban Tuyên Giáo và Dân Vận Trung Ương: “Cảm ơn, cảm ơn người đảng viên/ Vì nước quên thân, vì dân phục vụ,” và hai câu cuối trích thơ Tố Hữu: “Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ/ Mặt trời chân lý chói qua tim.”
Mạng xã hội hôm 18 Tháng Giêng dấy lên những bình luận mang tính châm biếm, chê bai xoay quanh ca khúc “nịnh” của ca sĩ Anh Tú.
Nhà văn Trần Quốc Quân viết trên trang cá nhân: “Cậu Anh Tú này chắc chưa khi nào phải giải quyết tranh chấp quyền lợi với hàng xóm hay phải đi nằm bệnh viện không đúng tuyến nhỉ.” Bài đăng của ông Quân thu hút hơn 3,000 lượt thả “haha.”
Ông Nguyễn Thông, cựu biên tập viên tờ Thanh Niên, để lại bình luận: “Điên không giới hạn, cụ nhỉ. Nghe hát mà mắc ói. Thời nịnh công khai không biết ngượng lên ngôi!””
Facebooker Đặng Tuấn Trung cảm thán: “Bài hát hay quá mắc ham. Giai điệu ngọt ngào nồng nặc như bát mắm tôm pha sữa ông Thọ, ca từ ngất ngây rất thỗn thện, cảm xúc dâng trào như hở van dạ dày Xưa các nhạc sĩ cũng sáng tác kiểu này nhưng ko thốn bằng. Nay độ thốn nó đạt đến mức… thỗn thện. Thật đáng khâm phục. Bài này nên phát loa phường sáng sớm hàng ngày. Đảm bảo không quá ba ngày toàn dân nhặt lá đá ống bơ, ra đường nhìn gì cũng tủm tỉm.”
Ca sĩ Anh Tú (giữa) giành ngôi vị quán quân chương trình “The Masked Singer” hồi năm 2023. (Hình: VTC News)
Một số ý kiến khác mỉa mai rằng ông Tố Hữu nay đã có “truyền nhân” là “ca nô Anh Tú.”
Cũng có người lý giải rằng, sở dĩ ca sĩ Anh Tú có thể tự tin thể hiện bài hát nịnh nọt nêu trên là do anh ta chưa từng đi tố cáo tham nhũng như công an viên Lê Chí Thành theo lời kêu gọi của ông Nguyễn Phú Trọng (cố tổng bí thư), hoặc góp ý phản biện xã hội với lãnh đạo đảng và như bà Hồng Thái Hoàng (người vừa bị bắt gần đây với cáo buộc “chống phá”) theo lời kêu gọi của ông Tô Lâm (đương kim tổng bí thư). (N.H.K) [kn]
TEHRAN, Iran (NV) – Ông Ali Khamenei, lãnh tụ tối cao Iran, hôm Thứ Bảy, 17 Tháng Giêng, thừa nhận hàng ngàn người Iran thiệt mạng trong làn sóng biểu tình chống chính phủ kéo dài hơn hai tuần ở nước này, theo CNN.
Trong bài diễn văn gửi tới quốc dân được truyền hình trực tiếp, ông Khamenei đổ lỗi cho Tổng Thống Donald Trump của Mỹ vì “công khai khuyến khích” người biểu tình ở Iran bằng lời hứa đưa quân đội Mỹ tới “giúp.”
Người biểu tình chặn đường ở Tehran, Iran, hôm 9 Tháng Giêng. (Hình: Mahsa/Middle East Images/AFP via Getty Images)
Ông Khamenei, 86 tuổi, gọi ông Trump là “tội phạm” chịu trách nhiệm cho “cả thương vong lẫn thiệt hại” trong những cuộc biểu tình nổ ra cuối Tháng Mười Hai qua, bắt nguồn từ việc người dân Iran bất bình với tình trạng kinh tế bi đát.
Ông Khamenei không nhắc tới vụ chính quyền Iran đàn áp tàn bạo người biểu tình. Nhân chứng và các tổ chức nhân quyền cho hay lực lượng an ninh chính phủ bắn thẳng vào người biểu tình. Hơn 3,000 người thiệt mạng trong đợt biểu tình này, theo tổ chức nhân quyền HRANA ở Mỹ.
Trong bài diễn văn hôm Thứ Bảy, ông Khamenei cho biết “những kẻ bạo loạn” trong làn sóng biểu tình này thuộc hai loại: Những người được Mỹ và Israel hỗ trợ, tài trợ và huấn luyện; và giới trẻ bị Mỹ và Israel ảnh hưởng. Loại sau là “những người ngây thơ bị những kẻ cầm đầu thao túng,” theo ông Khamenei. Những người trẻ tuổi đó phá hoại cơ sở hạ tầng năng lượng, đền thờ, trường học, ngân hàng, cơ sở y tế và chợ búa, ông nói.
Từ trước tới nay, chính phủ Iran thường đổ lỗi cho “ngoại quốc” gây ra những cuộc biểu tình đẫm máu ở nước này, nhưng không đưa ra bằng chứng.
“Bọn chúng làm hàng ngàn người thiệt mạng,” ông Khamenei tuyên bố.
Trước đó trong tuần, ông Abbas Araghchi, ngoại trưởng Iran bác bỏ tin tức cho hay “hàng ngàn” người biểu tình thiệt mạng. Trả lời phỏng vấn của đài Fox News, ông Araghchi khẳng định thực sự chỉ vài trăm người chết và ai nói khác là “tung tin giả.”
Trong bài diễn văn hôm Thứ Bảy, ông Khamenei tuyên bố “phải buộc Mỹ chịu trách nhiệm.”
“Chúng tôi coi tổng thống Mỹ là tội phạm, vì cả thương vong lẫn thiệt hại, và vì việc ông vu khống Iran,” ông Khamanei cho hay.
Tổng Thống Trump nhanh chóng phản hồi, kêu gọi chọn giới lãnh đạo mới cho Iran và gọi ông Khamenei là “kẻ bệnh hoạn” nên “điều hành đất nước đàng hoàng và ngưng sát hại người dân.”
Trả lời phỏng vấn của Politico sáng Thứ Bảy, Tổng Thống Trump nhấn mạnh, “là lãnh đạo quốc gia,” ông Khamenei có tội “hủy hoại đất nước hoàn toàn và sử dụng bạo lực với mức độ chưa từng thấy.”
Trong bài diễn văn hôm Thứ Bảy, ông Khamenei thừa nhận tình trạng kinh tế Iran đang “thực sự khó khăn” nhưng ông kêu gọi người dân đoàn kết “bảo vệ hệ thống Hồi Giáo và đất nước Iran yêu dấu.” Ông yêu cầu giới chức chính phủ cố gắng cung cấp hàng hóa thiết yếu, thức ăn cho gia súc và sản phẩm thiết yếu khác.
Nêu ra những cuộc biểu tình ủng hộ chính phủ khắp Iran hôm Thứ Hai, ông Khamenei tuyên bố những cuộc biểu tình chống chính phủ đã bị “dập tắt.” (Th.Long) [kn]
VĨNH LONG, Việt Nam (NV) – Nhiều chủ vườn ở Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp, được ghi nhận méo mặt vì hoa cúc mâm xôi nở sớm một tháng trước Tết Bính Ngọ 2026.
Theo ghi nhận của phóng viên báo Người Lao Động hôm 18 Tháng Giêng, các vườn cúc mâm xôi ở phường Sa Đéc có diện tích lên đến hàng ngàn mét vuông, và để loại hoa này nở đúng dịp Tết Âm lịch hằng năm, nhà vườn thường phải mất sáu tháng chăm sóc, vun xới.
Một nông dân ở Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp, bên vườn cúc mâm xôi nở sớm. (Hình: Người Lao Động)
Ông Nguyễn Văn Tài, chủ một vườn cúc mâm xôi ở khóm Đông Huề, phường Sa Đéc, cho biết: “Các năm trước, vào thời điểm giữa Tháng Giêng, hoa chỉ bắt đầu hé nụ. Tuy nhiên, gần đây, do mưa lớn kéo dài, rất nhiều nụ hoa ngậm nước đã bung nở sớm. Ước chừng, có hơn 10,000 chậu hoa của gia đình đã bung cánh.”
Ông Tài nói thêm, từ nửa tháng trước, các cơn mưa đêm xuất hiện nhiều cùng với trời se lạnh khiến các chậu cúc mâm xôi đồng loạt nở sớm.
Để cứu vãn tình hình, ông mua các loại thuốc hữu cơ bón cho cây để hoa nở muộn hơn nhưng không hiệu quả.
Sau khi sự việc được loan tin trên mạng xã hội, nhiều người lên tiếng mua ủng hộ, gia đình ông bán được 500-600 chậu, số còn lại chưa biết tính sao.
Với 10,000 chậu hoa cúc mâm xôi trong vườn dự định bán dịp Tết, gia đình ông đã bỏ ra tổng cộng khoảng 400 triệu đồng ($15,223) gồm tiền mua hạt giống, phân thuốc, nhân công…
Giới chức Phòng Kinh Tế Hạ Tầng và Đô Thị phường Sa Đéc, cho biết tại địa phương này có hơn 100 hécta sản xuất hoa, cây kiểng bán dịp Tết.
Sa Đéc dự kiến cung cấp 1.3 triệu chậu hoa các loại dịp Tết Bính Ngọ 2026, chủ yếu là cúc mâm xôi vàng và các màu khác, hoa hồng, mai…
Các vườn cúc mâm xôi ở Sa Đéc nở sớm là do trời nắng nóng và trở lạnh đột ngột. (Hình: Người Lao Động)
Tuy vậy, trong mấy tuần qua, trời nắng nóng và trở lạnh đột ngột được cho là làm rối loạn quá trình sinh trưởng của một số loại hoa. Nắng nóng kéo dài khiến hàng loạt chậu cúc mâm xôi nở sớm trước Tết.
Tình trạng này khiến chủ vườn vừa thất thu, vừa phát sinh thêm chi phí vật tư và nhân công.
Ông Huỳnh Anh Điền, phó chủ tịch phường Sa Đéc, cho biết, để giúp nông dân giảm thiểu thiệt hại, phường đã cử người có chuyên môn giúp họ điều chỉnh lượng nước tưới cây, dùng lưới che giảm ánh sáng và kéo dài thời gian chiếu sáng nhân tạo cho các vườn cúc mâm xôi… (N.H.K) [kn]
QUẬN CAM, California (NV) – Corolla là cái tên huyền thoại gắn liền với đặc điểm giá trị, độ tin cậy của Toyota. Với sự phổ biến mạnh mẽ của dòng xe SUV, thật đáng ngạc nhiên khi Toyota lại khá chậm trễ trong việc giới thiệu mẫu SUV nhỏ gọn Corolla Cross. Trang mạng xe hơi caranddriver.com có bài đánh giá về mẫu xe 2026 Toyota Cross phiên bản chạy xăng (mẫu hybrid được đánh giá riêng).
Bên cạnh Toyota Corolla sedan và hatchback, Cross là một chiếc Corolla dành cho phân khúc SUV nhỏ gọn. Nó nhỏ hơn RAV4, giá cả phải chăng, tiết kiệm nhiên liệu, kiểu dáng bình dị. Nó có thêm không gian cho hành khách. Không gian chứa hành lý phía sau hàng ghế thứ hai là 24 feet khối, rộng hơn so với Corolla sedan hoặc hatchback; đó chính là điểm mạnh thực sự của Cross.
2026 Corolla Cross: mẫu SUV nhỏ gọn theo phong cách Toyota. Hình của nhà sản xuất Toyota)
Corolla Cross có gì mới cho năm 2026? Nó có lưới tản nhiệt mới với kiểu dáng mạnh mẽ hơn. Thiết kế bảng điều khiển mới; màn hình cảm ứng thông tin giải trí 10.5 inch tùy chọn làm cho nội thất trở nên hiện đại hơn. Phiên bản XLE có bánh xe 18 inch mới màu xám đậm. Gói trang bị cho thời tiết lạnh (tay lái và ghế trước có sưởi) có trên các mẫu xe dẫn động bốn bánh AWD.
Giá MSRP cơ sở của 2026 Toyota Corolla Cross theo từng phiên bản:
L $26,485
LE $28,815
XLE $31,410
Car And Driver khuyên chọn phiên bản cao cấp nhất XLE, có trang bị mà nhiều người mua SUV quan tâm: ghế lái chỉnh điện 10 hướng, điều hòa tự động hai vùng, ghế trước có sưởi, hệ thống giám sát điểm mù, cảm biến đậu xe phía trước và sau, bánh xe hợp kim nhôm 18 inch đẹp mắt.
Corolla Cross (mẫu xe xăng) sử dụng động cơ bốn máy 2.0 lít với công suất 169 mã lực, mô-men xoắn 150 pound-feet; truyền động qua hộp số tự động vô cấp (CVT); dẫn động cầu trước FWD là tiêu chuẩn, có tùy chọn AWD. Khi tăng tốc mạnh, động cơ khá ồn ào nhưng không giúp chiếc Cross di chuyển nhanh chóng. Tuy nhiên, cảm giác lái của Corolla Cross khá dễ chịu.
Trong thử nghiệm của Car And Driver, một chiếc Corolla Cross AWD tăng tốc từ 0-60 mph trong 9.2 giây, khá chậm chạp. Lưu ý thêm: phiên bản 2024 Corolla Cross Hybrid đạt tốc độ 60 mph trong 7.3 giây. EPA chưa công bố thông tin về mức tiết kiệm nhiên liệu của 2026 Corolla Cross, nhưng mẫu xe năm 2025 đạt mức 31 mpg trong thành phố, 33 mpg trên xa lộ và 32 mpg kết hợp.
Nhữn ai thích nội thất của Corolla sedan hoặc hatchback cũng sẽ thích nội thất của Cross, với vật liệu cabin, bố cục, trang bị công nghệ… gần như giống hệt nhau. Corolla Cross có không gian ghế sau rộng hơn một chút so với Corolla hatchback, không gian chứa hành lý rộng hơn đáng kể. Mẫu XLE đi kèm với ghế bọc da giả đẹp mắt, ghế trước có sưởi, cần số bọc da.
Hệ thống thông tin giải trí của 2026 Cross có màn hình cơ sở 8.0 inch chạy phần mềm Toyota mới nhất. Hệ thống âm thanh sáu loa là tiêu chuẩn. Phiên bản XLE có màn hình thông tin giải trí 10.5 inch mới. Apple CarPlay, Android Auto và đài vệ tinh SiriusXM đều là trang bị tiêu chuẩn. Sạc không dây và cổng USB-C cho ghế sau có trên LE và XLE.
2026 Toyota Corolla Cross được trang bị nhiều tính năng an toàn và hỗ trợ người lái tiêu chuẩn trên tất cả các phiên bản, bao gồm kiểm soát hành trình thích ứng, thắng khẩn cấp tự động, cảnh báo lệch làn đường, hỗ trợ nhận diện biển báo giao thông, đèn pha tự động.
Toyota Corolla Cross đi kèm với gói bảo hành tiêu chuẩn khá cơ bản:
Bảo hành giới hạn trong ba năm hoặc 36,000 dặm
Bảo hành hệ thống truyền động trong năm năm hoặc 60,000 dặm
Bảo trì miễn phí trong hai năm hoặc 25,000 dặm
2026 Toyota Cross được Car And Driver xếp vị trí thứ 12 trong phân khúc SUV nhỏ gọn, trong đó Chevy Trek đứng hạng nhất, Kia Seltos đứng thứ ba, Honda HR-V đứng hạng chín. Tuy vậy, Cross vẫn là sự lựa chọn hàng đầu cho những tài xế ưu tiên đến độ tin cậy, giá cả hơn là kiểu dáng hay cảm giác lái. (HD)
ANAHEIM, California (NV) – Gala của Hiệp Hội Chuyên Gia Địa Ốc Người Mỹ Gốc Việt-Nam California (Vietnamese National Association of Real Estate Professional Southern California- VNARP) được tổ chức vào chiều Thứ Năm, 15 Tháng Giêng, tại khách sạn Marriott Suites, Anaheim, để mọi người gặp gỡ đồng thời ra mắt tân ban điều hành.
Nghị Viên Ariana Arestegui (bìa trái) và Nghị Viên Cindy Ngọc Trần (thứ hai từ phải) cùng với một số thành viên VNARP ghé thăm gian hàng Tết Việt của Ikachi tại gala. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Gala đón chào thành viên từ các tiểu bang khác về tham dự, và cũng là dịp mãn nhiệm kỳ của ban điều hành cũ, giới thiệu ban điều hành mới của VNARP.
Bà Vân Nguyễn Gordon, tân chủ tịch VNARP, tuyên thệ nhận nhiệm vụ trước Chánh Án Felicita Ngô thuộc Tòa Khiếu Nại Bảo Hiểm Thất Nghiệp California (CUIAB), và các thành viên trong ban điều hành mới.
Chia sẻ với Người Việt, bà Vân cho hay: “VNARP với sứ mệnh thu hẹp khoảng cách về quyền sở hữu nhà ở cho cộng đồng người Việt thông qua chương trình CARES, với tôn chỉ phục vụ cộng đồng, mang đến những chương trình giáo dục trong việc mua bán địa ốc, giúp họ cần mua những căn nhà đầu tiên cũng như được làm việc với những công ty, những đại lý có uy tín để có thể cùng nhau làm việc tốt đẹp hơn.”
Ban điều hành mới của VNARP cùng các thành viên ra mắt trong đêm gala. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Ông Long Đoàn, chủ tịch sáng lập VNARP, từ tập đoàn RG Realty ở tiểu bang Minnesota về tham dự để hỗ trợ, giúp chia sẻ kinh nghiệm gần 40 năm. Ông làm việc trong ngành địa ốc, giúp những chương trình nào để làm việc trong ngành được tốt hơn. Ông nhận xét những dự án về bất động sản ở California thì rất tốt, vì giá nhà cao, đây là nơi mua nhà tốt nhất khi lên giá hàng năm.
Bà Thu Hà Nguyễn, cựu nghị viên Garden Grove, trưởng Ủy Ban Giao Tế Cộng Đồng của VNARP, chia sẻ: “Buổi ra mắt tân ban điều hành mới của VNARP kỳ này có nhiều thành viên hơn, nhiều sắc thái với chuyên môn của từng người. Hy vọng sẽ có nhiều đường hướng tốt đẹp trong năm mới.”
Cô Nguyễn Ngọc Tịnh, trưởng Ủy Ban Điều Hành Huấn Luyện của VNARP, chia sẻ: “VNARP rất nồng nhiệt mời gọi sự tham gia của mọi người từ các cộng đồng, sẽ học hỏi được nhiều khi được trao đổi với nhau trong lãnh vực chuyên môn về nhà đất.”
Tân chủ tịch của VNARP, bà Vân Gordon Nguyễn (bìa trái) nhận bằng tưởng lục từ thị trưởng Garden Grove, bà Stephanie Kloffenstein, kế bên là nghị viên Cindy Trần. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Cô Ngân Hà, trưởng Ủy Ban Quảng Cáo của VNARP, sáng lập và tổng giám đốc của Galaxy Marketing & PR, giúp quảng bá sự kiện gala, chia sẻ: “VNARP giúp mọi người có dịp tìm hiểu thêm, hoặc người dân có nhu cầu mua nhà, trong mạng lưới làm việc với những người cùng ngành môi giới bất động sản, cùng nhau chia sẻ thông tin trong công việc, để phục vụ tốt nhất cho cộng đồng.”
Cô thêm: “Nhu cầu nhà ở rất lớn tại California, nhất là với người Việt. Tuy nhiên, chính sách có thể thay đổi nên tốt nhất là cần biết thêm những thông tin mới, giúp có những quyết định mua nhà phù hợp nhất theo từng thời điểm.”
Chương trình trong đêm gala có nhiều tiết mục văn nghệ của nhóm 3 Âm với tiết mục múa “Con Rồng Cháu Tiên,” độc tấu đàn bầu, và rút thăm trúng thưởng.
Đặc biệt, gian hàng của nhà tài trợ Ikachi, với một không gian rộng lớn trình bày những nét văn hóa Tết Bính Ngọ sắp đến với nhiều màu sắc tươi vui, giới thiệu nhà Tết cổ truyền, hộp quà Tết, được nhiều người yêu thích vây quanh chụp hình lưu niệm.
Ban điều hành VNARP từ khắp nơi về tham dự gala nhận huy tượng ghi nhận và tuyên dương những công lao trong năm 2025. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Cô Joli Lâm, chủ nhân Toony Designs và Ikachi, cho biết giới thiệu nét văn hóa của Tết Việt Nam cũng là cách chăm sóc khách hàng, trân quý trao gởi ân tình của giới bất động sản đến khách hàng, dù là người Việt hay các sắc dân khác, giúp hiểu biết thêm về văn hóa Việt một cách tinh tế và đầy tình cảm khi Xuân về.”
Đến tham dự gala có Thị Trưởng Stephanie Kloffenstein, Nghị Viên Cindy Ngọc Trần, và Nghị Viên Ariana Arestegui của Garden Grove, Thị Trưởng Ted Bùi của Fountain Valley, ông Billy Lê là đại diện Chánh Lục Sự Hugh Nguyễn của Orange County, và đại diện Phó Thị Trưởng James Mai của Irvine.
Ngay từ những ngày đầu thành lập, VNARP được hình dung như một cộng đồng quốc gia dựa trên sự hợp tác và mục đích chung. Tổ chức này được xây dựng để đoàn kết các chuyên gia bất động sản người Mỹ gốc Việt khắp các thị trường và thế hệ, tạo ra một không gian để trao đổi kiến thức, thúc đẩy sự cố vấn, xây dựng các mối quan hệ ý nghĩa và hỗ trợ lẫn nhau cả về chuyên môn và cá nhân.
Tân chủ tịch VNARP, bà Vân Gordon Nguyễn nhận bằng tưởng lục từ ông Ted Bùi, thị trưởng Fountain Valley. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Mọi hoạt động của VNARP phản ảnh niềm tin rằng thành công trong lĩnh vực bất động sản đi kèm với trách nhiệm đóng góp cho cộng đồng, lãnh đạo bằng sự chính trực và tạo ra những cơ hội vượt ra ngoài lợi ích cá nhân.
VNARP với mục đích kết nối, giáo dục, và nâng cao năng lực, là một tổ chức phi lợi nhuận toàn quốc vì lợi ích cộng đồng người Việt tại Hoa Kỳ và nước ngoài. VNARP giúp nâng cao trình độ, giáo dục, và trao quyền cho các chuyên gia và đối tác trong lĩnh vực bất động sản, nhằm thúc đẩy quyền sở hữu nhà bền vững cho cộng đồng, thông qua làm giàu văn hóa, vận động chính sách, trung tâm nguồn lực, giáo dục và trách nhiệm xã hội. [đ.d.]
Hà Nội những ngày đầu năm 2026 không có cái rét mướt căm căm thường lệ của mùa đông, mà thay vào đó là một bầu không khí đặc quánh, ngột ngạt của sự canh phòng.
Khắp các nẻo đường dẫn vào Trung Tâm Hội Nghị Quốc Gia, người ta thấy rực rỡ cờ hoa, nhưng lấp ló sau những khóm cúc vàng là họng súng của cảnh sát đặc nhiệm và xích sắt của xe thiết giáp.
Một công nhân đang lắp đặt bảng quảng cáo cho Đại Hội 14 của Đảng CSVN hôm 9 Tháng Giêng. (Hình minh họa: Nhac NGUYEN / AFP via Getty Images)
Chào mừng bạn đến với “Đại Hội Đại Biểu Toàn Quốc Lần Thứ XIV” – nơi sự ổn định được định nghĩa bằng số camera AI và độ dày của hàng rào kẽm gai.
Pháo đài Mỹ Đình: An ninh thời… tận thế
Gọi là “đại hội toàn dân” mà nghe cứ như phim zombie trong ngày tận thế. Trực thăng lượn vòng vòng như đang tìm xác, xe bọc thép gầm rú dưới phố kiểu “đừng có lại gần, tao bắn thật đấy.” Nếu Đảng được “lòng dân ủng hộ tuyệt đối” như loa phường ngày nào cũng hát, thì cần gì phải kéo cả sư đoàn ra đường? Chẳng nhẽ sợ dân mình xông vào… ôm hôn các đại biểu à?
Thực chất, màn phô diễn cơ bắp này không dành cho giặc ngoại xâm. Nó là một thông điệp răn đe thô bạo gửi tới những “đồng chí” còn đang lấn cấn trong cuộc đua giữ ghế, và gửi tới người dân rằng: “Đứng xa ra chút, để tụi tao họp chuyện… lo cho bọn mày.”
Trong một đất nước mà sự ổn định được bảo vệ bằng thiết giáp, niềm tin chỉ còn là thứ xa xỉ phẩm được đóng gói trong các bản báo cáo chính trị.
Internet “chuồng” định danh và cái cúi đầu của Big Tech
Nếu xe bọc thép là phần nổi của tảng băng an ninh, thì hệ thống giám sát kỹ thuật số chính là phần chìm tàn khốc. Nghị Định 147 chính thức biến internet Việt Nam thành một cái “chuồng gà” có định danh. Mỗi dòng trạng thái, mỗi tiếng thở dài trên mạng xã hội đều bị các “mắt thần” triệu đô soi xét. Với sự hỗ trợ của các trạm thu phát sóng giả (IMSI Catcher), an ninh giờ đây có thể len lỏi vào tận… túi quần của từng đại biểu và phóng viên.
Những ngày này các bác chớ có ngứa… tay mà nhắn tin cho bồ nhí. “Xôi hỏng, bỏng không” ngay!
Ở một “mặt trận” khác, Meta với Google vẫn hô hào tự do ở Mỹ, nhưng khi về Việt Nam thì quỳ ngoan như cún con giữ xương. Tỷ lệ gỡ bài 97%, Facebook giờ như anh bảo vệ part-time, thấy status “nhạy cảm” là xóa cái rụp.
Zuckerberg đeo kính VR đến chơi, chắc để các bác lãnh đạo ngắm một Việt Nam toàn hoa hồng không gai – dù gai thật đang bị thuật toán bóp chết queo.
Dân mạng thì cười khẩy: Trực thăng bay tùm lum trên Hà Nội, tưởng Gaza phát sóng trực tiếp, hóa ra các bác, các chú đang họp phân ghế. Có bài thơ “bút tre” lan truyền kiểu:
“Ra đường gặp thiết giáp quân, Về nhà cứ ngỡ chiến tranh cận kề. Đảng ta họp mặt đề huề, Sao quân với súng ê hề thế kia?”
Phải chăng “kẻ thù” nguy hiểm đến mức cướp chính quyền chỉ bằng smartphone, hay thực chất đây là màn “canh chừng lẫn nhau” của những “đồng chí” vốn chẳng tin ai, sợ bị đâm lén ngay lúc đang… đi tiểu?
Phim tuyên truyền: Vé miễn phí cho hàng fake
Để dân đỡ ngơ ngác trước dàn xe tăng, nhà nước ban phát “vé xem phim miễn phí.” Những tác phẩm như Mưa đỏ hay Địa đạo được tung ra như những liều thuốc ngủ liều cao. Nhưng giới trẻ giờ tinh lắm, soi ra từng hạt sạn: kịch bản gượng ép, nhân vật được nặn như đất sét theo đơn đặt hàng của Ban Tuyên Giáo.
Câu status hot nhất: “Thà xem Marvel còn thấy thật hơn xem lịch sử được chỉnh sửa. Ít ra Iron Man không giả bộ vì dân mà mặc giáp vàng.”
Hoặc: “Vé miễn phí là đúng rồi – hàng fake thì ai nỡ thu tiền!”
“Dạ dày” đại biểu và “mái nhà” dân nghèo: Nghịch lý triệu đô
Đại Hội 14 phơi bày rõ mồn một: loa hô hào xóa nhà tạm, hỗ trợ 50-60 triệu/căn. Nhưng chi cho một kỳ đại hội? Hàng nghìn tỷ, đủ xây 25,000–30,000 căn nhà cho dân nghèo.
Một bữa ăn đại biểu ở JW Marriott: bào ngư, vi cá, bò Wagyu – giá bằng lương cả tháng của gia đình công nhân bốn miệng. Dân mạng châm chọc: “Các bác đang cố nuốt nước mắt để nhai bò dát vàng giữa hàng rào kẽm gai, chỉ mong đủ tỉnh táo ký quyết định… giúp dân ăn mì tôm ngon hơn.”
Thời bao cấp, khoảng cách giữa cơm độn và gạo trắng là 2 lần. Thời “vươn mình,” khoảng cách giữa mì tôm và bò dát vàng là 50 lần. Đây chính là “tiến hóa” rực rỡ của chế độ, kiểu kiểu “mình no trước đã, dân đói thì từ từ.”
“Cái ghế” và nỗi bất an nội bộ
Sao an ninh dày đặc đến mức con muỗi cũng phải xuất trình giấy tờ? Không phải sợ giặc ngoài, mà sợ giặc trong. Lịch sử đại hội gần đây toàn “đốt lò” thanh trừng. Thiết giáp, trực thăng là cách phe cầm quyền nói: “Quân đội theo tao, mày mà giở trò là tao cho mày bay màu.”
Đại hội diễn ra trong lồng kính chân không: đại biểu gật đầu thông qua số phận triệu người, nhưng tay thì bấu chặt ghế dưới gầm bàn, sợ bị lật kèo lúc đang… gật gù.
Cuộc đấu trí của những chiếc điện thoại “vứt đi”
Giữa “pháo đài” công nghệ triệu đô ấy, giới báo chí quốc tế lại quay về với những thứ thô sơ nhất để tìm sự thật. Những chiếc “Burner Phones” rẻ tiền, mua bằng tiền mặt, không iCloud, không dấu vết số, cùng mạng ảo VPN đã trở thành vũ khí phá vỡ thế độc quyền thông tin.
Thật nực cười khi chính quyền huy động cả vạn quân, máy nghe lén và phần mềm Pegasus để theo dõi, nhưng hình ảnh những đoàn xe xa hoa hay các vụ bắt bớ người bất đồng chính kiến (như bà Hoàng Thị Hồng Thái) vẫn tràn ngập trên các trang báo quốc tế ngay sau vài phút. Sự thật giống như dòng nước, càng bị nén bởi sự áp bức, nó càng tìm thấy những khe hở để phun trào mạnh mẽ.
“Vươn mình” hay co rúm?
Đại Hội 14 sẽ kết thúc bằng thông báo “thành công tốt đẹp,” nụ cười gượng trước ống kính, lời hứa tương lai huy hoàng kiểu “năm sau sẽ đẹp hơn năm nay…”
Nhưng khi xe bọc thép rút đi, bàn tiệc bào ngư dọn sạch, cái còn lại là khoảng cách to đùng giữa đảng và dân. Ổn định xây trên nghe lén, thiết giáp và im lặng ép buộc thì giống như xây nhà trên cát: nhìn thì oai, gió thổi cái là bay.
Một hệ thống mạnh thực sự không cần dùng súng ống để bảo vệ các đại biểu đi họp. Hệ thống mạnh thật sự không cần bắt một người đàn bà chỉ vì vài dòng trạng thái trên Facebook.
Cái được bảo vệ nghiêm ngặt nhất tại Đại Hội 14, hóa ra không phải là vận mệnh đất nước, mà là sự an toàn của những chiếc ghế đang được sắp đặt tỉ mỉ phía sau hàng rào thép.
Chào mừng đến “kỷ nguyên vươn mình” – nơi dân được vươn vai… để nhìn qua kẽ hở hàng rào, xem các “người đầy tớ” đang thưởng thức hương vị thượng lưu và bàn cách giúp mình thoát nghèo, trong khi túi các vị vẫn đầy ắp! [dt]
WASHINGTON, DC (NV) – Các cử tri ngày càng bất mãn với cách giải quyết kinh tế của Tổng Thống Donald Trump, theo các cuộc thăm dò của Wall Street Journal và CNN, USA Today cho biết hôm Thứ Bảy, 17 Tháng Giêng.
Trong cuộc thăm dò của Wall Street Journal, cử tri đánh giá nền kinh tế yếu với cách biệt 15 điểm phần trăm so với cử tri có cách nhìn tích cực. Kết quả này là đi xuống nhiều so với cuộc thăm dò hồi Tháng Bảy, khi cách biệt chỉ 4 điểm, tờ báo này cho biết trong kết quả thăm dò được công bố vào đêm 16 Tháng Giêng.
Người tiêu dùng đang mua sắm tại một cửa hiệu ở Brooklyn, New York. (Hình minh họa: Spencer Platt/Getty Images)
Họ cho biết phân nửa những người được thăm dò nói rằng nền kinh tế trở nên tệ hơn năm 2024, so với 35% nói nền kinh tế đã cải thiện.
“Đó là một trong những dấu hiệu cảnh báo cho tổng thống và đảng Cộng Hòa,” tờ báo này chỉ ra và cho biết thêm rằng cuộc thăm dò cho thấy các cử tri nghĩ rằng ông Trump đang tập trung vào đối ngoại và các vấn đề khác khiến những mối quan tâm cấp bách nhất của họ – giá cả tăng cao và nền kinh tế nói chung – bị ảnh hưởng.
Tuy nhiên, sự ủng hộ trung thành nhất dành cho ông Trump vẫn ổn định, với 92% những người bỏ phiếu cho ông vào năm 2024 đánh giá tích cực về thành tích của ông, trong đó có 70% những người nói “ủng hộ mạnh mẽ,” cuộc thăm dò của Wall Street Journal cho thấy.
Còn trong cuộc thăm dò của CNN được công bố hôm Thứ Sáu, 61% các cử tri trong cho biết họ không tán thành cách giải quyết nền kinh tế của ông Trump, và chỉ 42% số người được hỏi nghĩ rằng nền kinh tế sẽ rất tốt hoặc phần nào tốt trong một năm nữa, giảm từ tỷ lệ 56% bày tỏ sự lạc quan đó khi ông Trump trở lại Tòa Bạch Ốc hồi Tháng Giêng năm 2025.
Các cử tri Mỹ được thăm dò coi kinh tế và chi phí sinh hoạt cao là vấn đề quan trọng nhất mà đất nước phải đối mặt với tỷ lệ áp đảo, cao hơn 20 điểm so với vấn đề xếp thứ hai, nền dân chủ Mỹ, cũng theo cuộc thăm dò của CNN.
Ông Kush Desai, phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc ra tuyên bố phản bác lại các kết quả thăm dò này.
“Tổng Thống Trump cam kết sẽ sang trang thảm họa kinh tế của Joe Biden về lạm phát phi mã và tăng trưởng yếu ớt. Vẫn còn nhiều việc phải làm, nhưng Tổng Thống Trump trong một năm đã đem đến tăng trưởng nhanh, tạo việc làm cho khu vực tư nhân, hơn một chục hiệp định thương mại mới, các thỏa thuận giá thuốc lịch sử và lạm phát hạ nhiệt,” ông Desai nói. “Chương trình nghị sự kinh tế của Tổng Thống Trump tạo ra một nền kinh tế lịch sử trong nhiệm kỳ đầu tiên, và nó đang đặt nền móng để lặp lại thành tích này trong nhiệm kỳ thứ hai.” (NNL) [dt]
RICHMOND, Virginia (NV) – Thượng Viện tiểu bang Virginia thông qua một sửa đổi hiến pháp mở đường cho việc vẽ lại địa hạt bầu cử sớm, bước lập pháp cuối cùng cần thiết để đưa ra cho các cử tri bỏ phiếu, NBC cho biết hôm Thứ Sáu, 16 Tháng Giêng.
Nếu cử tri Virginia thông qua đề xuất sửa đối, dự kiến sẽ được đưa ra bỏ phiếu vào mùa Xuân này, Quốc Hội tiểu bang do đảng Dân Chủ kiểm soát sẽ có thể vẽ lại bản đồ địa hạt của tiểu bang trước cuộc bầu cử giữa kỳ trong năm nay.
Điện Capitol ở thủ phủ Richmond, trụ sở hai viện Quốc Hội của tiểu bang Virginia. (Hình minh họa: Win McNamee/Getty Images)
Biện pháp này sẽ sửa đổi Hiến Pháp của tiểu bang để cho phép các vị dân cử tạm thời bỏ qua ủy ban tái phân chia địa hạt lưỡng đảng và thay đổi biên giới các địa hạt nếu tiểu bang khác cũng làm vậy mà không theo chu kỳ mười năm một lần như trước giờ hoặc theo lệnh của tòa án.
Các vị dân biểu Dân Chủ của Virginia, hiện đang nắm sáu trong số 11 địa hạt của tiểu bang, đang hy vọng có thể giành thêm được ba đến bốn ghế bằng quá trình này.
Ủy Ban Vẽ Lại Địa Hạt Bầu Cử Dân Chủ Quốc Gia, do cựu Bộ Trưởng Tư Pháp Eric Holder lãnh đạo, đã trưng ra nhiều hơn hai bản đồ khả dĩ, một nguồn tin nắm rõ vấn đề cho biết.
Một bản đồ có thể giúp đảng Dân Chủ có tới 10 ghế trong năm bầu cử thuận lợi cho đảng, nguồn tin này cho biết, trong khi những tấm bản đồ khác nhiều khả năng giúp họ có được chín ghế dân biểu liên bang.
Các vị dân cử Dân Chủ của tiểu bang Virginia cho biết họ sẽ công bố bản đồ được đề xuất trong tháng này.
“Những kẻ Cộng Hòa bợ đỡ suy đồi ở Texas, Missouri và Norht Carolina đã quỳ gối trước Donald Trump và vẽ lại bản đồ địa hạt nằm trong nỗ lực độc hại để gian lận bầu cử giữa kỳ,” Dân Biểu Hakeem Jeffries (Dân Chủ-New York), lãnh đạo thiểu số Hạ viện, nói. “Phía Dân chủ đang phản kháng quyết liệt.”
Phe Cộng Hòa ở Florida cũng hy vọng sẽ giành được thêm ba đến năm ghế dân biểu liên bang thông qua nỗ lực vẽ lại địa hạt bầu cử vào mùa xuân này.
Quy trình ở Virginia rất phức tạp. Các nhà lập pháp cần thông qua sửa đổi trong hai phiên họp riêng biệt, và giữa hai phiên họp là một cuộc bỏ phiếu. Do đó, sau khi thông qua biện pháp này trước cuộc bầu cử hồi Tháng Mười Một năm ngoái, cả hai viện Quốc Hội tiểu bang đã đưa vấn đề này ra trong tuần này khi các vị dân cử quay lại Richmond.
Sửa đổi này phải xuất hiện trên lá phiếu ít nhất 90 ngày sau khi được thông qua lần cuối, tức là ngày 16 Tháng Tư. Do bầu cử sơ bộ ở Virginia dự kiến diễn ra vào Tháng Sáu, Quốc Hội tiểu bang cần phải kêu gọi một cuộc bầu cử đặc biệt vào mùa xuân để bản đồ mới được sẵn sàng cho kỳ bầu cử năm nay. (NNL) [dt]
