Thi sĩ công giáo Lê Đình Bảng & Kinh Cầu Mùa

Trần Hoàng Vy

Ngày 17 Tháng Chín, 2025, thi sĩ công giáo Lê Đình Bảng bước vào độ tuổi thượng thọ: 83 tuổi Tây và 84 năm tuổi Mụ.

Ở độ tuổi cần nghỉ ngơi, an dưỡng tuổi già, nhưng với tình yêu văn chương, chữ nghĩa và đặc biệt là niềm tin vào tôn giáo, ông vẫn như một thanh niên tráng kiện, đầy đức tin và nhiệt huyết, khi cho ra mắt thi phẩm thứ 25, sau rất nhiều tác phẩm nổi tiếng với nhiều thể loại khác nhau như văn xuôi, nghiên cứu lịch sử, tôn giáo… sáng tác kể từ năm 1967 miệt mài cho đến nay…

“Kinh Cầu Mùa” thi phẩm thứ 25 của ông, gồm có 68 bài thơ, với bút pháp và đề tài quen thuộc, nhiều ấn tượng về hình ảnh và đức tin của những người Công giáo thuần thành, đã để lại những rung động và cảm nhận tốt đẹp trong lòng những độc giả yêu mến thơ, không phân biệt lương, giáo…

“Kinh cầu mùa” trong nếp sống đức tin của người Công giáo, được ông trân trọng, dùng làm tên tựa đề cho thi phẩm, và cũng là tựa đề của 2 bài thơ trong thi tập. Đó cũng chính là những lời cầu nguyện trong các mùa phụng vụ của Giáo hội, với ý nguyện chuẩn bị tâm hồn sám hối, cầu xin ơn Chúa cho xã hội và cuộc sống… Ta hãy lắng lòng nghe ông khấn nguyện:

“Lạy Mẹ, lạy Cha, Non cao, biển cả

Bốn phương trời, mười phương đất bao dung

Con lạy vong linh đồng bái, rẫy rừng

Gặp ai, cũng thấy dè chừng, ngờ vực”

“ Thấy như mình đang làm theo vô thức

Cũng cách ly, cũng rào trước, đón sau

Cố gượng vui, cho đủ cả sắc màu

Dịch từng ngày, đang diễn ra phức tạp…” (Kinh Cầu Mùa 1)

Vì sao vậy? Điều gì xảy ra, khi nhà thơ đã khẩn thiết:

“Quê hương ơi có điều chi gấp gáp

Hỏi vì sao, trâu chậm, uống nước bùn

Họ coi mình như nước lã, người dưng

Mưa đều khắp. Sao quê mình hạn hán?” (Kinh cầu mùa 1)

và tác giả đã tự trả lời:

“Em có yên thân ở nơi di tản

Hẹn ngày nào về? Mùa nắng? Mùa mưa?

Mình chờ nhau vào giữa lúc ban trưa

Dưới chân Đức Mẹ Hòa Bình, Em nhé…

… Em bảo tôi, đây là bờ, là bến

Là chốn nương thân yên ấm một đời.”

Với một bài thơ “Kinh cầu mùa” khác trong tập, ở thể loại thơ lục bát truyền thống, cùng với chủ đề chính của thi phẩm, thi sĩ Lê Đình Bảng đã lồng trong lời nguyện cầu “mùa”:

“Ai về phương ấy xanh rì

Và ai ra ngóng tà huy, chợt buồn

Lạy trời cho lúa trên non

Vẫn xanh tươi lá và xôn xao cành…” ( Kinh cầu mùa), và một tình yêu thánh thiện, nguồn cảm hứng bất tận của thi ca, cùng lòng tin yêu cuộc sống, hãy nghe ông thì thầm:

“Lạy trời, mưa cứ vây quanh

Để Em cuống quýt đợi mình ngoài hiên

Tôi chong đèn, thức thâu đêm

Khi đong đưa hát, khi mềm mại ru.”

Và: “Phải chăng, lòng kẻ đương yêu

Em tôi còn có trăm điều viển vông…”

để rồi:

“Hai người, một mái nghiêng che

Tiếng chuông thiêm thiếp bên kia giáo đường

Hồn tôi, con vạc kêu sương…” (Kinh cầu mùa)

(Hình: tác giả cung cấp)

Một chút buồn lắng đọng, bâng khuâng và cả… vu vơ, của người tình si?

Là một thi sĩ Công giáo, một tác giả “có thế giá,” như Ban văn hóa Giáo phận Xuân Lộc nhận định trước đây. Thi sĩ Lê Đình Bảng đã dành cả cuộc đời mình, “thi hóa” đức tin tôn giáo thành những bài thơ đi sâu vào lòng người, đó là những thi khúc:

“Tháng giêng, về Long Beach. Phút hiển linh. Kinh cáo mình. Xin Mẹ chữa lành. Lễ vượt qua. Về bến bờ nào, Chúa ơi. Nơi hành lang nhà Chúa…” Độc giả dễ dàng bắt gặp những câu thơ tràn đầy cảm xúc thi ca, song cũng đầy đức tin ân phúc, như :

“Chào em nhé, tháng giêng về Long Beach

Từng lũ chim non vừa mới ra ràn

Cali, vẫn chiều vàng, nắng chói chang

Có hơi ấm, biển bờ Tây rất nhẹ…

Ơi cô gái, mang dầu đèn, đi lễ…

Chiều, ngang qua tượng Đức Mẹ Ban Ơn

Ta đứng đợi một mình, câu kinh muộn…” (Tháng Giêng, về Long Beach), hay như:

“Cái nhớ xứ người, cũng thèm, cũng vụng

Dọn mình đi Em, xưng tội đầu năm

Mai, mưa mùa về, trở lạnh căm căm

Ta núp kín ở sau lưng Đức Mẹ” (Tháng Giêng, về Long Beach), rồi những hình ảnh lam lũ, thực dụng, tốt, xấu, đời thường:

“Kẻ trộm, đang đêm, khoét ngạch, đào tường,” “người đàn bà đẻ đau, mang nặng,” “gã nhà quê gặt hái, phơi phong,” “Khói đốt đồng, mùa lúa mới, vui mở hội…”

Tất cả đều như có bàn tay xếp đặt của đấng tạo hóa trong bài thơ “Kinh cáo mình,” lời thơ hồn nhiên, giản dị nhưng cũng đầy minh triết của niềm tin:

“Việc của Chúa, Chúa làm, nào ai biết

Bởi thiên nhiên là bàn tiệc ê hề

Dọn bày ra cho ăn uống thỏa thuê

Để nếm trải đủ ngọt bùi thế sự” (Kinh cáo mình).

Lê Đình Bảng, bên cạnh niềm tin tôn giáo, ông còn hiện thân là một nghệ sĩ, với một tâm hồn thấu cảm, khi vận nước, quê nhà biển dâu, hoán cải, đành chấp nhận kiếp ly hương đầy thương xót:

“Nửa vòng trái đất xa khơi

Chúng con khẩn khoản dâng lời kêu van…”

Vì bởi:

“Ngày mai, đôi ngả, đôi đường

Quê hương con vẫn quê hương mịt mờ…”( Xin Mẹ chữa lành).

Đó là:

“Nỗi nhớ mang tên Sài Gòn, Hà Nội

Cầu xin trời cho bão lũ mau qua

Làm ơn hái dùm ta một chùm hoa

Và đặt dưới chân Mẹ, lời khấn nhỏ…” (Thư nhà).

Bên cạnh sự ly hương là tình “hoài hương” đau đáu, trĩu nặng, luôn khiến tác giả trăn trở với “Thưa Mẹ, con không về kịp lễ,” Lê Đình Bảng viết:

“Thưa Mẹ, con không về kịp lễ

Bao năm đằng đẵng, những đêm dài

Vời trông mây trắng về phương nớ

Nguyện một lời kinh mỗi sớm mai

Xa Huế, xa một miền đất hứa

Thương chi, thương lạ, cứ thương hoài

La Vang, Quảng Trị, chừ mưa nắng

Đường đất đi về, ai vắng ai?”

Điệp khúc “Thưa Mẹ, con không về kịp lễ” luyến láy đến 7 lần trong một bài thơ, như nỗi nôn nao, sốt ruột, mong về của người xa xứ, càng khiến bạn đọc thêm đồng cảm với ông, mà cùng ông:

“Đành thôi Em, dỗ dành cơn đau

La Vang, đêm trắng, đêm không ngủ

Thắp nến lên, canh thức, nguyện cầu…” (Thưa Mẹ, con không về kịp lễ)

Cái rưng rức khổ đau, của người ly hương, theo ông là:

“Bởi có lúc, đành im hơi lặng tiếng

Để tập nghe, tập nói giọng nước ngoài

Lại một lần, phải hóa kiếp lão Lai

Sống là sống, mượn linh hồn người khác…” (Xuân ở một miền quê khác)

Người thi sĩ ấy, nhớ, và nhớ nhiều thứ:

“Cái ổ rơm, bờ duối dại, đường đê

Và hết thảy những gì đang tàn lụi…

Nhớ nồi nước xông, vỏ bòng, vỏ bưởi

Bếp liu riu, bồng gạch đỏ riêu cua

Quê hương ơi, trong ngọn gió đầu mùa

Nắm lá thuốc, mẹ sao vàng hạ thổ!” (Xuân ở một miền quê khác)

“Hoài hương”, hoài hương! Ai xa xứ mà không nặng lòng khắc khoải? Cám ơn thi sĩ đã nhắc nhớ cho mọi người…

Và người thi sĩ ấy đã không mềm yếu, nhận ra những điều từ chữ nghĩa:

“Phải biết giữ, để bút không cạn mực

Phải hà hơi, để ngôn ngữ có hồn

Uống từng lời vàng, trong mỗi dụ ngôn

Những va chạm thấm sâu vào chữ nghĩa” (Giữa những vòng gai).

Phải chăng đó cũng chính là nghệ thuật thi ca của thi sĩ Lê Đình Bảng? Có cả những điều bất diệt:

“Thơ, có cả muôn chiều từ thiên địa

Ẩn mình trong ngóc ngách của linh hồn” (Giữa những vòng gai)…

Còn nhiều, nhiều nữa những dụ ngôn và minh triết trong ngóc ngách linh hồn ông, một cây viết già dặn, sâu sắc, một “Đức ông” của nghệ thuật thi ca Công giáo…Và xin mời, những độc giả yêu mến, quí trọng ông, thi sĩ Lê Đình Bảng, hãy cùng khám phá…

Katy, TX, October, 2025

Hưng Yên sửa tật nói ngọng ‘L, N’ cho 41,000 cán bộ, giáo viên

HƯNG YÊN, Việt Nam (NV) – Sở Giáo Dục và Đào Tạo Tỉnh Hưng Yên tổ chức một buổi “hội thảo chuyên đề” tại hội trường và kết nối trực tuyến với các cơ sở giáo dục để 41,000 cán bộ, giáo viên tại tỉnh này sửa sai khi nói, viết lẫn lộn giữa hai âm L và N.

Theo báo Tuổi Trẻ hôm 4 Tháng Mười, tại sự kiện nêu trên, ông Phạm Đồng Thụy, giám đốc Sở Giáo Dục và Đào Tạo Tỉnh Hưng Yên, nhấn mạnh rằng phát âm chuẩn L và N là “nền tảng quan trọng của giáo dục ngôn ngữ, góp phần giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt.”

Buổi “hội thảo chuyên đề” về cách phân biệt âm L và N do Sở Giáo Dục và Đào Tạo Tỉnh Hưng Yên tổ chức. (Hình: Tuổi Trẻ)

Ông Thụy cũng nói thêm rằng ngành giáo dục Hưng Yên “hướng đến mục tiêu xây dựng môi trường chuẩn mực, thân thiện, giàu bản sắc trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc,” gợi lại phát ngôn của ông Tô Lâm, tổng bí thư đảng CSVN, trong những tháng qua.

Một số ý kiến trên mạng xã hội hài hước cho rằng việc 41,000 cán bộ, giáo viên tại tỉnh Hưng Yên được dạy tránh nói ngọng hai âm L và N để họ đọc đúng tên ông Tô Lâm.

Theo dân mạng, tật nói ngọng L và N xảy ra nhiều ở tỉnh Thái Bình, địa phương bị sáp nhập vào tỉnh Hưng Yên, và lâu nay được coi là “yếu tố đặc trưng vùng miền.”

Tương tự là tại các tỉnh, thành như Hải Phòng, Hải Dương, Ninh Bình, Bắc Ninh, Bắc Giang…

Trên YouTube có nhiều video clip hướng dẫn sửa tật nói ngọng L và N của người dân một số tỉnh miền Bắc. (Hình: Chụp qua màn hình)

Nhiều Facebooker cũng nhắc đến một trường hợp tiêu biểu là ông Phùng Xuân Nhạ, cựu bộ trưởng Giáo Dục và Đào Tạo Việt Nam, quê Hưng Yên, thường bị dân mạng đặt biệt danh là Nhạ “Ngọng” do ông ta hay lẫn lộn giữa hai âm L và N.

Ngoài ra là ông Nguyễn Xuân Cường, cựu bộ trưởng Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn, nhiều lần phát biểu trên truyền hình cứ thản nhiên gọi con heo là “con nợn”…

Facebooker Minh Hoàng bình luận trên trang cá nhân: “Nhà cháu người Hưng Yên cũ đây, cùng quê với cựu Bộ Trưởng Phùng Xuân Nhạ. Đa số người quê nhà cháu lẫn lộn L và N. Phát âm vùng miền quen rồi không sửa được đâu như: ‘Nòng nợn nuộc, cơm lếp, Hà Lội, lói và nàm…” (N.H.K) [qd]

Lương Tam Quang đặt công an ‘bảo vệ đảng’ trên ‘bảo vệ nhân dân’

HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Ông Lương Tam Quang, bộ trưởng Công An Việt Nam, phát biểu tại Đại Hội Đảng Bộ Công An Trung Ương rằng nhiệm vụ tối thượng của công an là “bảo vệ đảng, nhà nước” sau đó mới là “bảo vệ nhân dân.”

Sự kiện nêu trên được ông Tô Lâm, tổng bí thư đảng CSVN, chủ trì. Trong một tấm hình do Thông Tấn Xã Việt Nam đăng tải, ở vị trí trung tâm dưới hàng ghế quan khách có ông Tô Long, cục trưởng Cục An Ninh Đối Ngoại, Bộ Công An Việt Nam, và là con trai ông Tô Lâm.

Ông Lương Tam Quang, bộ trưởng Công An Việt Nam, phát biểu tại đại hội đảng bộ công an trung ương. (Hình: Dân Việt)

Theo bài phát biểu của ông Quang được báo Dân Việt đăng hôm 4 Tháng Mười, bộ trưởng Công An đặt nhiệm vụ ngoài “bảo vệ đảng, nhà nước” thì công tác trọng yếu của công an là “đấu tranh ngăn chặn làm thất bại âm mưu, hoạt động chống phá của các thế lực thù địch.”

Còn trong toàn văn phát biểu chỉ đạo của ông Tô Lâm được báo Dân Trí đăng lại, trong phần kết thúc bài phát biểu, ông Tô Lâm nói “đảng, nhà nước và nhân dân cả nước luôn tự hào về lực lượng công an nhân dân” trong “bảo vệ đảng, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ nhân dân, bảo vệ an ninh, trật tự.”

Theo giới quan sát, Đại Hội Đảng Bộ Công An Trung Ương là dịp để sắp ghế “ngon ăn” cho con trai và các đệ tử, đồng hương của ông Tô Lâm.

Ông Tô Long được dự báo sắp nắm thêm Cục An Ninh Kinh Tế do cơ quan này được sáp nhập vào Cục An Ninh Đối Ngoại trong Tháng Mười Một.

Nhiều khả năng ông Tô Long cũng sẽ được lên lon từ đại tá thành thiếu tướng trong dịp này.

Cùng thời điểm, ông Mai Hoàng – giám đốc Công An TP.HCM và là đệ tử, đồng hương Hưng Yên của ông Tô Lâm – được cho ghế cục trưởng của ba cục sáp nhập lại, gồm Cảnh Sát Điều Tra, Cảnh Sát Hình Sự và Cảnh Sát Điều Tra Tội Phạm Về Tham Nhũng, Kinh Tế, Buôn Lậu.

Trong khi đó, ông Tô Anh Dũng, giám đốc Công An Thanh Hóa, một đồng hương khác của ông Tô Lâm, sẽ được chỉ định ghế cục trưởng Cục An Ninh Chính Trị Nội Bộ, tức thay ghế ông Đinh Văn Nơi, người được cất nhắc làm thứ trưởng Công An Việt Nam.

Trước các vụ chỉ định ghế nêu trên, các vụ trao huân chương, danh hiệu cho ông Tô Long diễn ra dồn dập.

Ông Tô Long (khoanh tròn), cục trưởng Cục An Ninh Đối Ngoại, Bộ Công An Việt Nam, và là con trai ông Tô Lâm, tổng bí thư đảng CSVN. (Hình: Thông Tấn Xã Việt Nam)

Hồi Tháng Bảy, năm ngày sau khi ông Tô Long nhận “huân chương quân công hạng ba,” Cục An Ninh Đối Ngoại được trao danh hiệu “Anh Hùng Lực Lượng Vũ Trang Nhân Dân.”

Báo Pháp Luật TP.HCM hôm 12 Tháng Bảy đưa tin này nhưng tránh nhắc tên ông Tô Long cũng như chỉ đăng hình ông này chụp từ xa. Tuy vậy, ông Tô Long dễ dàng bị nhận diện khi mặc quân phục màu trắng nổi bật và đeo kính cận.

Hành động bất thường của báo Pháp Luật TP.HCM được cho là để tránh thiên hạ dị nghị chuyện con trai tổng bí thư đảng CSVN mới ngồi ghế cục trưởng được vỏn vẹn một tháng mà liên tiếp được trao “huân chương” và “danh hiệu.”

Ông Tô Long được cha mình cho ghế cục trưởng Cục An Ninh Đối Ngoại một cách âm thầm hôm 4 Tháng Sáu. (N.H.K) [qd]

Con rể ‘anh hùng khai gian’ được cho ghế bí thư Huế

HUẾ, Việt Nam (NV) – Khi ông Nguyễn Văn Phương được chỉ định ghế bí thư Thành Ủy Huế, công luận nhắc lại chuyện ông Hồ Xuân Mãn, cha vợ ông này, dính vụ bê bối khai gian thành tích.

Theo báo Thanh Niên hôm 4 Tháng Mười, khi nhận ghế, ông Phương, 55 tuổi, hứa hẹn đưa Huế trở thành “đô thị di sản đặc trưng của Việt Nam, một trong những trung tâm lớn, đặc sắc của khu vực Đông Nam Á về văn hóa, du lịch và y tế chuyên sâu.”

Ông Nguyễn Văn Phương, tân bí thư Thành Ủy Huế. (Hình: Đắc Phương/Thanh Niên)

Trước khi ngồi ghế bí thư Thành Ủy Huế, ông Phương được ghi nhận làm chủ tịch thành phố này và có nhiều bằng cấp như cử nhân toán, kỹ sư xây dựng dân dụng và công nghiệp, cao học kinh tế học, cao cấp lý luận chính trị.

Tuy vậy, công luận chỉ quan tâm chuyện ông Nguyễn Văn Phương có người cha vợ nhiều tai tiếng mà vẫn leo lên được ghế bí thư một trong những thành phố thuộc trung ương.

Ông Hồ Xuân Mãn, 76 tuổi, là cựu bí thư Tỉnh Ủy Thừa Thiên-Huế.

Tên tuổi ông Mãn gắn liền với “kỷ lục” là người đầu tiên trong lịch sử Việt Nam bị tước danh hiệu “Anh Hùng Lực Lượng Vũ Trang Nhân Dân” mà ông này khai gian thành tích để được trao lúc sắp sửa rời ghế.

Theo báo Đời Sống và Pháp Luật hồi năm 2014, ông Mãn được trao tặng danh hiệu nêu trên chỉ một tháng trước khi về hưu năm 2010.

Sau đó, ông Hoàng Phước Sum, trung tá an ninh về hưu, cùng một số cựu chiến binh CSVN làm đơn tố cáo ông Mãn khai man thành tích.

Suốt hai năm liền, những người tố cáo ông Mãn đã phải đối mặt với rất nhiều áp lực như bị đánh, bị dọa giết, nhưng họ vẫn quyết đi đến cùng.

Ông Hồ Xuân Mãn, cựu bí thư Tỉnh Ủy Thừa Thiên-Huế, là cha vợ ông Nguyễn Văn Phương, tân bí thư Thành Ủy Huế. (Hình: VNExpress)

Trong khi đó, ông Nguyễn Ngọc Thiện, người kế nhiệm ông Mãn, khẳng định với báo Pháp Luật Việt Nam rằng quy trình soạn thảo hồ sơ đề nghị tặng danh hiệu cho ông Mãn “được thực hiện chặt chẽ và đầy đủ theo các quy định.”

Đến đầu năm 2014, Ủy Ban Kiểm Tra Trung Ương mới kết luận rằng ông Hồ Xuân Mãn “khai man thành tích” để được tặng danh hiệu “Anh Hùng Lực Lượng Vũ Trang Nhân Dân.”

Đến Tháng Mười cùng năm, ông Hồ Xuân Mãn mới bị ông Trương Tấn Sang, khi đó làm chủ tịch nước, ra quyết định tước danh hiệu nêu trên. (N.H.K) [qd]

Taxi Xanh SM chạy ngược chiều ở Hà Nội, tông xe, 1 người bị thương nặng

HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Báo VietNamNet hôm 4 Tháng Mười đăng hình cho thấy chiếc taxi Xanh SM chạy ngược chiều trên đại lộ Thăng Long, Hà Nội, tông một người đi xe gắn máy khiến nạn nhân bị thương nặng.

Tuy vậy, báo này không dám nhắc thương hiệu Xanh SM vì đây là hãng xe do tỷ phú Phạm Nhật Vượng sở hữu.

Hiện trường vụ tông xe gần hầm chui đại lộ Thăng Long, Hà Nội. (Hình: VietNamNet)

Bản tin dẫn lời một nhân chứng tại hiện trường cho biết, trong vụ tông xe xảy ra vào chiều 4 Tháng Mười, chiếc taxi chạy qua hầm chui đại lộ Thăng Long, hướng từ trung tâm Hà Nội đi Hòa Lạc.

Khi thấy đoạn đường phía trước vẫn bị ngập nặng sau cơn mưa hôm 30 Tháng Chín, tài xế taxi Xanh SM đã vội quay xe đi ngược chiều, tông một nam thanh niên chạy xe gắn máy.

Cú tông mạnh khiến nạn nhân bị văng ra xa, bị thương nặng.

Tại hiện trường, chiếc xe gắn máy bị hư hỏng nặng, trong lúc phần kính chắn gió của chiếc xe taxi bị vỡ.

Nạn nhân được đưa đi cấp cứu khi công an tới hiện trường.

Trong một vụ tông xe tương tự xảy ra hồi Tháng Năm tại thành phố Thủ Đức trước đây, Sài Gòn, tài xế taxi Xanh SM chạy ngược chiều, tông chết ông NHN, 31 tuổi, người đi xe gắn máy.

Báo Dân Trí và các báo khác đưa tin này nhưng chỉ dám đề cập rằng nghi can là tài xế “taxi công nghệ.”

Thậm chí các bản tin còn không dám đăng hình chiếc taxi có màu xanh đặc trưng của hãng Xanh SM tại hiện trường.

Báo Pháp Luật TP.HCM sau đó dẫn lời khai của ông DVV, 49 tuổi, quê Lâm Đồng, tài xế taxi Xanh SM gây ra vụ tông xe, rằng ông ta chưa quen đường do mới vào Sài Gòn một tuần để chạy taxi cho hãng Xanh SM.

Trước hai vụ tông xe nêu trên, các báo ở Việt Nam đã có tiền lệ không được đưa tin “tiêu cực” về hãng taxi Xanh SM cũng như VinFast.

Hồi đầu Tháng Tám, báo Dân Việt đưa tin vụ một tài xế taxi tông sập tường một căn nhà ở Sài Gòn, sau đó xuống xe cầm dao hăm dọa mọi người, nhưng không dám ghi rõ đây là hãng taxi Xanh SM.

Trong sự việc xảy ra vào chiều 1 Tháng Tám, nam tài xế được giấu danh tính, lái chiếc taxi chở theo bốn hành khách.

Khi chạy đến đường Trần Thái Tông, phường Tân Sơn, Sài Gòn, chiếc taxi lao lên vỉa hè, tông sập hàng rào tường gạch một căn nhà bên đường.

Đại lộ Thăng Long, đoạn qua bảo tàng Lịch Sử Quân Sự Việt Nam, hiện vẫn ngập nặng. (Hình: Dân Việt)

Tại hiện trường, phần hàng rào và tường của hai căn nhà nằm cạnh nhau trên đường Trần Thái Tông vẫn còn ngổn ngang các mảnh gạch vỡ, cổng sắt hư hỏng.

Giới chức phường Tân Sơn xác nhận có sự việc xe taxi tông sập hàng rào và tường hai căn nhà trên địa bàn.

Sự việc không có thiệt hại nhân mạng.

Liên quan sự việc, một đoạn clip dài 30 giây cho thấy nam tài xế mặc đồng phục của taxi Xanh SM, kéo khẩu trang xuống dưới cằm, cầm con dao Thái Lan vung vẩy, đe dọa những người chứng kiến.

Đoạn clip khiến dân mạng bàn tán sôi nổi về thói hành xử côn đồ của cánh tài xế taxi Xanh SM. (N.H.K) [qd]

Bị ‘dí’ câu hỏi về định mệnh trong vụ diệt chủng ở Gaza, ông Khanh trả lời gì?

play-rounded-fill
Bị ‘dí’ câu hỏi về định mệnh trong vụ diệt chủng ở Gaza, ông Khanh trả lời gì?

Một số tiểu bang phạt nặng hơn vi phạm chạy quá tốc độ

QUẬN CAM, California (NV) – Nhằm hạn chế tối đa những vụ tai nạn xe cộ gây chết người, một số tiểu bang tại Hoa Kỳ đã thay đổi luật giao thông, dự kiến phạt nặng hơn những tài xế chạy quá tốc độ trong khu vực cư dân đô thị.

Theo trang mạng tin tức ecoticias.com, cư dân của một số tiểu bang cần lưu ý luật lái xe đô thị mới. Trong năm qua, nhiều nhà lập pháp trên khắp nước Mỹ đã thực hiện các biện pháp trừng phạt nghiêm khắc hơn đối với những người lái xe vượt quá tốc độ, gây nguy hiểm cho tính mạng của chính họ và cả người khác. Các quy định về an toàn và giao thông đường bộ hiện đang có nhiều thay đổi, người lái xe có thể không nắm bắt kịp.

Một số tiểu bang sẽ phạt nặng hơn vi phạm chạy quá tốc độ. (Hình minh họa: HD/Người Việt)

Nhiều tiểu bang đã đặt mục tiêu “Vision Zero”, kỳ vọng không có trường hợp tử vong hoặc thương tích nào do tai nạn giao thông trên đường phố của mình. Một cách để đạt được mục tiêu này là ngăn chận tình trạng lái xe quá tốc độ. Cho đến nay, việc lái xe quá tốc độ vẫn xảy ra thường xuyên, một phần là do việc xử phạt không đủ nặng. Một số tiểu bang dự định tăng tiền phạt, thậm chí là bỏ tù những tài xế chạy quá tốc độ; sử dụng camera tự động để giám sát đường phố; giảm thêm nữa giới hạn tốc độ ở khu dân cư.

Ví dụ, từ ngày 1 Tháng Mười, tiểu bang Maryland sẽ áp dụng các hình phạt nặng hơn đối với những người lái xe chạy quá tốc độ. Các hình phạt mới bao gồm tiền phạt lên đến $1,000 và 60 ngày tù giam nếu bị kết tội lái xe nguy hiểm; tiền phạt lên đến $750 cho hành vi lái xe cẩu thả. Tiểu bang cũng đang xem xét luật mới, dự kiến tăng tiền phạt đối với những người lái xe vượt quá tốc độ 30 mph ở những khu dân cư đô thị.

Dự luật 2934 của Hạ Viện Illinois cũng sẽ có hiệu lực từ ngày 1 Tháng Mười, theo đó các khu vực dân cư đô thị trong tiểu bang sẽ hạ giới hạn tốc độ từ 30 mph xuống 20 mph. Một số khu vực như trên các đường hẹp sẽ giảm giới hạn tốc độ từ 15 mph xuống 10 mph.

Ngoài việc hạ giới hạn tốc độ chung, các tiểu bang cũng sử dụng công nghệ camera tự động để giám sát những tài xế chạy quá tốc độ. Tiểu bang New York đã sử dụng công nghệ này trong nhiều năm; riêng thành phố New York đã có hơn 2,200 camera kiểm soát tốc độ tự động trên toàn thành phố.

San Francisco đã bắt đầu áp dụng công nghệ camera tự động tại 33 địa điểm. Mức phạt dành cho những tài xế bị camera ghi nhận chạy quá tốc độ là từ $50 đến $500 tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của vi phạm. Mặc dù chương trình đã bắt đầu từ Tháng Ba năm nay, nhưng thành phố chỉ bắt đầu phạt tiền vào Tháng Tám. (HD)

Có những vầng trăng

Vũ Đăng Khuê

Tôi viết mấy giòng này khi nghe được một clipvideo rất hay “mẹ đàn, con hát” bài Rước Đèn Tháng Tám với “bè trên bè dưới” rất phân minh và cũng mới đây, tôi đã đánh máy lại bài viết “Trăng Quê Em Đẹp Nhất”của mình vào 32 năm trước, tả lại một không khi tươi vui thật hiếm có của một buổi tổ chức Trung Thu tại Trung Tâm Shinagawa.

Bạn ta nếu là những người ở Nhật dù chỉ ghé bến tạm cư hay định cư nhất định phải biết Trung Tâm này. Mới  đó mà đã mấy chục năm. Các em, các cháu, các anh, các cô chú ngày đó nay đã thành người lớn tay xách nách mang,  các ông các cụ với dâu rể, cháu chít đầy đàn, có cụ đã chầu trời và có cụ và vuốt râu chờ đợi ngày… Chúa gọi. Lại lan man sang chuyện “không may xui sẻo.” Thế nào cũng bị “dũa” nếu bị “cấp trên” kiểm duyệt. Xin nói sang chuyện khác vui tươi hơn nhé bạn ta.

Dựa theo những tài liệu “chôm” trên mạng thì Nhật Bản có ngày “5 tháng 5 – Kodomo no Hi.” Nếu dịch chính xác là “Ngày của các trẻ em” chứ không phải là “ngày của con cái” như mấy học trò của tôi hay… nhầm lẫn.

Nguyên thủy của ngày này là Ngày của các bé trai ở Nhật vốn được tổ chức vào ngày 5 tháng 5 âm lịch giống như Tết Đoan Ngọ của Việt Nam vậy. Tên gọi ban đầu của ngày này là Tango no sekku (端午の節句), theo tiếng Hán cũng có nghĩa là Đoan Ngọ, đánh dấu sự khởi đầu của một mùa hè, mùa mưa mới. Khi người Nhật chuyển sang dùng Dương lịch, ngày này cũng được chuyển sang tổ chức vào ngày 5/5 Dương lịch hàng năm cho… tiện bề sổ sách. Sau đó, để tránh sự phân biệt…. giới tính, trở thành một trong những ngày lịch đỏ  (ngày nghỉ) ở Nhật.

Ngày của các trẻ em 5 Tháng 5 gắn liền với hình ảnh cờ cá chép Koinobori đầy màu sắc bằng vải (Koi nghĩa là cá chép, Nobori nghĩa là lá cờ, biểu ngữ) dài hơn 3m được treo trên các cột cao trước ban công hoặc ngoài sân nhà hay tại các khu đất rộng lớn.

Nguồn gốc những lá cờ cá chép này xuất phát từ một truyền thuyết cổ xưa của Trung Quốc khi loài cá chép đã bơi vượt qua dòng sông Hoàng Hà hung dữ để hóa rồng. Vì thế, hình ảnh cá chép vượt vũ môn hóa rồng đã trở thành biểu tượng cho sức mạnh, lòng dũng cảm vượt thác dữ, khó khăn để đạt được những thành công trong cuộc sống. Tục lệ treo cờ cá chép trong “ngày của các trẻ em” của mỗi gia đình Nhật Bản nhằm cầu mong cho các trẻ em sự khỏe mạnh, thành công như cá chép vậy.

Ngày này trên khắp đất nước Phù Tang có nhiều “sự kiện” tranh đua đủ kiểu được các Quận Tỉnh Thành tổ chức chuyên dành cho các em. Rợp trời.

Nhưng Việt Nam ta thì lại có một ngày khác dành cho cả các em gọi là: Tết Trung Thu. Năm nay nhằm ngày thứ Bảy, 10 Tháng Chín, 2022. Ngày Tết Trung thu hay còn có tên gọi khác là Tết Thiếu nhi, Tết Nhi Đồng… là ngày tết dành cho trẻ em, thể hiện sự chăm lo cho đời sống tinh thần, vật chất đủ đầy cho thế hệ tương lai vốn là truyền thống của dân tộc Việt.

Trong ngày này “quân dân” ta thường bày cỗ với bánh trái hình mặt trăng, treo đèn kết hoa, nhảy múa ca hát, múa lân rất tưng bừng. Nhiều nơi còn tổ chức cuộc thi làm bánh nướng, bánh dẻo, làm mâm ngũ quả. Ngoài ra, trẻ em trong ngày này được phát quà, bày mâm cỗ, chờ giờ phá cỗ, rước đèn khắp xóm thỏa sức vui đùa.

Cũng theo nhiều tài liệu được “lan truyền” trên mạng thì Tết Trung thu còn là dịp để người ta ngắm trăng tiên đoán mùa màng và vận mệnh quốc gia.

Nếu trăng thu màu vàng thì năm đó sẽ trúng mùa tằm tơ, nếu trăng thu màu xanh hay lục thì năm đó sẽ có thiên tai và nếu trăng thu màu cam trong sáng thì đất nước sẽ thịnh trị. Nếu thật thế thì mấy năm nay trăng thu không những ở Nhật mà cả thế giới chắc là màu xanh hay màu lục vì đâu đâu cũng có mưa, bão, lụt, cô vi, cuồng phong… Năm nay Trăng không biết màu gì vì tôi đâu có biết là có cái vụ này.

Nói về ngày Tết Trung Thu thì có rất nhiều bài hát, bài nào cũng hay và được “trình bày” khắp mọi nơi thuộc đủ mọi lứa tuổi. Nhắc đến Trung Thu là phải nhắc đến Chị Hằng, Chú Cuội. Trong đó không thể nhắc đến 3 bài tiêu biểu nhất là “Rước Đèn Tháng Tám”, “Thằng Cuội”, “Chú Cuội”.

Nhưng có cái điều tôi “phát giác” khi kiểm tra từng câu chữ một. Trong Bài “Rước Đèn Tháng Tám” của nhạc sĩ Đức Quỳnh được đặt với bút danh Vân Thanh thì không có một dòng chữ nào nhắc đến Chú Cuội cả. Bạn ta check lại hộ xem!

Rước đèn Tháng Tám

Tết Trung Thu rước đèn đi chơi
Em rước đèn đi khắp phố phường
Lòng vui sướng với đèn trong tay
Em múa ca trong ánh trăng rằm.

Đèn ông sao với đèn cá chép
Đèn thiên nga với đèn bướm bướm
Em rước đèn này đến cung trăng
Đèn xanh lơ với đèn tím tím
Đèn xanh lam với đèn trắng trắng
Trong ánh đèn rực rỡ muôn màu.

Tít trên cao dáng tròn xinh xinh
Soi xuống trần ánh sáng dịu dàng
Rằm tháng tám bóng Hằng trong sáng
Em múa ca vui đón chị Hằng.

Tùng dinh dinh cắc tùng dinh dinh
Tùng dinh dinh cắc tùng dinh dinh
Em rước đèn này đến cung trăng
Tùng dinh dinh cắc tùng dinh dinh
Tùng dinh dinh cắc tùng dinh dinh
Em rước đèn mừng đón chị Hằng.

Tết Trung Thu bánh quà đầy mâm
Em bé nhà ưa đứng quây quần
Đòi hạt sen bánh dẻo đầy nhân
Em muốn ăn bốn, năm ba phần.

Ngọt thơm như bánh dẻo bánh nướng
Ngọt cay như mứt gừng mứt bí
Ăn mát lòng lại thấy vui thêm
Hạt dưa nghe cắn nổ lốp đốp
Người vui hoan nói cười hấp tấp
Bao tấm lòng mừng đón trăng rằm

Thằng Cuội

Sang đến bài “Thằng Cuội” của nhạc sĩ Lê Thương thì lại không thấy nhắc đến “Chị Hằng”  chỉ nhắc đến “Cuội” nhưng lại là “Cuội Già”, có nội dung “Chàng” tán “Nàng” van “Nàng” xuống thế, chắc phải hiểu ngầm “Nàng” là “Hằng Nga” nhỉ?

Bóng trăng trắng ngà có cây đa to
Có thằng Cuội già ôm một mối mơ
Lặng im ta nói Cuội nghe
Ở cung trăng mãi làm chi
Bóng trăng trắng ngà có cây đa to
Có thằng Cuội già ôm một mối mơ

Gió không có nhà
Gió bay muôn phương
Biền biệt chẳng ngừng
Trên trời nước ta
Lặng nghe trăng gió bảo nhau
Chị kia quê quán ở đâu
Gió không có nhà
Gió bay muôn phương
Biền biệt chẳng ngừng
Trên trời nước ta

Các con dế mèn suốt trong đêm khuya
Hát xẩm không tiền nên nghèo xác xơ
Đền công cho dế nỉ non,
Trời cho sao chiếu ngàn muôn
Các con dế mèn suốt trong đêm khuya
Hát xẩm không tiền nên nghèo xác xơ

Sáng rơi xuống đời, sáng leo lên cây
Sáng mỏi chân rồi, sáng ngồi xuống đây
Cùng trông ánh sáng cười vui
Chị em ta hãy đùa chơi
Sáng rơi xuống đời, sáng leo lên cây
Sáng mỏi chân rồi, sáng ngồi xuống đây

Các em thích cười muốn lên cung trăng
Cứ hỏi ông Trời cho mượn cái thang
Mười lăm tháng Tám trời cho
Một ông trăng sáng thật to
Các em thích cười muốn lên cung trăng
Cứ hỏi ông Trời cho mượn cái thang
Các em thích cười muốn lên cung trăng
Cứ hỏi ông Trời cho mượn cái thang
Cho mượn cái thang …

Chú Cuội

Chỉ riêng có bài “Chú Cuội” của Phạm Duy là có đủ 2 yếu tố: “Chú Cuội và chị Hằng”. Khác với Cuội Già của nhạc sĩ Lê Thương, “Chú Cuội” của Phạm Duy lại là một cậu bé chăn trâu chễnh mãng.

Nhạc sĩ Phạm Duy viết bài hát này năm 1948. Theo nhiều “nguồn tin đáng tin cậy”, ông viết nhạc phẩm bay bướm lãng mạn này khi phải lòng Thái Hằng, một nhân tố chính của ban hợp ca Thăng Long từng làm mưa làm gió suốt từ Bắc vô Nam. Thái Hằng, Thái Thanh và nhiều ca sĩ khác cũng đã từng hát bài này, tôi thấy đều hay cả, nhưng tôi ưng ý nhất khi bài này được hát bởi ca sĩ Ái Vân. Ngay cả Phạm Duy cũng phải công nhận: “Tôi phải đi tìm nhiều Ái Vân.” Không biết thế nào mà Ái Vân dạo này không còn thấy xuất hiện trên những chương trình âm nhạc nữa. Bài này nhiều người biết nhưng rất ít người hát.

Cách đây khoảng 10 năm, tôi đã có dịp đàn cho một bà chị hát bài này trong lần Hội Ngộ Exryu 2012 ở Asakusa, Tokyo. Được biết chị cũng là một “học trò” của thầy dạy thanh nhạc Lê Hồng Quang, người được nhiều cô, nhiều bà… theo đuổi để có một giọng hát… hơn người.

Chú Cuội

Trăng soi sáng ngời
Treo trên biển trời
Tình ơi
Một đàn con trai
Rủ đàn con gái
Ra ngồi nhìn trăng
Ra nghe chú cuội
Ngồi gốc cây đa
Cuội ơi
Để trâu ăn lúa
Nhìn mây theo gió
Miệng ca bồi hồi

Ta yêu cô Hằng
Đêm xưa xuống trần
Nàng ơi
Nàng về dương gian
Tìm người nuôi nấng
Cung đàn Hằng Nga
Xin đôi cánh vàng
Mượn chiếu mây non
Cuội ơi
Cuội theo ánh sáng
Cuội lên cung vắng
Cuội không về làng

Ánh trăng vàng bên người đẹp yêu chồng
Khúc nghê thường quên đường về dương gian
Ánh trăng vàng kìa là ánh trăng vàng
Đời dương thế có người trong đêm tối
Chờ sao chiếu mối tình của Hằng Nga
Đời đời mọc trăng tơ sáng loáng

Trăng soi tóc thề
Đưa trai gái về
Tình ơi
Nửa đường thôn quê
Gặp đàn em bé
Hát vè một câu
Câu thơ chú cuội
Mà lấy tiên nga
Cuội ơi
Để Trâu ăn lúa
Ngồi trên lưng gió
Tình yêu mặn mà.

Qua ba bài hát trên ta thấy các tác giả sáng tác bài hát trong một bối cảnh hoàn toàn khác nhau. Bài Rước Đèn Tháng Tám thì viết cho buổi rước đèn của các cháu. Bài của nhạc sĩ Lê Thương thì viết cho khung cảnh rất “Trung Thu” rồi “Anh” dụ khị “Chị” xuống trần gian. Còn bài “Chú Cuội” của Phạm Duy được viết ra khi ông phải lòng “Mẹ cháu của Ông.” Chả thế trong bài hát, ông đã đề vài chữ: “Tặng Chị Hằng.” Viết đến đây tôi lại nhớ đến cặp đôi “Komuro-Mako.” Mako tâm sự “cái thuở ban đầu lưu luyến ấy”: tôi bị hớp hồn về cái nụ cười rạng rỡ, tươi tắn của anh. Trong khi đó, Komuro đã miêu tả người vợ: “Cô ấy luôn lặng lẽ dõi theo tôi như ánh trăng trên trời. Mỗi khi nhìn thấy trăng, tôi lại gọi cho cô ấy.” Quá tình luôn!

Cuộc sống hai người tại New York không biết bây giờ ra sao nhỉ? Komuro khá lận đận trên đường học vấn vì đã rớt hai kỳ khi thi lấy bằng luật sư…thực thụ. Tuy thế, Mako chắc là hạnh phúc bên chồng, dù quyết định chọn cho mình con đường….gai góc. Tôi mong là như thế!

Gomen!

Kẻ cướp xông vào nhà ở Đồng Nai bắn chết 3 người, lấy tài sản

ĐỒNG NAI, Việt Nam (NV) – Công An Đồng Nai công bố rằng vụ vợ chồng chủ một cơ sở thu mua nông sản ở xã Đăk Nhau, Đồng Nai (huyện Bù Đăng, tỉnh Bình Phước trước đây), thiệt mạng cùng đứa cháu ngoại là do “bị bắn vào đầu để cướp tài sản.”

Theo báo VNExpress hôm 4 Tháng Mười, vụ cướp xảy ra vào đêm 2 Tháng Mười.

Đám đông hiếu kỳ tụ tập bên ngoài căn nhà nơi xảy ra vụ cướp, giết người. (Hình: Thái Hà/VNExpress)

Nghi can là một người đàn ông đội mũ bảo hiểm, trùm kín mặt, đeo khẩu trang xuất hiện trong sân nhà nạn nhân – vợ chồng ông Đỗ Duy Thiên, 47 tuổi, chủ cơ sở thu mua nông sản Thiên Hạnh.

Theo hình ảnh do camera an ninh của nhà ông Thiên ghi lại, nghi can mang theo súng tự chế và đeo ba lô.

Vào lúc 6 giờ sáng hôm sau, một người thân khi đến cơ sở thu mua nông sản thì phát giác thi thể ông Thiên cùng đứa cháu ngoại 11 tuổi ở hiên nhà, bên cạnh mâm cơm.

Thi thể bà vợ ông Thiên được nhìn thấy nằm gần chiếc xe hơi.

Ít nhất hàng chục cảnh sát sau đó xuất hiện, phong tỏa hiện trường.

Khi khám nghiệm căn nhà của các nạn nhân, nhà chức trách xác nhận nhiều đồ vật bị xáo trộn, két sắt bị đưa ra phía sau nhà đập phá.

Tuy vậy, thiệt hại tài sản của nạn nhân chưa được công bố chi tiết.

Nhà ông Thiên được ghi nhận tọa lạc ở mặt tiền đường, nằm cheo leo giữa ngọn đồi, cạnh rừng cao su và rẫy điều.

Buổi tối, khu vực này không có đèn đường, vào những đêm mưa gió thì càng trở nên vắng vẻ.

Camera an ninh ghi lại hình ảnh nghi can cầm súng trong nhà nạn nhân. (Hình: Chụp qua màn hình)

Vào đêm xảy ra vụ cướp, nhân chứng là gia đình sống gần nhà nạn nhân nhất, cách 200 mét, cho biết họ không nghe thấy bất kỳ tiếng động khả nghi nào.

Hàng xóm cho biết thêm, vợ chồng ông Thiên hiền lành, thuộc dạng khá giả trong vùng, phất lên nhờ thu mua mủ cao su, sầu riêng và các loại nông sản khác.

Bình thường, vợ chồng nạn nhân sống cùng hai đứa con nhưng vào đêm xảy ra vụ cướp thì hai đứa con vắng nhà.

Tính đến đêm 4 Tháng Mười, giờ Việt Nam, Công An Đồng Nai kêu gọi những ai nhận diện được nghi can hoặc có manh mối dẫn đến việc bắt kẻ cướp thì báo ngay cho nhà chức trách. (N.H.K) [qd]

Một thoáng an nhiên trên Đồi Thông Phương Bối

Trần Ánh

Bảo Lộc – thành phố cao nguyên sương mù, vốn quen thuộc với người đi ngang trên quốc lộ 20 từ Sài Gòn lên Đà Lạt. Nhưng ít ai biết, nơi đây còn ẩn giấu một ngọn đồi mang tên Phương Bối, gắn liền với những dấu mốc đặc biệt của thi ca và Phật giáo Việt Nam.

Những năm 1960, Thiền sư Thích Nhất Hạnh từng chọn Phương Bối để dựng Phương Bối Am, khởi dựng một không gian tu tập và sáng tác giữa thiên nhiên. Sau biến cố 1975, ngọn đồi này được gia đình thi sĩ Nguyễn Đức Sơn tiếp quản.

(Hình: Facebook “Tùng Lâm Thất”)

Chính từ đó, bằng bàn tay lao động và tình yêu thiên nhiên, ông cùng vợ con đã trồng nên cả một rừng thông xanh bạt ngàn. Đồi thông ngày nay không chỉ là bóng mát của đất trời, mà còn là di sản văn hóa – tâm linh được gìn giữ bằng mồ hôi, công sức của một gia đình thi sĩ.

(Hình: Facebook “Tùng Lâm Thất”)

Tiếp nối mạch nguồn ấy, Thầy Thích Ngộ Chánh – con út của thi sĩ Sơn Núi – đã dựng nên Tùng Lâm Thất: một nếp thất nhỏ, mái tranh vách gỗ, nằm lọt thỏm giữa rừng thông vi vu.

Chung quanh, Thầy trồng thêm tùng và những chậu bonsai hoa cảnh, tạo nên một khung cảnh vừa thanh thoát, vừa gần gũi. Không nguy nga, không hoành tráng, Tùng Lâm Thất mộc mạc nhưng ấm áp, trở thành điểm nương náu cho những tâm hồn hữu duyên tìm về.

(Hình: Facebook “Tùng Lâm Thất”)

Đến đây, người ta dễ nhận ra sự giao hòa đặc biệt: tiếng thông reo như khúc thiền ca bất tận, mây trời bảng lảng như pháp thoại không lời. Bên hiên thất, tách trà thanh đạm đủ làm tan biến muộn phiền; còn bên trong, bàn thờ Phật được bày trí giản dị mà trang nghiêm, tôn vinh nét đẹp hòa quyện giữa đạo và đời.

(Hình: Facebook “Tùng Lâm Thất”)

Điều đáng quý là Tùng Lâm Thất không phải chỉ của riêng Thầy Ngộ Chánh. Từng viên đá, từng tấm gỗ, từng mái lá nơi đây đều in dấu tình thương và sự góp sức của bạn bè, Phật tử, của những người hữu duyên gần xa. Chính vì vậy, Tùng Lâm Thất là kết tinh của sự đồng hành, là minh chứng cho tinh thần cộng hưởng giữa cá nhân và cộng đồng.

(Hình: Facebook “Tùng Lâm Thất”)

Trong nhịp sống hối hả hôm nay, sự hiện diện của một nếp thất nhỏ trên Đồi Thông Phương Bối như một nhịp thở chậm rãi. Nó nhắc ta rằng, vẫn còn một chốn để trở về, để an trú, để lắng nghe chính mình. Và hơn hết, Tùng Lâm Thất chính là cách mà Thầy Thích Ngộ Chánh giữ gìn hơi thở Phương Bối, tiếp nối tâm nguyện của Thiền sư Nhất Hạnh, và gìn giữ bóng xanh bất tận của rừng thông do thi sĩ Nguyễn Đức Sơn để lại.

(Hình: Facebook “Tùng Lâm Thất”)

Nếu một ngày nào đó bạn có dịp trở về quê hương, ngang qua Bảo Lộc, hãy thử ghé chân lên Đồi Thông Phương Bối. Con đường nhỏ dẫn vào rừng thông, tiếng gió vi vu, mùi nhựa thông thoảng trong không khí… và một nếp thất mộc mạc đang chờ bạn. Ở đó, bạn có thể ngồi xuống bên hiên, nhấp chén trà thanh, lắng nghe tiếng rừng như một bản kinh xưa vọng lại.

(Hình: Facebook “Tùng Lâm Thất”)

Tùng Lâm Thất không ồn ào, không hào nhoáng, nhưng lại có thể trao cho bạn một món quà hiếm quý: Sự Bình An.

Những ‘lời hay ý đẹp’ mị dân, tạo trò hề của của Tổng Tô

Minh Hải

“Chừng nào dân còn kêu ca, tức là chính quyền hoạt động chưa hiệu quả”, đây là phát ngôn cho “sướng miệng”, hay là màn trình diễn nhằm củng cố chiếc ghế quyền lực trước Đại Hội Đảng XIV của Tổng Bí Thư Tô Lâm? Còn đối với người dân Việt Nam, có lẽ chẳng có sự thật nào trong lời nói ấy bởi quá quen những khẩu hiệu rỗng tếch, trái với cuộc sống ngày càng ngột ngạt, bất công…

Những ngày qua, người dân và báo chí-truyền thông nhà nước Việt Nam gần như bị “lên đồng” trước những phát ngôn được cho là đầy ấn tượng, có sức hút công chúng của người đứng đầu Đảng CSVN Tổng Bí Thư Tô Lâm.

Tất cả đều đua nhau trích dẫn, tô hồng, thậm chí là thổi phồng ví như một quyết định quan trọng đưa Việt Nam vào “kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình”. Tuy nhiên, những ai quan tâm đến hiện tình đất nước nếu đặt những lời nói ấy trong bối cảnh thực tế thì sẽ thấy sự ngán ngẫm, chỉ là sự tô vẽ cho bộ máy quyền lực đang thối nát, cố chống chế để tồn tại.

Đơn cử, mới đây vào ngày 1 Tháng Mười, 2025, nhân buổi tham dự “Lễ hưởng ứng Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia 2025” do Bộ Khoa học & Công nghệ phối hợp cùng Bộ Tài Chính tổ chức, ông Tô Lâm có bài phát biểu và khẳng định chắc nịch rằng: “Không gì có thể ngăn cản Việt Nam vươn mình phát triển giàu mạnh và thịnh vượng.”

Trước đó, vào sáng ngày 25Tháng Chín, phát biểu tại đại hội đại biểu Đảng bộ Quốc Hội, ông Tô Lâm khẳng định: “Quốc Hội phải gắn bó máu thịt với nhân dân, bảo đảm từng đạo luật và quyết sách đều hướng tới hạnh phúc, ấm no, tự do của toàn dân.”

Hôm 23 Tháng Chín, tại đại hội Đảng Bộ Mặt Trận Tổ Quốc và các đoàn thể Trung Ương, Tô Tổng có bài phát biểu gây chú ý khi nhấn mạnh “tuyệt đối tránh phong trào hình thức, hội họp dày, báo cáo đẹp nhưng  kết quả mỏng.”

Cũng ngay trong ngày 23 Tháng Chín, ông này có phát ngôn gây “bão” dư luận khi trong bài phát biểu tại Đại Hội Đại Biểu Đảng Bộ Quốc Hội lần thứ nhất, nhiệm kỳ 2025- 2030 đã nhấn mạnh lời “chừng nào dân còn kêu ca, tức là chính quyền hoạt động chưa hiệu quả,” xoáy thẳng vào thực trạng thực thi chính sách và cung cấp dịch vụ công cho người dân ở các cơ quan hành chính đang bị phàn nàn thiếu hiệu quả, thiếu minh bạch. Đồng thời, cũng có thể ông Tô Lâm đang đánh tiếng thừa nhận từ trước giờ bộ máy chính quyền CSVN hoạt động chưa hiệu quả.

Bởi đây là một thông điệp chung lại mang tính chính trị, thừa nhận các vấn đề tồn tại thực tế và trách nhiệm của chính quyền các cấp trong việc giải quyết vấn đề của người dân, bao gồm cả các kiến nghị, khiếu nại. Một trong những vấn đề nổi bật và nóng bỏng thời sự Việt Nam là hiện tượng dân oan, khiếu kiện kéo dài vẫn diễn ra nhiều nơi, liên quan đến đất đai, giải tỏa, bồi thường, chính sách… Các trường hợp điển hình như dân oan tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An, Bắc Ninh, Đà Nẵng, Đắk Lắk, Đắk Nông, Đồng Nai, Sài Gòn, Tiền Giang… nhiều năm qua phải tìm ra Trung Ương để phản ánh quyền lợi chính đáng không được giải quyết ở cấp cơ sở. Vậy thì chính quyền mà ông Tô Lâm nói hoạt động hiệu quả chỗ nào?

Chưa kể, phần nhiều cơ quan hành chính chưa đáp ứng được mong đợi của người dân, dẫn đến tình trạng dân oan từ Bắc vào Nam tăng lên, khiến Việt Nam bị ví là “cường quốc dân oan,” ảnh hưởng trực tiếp đến niềm tin của người dân vào bộ máy công quyền, đồng thời tạo ra áp lực chính trị cho lãnh đạo các cấp.

Thay vì đưa ra giải pháp giải quyết tình hình thì ông Tô Lâm đưa ra các phát biểu nghe rất bùi tai, hầu hết mang tính định hướng, chính quyền phải chủ động đối thoại, cán bộ phải đi thực tế để nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người dân, đặng có những báo cáo hoặc hành động cụ thể, minh bạch và chính xác. Ông khẳng định vị thế của mình trong cuộc đua quyền lực.

Đã vậy, Tô Lâm nói một đằng nhưng nhiều thuộc cấp lại làm một nẻo, nhiều quyết sách của chính quyền cấp địa phương xa rời Trung Ương. Một thực tế lâu nay gây phẫn nộ dư luận là việc cơ quan công quyền lại giải quyết vấn đề bằng “dùi cui và nhà tù.” Những biện pháp họ hay dùng với người dân là: áp đảo sức mạnh để cưỡng chế, hạn chế biểu đạt, trọng đàn áp hơn là lắng nghe, truy cứu trách nhiệm hình sự và tạo áp lực sợ hãi đối với những người cất lên tiếng nói ôn hòa, đặc biệt là dân oan, người khiếu kiện kéo dài và những nhà hoạt động dân chủ-nhân quyền.

Năm 2020, sự kiện Đồng Tâm gây chấn động dư luận trong nước lẫn quốc tế, lão thành cách mạng Lê Đình Kinh, 84 tuổi, bị bắn chết ngay tại nhà trong cuộc cưỡng chế đất đai đẫm máu. Hoặc hàng ngàn người dân Thủ Thiêm ròng rã đi khiếu kiện hàng chục năm qua mà chưa lấy lại được công bằng, trong khi phần lớn đất đai của họ sau khi bị cưỡng chế giờ đã rơi vào tay các dự án bất động sản.

Rồi những bản án “tuyên truyền chống nhà nước” hoặc “lợi dụng tự do dân chủ” mà nhà cầm quyền CSVN áp đặt lên giới hoạt động tại Việt Nam là minh chứng rõ nét cho lời của ông Tô Lâm. Nó mang tính chính trị hơn là một cam kết thực chất về cải thiện quyền lợi của người dân.

Ông tạo hình ảnh nhà lãnh đạo quan tâm đến người dân nhưng không thay đổi thực tế cơ chế, hệ thống vẫn vận hành như cũ. Hậu quả là người dân phải chịu khổ lâu dài, bất công làm mất động lực phát triển, tạo xung đột tiềm ẩn.

Từ đó để thấy thật khó đặt niềm tin vào khả năng của ông Tô Lâm làm thay đổi Việt Nam theo như những phát ngôn của ông. Đây đòi hỏi thay đổi cả một hệ thống chứ không chỉ dựa vào một cá nhân, với vài ba lời nói hoa mỹ.

Hơn một năm ngồi vào ghế tổng bí thư (tính thời điểm từ tháng 8/2024), kinh tế Việt Nam dưới thời ông Lâm vẫn tăng trưởng, nhưng nhiều lĩnh vực chịu áp lực từ lạm phát, chi phí sinh hoạt tăng cao khiến đời sống người dân không thấy sự cải thiện rõ rệt. Thậm chí bất động sản giá “trên  trời,” chi phí nhà ở, học phí, y tế tiếp tục tăng, làm cho gánh nặng tài chính của người dân càng nặng nề hơn. Nhiều quyền lợi đi ngược với người dân, chưa ấm no đã phải gánh thêm gánh nặng, chưa thấy tự do đã phải lo sợ vì cơ quan Công An- An Ninh  kiểm soát, đàn áp.

Cuối cùng, CSVN vẫn đàn áp khốc liệt giới hoạt động dân chủ-nhân quyền. Phát ngôn của ông Tô Lâm vì thế không chỉ khẩu hiệu trống rỗng mà còn châm biếm chính khả năng lãnh đạo của ông. Vậy năng lực thực sự của ông đến đâu? Bao giờ CSVN mới thực hiện đúng khẩu hiệu “chính quyền của dân, do dân và vì dân?” Những phát biểu, phát ngôn của ông là đọc theo lập trình AI?

Bằng chứng  ông Tô Lâm nói “từng đạo luật phải hướng đến sự ấm no của nhân dân.” Trong khi đó, thực tế cho thấy nhiều chính sách và đạo luật mà CSVN ban hành thời gian gần đây như, việc tăng thuế, phí và giá các dịch công cộng khiến đời sống của người dân trở nên khó khăn hơn.

Rồi ông lại phát biểu: “mỗi quyết định của Quốc Hội in dấu ấn lâu dài vào tương lai của dân tộc.” Thực tế cho thấy một số quyết định của Quốc Hội đã gây ra những hệ lụy lâu dài cho người dân. Chẳng hạn, việc thông qua một số dự án lớn mà không đánh giá đầy đủ tác động môi trường và xã hội đã dẫn đến những hậu quả không mong muốn.

Khi mới ngồi ghế tổng bí thư, ông Tô Lâm yêu cầu toàn hệ thống chính trị tập trung lãnh đạo, chỉ đạo với quyết tâm cao nhất để hoàn thành sớm việc tinh gọn tổ chức, bộ máy để góp phần tăng tốc, bứt phá vượt các mục tiêu, nhiệm vụ của năm 2024, 2025 và cả nhiệm kỳ Đại Hội XIII. Trong khi đó, thực tế việc tinh gọn tổ chức, bộ máy mà CSVN thực hiện thời gian qua xuất hiện nhiều vướng mắc. Chẳng hạn, sau khi sáp nhập nhiều cơ quan, đơn vị hành chính công dẫn đến sự chồng chéo chức năng, nhiệm vụ và gây khó khăn trong công tác quản lý.

Người dân không cần những lời lẽ mỹ miều, họ cần công bằng, cần quyền lợi được bảo vệ, cần một chính quyền thực sự của dân, do dân và vì dân. Nhưng có lẽ, Việt Nam dưới kỷ nguyên của ông Tô Lâm, những điều người dân cần mong chỉ là giấc mơ xa vời. Ông ta không phải là nhà cải cách, chỉ là nhân vật có những phát ngôn tạo trò hề.

Hài hước chính trị: Giỡn chút làm gì dữ vậy!

Trúc Phương/Người Việt

Chỉ với việc nhại lại động tác rắc muối của đầu bếp Thổ Nhĩ Kỳ có biệt danh Salt Bae, người phục vụ món bò dát vàng cho ông Tô Lâm (thời ông này còn ngồi ghế bộ trưởng Công An, nay là tổng bí thư đảng Cộng Sản Việt Nam), anh Bùi Tuấn Lâm – được cộng đồng mạng gọi là “thánh rắc hành” – bị chụp mũ đủ thứ tội và bị xử năm năm sáu tháng tù và bốn năm quản chế vì “vi phạm Điều 117 Bộ Luật Hình Sự”…

Chương trình “Jimmy Kimmel Live!” đã mang về doanh thu quảng cáo gần $70 triệu cho đài ABC, là một trong những lý do mà ABC phải mở cửa trở lại để đón ông Jimmy Kimmel chỉ sau một tuần ông Jimmy bị “rút phép.” (Hình: Dave Kotinsky/Getty Images for The Webby Awards)

Với chính quyền: Giỡn vậy hông có vui nha!

Với những chính quyền độc tài như Cộng Sản Việt Nam, giới chính trị chóp bu không phải là đối tượng để châm chọc. “Tiếng cười chính trị” của người dân, với họ, không vô hại. Nó là “hành vi” ác ý có chủ đích.

Lịch sử văn hóa chính trị thế giới đầy những câu chuyện cho thấy các chế độ chuyên chế luôn đàn áp tiếng cười. Các nhà lãnh đạo độc tài không thích hài hước. Lãnh đạo càng độc đoán và “lôm côm” thì sự chỉ trích mang ngôn ngữ hài hước càng bùng nổ.

Một thời, mạng xã hội Việt Nam đầy những trích dẫn “ngu tàn bạo” của vô số quan chức cấp cao trong nước. Nhân vật từng “chiếm sóng” một thời là “anh Bảy,” tức (cựu thủ tướng, cựu chủ tịch nước) Nguyễn Xuân Phúc.

Trong thực tế, hiếm có quyền lực nào có thể thoải mái trước sự nhạo báng. Nhà độc tài nào cũng muốn được tôn kính và nguyên thủ nào cũng muốn được nịnh bợ vuốt ve. Nhưng tiếng cười, chỉ bằng vài câu châm chọc, có thể bóc trần sự giả tạo. Đó là lý do châm biếm chính trị trở thành “kẻ thù không đội trời chung” của quyền lực chuyên chế. Nhân vật chính trị nào hoặc nền chính trị nào càng “tào lao xịt bụp” thì thiên hạ càng thích châm chọc. Chẳng ai hào hứng châm chích kẻ “chính nhân” mà thiên hạ chỉ khoái “đá giò lái” bọn “quân tử” dỏm.

Ông Saddam Hussein, cố lãnh đạo Iraq, từng ra lệnh ám sát cả một đoàn phim chỉ vì họ sản xuất bộ phim nhại lại ông. Được sản xuất tại Bắc Iraq, địa phận thuộc quyền kiểm soát của người Kurd, bộ phim châm chọc ông Hussein của danh hài Mahir Hassan được đón nhận khắp khu vực khi nó ra mắt đầu những năm 2000. Điên tiết, ông Hussein ra lệnh truy lùng nhà sản xuất Mahir Hassan lẫn diễn viên Goran Faili (trong vai Saddam). Một biệt đội thậm chí được thành lập để giết toàn bộ nhóm diễn viên. Suốt nhiều năm, diễn viên Goran Faili phải ẩn náu và sống sót sau nhiều lần bị ám sát hụt. Cuối cùng, chính quyền Kurd bắt được nhóm sát thủ của Saddam (theo BBC: “When political comedy is a case of life or death”).

Tại Nga, một trong những việc đầu tiên ông Vladimir Putin, tổng thống Nga, làm khi nắm quyền là tiêu diệt các nhà châm biếm trên sóng truyền hình. Đầu những năm 2000, kênh NTV thường xuyên phát chương trình châm biếm “Kukly” (“Những Con Rối”). Phát điên vì việc bị lôi ra làm trò cười, ông Putin cho quân đội ập vào trụ sở công ty mẹ; và chủ sở hữu Vladimir Gusinsky bị bỏ tù. “Kukly” bị cấm sóng. Ông Gusinsky buộc phải giao lại đài cho một tài phiệt thân ông Putin.

Tại Thổ Nhĩ Kỳ, ông Recep Tayyip Erdogan, tổng thống, từng nổi giận đến mức yêu cầu chính phủ Đức truy tố một nghệ sĩ hài vì ông này làm thơ nhạo báng mình. Trong nước, ông Erdogan nhiều lần truy tố công dân chỉ vì họ chế giễu ông trên Facebook. Đỉnh điểm, có một người bị đưa ra tòa chỉ vì tội so sánh ông Erdogan với Gollum – nhân vật có ngoại hình dị hợm trong phim “Chúa Tể Những Chiếc Nhẫn.”

Ở Ai Cập, ông Bassem Youssef – bác sĩ giải phẫu tim trở thành danh hài – từng là biểu tượng của tự do ngôn luận sau cuộc cách mạng Mùa Xuân Ả Rập. Chương trình của ông, nhại lại phong cách của nhà truyền thông Mỹ Jon Stewart, thu hút hàng chục triệu khán giả. Tiếng cười của ông Youssef bị quy chụp là “mối đe dọa” cho chế độ. Dưới áp lực chính quyền, ông Youssef phải rời Ai Cập sang Mỹ.

Tại Bắc Hàn, chọc ghẹo lãnh đạo là tội “trời không dung, đất không tha.” Thậm chí vô tình gấp tờ báo có in hình “lãnh tụ kính yêu” cũng đủ để mang lại rắc rối. Năm 2014, hai nhà làm phim Seth Rogan và James Franco tung ra bộ phim “The Interview” không chỉ chế giễu ông Kim Jong Un, chủ tịch Bắc Hàn, mà còn cho “đồng chí Ủn” “ngủm củ tỏi” ở cuối phim. Bắc Hàn tức giận, xua hacker ra tấn công hãng phim Sony.

Hài hước chính trị tất nhiên không có chỗ đứng ở Trung Quốc. Hài độc thoại (stand-up comedy) từng bùng nổ ở nước này vào năm 2010, đặc biệt thời gian xảy ra đại dịch COVID-19. Chỉ trong năm 2021 có tới 18,500 buổi diễn hài độc thoại. Sân khấu hài trở thành nơi giới trẻ Trung Quốc xả những bức xúc xã hội. Tuy nhiên, hoạt động giải trí này nhanh chóng bị chết yểu. Tất cả là “tại” anh Lý Hạo Thạch (Li Haoshi).

Tháng Năm, 2023, anh Lý Hạo Thạch – nghệ sĩ hài độc thoại nổi tiếng nhất Trung Quốc thời điểm đó – đã dùng một khẩu hiệu của quân đội (“có khả năng chiến thắng trong các trận chiến, và có phong cách tốt”) để khen đám chó cưng của mình. Điều khiến anh Thạch bị “tuyên án tử” sự nghiệp là câu trên lại là “lời dặn dò” của ông Tập Cận Bình, chủ tịch Trung Quốc. Anh Thạch bị cáo buộc xúc phạm và phỉ nhổ quân đội, bị “còng đầu” ra tòa, và bị phạt số tiền tương đương $2 triệu! Từ đó, sân khấu hài độc thoại Trung Quốc gần như biến mất.

Ở Việt Nam, hài độc thoại có lúc bùng nổ khá mạnh. Nổi tiếng nhất là nhóm Saigon Tếu. Tuy nhiên, nếu theo dõi hoạt động hài độc thoại ở Việt Nam nói chung và nhóm Saigon Tếu nói riêng, có thể thấy họ chẳng bao giờ dám hó hé chuyện chính trị. Họ chỉ cười cợt những chuyện xã hội linh tinh, về quan hệ trong giới trẻ hoặc quan niệm sống trong thời đại mới. Chớ hề dám đụng đến “chính trị chính em,” nếu muốn sống và muốn tồn tại.

Khi bản thân nguyên thủ là “thằng hề”

Ở những nền dân chủ lâu đời như Mỹ và Âu Châu, quyền được cười nhạo lãnh đạo được xem là hiển nhiên. Chẳng có chính trị gia hoặc tổng thống Mỹ nào không bị châm chọc. Ông George W. Bush, tổng thống Mỹ thứ 43, một thời là “mồi nhậu” hàng đêm trên các chương trình truyền hình cũng như trên báo chí. Những chương trình hài đêm khuya (late-night talk show) không phải là sản phẩm ngày nay. Nó là văn hóa truyền thống của phong cách truyền thông Mỹ. Chương trình “Saturday Night Live” của NBC ra đời từ năm 1975.

Trong thực tế, Mỹ là nơi đẻ ra thể loại talk show đêm khuya. Format chung của thể loại này được xây dựng xoay quanh các đoạn độc thoại hài hước về tin tức trong ngày, châm chọc những hành động hoặc câu nói của giới chính trị gia được xem là “ngu bạo nhất” trong ngày, phỏng vấn khách mời, dựng tiểu phẩm hài và biểu diễn âm nhạc. Định dạng talk show đêm khuya phổ biến nhờ Johnny Carson và cộng sự Ed McMahon với chương trình “The Tonight Show Starring Johnny Carson” trên NBC (kéo dài từ 1962 đến 1992). Những phiên bản đầu tiên của talk show đêm khuya có từ thập niên 1940, khi công nghệ truyền hình bùng nổ, đặc biệt sau Đệ Nhị Thế Chiến.

Trước những Jimmy Kimmel, Jimmy Fallon, Stephen Colbert, Seth Meyers, Trevor Noah, Conan O’Brien, James Corden của thời nay…, nước Mỹ đã có những Johnny Carson, David Letterman, Jay Leno… Họ bị giới chính trị gia ghét nhưng chẳng ai trong họ bị xem là “kẻ thù của nhân dân.”

Mỹ không là nước Tây phương duy nhất thực hiện các chương trình hài hước chính trị nhưng Mỹ gần như là nơi duy nhất và độc đáo nhất mà sự châm biếm chính trị trở thành món ăn bình thường của người dân suốt nhiều thế hệ. Chắc chắn không tổng thống hay chính trị gia nào thích bị “lôi” lên sóng truyền hình để làm trò cười cho hàng triệu người nhưng chỉ những kẻ “yếu bóng vía,” “mắc bệnh” tự ái, chính xác hơn là “ái kỷ,” “da mỏng,” mới tìm cách đóng cửa những chương trình này.

Theo Tổ Chức Ân Xá Quốc Tế (Amnesty International, AI), nghệ sĩ hài Lebanon Nour Hajjar bị bắt vào năm 2023 vì tội nói đùa rằng quân đội nước này phải làm thêm để kiếm cơm. Năm 2024, nghệ sĩ hài Iran Zeinab Mousavi bị bắt và bị biệt giam 25 ngày vì tội châm biếm chế độ. Năm ngoái, nghệ sĩ hài độc thoại Aleksandr Merkul bị giam 10 ngày tại Kazakhstan với cáo buộc “có hành vi và lời nói mang tính côn đồ.”

Nhìn chung, thời nào và ở đâu cũng có châm biếm chính trị, cũng có hài hước chính trị và cũng có châm chọc chính khách. Tuy nhiên, chỉ những nơi mà nền dân chủ mông muội, hoặc đang “thèm khát” trở thành mông muội, thì nhà cầm quyền mới không dám đối diện với tiếng cười.

Những ngày qua, một số tờ báo Mỹ “tự nhiên” lật lại bài báo đăng từ năm… 1939 trên The New York Times có tựa “Goebbels Ends Careers of Five ‘Aryan’ Actors Who Made Witticisms About the Nazi Regime.” The New York Times viết, họ “có lẽ là những nghệ sĩ hài nổi tiếng nhất từng sống sót sau các cuộc thanh trừng trước đây của Cơ Quan Văn Hóa Đức (Quốc Xã) và vẫn dám nói những câu nói đùa chính trị.” Họ bị ông Joseph Goebbels gọi là “trơ tráo, hỗn láo, ngạo mạn và vô duyên,” khi dám pha trò về chính sách của chế độ, trong đó có Kế Hoạch Bốn Năm “làm cho nước Đức trở nên vĩ đại” của ông Adolf Hitler.

Mỹ không thể “quay ngược lịch sử” để trở lại thời thập niên 1930 như ở Đức thời Nazi. Mỹ cũng không phải là Iran, Thổ Nhĩ Kỳ, Nga hay Trung Quốc hoặc Việt Nam – không chỉ về chính trị mà còn về văn hóa và đặc biệt về truyền thông. Chỉ riêng chương trình “Jimmy Kimmel Live!” đã mang về doanh thu quảng cáo gần $70 triệu cho đài ABC (theo Business Insider: “Late-night TV is under threat from Trump and a precarious business model”). Đó là một trong những lý do mà ABC phải mở cửa trở lại để đón ông Jimmy Kimmel chỉ sau một tuần ông Jimmy bị “rút phép thông công.” Chi tiết này cũng cho thấy yếu tố tính toán thiệt hơn trong kinh doanh song hành với văn hóa chính trị gắn bó với nhau sâu như thế nào ở Mỹ.

Bất luận thế nào, cách tốt nhất để không bị “lên sóng” cho thiên hạ cười bò trước khi ngủ vào những “đêm muộn” thì cá nhân nguyên thủ đừng tự biến thành thằng hề, hoặc “y chang một thằng hề rẻ tiền.”

“Lãnh tụ thiên tài” càng lố bịch nhố nhăng bao nhiêu thì “chất liệu” cho những chương trình châm biếm truyền hình càng dồi dào bấy nhiêu. [qd]

Trump muốn chuyển World Cup khỏi các thành phố ‘thiếu an toàn,’ FIFA đáp trả

WASHINGTON, DC (NV) – Trong một phát biểu vào cuối Tháng Chín vừa qua, ông Donald Trump, tổng thống Mỹ, lên tiếng sẽ xem xét, dời các trận đấu tại World Cup 2026 nếu những thành phố đăng cai bị ông đánh giá là “không an toàn,” theo Daily Express USA ngày 3 Tháng Mười.

Lập tức FIFA đã phản ứng rất nhanh và dứt khoát rằng quyền quyết định địa điểm tổ chức giải đấu thuộc về tổ chức bóng đá thế giới, chứ không phải chính quyền quốc gia.

Ông Donald Trump (thứ hai từ phải), tổng thống Mỹ, và ông Gianni Infantino (bìa phải), chủ tịch FIFA, tại Tòa Bạch Ốc trong buổi công bố về World Cup 2026 vào ngày 22 Tháng Tám. (Hình: Chip Somodevilla/Getty Images)

Xuất phát từ một buổi họp báo tại Tòa Bạch Ốc, ông Trump cho biết về các trận đấu tại World Cup 2026 tổ chức tại Mỹ, nếu ông “nghĩ là không an toàn,” thì “chúng ta sẽ di chuyển nó đến địa điểm khác.”

Ông Trump đề cập cụ thể đến khả năng rút các trận đấu khỏi những thành phố mà ông cho rằng quản lý yếu kém hoặc không hợp tác với chính sách trật tự, nhập cư của liên bang. Ông thậm chí còn điểm tên hai thành phố Seattle ở tiểu bang Washington và San Francisco ở California, đồng thời chỉ trích đây là những nơi được phe cực tả cấp tiến điều hành.

Qua đó ông Trump cũng nhấn mạnh mối quan hệ giữa ông và ông Gianni Infantino, chủ tịch FIFA, để ám chỉ rằng ông có thể sử dụng “quan hệ cá nhân” để tác động lên FIFA trong việc thay đổi địa điểm thi đấu.

Ngay khi ông Trump đưa ra những phát ngôn trên, nhiều nhà phân tích và giới chức trong lẫn ngoài bóng đá đặt câu hỏi: “Liệu một tổng thống có quyền can thiệp vào quyết định của tổ chức bóng đá quốc tế?”

Trả lời về phát biểu gây tranh luận trên, ông Victor Montagliani, phó chủ tịch FIFA, khẳng định chỉ có FIFA mới có quyền quyết định địa điểm tổ chức các trận đấu World Cup, chứ không phải chính quyền quốc gia hay một cá nhân nào.

Ông Montagliani còn nói thêm và được truyền thông trích dẫn rất nhiều: “Với tất cả sự kính trọng đối với các lãnh đạo hiện tại, bóng đá sẽ sống lâu hơn chế độ, chính phủ và khẩu hiệu của họ.”

Ông Montagliani cũng cũng cảnh báo rằng nếu thay đổi địa điểm vào thời điểm này sẽ dẫn tới vô số những rắc rối về pháp lý lẫn công tác chuẩn bị, đặc biệt khi hợp đồng giữa FIFA và các thành phố đăng cai đã được ký từ năm 2022 và việc phân bổ trận đấu cụ thể đã diễn ra vào Tháng Hai, 2024.

Sân Lumen Field tại thành phố Seattle, Washington, nơi ông Donald Trump, tổng thống Mỹ, đề cập là “thiếu an toàn” cho việc tổ chức World Cup 2026. (Hình: Steph Chambers/Getty Images)

Vòng chung kết World Cup 2026 sẽ diễn ra từ ngày 11 Tháng Sáu, 2026 đến ngày 19 Tháng Bảy, 2026 tại ba quốc gia đăng cai gồm Mỹ, Canada và Mexico.

Tại Mỹ có 11 thành phố tổ chức các trận đấu trong đó có thành phố Seattle với sân thi đấu là Lumen Field và khu vực vịnh San Francisco tổ chức thi đấu trên sân Levi’s.

Đối với người hâm mộ và các thành phố chủ nhà đặc biệt là Seatle và San Francisco phát biểu của Tổng Thống Trump tạo ra sự bất ổn làm dấy lên nghi vấn liệu World Cup 2026 có thực sự diễn ra suôn sẻ ở những địa điểm đã công bố hay không.

Thời gian diễn ra World Cup 2026 chỉ còn chín tháng nữa nhưng với những trận đấu diễn ra tại Mỹ đang có những điều khiến FIFA khó xử dù có những phát biểu “cứng” kiểu như bóng đá là thể chế riêng không bị yếu tố chính trị chi phối. Nói thế nhưng FIFA cũng đang cân nhắc và tính toán việc “nhập gia tùy tục.” (Anh Khoa) [qd]

Hội H.O. Cứu Trợ Thương Phế Binh & Quả Phụ VNCH ngày 28 Tháng Chín

Hội H.O. Cứu Trợ Thương Phế Binh & Quả Phụ VNCH
(Disabled Veterans and Widows Relief Association)
Non Profit Corporation No. 3141107 EIN: 26-4499-492
Địa chỉ: P.O. Box 25554, Santa Ana, CA 92799
Điện thoại: (714) 837-5998, (714) 371-7967, 1-888-333-9030
Email: [email protected], [email protected]

Danh sách mạnh thường quân và thương phế binh Việt Nam Cộng Hòa đã được giúp đỡ hằng tuần đến ngày 28 Tháng Chín, 2025.

Ân nhân và mạnh thường quân:

-Cường Trần, Garden Grove, CA, $100.
-Evelyn K Nguyễn, Westminster, CA, $30.
-Fidelity Charitable, Albuquerque, NM, $1,020.
-Lanh Nguyễn, Plano, TX, $50.
-Lê Bùi, Fremont, CA, $500.
-Nguyệt M Trần, Toledo, OH, $1,000.
-Phước Thị Lê, Ashburn, VA, $20.
-Sang Trần, Waltham, MA, $200.
-Thanh Nguyễn, Brookline, MA, $200.
-Thiệp V Nguyễn, Norcross, GA, $50.
-Thu Ninh, Dallas, TX, $300.
-Thương & TuyetLe Võ, Columbia, MO, $200.
-Trang M Lê, Bowling Green, KY, $200.
-Tu Võ, San Jose, CA, $100.
-Tung T Nguyễn, Escondido, CA, $100.
-Vũ Khắc Thủy, San Jose, CA, $100. (Còn tiếp)

Thương phế binh và quả phụ đã được trợ giúp:

-Đoàn Hữu Tâm, Quận Bình Tân, Sài Gòn. SQ: 74/121705/B2/CLQ. Cụt chân trái.
-Lê Văn Mỹ, Quận Bình Thạnh, Sài Gòn. SQ: 47/358602/B2/ĐPQ. Cụt chân phải.
-Nguyễn Văn Cường, Huyện Củ Chi, Sài Gòn. SQ: 72/118057/CLQ. Cụt chân trái.
-Nguyễn Văn Thành, Quận Tân Phú, Sài Gòn. SQ: 68/138798/HS/CLQ. Cụt chân trái.
-Phạm Lưu, Quận Gò Vấp, Sài Gòn. SQ: 73/207147/TS/CLQ. Cụt chân phải.
-Phan Văn Tánh, Huyện Củ Chi, Sài Gòn. SQ: 348785/NQ. Cụt chân phải.
-Trần Văn Chánh, Huyện Củ Chi, Sài Gòn. SQ: 71/124323/HS/CLQ. Cụt chân phải.
-Trần Văn Khỏe, Huyện Nhà Bè, Sài Gòn. SQ: 45/207510/HS1/ĐPQ. Cụt chân phải.
-Trần Văn Phan, Quận Tân Bình, Sài Gòn. SQ: 53/770799/ĐPQ. Cụt chân trái. (Còn tiếp)

Các giấy tờ cần nộp để bảo lãnh thân nhân

Luật Di Trú Hoa Kỳ là loại luật rất phức tạp, do đó, theo yêu cầu của đa số bạn đọc cần am tường và thấu hiểu về luật này, tòa soạn nhật báo Người Việt mời Luật Sư Darren Nguyễn Ngọc Chương của Tổ Hợp Luật Sư Nguyễn & Lưu, NguyenLuu.com, phụ trách mục “Tìm Hiểu Luật Di Trú,” đăng hằng tuần trên Người Việt. Luật Sư Darren Nguyễn Ngọc Chương là người Việt Nam đầu tiên và duy nhất tại Orange County, California, được Luật Sư Đoàn Tiểu Bang California công nhận chuyên môn về ngành Luật Di Trú Hoa Kỳ. Hiện nay California có trên 195,000 luật sư nhưng chỉ có 236 luật sư có bằng chuyên môn về Luật Di Trú, trong số đó có Luật Sư Darren Nguyễn Ngọc Chương. Luật Sư Darren Nguyễn Ngọc Chương từng làm việc cho Sở Di Trú Hoa Kỳ (INS). Luật Sư Darren Nguyễn Ngọc Chương có nhiều kinh nghiệm trong việc thiết lập hồ sơ và bổ túc các tài liệu cần thiết để được Sở Di Trú chấp thuận.

Darren Nguyễn Ngọc Chương, Esq.

Người nhập cư tại Sở Di Trú USCIS. (Hình minh họa: John Moore/Getty Images)

Mẫu đơn I-130 là một mẫu đơn thông dụng nhất và là mẫu đơn dùng để làm đơn bảo lãnh cho thân nhân. Bảo lãnh theo diện thân nhân gồm có hai loại. Loại thứ nhất là Immediate Relative và loại thứ hai là Family Based Preference.

1. Loại thứ nhất là Diện Immediate Relative là diện bảo lãnh cho vợ, chồng, con, cha hoặc mẹ của công dân Hoa Kỳ, và diện này là diện bảo lãnh thân nhân mau nhất so với những diện bảo lãnh thân nhân khác.

2. Loại thứ hai là Family Based Preference được chia ra làm năm Preferences (tức là năm ưu tiên).

-Ưu tiên 1 được dành cho những người con trên 21 tuổi chưa có gia đình của công dân Hoa Kỳ.

-Ưu tiên 2A được dành cho vợ, chồng, hoặc con cái dưới 21 tuổi của thường trú nhân.

-Ưu tiên 2B được dành cho những người con trên 21 tuổi chưa có gia đình của thường trú nhân.

-Ưu tiên 3 được dành cho những người con đã có gia đình của công dân Hoa Kỳ.

-Ưu tiên 4 được dành cho anh, chị hoặc em của công dân Hoa Kỳ.

Bảo lãnh thân nhân được chia ra làm hai phần (đoạn).

Phần thứ nhất là nộp đơn I-130 cùng với những dữ kiện cần thiết đến Sở Di Trú USCIS. Sở Di Trú USCIS chỉ xem xét hồ sơ có hội đủ dữ kiện chứng minh sự liên hệ gia đình để được bảo lãnh hay không. Đơn I-130 được chấp thuận không có nghĩa là “người được bảo lãnh” được cấp chiếu khán. Đơn I-130 được chấp thuận chỉ có nghĩa là những dữ kiện nộp vào chứng minh rằng “người được bảo lãnh” là thân nhân được định nghĩa dưới những điều luật di trú và họ có thể làm đơn xin chiếu khán di dân.

Phần thứ hai là sau khi đơn I-130 được chấp thuận, hồ sơ được chuyển qua cho National Visa Center (tạm dịch là Trung Tâm Chiếu Khán Quốc Gia) để thu thập những giấy tờ cần thiết và sau đó được chuyển qua cho Tổng Lãnh Sự Hoa Kỳ để giải quyết cấp chiếu khán. Sự việc của Tổng Lãnh Sự Hoa Kỳ là xem xét sự liên hệ gia đình có thật sự như đã trình bày theo giấy tờ và “người được bảo lãnh” có lọt vào một trong những điều luật cấm nhập cảnh hay không. Nếu bị lọt vào một trong những điều luật cấm nhập cảnh, hồ sơ xin chiếu khán sẽ bị từ chối, ngoại trừ hội đủ điều kiện miễn trừ.

Khi nộp đơn I-130 vào Sở Di Trú USCIS, đơn I-130 phải được kèm theo những dữ kiện để chứng minh sự liên hệ gia đình. Những giấy tờ cần thiết thứ nhất là khai sanh của “người được bảo lãnh.” Dù rằng khai sanh không cần thiết để chứng minh sự liên hệ gia đình.

Sở Di Trú USCIS muốn khai sanh của “người được bảo lãnh” để Sở Di Trú USCIS biết rõ thân thế của “người được bảo lãnh.” Điển hình là bảo lãnh theo diện phối ngẫu, khai sanh của người thừa hưởng không cần thiết để chứng minh sự liên hệ vợ chồng của hai người, nhưng khai sanh của “người được bảo lãnh” phải được nộp chung với đơn I-130 vì Sở Di Trú USCIS muốn biết thân thế của “người được bảo lãnh.”

Giấy tờ cần thiết thứ nhì là bằng quốc tịch Hoa Kỳ, sổ thông hành (passport) Hoa Kỳ hoặc thẻ xanh của “người bảo lãnh.” Những giấy tờ đó dùng để chứng minh “người bảo lãnh” là công dân Hoa Kỳ hoặc thường trú nhân. Vì chỉ có công dân Hoa Kỳ hoặc thường trú nhân mới được bảo lãnh cho thân nhân.

Giấy tờ cần thiết thứ ba là khai sanh và hôn thú. Vấn đề này hơi phức tạp vì luật di trú có phân tích vấn đề liên hệ cha con mà không phân tích vấn đề liên hệ mẹ con.

Trong trường hợp bảo lãnh cho anh chị em cùng mẹ (hoặc cùng cha và mẹ) thì phải có khai sanh của “người bảo lãnh” và “người thừa hưởng.” Khai sanh của hai người sẽ được dùng để chứng minh rằng hai người có cùng một người mẹ. Trong trường hợp cùng mẹ khác cha, giấy tờ chứng minh sự liên hệ gia đình cũng chỉ cần khai sanh của “người bảo lãnh” và “người được bảo lãnh.”


Bản tin chiếu khán

Theo yêu cầu của quý bạn đọc, sau đây là bản thông tin chiếu khán cho Tháng Mười, 2025.

Ưu tiên 1 – priority date là ngày 8 Tháng Mười Một, 2016, tức là ưu tiên được dành cho những người con trên 21 tuổi chưa có gia đình của công dân Hoa Kỳ.

Ưu tiên 2A – priority date là ngày 1 Tháng Hai, 2024, tức là ưu tiên được dành cho vợ, chồng, hoặc con độc thân dưới 21 tuổi của thường trú nhân.

Ưu tiên 2B – priority date là ngày 22 Tháng Mười Một, 2016, tức là ưu tiên được dành cho con độc thân trên 21 tuổi của thường trú nhân.

Ưu tiên 3 – priority date là ngày 8 Tháng Chín, 2011, tức là ưu tiên được dành cho con đã có gia đình của công dân Hoa Kỳ.

Ưu tiên 4 – priority date là ngày 8 Tháng Giêng, 2008, tức là ưu tiên được dành cho anh, chị hoặc em của công dân Hoa Kỳ.

Quý vị có thể tự theo dõi bản thông tin chiếu khán cho hằng tháng tại website của Tổ Hợp Luật Sư Nguyen & Luu, LLP tại: nguyenluu.com.

Mọi thắc mắc xin liên lạc: Luật Sư Darren Nguyễn Ngọc Chương hoặc Luật Sư Lưu Trọng Cẩm Thương của Tổ Hợp Luật Sư Nguyễn & Lưu, LLP địa chỉ số 1120 Roosevelt, Irvine, CA 92620. Điện thoại (949) 878-9888.


 

Mùa Thu tuyệt sắc Portland

Trần Nguyên Thắng/ATNT Tours & Travel

PORTLAND, Oregon (NV) – Có đến du ngoạn Portland, thành phố lớn nhất của tiểu bang Oregon, vào những tháng mùa Thu, người ta mới nhận thấy rất nhiều điểm thưởng ngoạn tuyệt đẹp bao quanh thành phố.

Thác Multnomah Falls, thắng cảnh nổi tiếng trên Columbia River Gorge Hwy. (Hình: ATNT Tours & Travel)

Chẳng hạn gần khu downtown có Portland Japanese Garden, Hoyt Arboretum, International Rose Test Garden, The Grotto. Xa hơn thì có Columbia River Gorge National Scenic Area nằm về phía Đông, thủ phủ Salem nằm phía Nam, và cảnh sắc không gian dọc theo biển Thái Bình ở phía Tây.

Columbia River Gorge là một khu hẻm vực chạy dọc theo dòng sông Columbia, nơi phân chia ranh giới giữa hai tiểu bang Washington State (phía Bắc) và Oregon State (phía Nam). Hẻm vực này được chính quyền địa phương đặt tên là Columbia River Gorge National Scenic Area dài hơn 100 dặm, rất thích hợp cho những người yêu thích đi bộ, trèo đồi núi thác ghềnh. Một trong những thắng cảnh thiên nhiên đẹp mà hầu như du khách không thể bỏ qua là thưởng ngoạn các ngọn thác nước ở Multnomah County.

Các con suối trên các núi cao đã chảy quanh co và đổ xuống các hẻm vực, tạo thành những ngọn thác lớn nhỏ khác nhau. Multnomah Falls là ngọn thác cao nhất (khoảng 190 mét) của Oregon, và được xem như là ngọn thác chính có nước đổ xuống vực quanh năm. Đây cũng là ngọn thác hai tầng, nên tạo ra một không gian khác hẳn với các ngọn thác một tầng. Một cây cầu bắc ngang qua giữa hai triền núi giúp cho du khách có thể thưởng ngoạn trọn vẹn không gian thác đổ. Người thưởng ngoạn như đứng giữa ngọn thác, một ngọn đổ từ trên cao xuống và một một ngọn từ chân bạn đổ ập xuống hẻm vực sâu. Ngoài ra, còn có con đường mòn đưa bạn lên tận đỉnh thác nếu bạn là người thích hiking.

Cảnh sắc Thu ở Portland. (Hình: ATNT Tours & Travel)

Thác Niagara Falls (phía Đông Bắc Hoa Kỳ) tuy vĩ đại, nước đổ ầm ầm nhưng không cho tôi được cảm giác thơ mộng nhẹ nhàng như ngọn thác Multnomah này. Đi thêm hơn 1 dặm về phía Đông, bạn sẽ bắt gặp Horsetail Falls (Thác Đuôi Ngựa). Nhìn dòng thác nước đổ xuống từ xa, bạn cảm nhận được ngay tại sao người ta lại đặt tên là thác “đuôi ngựa.” Ngoài ra còn có thác Wahkeena Falls cũng là nơi dừng chân cho du khách chụp hình kỷ niệm.

Mùa Thu tại Multnomah, khu vực Columbia River Gorge, không thấy lá phong đỏ mà hầu như chỉ thấy có màu sắc lá vàng chen lẫn với lá thông xanh, tạo cho lòng lữ khách cảm thấy dịu nhẹ. Con đường East Historic Columbia River Hwy không quá rộng, đủ để cho du khách cảm nhận không gian mùa Thu lá vàng rất gần như ở ngay tầm tay mình.

Khác với lá vàng mùa Thu của Multnomah, Downtown Portland với những hàng cây lá đỏ rực! Các màu sắc lá Thu khiến du khách ngẩn ngơ với màu sắc rực rỡ khoe giữa thiên nhiên. Tuy nhiên, vết thương những ngày bạo loạn ở Portland khiến thành phố vẫn còn để những vết sẹo hằn trên những bức tường quanh các con phố. Các cửa hàng mua sắm, tiệm ăn hãy còn “đóng ván kín chung quanh” phòng hờ đập phá, hôi của của những kẻ bất lương. Nhưng bên trong các tấm ván đóng kín đó, thành phố vẫn âm thầm vươn lên. Nếu người ta không để ý thì tưởng rằng thành phố đều đóng cửa. Nhưng không! Các cửa hàng mua sắm vẫn mở để sinh hoạt dù là phải nhẹ nhàng dịu dàng hơn vì cơn đau vẫn còn đó.

Không gian mùa Thu tại thủ phủ Salem. (Hình: ATNT Tours & Travel)

Nhưng bên cạnh bạo loạn lúc nào cũng có nơi chốn bình yên. Cạnh các vết thương của thành phố là sự bình an của The Grotto hay còn gọi là National Sanctuary of our Sorrowful Mother (Núi Đức Mẹ Sầu Bi). Đây cũng là một địa danh tôn giáo nổi tiếng tại Portland thu hút khoảng 2 triệu du khách hành hương mỗi năm. Tôi đến The Grotto vào buổi sáng, trời hơi lành lạnh và có chút mưa Thu, cho tôi cảm nhận sự bình yên sau khi nhìn thấy những vết thương của thành phố. Không gian The Grotto Portland khiến tôi liên tưởng đến không gian Grotto Đức Mẹ Lộ Đức bên Pháp và hình tượng Đức Mẹ ôm xác Chúa Giêsu bên trong Thánh Đường Vatican. Tôn giáo nơi đâu cũng cho tôi cảm nhận được sự bình yên.

Ngắm nhìn những hàng cây lá đỏ rực mùa Thu, tôi nhớ lại có lần tôi lẩn thẩn tìm hiểu tại sao lá phong lại phải đổi màu từ xanh sang đỏ. Vẫn biết rằng lá Thu xanh vàng đỏ thay đổi theo tiết trời Xuân Hạ Thu Đông, nhưng sự thay đổi màu sắc không phải không có nguyên do.

Các nhà nghiên cứu có giả thuyết cho rằng lá Thu chuyển từ màu xanh sang đỏ nhằm để ngăn chặn sự phát triển của các loại côn trùng (bugs), chúng thường tìm kiếm lá màu xanh để đẻ trứng, sinh sôi nảy nở và tàn phá cây vào mùa lạnh. Vì sự sống còn của cây nên lá xanh tự đổi sang màu đỏ nhằm ngăn sự phát triển của côn trùng trước khi lá lìa cành. Lá xanh hay lá đỏ chỉ là một giai đoạn giúp chất dinh dưỡng cho cây sinh trưởng tốt lên. Mỗi năm, mùa Xuân lá xanh – mùa Thu lá đỏ – mùa Đông lá rụng, nhưng nhờ đó những hàng cây phong lớn dần lên để có thể khoe sắc đỏ thắm vào mùa Thu. Con người kể ra cũng bất công với sắc đẹp của cây, người ta chỉ yêu thích sự rực rỡ màu lá xanh đỏ. Hầu như không ai thích ngắm nhìn lá rụng hay cây trơ lá mùa Đông.

Thác Đuôi Ngựa (Horsetail Falls), Columbia River Gorge. (Hình: ATNT Tours & Travel)

Mùa Đông sang, rồi thì lá xanh cũng như lá đỏ sẽ phải rụng hết cho những hàng cây phong thêm cứng cáp, cũng như bạo loạn xanh đỏ sẽ qua đi để thành phố Portland hồi sinh và trung tâm downtown sẽ rực rỡ thêm hơn.

Nhưng đã đến Portland mùa Thu, bạn nên dành thì giờ đi về thủ phủ Salem của Oregon. Salem nằm về phía Nam Portland chừng khoảng một tiếng rưỡi lái xe. Trên suốt đường đi, bạn sẽ có dịp ngắm nhìn thưởng ngoạn mùa Thu tuyệt sắc của vùng Tây Bắc Hoa Kỳ.

Đã không biết bao lần vừa lái xe, tôi vừa ngẩn ngơ với màu sắc thu phong cảnh đẹp dọc hai bên đường. Nhất là màu sắc Thu vàng-cam của thủ phủ Salem rực rỡ khiến người lữ khách không muốn rời đi. Những tấm hình chụp được chỉ là một góc nhỏ của sắc màu trước mắt.

Mùa Thu Portland cho tôi một mùa Thu rực rỡ trong trí nhớ và thêm một nhãn quan về đời sống dựa theo màu sắc lá thu phong. Thời gian tựa như dòng nước lặng lờ trôi, lá xanh hay lá đỏ chỉ là giai đoạn kiếp sống của cây phong! Lá phong rụng rơi để cây phong lớn dần theo sự luân chuyển của bốn mùa. (Trần Nguyên Thắng) [qd]

Cổng vào nhà thờ Đức Mẹ Sầu Bi (National Sanctuary of our Sorrowful Mother). (Hình: ATNT Tours & Travel)

Các chuyến tour do ATNT Tours tổ chức và hướng dẫn (tour guide nói tiếng Việt và tiếng Anh chuyên nghiệp)

=> Có bán vé máy bay về Việt Nam. Xin gọi ngay ATNT Travel để biết thêm thông tin chi tiết về chuyến bay.
=> Bus Tour sáng đi chiều về: 1-Santa Barbara – Solvang; 2-La Jolla – San Diego
=> ATNT Bus Tours: Las Vegas – Zion Park – Valley Of Fire – Hoover Dam – Premium Outlets (3 ngày 2 đêm)
=> Tour Yellowstone National Park & Mt. Rushmore (6 ngày/Air tour), du lịch bằng máy bay cùng ATNT Tours đến Mt. Rushmore & Yellowstone N.P, quý khách sẽ tiết kiệm được rất nhiều thời gian: Yellowstone – Mt. Rushmore – Crazy Horse – Devils Tower – Idaho Falls – Great Salt Lake
=> Tour Nevada – Utah (5 ngày 4 đêm): Valley Of The Fire – Zion N.P – Bryce Canyon – Delicate Arches N.P – Las Vegas
=> Tour National Parks of The Southwest (6 ngày): Salt Lake City – Zion Park – Arches N. P – Bryce Canyon – Antelope – Grand Canyon South Rim – Sedona
=> Tour Canada – USA: Niagara Falls – Toronto – Thousand Islands – Ottawa – Montréal – Quebec – Boston – New York
=> Tour Niagara Falls – Toronto – Montreal – Quebec – Boston – New York
=> Tour Tây Bắc Hoa Kỳ: Sacramento – San Francisco – Lake Tahoe – Portland – Seattle
=> Tour Niagara Falls (US side) – Albany – Boston – New York – Philadelphia – Washington DC
=> Tour Hawaii (7 ngày): Hai đảo Oahu (Honolulu – Waikiki Beach – Pearl Harbor – Polynesian Cultural Center) và Big Island (Black Sand Beach – Rainbow Falls – Volcano N.P – Akaka Falls – Kalapana Lava Flow Beach)
=> Tour Salt Lake City – Arches N.P – Bryce Canyon – Horseshoe Bend – Grand Canyon South Rim – Sedona (6 ngày)
=> Tour Tây Âu: Anh – Pháp – Thụy Sĩ – Monaco – Ý
=> Tour Tây Nam Âu Châu: Morocco – Tây Ban Nha – Bồ Đào Nha
=> Tour Đông Âu (15 ngày): Poland – Hungary – Austria – Czech – Slovakia – Slovenia – Croatia – Germany
=> Mysteries of Peru: Lima – Machu Picchu – Cusco – Lake Titicaca
=> Tour Turkey – Greece
=> Tour Israel – Jordan – Egypt
=> Tour Israel – Jordan – Dubai – Abu Dhabi
=> Tour South Africa – Zimbabwe Safari
=> Tour South America: Brazil – Argentina – Peru
=> Tour Chile: Atacama – Santiago – Patagonia
=> Tour Fiji Island – New Zealand: Auckland – Bay of Islands
=> Tour Australia: Melbourne – Phillip Island – Canberra – Sydney
=> Tour Nepal – Bhutan – Dubai – Abu Dhabi
=> Tour Nepal – Bhutan – Tibet (optional)
=> Tour Nhật Bản – Đài Loan – Nam Hàn: Mùa Xuân – Mùa Thu
=> Tour Singapore – Malaysia – Thailand
=> Tour Singapore – Malaysia – Indonesia
=> Tour Thailand – Lao – Cambodia
=> Tour Việt Nam: Những nẻo đường Việt Nam (15 ngày & 23 ngày)

Nhận làm các dịch vụ:
=> Có bán vé máy bay về Việt Nam, vé máy bay trong nước Hoa Kỳ, và khắp nơi trên thế giới.
=> Visa nhập cảnh Ấn Độ, Việt Nam, Miến Điện, Úc.
=> Renew passport Mỹ khẩn cấp và passport Việt Nam.
=> Xin lại Giấy Quốc Tịch Hoa Kỳ (đã làm mất bản chính).

Xin liên lạc văn phòng ATNT Tours để biết thêm chi tiết:
9106 Edinger Ave., Fountain Valley, CA 92708
Điện thoại: (714) 841-2868 – (888) 811-8988
Website: www.ATNTtour.com
Email: [email protected]

*Đón xem trên YouTube: “ATNT Travel & Tours.”
*Đón nghe chương trình Radio VNR 106.3 FM mỗi tối Thứ Bảy từ 10 PM đến 10:30 PM.
*Đón xem chương trình TV “Thế Giới Trong Tầm Tay Bạn” mỗi tuần vào Thứ Sáu, Thứ Bảy, và Chủ Nhật trên đài VBS 57.6.


 

NBA 2025/26 chưa đấu đã tranh luận quy định mới bảo vệ các tay ‘bắn rổ’

NEW YORK, New York (NV) – NBA chuẩn bị bước vào mùa giải 2025/26 với điểm nhấn trong công tác điều hành liên quan việc thắt chặt quy định về “high-five contest” nhằm bảo vệ các ngôi sao khi “bắn rổ” ăn 3 điểm, theo FOX Sports ngày 2 Tháng Mười.

“High-five contest” là hành động can thiệp của các hậu vệ khi ngăn cản những cú ném ăn 3 điểm với tay của người ném rổ được cho là hợp lệ. Mùa giải NBA 2025/26, quy định mới về “high-five contest” sẽ được siết chặt nhằm hạn chế các va chạm có thể gây chấn thương cho các tay ném. Lập tức hàng loạt những tranh luận nổ ra rằng liệu quy định mới có thực sự mang lại lợi ích cho trận đấu nói riêng và giải NBA nói chung?

Hậu vệ Dillon Brooks (9, phải) của Houston Rockets cản phá cú “bắn rổ” ăn 3 điểm của Stephen Curry (30, giữa) tại một mùa giải và tình huống này đã được đưa ra ví dụ cụ thể cho quy định mới về “high-five contest.” (Hình: Tim Warner/Getty Images)

Trước quy định mới, một pha chạm nhẹ mà hậu vệ vô tình “high-five” vào cổ tay hoặc bàn tay người ném sau khi bóng đã rời tay, được xem là “tiếp xúc không cố ý,” và trọng tài bỏ qua.

Nhưng bước vào mùa giải mới thì luật thi đấu tại NBA sẽ “mở rộng” với nội dung chống lại những động tác va chạm của hậu vệ sau khi bóng rời khỏi tay người ném. Quy định mở rộng này nhằm bảo vệ cho đôi tay rất dễ chấn thương của các “xạ thủ” chuyên “bắn rổ” ở vị trí ăn 3 điểm.

Một ví dụ cụ thể mà NBA đưa ra là hậu vệ Dillon Brooks trong mùa vừa qua bị chỉ trích là cố tình nhắm vào ngón tay cái của Stephen Curry khi cản pha ném rổ. Động tác trên mùa giải 2025/26 sẽ không còn được xem là “tiếp xúc vô tình” nữa mà là lỗi nặng làm chấn thương cầu thủ tấn công.

Quy định mới nhằm bảo vệ các tay “bắn rổ” ăn 3 điểm vốn là những cầu thủ có vai trò quan trọng trong trận đấu hiện đại. Thống kê qua các mùa giải trước thì những “xạ thủ” trên thường gặp phải nguy cơ chấn thương cao ở ngón tay, cổ tay khi ném bóng trong trạng thái nhanh và dùng lực nhiều để “bắn rổ.”

Tất nhiên bảo vệ các tay ném thì thái cực người lại chính là buộc các hậu vệ phải cẩn thận và tỉnh táo hơn với các động tác “vỗ,” “quét” hay “cản phá” những cú ăn 3.

Quy định mới tại NBA 2025/26 nhằm bảo vệ các tay ném rổ được dự báo có thể dẫn đến hệ quả trận đấu bị nát vụn và số pha ném phạt sẽ tăng mạnh vì siết chặt quy định mới về “high-five contest.” (Hình: Tim Warner/Getty Images)

Điểm đáng lưu ý theo những nhà chuyên môn là quy định mới dễ dẫn đến hệ quả phụ là tăng số lần thổi lỗi, kéo theo gia tăng số lần ném phạt và hậu vệ sẽ mất lợi thế phòng ngự.

Những ngày qua, nhiều nhà bình luận đã đưa ra dự báo giai đoạn đầu NBA 2025/26, các trọng tài sẽ ưu tiên thổi “an toàn,” tức bắt “rát” và thổi lỗi nhiều hơn để tránh bỏ sót các động tác “secondary motion.” Từ đó kéo theo hệ quả là số lần ném phạt mỗi trận có thể tăng đáng kể.

Bạn nghĩ sao khi NBA hấp dẫn ở tính đối kháng, tốc độ và sức mạnh lẫn sự va chạm trong phối hợp lẫn kỹ thuật cá nhân lại bị cơn mưa ném phạt và sự gián đoạn trận đấu cản trở? Đó là ý kiến được đặt ra và dự báo khi “high-five contest” được siết chặt. (Yến Nhi) [qd]

Hòa bình đã thấp thoáng ở Gaza

Hiếu Chân/Người Việt

Ông Donald Trump, tổng thống Mỹ, đặt hạn cuối cùng là Chủ Nhật, 5 Tháng Mười, tổ chức Hamas ở Dải Gaza hoặc phải chấp nhận thỏa thuận hòa bình do Mỹ đề nghị hoặc sẽ bị hủy diệt (extinguished). Triển vọng hòa bình ở Palestine đã thấp thoáng tuy vẫn còn nhiều trở ngại ở phía trước.

Người dân nhận hàng viện trợ nhân đạo ở Nuseirat, miền Trung Dải Gaza, vào ngày 30 Tháng Chín. (Hình: Eyad Baba/AFP via Getty Images)

Ông Trump đưa “tối hậu thư” cho Hamas chỉ hai ngày trước khi tròn hai năm ngày bùng nổ cuộc chiến tranh khốc liệt giữa Israel và Hamas, giết chết hàng trăm ngàn sinh mạng, biến dải đất ven bờ Địa Trung Hải thành đống đổ nát và đẩy hàng triệu người Palestine vào nạn đói thảm khốc.

“Một Thỏa Thuận phải đạt được với Hamas vào Tối Chủ Nhật lúc Sáu (6) giờ chiều giờ Washington, DC. Mọi Quốc Gia đều đã ký. Nếu Cơ Hội Cuối Cùng này không đạt được thì tất cả Địa Ngục, như chưa từng thấy trước đây, sẽ mở ra cho Hamas. Sẽ có hòa bình ở Trung Đông, bằng cách này hay cách khác,” ông Trump viết trên Truth Social hôm Thứ Sáu, 3 Tháng Mười.

Kế hoạch hòa bình Gaza của Trump

Trước đó, hôm 29 Tháng Chín, ông Trump công bố đề nghị 20 điểm về hòa bình ở Gaza. Toàn văn đề nghị có trên trang BBC tại bbc.com/news/articles/c70155nked7o, nội dung chính là ngừng bắn ngay lập tức, trao đổi con tin và tù nhân, Israel rút quân khỏi Gaza theo giai đoạn, giải giáp lực lượng Hamas, thành lập chính quyền lâm thời do quốc tế đảm trách và tái thiết Dải Gaza.

Đề nghị đã được ông Trump công bố trong buổi họp báo chung với ông Benjamin Netanyahu, thủ tướng Israel, tại Tòa Bạch Ốc hôm Thứ Hai, 29 Tháng Chín, ở đó ông Netanyahu công khai thông báo Israel chấp nhận đề nghị của ông Trump vì “nó đáp ứng những mục đích quân sự của Israel.” Ai Cập và Qatar – hai nước trung gian hòa giải ở Gaza – cũng đã chuyển đề nghị 20 điểm này cho tổ chức Hamas vào cuối ngày Thứ Hai, 29 Tháng Chín.

Cụ thể, ông Trump yêu cầu đình chiến ngay lập tức, mọi hoạt động quân sự kể cả không kích và pháo kích phải đình chỉ, Hamas phải trả tự do cho tất cả con tin và trao trả thi hài những con tin đã mất, quân đội Israel phải rút về ranh giới đã thỏa thuận và phóng thích tù nhân Palestine. Theo hãng tin AP, Hamas hiện còn giữ 48 con tin, trong đó 20 người có thể vẫn còn sống; Israel sẽ phóng thích 1,950 tù nhân Palestine, trong đó có 250 người bị án tù chung thân.

Sau đó, Hamas phải giải giáp; thành viên Hamas nào cam kết chung sống hòa bình sẽ được ân xá, những người muốn rời Gaza sẽ được bảo đảm hành lang an toàn để đi đến các quốc gia tiếp nhận.

Ngay khi thỏa thuận được chấp thuận, viện trợ đầy đủ sẽ được đưa ngay vào Dải Gaza và cơ sở hạ tầng (nước, điện, thoát nước) sẽ được khôi phục sớm nhất có thể. Việc phân phối viện trợ sẽ do Liên Hiệp Quốc, các cơ quan trực thuộc và các tổ chức quốc tế độc lập khác đảm trách, không chịu sự can thiệp của hai bên. Ông Tom Fletcher, phụ trách viện trợ của Liên Hiệp Quốc, nói rằng “sáng kiến Gaza của Tổng Thống Trump mở ra một cửa sổ cơ hội cho người Palestine nhận được sự hỗ trợ sinh tử, ngăn chặn nạn đói và đưa các con tin về nhà.”

Công cuộc quản trị Dải Gaza sẽ được tổ chức theo nhiều lớp. Một “Lực Lượng Ổn Định Quốc Tế” (International Stabilization Force – ISF) do Mỹ và các đối tác Ả Rập thành lập sẽ phối hợp với cảnh sát Palestine do ISF huấn luyện để bảo đảm an ninh bên trong Dải Gaza, trong khi quân đội Israel canh gác biên giới giữa Gaza với Ai Cập để ngăn sự xâm nhập của vũ khí và các phần tử cực đoan.

Một ủy ban kỹ trị, phi chính trị của người Palestine sẽ điều hành guồng máy hành chánh và giải quyết công việc hằng ngày.

Một Hội Đồng Hòa Bình (Board of Peace) do ông Trump đứng đầu cùng với ông Tony Blair, cựu thủ tướng Anh, sẽ giám sát công cuộc tái thiết Dải Gaza, vận động tài chánh và phục hồi nền kinh tế cho đến khi chính quyền Palestine (Palestine Authority – P.A.) hoàn tất cải cách và có thể tiếp quản an toàn.

Hamas và các phe phái khác không được tham gia quản trị Gaza dưới bất kỳ hình thức nào. Lãnh thổ này sẽ được giải trừ quân bị, toàn bộ hạ tầng quân sự sẽ bị phá hủy để bảo đảm Gaza không còn gây nguy hại cho người dân hoặc các quốc gia láng giềng.

Một kế hoạch phát triển kinh tế mang tên ông Trump sẽ được một hội đồng chuyên gia xây dựng, kết hợp an ninh và quản trị, thu hút vốn, tạo việc làm và cơ hội mới cho Gaza. Một khu kinh tế đặc biệt sẽ được thành lập với ưu đãi về thuế quan và quyền tiếp cận thị trường do Mỹ đàm phán cùng các nước thỏa thuận.

Đáng chú ý là điều 12 và 16 của kế hoạch không buộc người Palestine phải rời khỏi Gaza; chính quyền khuyến khích người dân ở lại và tạo cơ hội để họ góp phần xây dựng một Gaza tốt đẹp hơn. Israel sẽ không chiếm đóng hoặc sáp nhập Gaza ngoại trừ một vành đai an ninh tạm thời cho đến khi Gaza an toàn trước nguy cơ khủng bố.

Phản ứng quốc tế thuận lợi

Đến hôm nay đã có nhiều quốc gia lên tiếng tán thành đề nghị hòa bình Gaza của Tổng Thống Trump. Trang web Tòa Bạch Ốc liệt kê hàng chục tuyên bố ủng hộ “tầm nhìn táo bạo” này, từ các tổ chức lớn như Liên Hiệp Quốc, Liên Âu, đến các quốc gia có đường lối chính trị khác nhau như Trung Quốc, Nhật, Úc, Canada, Ấn Độ…

Đặc biệt một số quốc gia Hồi Giáo trong và ngoài vùng Trung Đông như Qatar, Jordan, UAE, Indonesia, Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ, Saudi Arabia và Ai Cập đã cùng ra tuyên bố chung khẳng định họ “sẵn sàng tham gia tích cực và xây dựng cùng với Hoa Kỳ và các bên tiến tới ký kết và bảo đảm thực thi thỏa thuận nhằm bảo đảm hòa bình, an ninh và ổn định cho các dân tộc trong khu vực.”

Phản ứng của “người trong cuộc” đối với đề nghị của ông Trump cũng rất tích cực. Báo The New York Times phỏng vấn nhiều người dân của Dải Gaza ghi nhận, sau hai năm “địa ngục trần gian” với hàng chục ngàn sinh mạng bị giết, hầu hết dân chúng đều mong muốn cuộc chiến kết thúc càng sớm càng tốt và hy vọng phe Hamas sẽ chấp nhận đề nghị của Mỹ.

Chính quyền Palestine (P.A.) đang cai quản West Bank, được coi như đại diện hợp pháp của Palestine, cũng ra tuyên bố “hoan nghênh những nỗ lực thành thật và quyết đoán của Tổng Thống Donald J. Trump nhằm chấm dứt cuộc chiến tranh ở Gaza và khẳng định niềm tin vào năng lực của ông ấy tìm kiếm con đường đến hoà bình.”

P.A. đang cải tổ toàn diện thành “một nhà nước hiện đại, dân chủ và phi quân sự” nhằm chuẩn bị tiếp quản quyền điều hành Gaza, West Bank và Đông Jerusalem, cam kết hướng tới mối quan hệ tích cực, xây dựng với Hoa Kỳ và tất cả các quốc gia khác.

Trở ngại từ Hamas và cả Israel

Khi đưa ra đề nghị hòa bình Gaza, Tổng Thống Trump đã đặt “hạn cuối cùng” để Hamas phải ngừng bắn và phóng thích con tin là 72 tiếng đồng hồ sau khi Israel công khai chấp nhận, tức là vào chiều Thứ Năm, 2 Tháng Mười.

Thời hạn đó đã qua và ông Trump phải ra tối hậu thư, gia hạn cho Hamas đến chiều Chủ Nhật, 5 Tháng Mười, như đã nói trên. Ông đồng thời kêu gọi người dân Palestine di tản tới những nơi an toàn, tránh xa thành phố Gaza City.

Nếu Hamas từ chối cơ hội, Mỹ sẽ tận lực ủng hộ Israel “mở cửa địa ngục” để xóa sổ tổ chức khủng bố này. Ông Trump thậm chí còn cho biết đã có 25,000 “chiến binh” Hamas bị giết trong hai năm chiến tranh, số còn lại đã bị bao vây và quân đội Israel đã sẵn sàng chờ lệnh khai hỏa để tiêu diệt nhanh chóng đám tàn quân đó.

Nhưng theo một số nhà quan sát, đề nghị của ông Trump có hai điểm mà Hamas khó chấp nhận: trả tự do cho toàn bộ con tin và giải giáp, nghĩa là đầu hàng vô điều kiện. Cho đến nay, các con tin là lá chắn sống bảo vệ Hamas trước sức tấn công của Israel, là đòn bẩy duy nhất mà Hamas dùng để mặc cả; phóng thích toàn bộ con tin thì Hamas sẽ trắng tay. Vì thế Hamas luôn tuyên bố chỉ phóng thích con tin sau khi quân đội Israel ngừng tấn công và rút ra khỏi Dải Gaza.

“Có gì bảo đảm rằng sau khi Hamas phóng thích toàn bộ con tin thì Israel sẽ ngừng tấn công, sẽ rút quân và trả tự do cho các tù nhân Palestine,” một giới chức Hamas thắc mắc. Một số nguồn tin cho biết, mặc dù Israel đã giết hầu hết các lãnh đạo quân sự cùng đa số thành viên Hamas, vẫn còn hàng ngàn “chiến binh” khác ẩn nấp trong các đường hầm chằng chịt ở Gaza và tiến hành chiến tranh du kích chống Israel.

Cho đến Thứ Sáu, 3 Tháng Mười, Hamas vẫn chưa đưa ra quyết định chấp nhận hay không chấp nhận đề nghị của ông Trump. Lãnh đạo của tổ chức này vẫn đang thảo luận “căng thẳng” với các đại diện của Qatar, Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ để đưa ra cái gọi là “phản ứng của Palestine,” theo hãng tin Reuters.

Trở ngại lớn nhất có thể đến từ Israel. Về lý thuyết, đề nghị của ông Trump đáp ứng các mục tiêu chiến tranh của chính phủ Netanyahu. Nhưng đề nghị hòa bình Gaza của ông Trump cũng dành một vai trò quan trọng cho chính quyền Palestine (P.A.).

Theo điểm số 9 và số 19, quyền quản trị Gaza sau này sẽ được chuyển giao cho chính quyền Palestine, mở ra “một lộ trình đáng tin cậy hướng tới quyền tự quyết và xây dựng nhà nước Palestine – khát vọng chính đáng của người dân Palestine.” Các điểm này được cho là thuận theo yêu cầu của các nước Ả Rập đồng minh của Mỹ, muốn một nhà nước Palestine không cực đoan tồn tại song song và hòa bình với nhà nước Do Thái.

Nhưng chính phủ cực hữu Israel từ lâu đã phản đối chính quyền Palestine vì cho rằng P.A. ủng hộ khủng bố, bất chấp thực tế P.A. (cai trị West Bank) và Hamas (cai trị Gaza) là hai đối thủ không đội trời chung. Trước khi xảy ra vụ Hamas tấn công tàn bạo vào lãnh thổ Israel hôm 7 Tháng Mười, 2023 , chính quyền Netanyahu đã âm thầm hỗ trợ Hamas đối đầu với P.A. để làm suy yếu chính quyền hợp pháp của người Palestine được quốc tế công nhận.

Giao quyền cai quản Dải Gaza cho P.A., tạo điều kiện để người Palestine có một chính quyền thống nhất trên toàn bộ lãnh thổ chính là điều mà ông Netanyahu đã nhiều lần bác bỏ. Chính quyền Israel trong tay những phần tử cực hữu hiện nay không chấp nhận sự tồn tại của nhà nước Palestine theo giải pháp “hai nhà nước” mà cộng đồng quốc tế theo đuổi xưa nay trong vấn đề Trung Đông. Ngay trong cuộc họp báo chung với ông Trump ngày 29 Tháng Chín vừa qua, ông Netanyahu vẫn khẳng định “Con báo P.A. không thể thay đổi các đốm đen trên bộ da của nó.”

Dưới sức ép của ông Trump, ông Netanyahu phải chấp nhận kế hoạch hòa bình Gaza, nhưng ông ta sẽ xung đột với các phần tử dân tộc cực đoan rất có thế lực trong chính phủ Israel và điều đó có thể khiến ông Netanyahu bất ngờ “quay xe” trong những ngày tới. Nếu Israel “quay xe” thì toàn bộ kế hoạch hòa bình Gaza sẽ sụp đổ cho dù Hamas có tuân thủ hay không.

Nếu không có điều khoản bảo đảm quyền tự quyết của người Palestine và sự hình thành nhà nước Palestine sau này thì đề nghị hòa bình Gaza 20 điểm của ông Trump không có gì mới và khó được chấp nhận rộng rãi. Cái mới tích cực của đề nghị là mở ra khả năng chấm dứt cuộc thanh lọc sắc tộc mà Israel đang thực hiện ở Gaza, đưa các tổ chức viện trợ nhân đạo của cộng đồng quốc tế trở lại mảnh đất đau thương này, cứu hàng triệu người khỏi nạn đói gay gắt và chặn đứng tham vọng của các nhóm cực hữu Do Thái muốn tái xâm chiếm và thôn tính phần lãnh thổ ít ỏi còn lại của người Palestine. [qd]

Gerard Williams đưa vụ kiện của Đàm Vĩnh Hưng lên liên bang, nhưng bị trả về tiểu bang

ORANGE COUNTY, California (NV) – Đơn kiện của ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng đối với ông Gerald Richard Williams III được ông đưa lên tòa liên bang yêu cầu xét xử vừa bị trả về tòa tiểu bang California hôm Thứ Năm, 2 Tháng Mười, theo quyết định của Chánh Án Brian D. Karth thuộc tòa án liên bang Central District of California.

Trong thông báo gởi cho Tòa Thượng Thẩm California ở Orange County, Chánh Án Karth viết: “Thưa ông/bà, theo Phán Quyết Gởi Trả đưa ra ngày 2 Tháng Mười, 2025, trường hợp nêu trên được gởi trả về thẩm quyền tòa của quý vị. Kèm theo là một bản sao phán quyết và một bản sao hồ sơ của tòa. Xin xác nhận đã nhận hồ sơ này qua chữ ký trong bản sao của lá thư này và gửi trả lại theo địa chỉ ghi trong đó. Cảm ơn quý vị hợp tác.”

Phán quyết của tòa liên bang Central District of California gởi trả vụ ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng kiện ông Gerard Richard Williams III về lại Tòa Thượng Thẩm California ở Orange County. (Hình: Người Việt)

Hôm 31 Tháng Mười, 2024, nguyên đơn Hưng Huỳnh (tên giấy tờ của ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng) nộp đơn kiện ông Gerard Richard Williams III, một đại gia công nghệ ở Orange County.

Trong đơn kiện, ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng, cư dân Huntington Beach, nói rằng “trong lúc biểu diễn ở nhà ông Gerard Richard Williams III ở Newport Coast hôm 19 Tháng Hai, 2024, mâm vòi nước bị sập, ca sĩ này bị thương, bị mất bốn ngón chân.”

Theo Dhillon Law Group Inc., công ty luật đại diện cho ca sĩ này hiện nay, ngày 27 Tháng Mười Một, 2024, ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng tận tay đưa đơn kiện cho ông Williams.

Ngày 7 Tháng Tám, ông Williams đưa vụ kiện này lên tòa liên bang, tố cáo rằng nguyên đơn là công dân Việt Nam và bị đơn là công dân tiểu bang Missouri. Vụ kiện được đưa sang tòa liên bang Central District of California.

Vào ngày 4 Tháng Chín, ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng nộp đơn lên tòa liên bang yêu cầu ông Williams trả tiền luật sư phí và yêu cầu đưa vụ kiện trở lại Tòa Thượng Thẩm California ở Orange County.

Nguyên đơn cho rằng vụ kiện nên được trả lại tòa tiểu bang bởi vì bị đơn chuyển đơn lên tòa liên bang không đúng lúc và dựa trên thông tin không đúng của bị đơn nói rằng mình là công dân Missouri trong khi nguyên đơn chắc chắn rằng ông Williams thực ra cư ngụ ở California.

Ngày 16 Tháng Chín, bị đơn Williams nộp đơn phản bác lập luận của nguyên đơn.

Ngày 23 Tháng Chín, nguyên đơn Hưng Huỳnh nộp đơn phản hồi.

Tòa liên bang quyết định sẽ phân xử sự việc vào ngày 7 Tháng Mười.

Tuy nhiên, đến ngày 2 Tháng Mười, Chánh Án Karth quyết định trả vụ kiện về Tòa Thượng Thẩm California ở Orange County trước thời hạn năm ngày và không cần gặp gỡ hai bên. Tuy nhiên, chánh án không đưa phán quyết liên quan đến luật sư phí mà nguyên đơn yêu cầu.

Như vậy, trong những ngày tới, có thể tòa California sẽ gặp hai bên và ấn định ngày xử.

Trong một diễn biến khác ở trong nước, Tuổi Trẻ Online, một trong những báo mạng hàng đầu của Việt Nam, hôm 2 Tháng Mười đăng lời cáo lỗi đối với ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng.

“Trên Tuổi Trẻ Online ngày 21-12-2024 và trên Tuổi Trẻ Cười các ngày 18-12-2024, ngày 19-12-2024, ngày 25-12-2024, ngày 29-12-2024, ngày 13-1-2025, ngày 27-6-2025, ngày 11-7-2025 có đưa một số thông tin chưa chính xác về ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng. Báo Tuổi Trẻ đã cho gỡ bỏ các thông tin này và chân thành cáo lỗi ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng,” Tuổi Trẻ Online viết.

Tuy nhiên, Tuổi Trẻ Online không cho biết “cáo lỗi” vì chuyện gì.

Khi đọc những bài này, thì tất cả nội dung đều có liên quan vụ kiện giữa ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng và ông Gerard Richard Williams III. (Đ.D.)

Ông Phạm Hoàng Tuấn (Richard)

Tin mới cập nhật