Ta chẳng hẹn mùa tiếp mùa cứ đến
Như lối về nhớ bước chân quen
Tàn cây xanh nhớ buổi hẹn đầu tiên
Trong xao xuyến gió thu về dịu mát.
Trời tháng chín non tơ và trong vắt
Mây vẩn vơ, áo trắng bay bay…
Em thẹn thùng cặp vở mới trong tay
Gió yểu điệu vờn đôi tà quấn quýt.
Ta phiêu lãng một đời chưa kịp nhớ
Sao sớm nay thành tượng trước tình thơ
Em mười lăm, mười bảy của ta xưa
Hồn nhiên quá ảo hình như sương khói.
Trống trường giục, em ơi đừng bước vội
Đừng bỏ ta giữa cát bụi phố phường
Cho ta về với tuổi ngọc yêu thương
Nơi cất giữ quãng đời tươi đẹp nhất!
Cõi bon chen ta còn gì để mất
Thời gian ơi! Ai níu được thời gian!
Với riêng em, ta xin lỗi ngàn lần
Tình thơ ấy – nguyên sơ màu áo trắng.
LTS: Nhằm mục đích tạo thêm tình thân ái giữa bạn đọc và tòa soạn, nhật báo Người Việt trân trọng kính mời quý bạn đọc, thân hữu tham gia “Vườn Thơ Người Việt” Bài vở xin gửi về địa chỉ email: [email protected], hoặc “Vườn Thơ Người Việt” 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683 (Vì trang báo có giới hạn, toà soạn được quyền quyết định đăng bài cho phù hợp)
Trump ‘ngược kèo’ với Charlie Kirk trước 65,000 fan cứng của anh
Tổng Thống Donald Trump nói ông không đồng ý với anh Charlie Kirk trong việc tha thứ cho đối thủ tại buổi lễ tưởng niệm người sáng lập Turning Point USA vừa bị ám sát ở Utah.
SANTA ANA, California (NV) – Như bao nhiêu ngôi già lam khác, Tổ Đình Minh Đăng Quang, Santa Ana, long trọng cử hành Đại Lễ Vu Lan Báo Hiếu vào sáng Chủ Nhật, 21 Tháng Chín, với đông đảo chư tôn giáo phẩm và đồng hương Phật tử đến dự.
Nghi thức “Cúng Dường Pháp Y Cà Sa” tại Đại Lễ Vu Lan ở Tổ Đình Minh Đăng Quang, Santa Ana. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Mùa Vu Lan Báo Hiếu là mùa của hương sen thơm ngát sắc màu lấp lánh trong không gian, hòa trong niềm hoan hỷ của chư tăng, ni về tự tứ trong Mùa An Cư Kiết Hạ. Sau đó, các chùa Phật Giáo đều tổ chức Đại Lễ Vu Lan.
Đây cũng là dịp cho Phật tử tề tựu để tưởng niệm Đức Đại Hiếu Mục Kiền Liên Tôn Giả, đồng thời cũng cầu nguyện cho hương linh Cửu Huyền Thất Tổ, ông bà, cha mẹ nhiều đời được siêu sanh tịnh độ, và phụ mẫu hiện tiền được an lành phước lộc.
Chứng minh đại lễ gồm có Hòa Thượng Thích Minh Tuyên, đệ tam pháp chủ Giáo Hội Phật Giáo Tăng Già Khất Sĩ Thế Giới, kiêm viện chủ Tổ Đình Minh Đăng Quang; Hòa Thượng Thích Minh Hồi, phó viện trưởng Viện Hành Đạo Giáo Hội Phật Giáo Tăng Già Khất Sĩ Thế Giới, kiêm viên chủ Như Lai Thiền Tự San Diego: và chư tôn thiền đức tăng ni của nhiều chùa khác.
Chư tôn giáo phẩm tham dự chứng minh Đại Lễ Vu Lan. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Hòa Thượng Thích Minh Tuyên nói: “Tổ Đình Minh Đăng Quang trang trọng tổ chức Đại Lễ Vu Lan Báo Hiếu, để tưởng niệm ơn đức sinh thành, dưỡng dục của các bậc tổ tiên, ông bà và cha mẹ hiện tiền và cha mẹ nhiều đời, kiếp. Đây cũng là dịp để nhắc nhở với các thế hệ tiếp nối học theo gương hiếu hạnh của Đức Tôn Giả Mục Kiền Liên.”
Sau nghi thức khai mạc, Đạo Tràng Minh Đăng Quang thực hiện nghi thức cung thỉnh các chư tôn giáo phẩm quang lâm lễ đài.
Trong Mùa Vu Lan, “Lễ Cài Hoa Hồng” nói lên tinh thần hiếu đạo của người con Phật, dù cha mẹ còn hay mất cũng là chân lý của đạo làm người đối với công ơn trời biển.
Phật tử cài hoa hồng trên ngực áo một bà mẹ Việt Nam. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Theo ban tổ chức, “Công cha như núi cao vời vợi/Nghĩa mẹ như nước biển ngàn khơi.” Vì thế, trong Đại Lễ Vu Lan, Phật Lịch 2569, Tổ Đình Minh Đăng Quang đã khơi lại đậm nét truyền thống “Hoa Hồng Cài Áo,” vì cha mẹ đã hiến dâng cả cuộc đời mình để đổi lấy nụ cười và sự trưởng thành của con cái.
Trong nghi thức “Hoa Hồng Cài Áo,”cư sĩ Diệu Nghiêm bày tỏ: “Những bông hồng được cài trên ngực áo, khiến lòng chúng con dâng lên bao cảm xúc bồi hồi. Nhiều cánh hồng đỏ thắm cho chúng con hạnh phúc, vì cha mẹ vẫn còn hiện diện. Những cánh hồng trắng tinh khôi cho chúng con nghẹn ngào tưởng nhớ bóng dáng thân thương của cha mẹ đã xa vắng. Cha mẹ ơi! Hai tiếng gọi thân thương, mà bất cứ ai trong đời cũng từng thốt lên trong những phút giây khó nhọc, hay hạnh phúc nhất.”
Chư tôn giáo phẩm đọc kinh Vu Lan và cầu nguyện hòa bình thế giới. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Cư sĩ Diệm Nghiêm nói tiếp: “Xin hãy cài lên ngực mình đóa hồng thắm đỏ, để mỗi ngày chúng ta tự nhắc nhở lòng mình về sự biết ơn, và báo ơn với hai đấng sanh thành. Hỡi ai cha mẹ đã vắng bóng, xin hãy lắng lòng cài lên áo một đóa hồng trắng để tự nhủ rằng, tuy cha mẹ mình đã đi xa, nhưng tình thương vẫn còn mãi, để mình được sống xứng đáng với những gì, mà cha mẹ đã từng mong đợi nơi con.”
“Cha ơi, mẹ ơi, nếu có thể, chúng con nguyện xin cha mẹ tha thứ cho những lỗi lầm vụng dại, mà chúng con đã từng làm cho cha mẹ buồn lòng. Nguyện xin cha mẹ hãy tin rằng, chúng con sẽ luôn sống tốt, hiếu hạnh, và sống xứng đáng với công lao sinh thành, dưỡng dục của cha mẹ. Trong giây phút thiêng liêng này, trước tam bảo từ bi, chúng con cúi đầu đảnh lễ nguyện cầu cho cha mẹ hiện tiền được thân tâm an lạc, và cho cha mẹ quá vãng được siêu sinh nơi tịnh độ bình an,” Phật tử Diệm Nghiêm nói thêm.
Đạo Tràng Minh Đăng Quang tác bạch tri ân chư tôn giáo phẩm đến dự. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Trong khi các Phật tử của Đạo Tràng Minh Đăng Quang cài hoa hồng cho chư tôn giáo phẩm, quan khách, và đồng hương đến dự, tiếng hát của Phật tử Thiên Thanh ngân lên qua bài “Bông Hồng Cài Áo,” thơ Nhất Hạnh, nhạc Phạm Thế Mỹ.
Sau đó là nghi thức Cúng Dường Pháp Y Cà Sa.
Trong nghi thức chánh của tôn giáo trong Đại Lễ Vu Lan, chư tăng Nam Tông trì tụng Pali theo truyền thống Nguyên Thủy Phật Giáo Theravada và Sám Vu Lan. Chư tôn giáo phẩm và đồng hương Phật tử cùng đọc trang kinh Vu Lan và cầu nguyện cho hòa bình thế giới.
Hòa Thượng Thích Minh Tuyên, Hòa Thượng Thích Minh Hồi, và vài vị khác đồng ban pháp từ “Ý Nghĩa Vu Lan Báo Hiếu.”
Ban văn nghệ Minh Đăng Quang hợp ca bài “Vu Lan Nhạc Khúc.” (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Trong số đồng hương đến dự có kỹ sư Phạm Ngọc Lân, hội trưởng Tây Ninh Đồng Hương Hội. Ông từng xây dựng và trùng tu nhiều ngôi chùa tại Orange County, trong đó có Tổ Đình Minh Đăng Quang.
Ông nói: “Vu Lan là ngày lễ quan trọng đối với những người con còn cha mẹ hay đã qua đời. Gương hiếu thảo của Tôn Giả Mục Kiền Liên không những soi sáng cho chúng sinh về đức hiếu hạnh, mà còn là nền tảng trong tinh thần văn hóa đối với đời sống đạo đức của dân tộc Việt Nam. Vì thế, tôi phải có mặt hôm nay trong Đại Lễ Vu Lan tại Tổ Đình Minh Đăng Quang.”
Cuối cùng, ban tổ chức mời chư tôn giáo phẩm thọ trai, đồng hương Phật tử dùng bữa cơm chay thân mật, và thưởng thức chương trình văn nghệ do ban văn nghệ Tổ Đình Minh Đăng Quang và ca sĩ thân hữu trình diễn. [đ.d.]
MANILA, Philippines (NV) – Hôm Chủ Nhật, 21 Tháng Chín, cảnh sát Philippines bắt giữ 49 người tình nghi ném đá, chai lọ và bom xăng vào cảnh sát, chặn đường sá và một số cây cầu dẫn tới dinh tổng thống được canh gác cẩn mật trong lúc diễn ra một cuộc biểu tình ôn hòa chống tham nhũng tại thủ đô, theo các viên chức và chứng nhân.
Trận hỗn chiến bên ngoài trụ sở tòa thị chính diễn ra trong lúc hơn 33,000 người biểu tình khác tập trung tại một công viên lịch sử và một tượng đài dân chủ ở Manila nhằm bày tỏ nỗi phẫn uất trước bê bối tham nhũng liên quan tới các nhà lập pháp, viên chức và chủ sở hữu công ty xây cất bị tố cáo nhận hối lộ đồ sộ từ các đề án kiểm soát lũ lụt ở quốc gia Đông Nam Á nghèo khó, nơi thường xuyên hứng chịu dông bão và lốc xoáy.
Có khoảng 100 người xách động cuộc bạo loạn kéo dài hàng giờ, phần lớn cầm theo dùi cui, một số người giương quốc kỳ Philippines và giơ các tờ bích chương bằng bìa carton với khẩu hiệu chống tham nhũng. Khoảng 70 sĩ quan thực thi công lực Manila bị thương trong vụ bạo loạn, theo cảnh sát Manila. Các trường học cũng phải đóng cửa do bạo lực.
Đoàn người biểu tình chống tham nhũng ở Quezon City, trung tâm Manila, Philippines ngày 21 Tháng Chín, 2025. (Hình: JAM STA ROSA/AFP/Getty Images)
Cảnh sát ném hơi cay nhằm vãn hồi tình thế. Những kẻ bạo loạn phun sơn lên tường, giật sập cột thép, đập bể các tấm kiếng và lục lạo tiền sảnh của một nhà trọ bình dân dọc theo con đường đông đúc với nhiều trường đại học, nhà băng và nhà hàng trước khi giải tán vào ban đêm.
Vài giờ sau vụ bạo loạn, cảnh sát vẫn chưa thể nhận diện danh tánh những kẻ tấn công, một số người trong số đó cầm những lá cờ đen có hình đầu lâu xương chéo. Cũng chưa rõ liệu những kẻ bạo loạn có tham gia các cuộc biểu tình ôn hòa trước khi tiến về phía văn phòng tổng thống hay không. Và cũng chưa rõ liệu Tổng Thống Ferdinand Marcos Jr. có mặt tại dinh tổng thống Malacanang trong lúc nổ ra hỗn loạn hay không.
Các viên chức đã “kiểm soát” được tình hình đồng thời tuyên bố không dung thứ cho bạo lực và phá hoại, cảnh sát cho biết trong một tuyên bố sau vụ bắt giữ.
“Tôi cảm thấy ngán ngẩm khi người dân thì vừa chìm đắm trong nghèo đói vừa tan nhà mất cửa, còn mạng sống và tương lai thì không được bảo đảm, vậy mà họ lại vơ vét tiền thuế của dân để mua xe sang, du ngoạn đó đây và các thương vụ làm ăn kếch xù hơn,” nhà hoạt động sinh viên Althea Trinidad nói với hãng thông tấn AP tại Manila.
“Mục đích của chúng tôi không phải là gây xào xáo mà là cố kết nền dân chủ,” Đức Hồng Y Pablo Virgilio David, chức sắc đứng đầu Hội Đồng Giám Mục Công Giáo Philippines cho biết trong một tuyên bố. Ông kêu gọi công chúng biểu tình ôn hòa và yêu cầu chính phủ minh bạch.
Lần đầu tiên Tổng Thống Marcos nhắc tới bê bối tham nhũng trong đề án kiểm soát lũ lụt là vào Tháng Bảy trong phần phát biểu thường niên về tình hình đất nước.
Sau đó, ông lập ra một ủy ban độc lập yêu cầu điều tra những bất thường trong các chương trình thuộc 9,855 đề án kiểm soát lũ lụt hơn 545 tỷ peso ($9.5 tỷ) được thực hiện từ lúc ông nhậm chức vào giữa năm 2022. Phạm vi tham nhũng thật “khủng khiếp,” Marcos cho biết, đồng thời chấp nhận đơn từ chức của bộ trưởng công trình công cộng.
Công chúng nổi dậy khi một cặp vợ chồng giàu có điều hành một số công ty xây cất giành được các hợp đồng kiểm soát lũ lụt béo bở và khoe hàng chục chiếc xe hơi thượng hạng nhãn hiệu Âu Châu và Mỹ trong các cuộc phỏng vấn trước truyền thông, trong đó có một chiếc xe sang Anh Quốc giá 42 triệu peso ($737,000) mà họ bảo rằng họ mua là vì được tặng kèm một cây dù. (TTHN) [kn]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Thuế quan do Mỹ áp đặt từ Tháng Tám, 2025, có thể làm giảm đến một phần năm trị giá hàng hóa của Việt Nam xuất cảng sang thị trường Hoa Kỳ.
Việt Nam là nước bị ảnh hưởng nhiều nhất tại khu vực Đông Nam Á vì cũng là nước xuất cảng sang Mỹ nhiều nhất ở khu vực, theo phân tích của Chương Trình Phát Triển Liên Hiệp Quốc (United Nations Development Programme – thường được viết tắt là UNDP).
Tân Cảng-Cát Lái là một trong những cảng bận rộn nhất tại Việt Nam cho các hoạt động xuất nhập cảng. (Hình: Saigon Newport)
Việt Nam là nước xuất cảng sang Mỹ nhiều đứng hàng thứ sáu trên thế giới hồi năm ngoái với $136.5 tỷ, theo dữ liệu thống kê của Bộ Thương Mại Mỹ.
Phần lớn hàng hóa xuất cảng sang Mỹ từ Việt Nam do các nhà đầu tư ngoại quốc, Mỹ và các tập đoàn đa quốc gia đầu tư sản xuất để xuất cảng. Họ lợi dụng giá nhân công rẻ và tránh thương chiến giữa Mỹ-Trung Quốc.
Trong trường hợp tồi tệ nhất khi lạm phát ở nước Mỹ xảy ra do thuế quan rất cao, mức thuế quan 20% mà Mỹ áp đặt lên hàng hóa Việt Nam có thể làm cho hàng của nước này giảm xuất cảng xuống theo thời gian đến hơn $25 tỷ, tức gần một phần năm của tổng số trị giá hàng xuất cảng của Việt Nam. Đây là nhận định của ông Philip Schellekens, kinh tế gia trưởng của UNDP khu vực Á Châu-Thái Bình Dương nói với hãng tin Reuters.
Reuters đề nghị Bộ Tài Chính và Bộ Công Thương CSVN bình luận nhưng chưa thấy họ trả lời.
Dữ liệu thống kê toàn diện của Việt Nam kể từ khi thuế quan mới của Mỹ có hiệu lực ngày 7 Tháng Tám, 2025, cho thấy nói chung, Việt Nam xuất cảng sang Mỹ giảm 2% trong Tháng Tám so với Tháng Bảy trước đó. Riêng xuất cảng giày dép đã giảm 5.5%, căn cứ theo số liệu của Tổng Cục Hải Quan CSVN.
Việt Nam là nước sản xuất giày dép lớn thứ nhì trên thế giới, chỉ sau Trung Quốc. Các công ty giày dép lớn trên thế giới như Nike, Adidas, Puma, Balance đều có giày dép sản xuất từ Việt Nam qua các nhà thầu, từ chối bình luận.
Việt Nam bị ảnh hưởng nặng nhất
Việt Nam có nguy cơ sụt giảm xuất cảng sang Mỹ, thị trường lớn nhất của mình, đến 19.20%, nhiều hơn sự thiệt hại xuất cảng của các nước khác trong khu vực Á Châu cũng bị hệ quả xấu của thuế quan đối ứng cao.
Các nước Đông Nam Á khác chỉ bị sụt giảm trung bình 9.70% so với Việt Nam, theo một phân tích của UNDP đưa ra hồi tuần trước. Bản phân tích của UNDP là một trong những nhận định đầu tiên về tác hại của chính sách thuế quan đối ứng của Mỹ khi nó bắt đầu hiệu lực đối với thương mại toàn cầu.
Theo ông Schellekens, “không nước nào ở khu vực ASEAN lại bị ảnh hưởng nặng như Việt Nam” khi Mỹ nâng mức thuế quan, tính theo đô la Mỹ. Xuất cảng của Thái Lan có thể sụt giảm 12.7%, Malaysia bị giảm 10.4%, và Indonesia giảm mất 6.4% vì họ xuất cảng sang Mỹ ít hơn Việt Nam.
Bản phân tích của UNDP nói rằng vì xuất cảng sang Mỹ bị giảm nhiều như vậy, tổng sản lượng quốc gia (Gross Domestic Product – GDP) của Việt Nam sẽ giảm khoảng 5% dù tác động của chính sách thuế quan đối ứng Mỹ phải mất nhiều năm mới hoàn toàn thấy rõ. Nhưng họ có thể giảm thiểu được tác động nhờ các nhà xuất cảng chia sẻ phần nào sự thiệt hại. Đồng thời Việt Nam cũng tìm cách đa dạng hóa xuất cảng thay vì dựa hầu hết vào xuất cảng sang Mỹ, bên cạnh việc thúc đẩy chi tiêu nội địa.
Nhân công sản xuất giày xuất cảng tại một xí nghiệp ở Hà Nội. (Hình: Hoàng Đình Nam/AFP/Getty Images)
Bản ước tính của UNDP dựa trên kịch bản theo đó, thuế quan bị đẩy sang cho người tiêu dùng của Mỹ gánh chịu, dẫn đến giảm thiểu chi tiêu, nhưng cho đến nay vẫn chưa thấy xảy ra vì tác động đối với lạm phát của Mỹ vẫn còn ở mức vừa phải.
Tuy nhiên, UNDP vẫn chưa tính đến các tác động có thể xảy đến khi thuế quan Mỹ lên đến 40% đánh vào các loại hàng hóa bị gọi là “trung chuyển” hay cho hàng Trung Quốc “mượn đường” để tránh thuế quan cao. Nếu Mỹ áp đặt chặt chẽ để ngăn chặn hàng “trung chuyển” thì hệ quả sẽ rất nghiêm trọng. Người ta biết Việt Nam nhập cảng nguyên liệu, bộ phận rời và phụ tùng các loại từ Trung Quốc rồi lắp ráp hoàn chỉnh và xuất cảng sang Mỹ.
Dữ liệu của UNDP không tính đến các miễn trừ hiện hành đối với hàng điện tử tiêu dùng, chiếm khoảng 28% trong tổng giá trị xuất cảng của Việt Nam. Tuy nhiên, dù Mỹ vẫn duy trì các miễn trừ đó, kim ngạch xuất cảng của Việt Nam sang Mỹ vẫn có thể bị giảm tới $18 tỷ, theo ông Schellekens.
Các định chế quốc tế từ WB, IMF đều nhìn thấy nền kinh tế Việt Nam chỉ tăng trưởng khoảng 6.5% năm nay. Nhưng ngày 16 Tháng Chín, 2025, mới đây, ông Thủ Tướng Phạm Minh Chính gửi công điện cho thuộc cấp từ trung ương đến địa phương thúc hối “giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, thúc đẩy tăng trưởng” để tăng trưởng từ 8.3% đến 8.5%. (NTB) [kn]
LTS – Nhà văn Tiểu Tử tên thật là Võ Hoài Nam nổi tiếng ở hải ngoại mấy chục năm nay qua các chuyện ngắn đăng tải trên các báo giấy, báo mạng. Ông mất ngày 18 Tháng Chín 2025 ở Pháp, thọ 95 tuổi.
Nhà văn Tiểu Tử. (Hình Người Việt)
Viết về Tiểu Tử không khó nhưng không thật đơn giản. Nếu nói «Tiểu Tử» là kỹ sư điện chuyên ngành Thủy điện, tốt nghiệp năm 1955, ở trường kỹ sư điện Marseille, thì không phải chúng ta nói chuyện về ông Tiểu Tử, nhà văn, mà đó là ông Võ Hoài Nam, năm nay 95 tuổi, an dưỡng tuổi già tại tư gia ở vùng Paris .
Vừa ở Marseille về, ông dạy nhạc ở Pétrus Ký, qua năm sau, ông dạy Lý Hóa các lớp Đệ II Cấp. Ông Cụ thân sanh của ông muốn ông theo nghiệp dạy học vì chính Cụ là giáo sư Sử Địa và Pháp văn ở Pétrus ký và một số trường Trung học tư ở Sài gòn như Lê Bá Cang, Lyceum Nguyễn văn Khuê, Đồng Nai, lúc ở Sài gòn còn học theo chương trình Đông dương, Trung học có các lớp từ 1ère Année, …4è Année, thi DEPSI (Diplôme d’Etudes Primaires Supérieures Indigènes – Văn bằng Cao Tiểu hay Thành chung) và/hoặc Brevet du 1er Cycle/Brevet Élémentaire.
Cụ Võ Thành Cứ muốn người con trai duy nhứt của mình, đậu kỹ sư ở Pháp, về xứ đi dạy học vì Cụ vẫn nặng tinh thần khai hóa cho thanh niên. Tham gia các hoạt động chống thực dân với các cụ Nguyễn An Ninh, Phan văn Hùm, Tạ Thu Thâu, Trần văn Thạch… Cụ vừa dạy học để nuôi gia đình, vừa giúp bạn và gia đình bạn khi bạn gặp tù tội. Sau đó, Cụ mở một trường Trung học tư ở đường Dixmude, Sài gòn II (Đề Thám sau này) để làm nơi làm việc và gặp gỡ cho các bạn tranh đấu và nhứt là các bạn vừa ở tù ra có nơi làm việc tạm một thời gian.
Cuộc đời của Cụ Võ Thành Cứ cũng khá ly kỳ và đẹp lắm.
Vừa thi đậu DEPSI và cả Brevet Élémentaire, Cụ được bổ nhiệm làm thầy giáo cho trường Tiểu học ở Rạch giá. Lúc bấy giờ, người đi làm việc với bằng Brevet Élémentaire ăn lương 90$ tháng, còn với bằng DEPSI, ăn lương chỉ có 45$ tháng.
Ông Đốc Giản là thầy dạy Cụ hồi lớp nhứt (Cours Supérieur) ở Tây ninh, cũng là thầy của nhiều người sau này có danh phận lớn, như Đức Hộ Pháp Phạm Công Tắc, Thủ tướng Nguyễn văn Tâm…) nghe tin học trò cũ được bổ nhiệm làm thầy giáo và biết học trò của mình vốn con nhà nghèo, Cụ Đốc bèn kêu học trò cũ tới và bảo bà vợ lựa 2 bộ quần áo của Cụ còn mới đem cho học trò mặc đi dạy học tạm thời gian đầu.
Đi dạy học được vài năm, một hôm viên Thanh tra Học chánh Tỉnh tới xét trường. Hắn lấy tay chà cạnh bàn học của học trò, đưa ngón tay dính bụi quẹt vào mặt đứa học trò ngồi ở bàn đó và đưa lên cho thầy giáo coi. Không dằn lòng được, Thầy Cứ tiến tới đánh viên Thanh tra người Pháp mấy phát. Tuy người của thầy cao chỉ hơn 1, 5m nhưng nhờ có tập nghề võ. Dĩ nhiên viên Thanh tra thưa Cụ nhưng chính viên Thanh tra bị xử có lỗi và bị đổi đi nơi khác. Câu chuyện một thầy giáo người An-nam-mít dám đánh thanh tra người Pháp chỉ vì tự ái dân tộc lan truyền ra khắp Rạch giá.
Một hôm, Cụ Ngô văn Thính, một nhà điền chủ lớn ở Rạch giá, tới thăm thầy giáo Cứ. Cụ Thinh hỏi thầy Cứ vậy thầy có thấy bằng lòng với địa vị hiện tại hay muốn tiến hơn nữa không?
Thầy Cứ thưa «Tôi nhà nghèo, nay được công ăn việc làm như vầy là quá rồi. Muốn tiến thêm, có muốn cũng không làm được.»
Cụ Thinh liền nói rõ: «Nếu thầy muốn, thiệt tình, thầy có dám bỏ việc làm này không, để đi qua Pháp học thêm vài năm nữa? Tiền đi và ăn học, tôi lo hết. Nhưng khi về, thầy phải truyền bá chánh trị ở trong xứ, chống Tây» (Chuyện này, Cỏ May tôi tình cờ đọc được 1 báo cáo của an ninh Pháp ở Văn khố về Đông dương ở Aix. Tên Thinh hay Thính, viết không có dấu rõ ràng. Năm 1954, tới nhà thầy Cứ ở Gò Dầu Hạ chơi, có gặp Bà vợ bé của Cụ Thinh, thầy Cứ gọi bằng Dì, nhưng lúc đó, Cỏ May tôi chưa biết câu chuyện ly kỳ và đẹp như vừa kể)
Cụ Cứ, xong Tú Tài ở vùng Toulouse, lên Paris học Sử Địa ở Sorbonne .Vừa xong Dự bị, thế giới bị kinh tế khủng hoảng, tiền mất giá, giá lúa xuống, điền chủ trắng tay. Thế là Cụ phải xuống tàu về xứ. Lúc đó đi qua Pháp học, học sinh và sinh viên đều đi tàu biển và phải mua vé đi và cả về. Đi hạng cá kèo, nằm võng dưới hầm tàu. Người nằm võng trên, khi say sóng, cho người nằm võng dưới ăn chè . Nhờ vậy mà nhớ mặt nhau, về sau trở thành bạn thân khi gặp lại.
Cụ về Sài gòn, làm báo và dạy học, tham gia tranh đấu chống thực dân.
Võ Hoài Nam
Đang học Seconde (Đệ Tam sau này), Võ Hoài Nam được cho qua Pháp học tiếp Trung học. Tới Marseille, ông qua vùng Garonne sur Lot và học Première theo tuổi tác. Lúc đầu, Tây giảng bài, ông thở dài vì theo không kịp nhưng nhờ toán, lý, hóa học được nên ông bám trụ rồi cuối năm cũng đậu được Tú Tài I. Qua năm Tú Tài II, không còn thấy quá khó khăn nữa.
Trở lại Marseille, ông vào trường kỹ sư điện. Qua năm thứ hai, ông cùng với bạn bè đóng phim «Vì đâu nên nỗi» (Có chiếu ở Sài gòn 1955). Chủ đề Việt Nam nên phim cảnh phải Việt Nam. Mà ở Pháp làm sao có cảnh Việt Nam như ruộng lúa ngập nước, có nông dân vừa cấy lúa vừa hò? Cũng may, ở vùng Camargue, cách Marseille về hướng Tây, chừng 70 km, có ruộng ngập nước giống như ruộng lúa vùng Gia định, Long An. Năm 1942, Lính Thợ Việt Nam trồng lúa ở đây theo cách làm ruộng ở quê nhà. Tới mùa gặt năm đầu tiên thu hoạch được 40 tấn. Và số thu tăng lần, chỉ trong vài năm sau, số gạo Camargue đủ cho thị trường Pháp. Ngày nay vẫn còn gạo Camargue bán, với nhiều thứ như gạo lứt, gạo đỏ, gạo đen, hột dài, hột tròn,…
Sau phim «Vì đâu nên nỗi,» Võ Hoài Nam bắt đầu mê văn nghệ, bỏ học. Nhà trường viết thư báo tin về gia đình. Dĩ nhiên ông bị ông già rầy la và ông Cụ viết thư qua nhà trường xin lỗi. Đọc lời lẽ cảm động của một đồng nghiệp xa xôi, nhà trường gọi cậu sinh viên bỏ học tới, la rầy, đưa cho ông coi thư của ông già. Không thể làm gì khác hơn được, Võ Hoài Nam trở lại học tiếp. Và đậu kỹ sư điện năm 1955.
Về nước, sau 2 năm đầu dạy học ở Pétrus Ký, ông vào làm cho Shell ở Sài gòn. Lúc làm việc, ông học vẽ với vài họa sĩ tên tuổi ở Sài gòn. Cuối tuần, ông vác giá vẽ đi ra ngoại ô tìm đề tài tập vẽ. Ông say mê vẽ. Nhưng chưa kịp triển lãm tác phẩm của mình. Đến khi hưu trí ở Paris, ông vẽ trở lại, và vẽ nhiều về tĩnh vật. Tranh của ông có triển lãm ở Thị xã Paris 13 suốt nhiều ngày và bán được mươi bản.
Vốn mê văn nghệ, ông học đờn ca vọng cổ với nhạc sĩ mù Văn Vĩ, người mà sau 30/04/75, cởi xe Honda chạy khắp đường phố Sài gòn.
Nhưng học chưa xong, tuy đã tới trình độ lên sân khấu ca 6 câu được rồi, thì bị đuổi vì một lý do rất vô duyên.
Khi tới xin học, ông giới thiệu mình với Văn Vĩ là làm thư ký hảng Shell. Thầy trò đang cơm lành, canh ngọt, bổng một hôm, có một cô tới xin học ca vọng cổ và giới thiệu đang làm thư ký cho hảng Shell. Văn Vĩ hỏi có biết ông Võ Hoài Nam, đang học ở đây và cũng làm thư ký ở đó. Cô ấy bảo biết nhưng ông ấy làm lớn lắm, làm Giám đốc, chớ không phải thư ký.
Thế là hôm sau, Võ Hoài Nam tới, Văn Vĩ đuổi ngay. Anh đi về đi. Đi khỏi nhà tui ngay. Anh thấy tui đui, anh khi dễ tui, phải không ?
Ông Võ Hoài Nam ngớ người, không hiểu gì hết. Chuyện gì vậy?
Tới khi hiểu chuyện, Võ Hoài Nam giải bày với Văn Vĩ là chuyện ông làm việc đâu có liên hệ gì với việc học ca vọng cổ. Ông nói dối chỉ là cách nói đơn giản về mình mà thôi.
Nhưng Văn Vĩ không chịu bỏ qua.
Thế là bài ca vọng cổ phải xuống hò ở đây.
Tuy học chưa hết nghề của Văn Vĩ nhưng ông ca vọng cổ vẫn mùi tận mạng.
Văn Vĩ thường nhắc ông là ít hôm nữa ông sẽ ca ăn khách và sắm liền xe Nash (loại xe tiêu chuẩn ngon của Sài gòn thuở đó)
Võ Hoài Nam học ca vọng cổ vì lúc đó ông đang mê cải lương. Ông có một tuồng được gánh Thủ Đô hát ở Sài gòn, khá ăn khách. Tuồng «Tình, Tiền và Sự nghiệp.»
Và cũng là lúc ông muốn nghỉ làm Shell để đi theo Cải lương. Có lẽ bị cú bất ngờ của Văn Vĩ mà ông tiếp tục làm Shell cho tới ngày cuối của Sài gòn.
Tiểu Tử
Tiểu Tử là bút hiệu ký dưới những bài «Trò Đời» (loại film du jour) đăng hằng ngày trên nhựt báo «Tiến» ở Sài gòn trước 75 của Đặng văn Nhâm. Hai người quen biết nhau vì Đặng văn Nhâm là học trò củ của Cụ Võ Thành Cứ ở Pétrus Ký.
Ông chọn tên «Tiểu Tử» hàm ý, rất đơn giản, xác nhận mình vốn không phải là «Đại Nhơn.» Ngày nay là «Đại Gia!»
Ngày nay, Tiểu Tử là tên được quen biết rộng rải, trong cộng đồng người Việt ở gần khắp thế giới. Nhưng Tiểu Tử hoàn toàn là nhà văn, có tiếng tăm nhưng vẫn không liên hệ xa gần gì với kỹ sư Võ Hoài Nam. Vì Tiểu Tử không phải là kỹ sư. Hơn nữa, Tiểu Tử cũng không phải người đóng phim ở Camargue năm 1954, cũng không phải họa sĩ, cũng không phải soạn giả cải lương. Vẫn biết đó là một người .
Vì nhiều người hiện nay chỉ biết Tiểu Tử là nhà văn. Truyện ngắn cùa ông rất đôc đáo về nội dung và cả hình thức.
Tiểu Tử là tác giả của «Tiểu Tử Toàn Tập» 2 quyển, xuất bản năm 2017 ở Pháp. Trước đây, truyện ngắn của ông được in nhiều lần thành tập. Sau cùng, có một độc giả ở Hòa-lan, vì ngưởng mộ ông nên tự ý tập họp lại tất cả truyện của ông làm thành 2 cuốn, mỗi quyền hơn 300 trang, bìa màu xanh tươi, có hình tác giả ở góc mặt phía dưới.
Truyện ngắn của Tiểu Tử ở những lần xuất bản trước có tựa (titre) khác nhau. Như quyển đầu tiên có tựa sách là «Bài Ca Vọng cổ.».
Nay, trong « iểu Tử toàn Tập», tác giả cũng lấy «Bài Ca Vọng cổ» làm truyện số 1 ở trang đầu tiên của «Tiểu Tử Toàn Tập», Quyển Thượng.
Vì tác giả uu ái truyện «Bài Ca Vọng cổ» hơn những truyện khác?
Riêng Cỏ May tôi vẫn không quên trường hợp ông viết truyện ngắn này mà nhiều người yêu thích. Một câu chuyện đơn giản mà ăn khách mãnh liệt.
Tiểu Tử với Cỏ May tôi vẫn thường nói chuyện qua điện thoại nếu không gặp nhau về đủ thứ chuyện. Hôm ấy, tôi muốn biết chút ít về vọng cổ nên hỏi Tiểu Tử vì biết ông là nhà nghề về môn âm nhạc Nam kỳ này. Ông nói về kỹ thuật ca, cách đờn… Và, bất ngờ, ông nói sẽ gởi cho tôi coi về vọng cổ .
Vài hôm sau, ông fax cho tôi «Bài Ca Vọng Cổ,» một truyện ngắn, chớ không phải một bài lý thuyết về ca, đàn vọng cổ như tôi mong đợi.
Tôi in ra và đọc. Tôi liền liên lạc với một cậu thanh niên ở Stuttgart, gốc sinh viên Miền Bắc du học ở lại, nhờ đánh máy tiếng việt có dấu đầy đủ vì lúc đó chúng tôi chưa biết xài computer. Đánh máy xong, cậu ấy fax qua cho tôi và tôi gởi cho tác giả để từ đó phổ biến (Nhắc lại chuyện cũ, tôi không biết cậu này ngày nay ở đâu, sanh sống như thế nào, sau khi xin ở lại Đức, bị từ chối).
Đúng! Bài Ca Vọng cổ là một tuyện ngắn hay viết về một thanh niên da đen, lai Việt Nam, cha người Côte d’Ivoire nơi tác giả làm cho Công ty đường mía ở đó và sau qua làm cho Shell cho tới ngày hưu trí.
Người đọc, ai cũng nhìn nhận giá trị văn chương của nó. Nó đơn giản nhưng từng bước nhè nhẹ, nó len trọn vào tâm hồn người đọc. Nó đánh thức tình cảm về quê hương xứ sở của người Việt Nam tỵ nạn đang sống ở xứ người.
Đọc Bài Ca Vọng cổ, người đọc như bổng chốc sống trên quê hương của mình. Không bằng cảnh vật mà bằng tình cảm. Bằng sự rung động từ một chiều sâu thầm kín nào đó trong người:
« Có chớ bác. Con có lai chớ bác.
Hắn xòe hai bàn tay đưa ra phía trước, lật qua, lật lại:
Bên nội của con là nằm ở bên ngoài đây nè.
Rồi hắn để một tay lên ngực, vỗ nhè nhẹ về phía trái tim:
Còn bên ngoại của con, nó nằm ở bên trong. Ở đây, ở đây nè bác.
Bổng hắn nghẹn lại:
Con lai Việt Nam chớ bác!
Nhớ Sài gòn quá nên con ca vọng cổ cho đỡ buồn. Hồi nãy, bác lại đây là lúc con đang ca “Đường về quê ngoại đó bác.”
Truyện của Tiểu Tử nặng tình quê hương xứ sở. Vì đó là thứ tình cảm mà ông bị mất cũng như bà con Miền Nam của ông.
Có nói về sự thù ghét Việt cộng sau 30/04/75 của dân chúng Sàigòn, ông cũng nói một cách nhè nhẹ, châm biếm nhưng sâu sắc. Ít khi thấy ông bộc lộ sự thù hằn một cách hung hãn.
Thế mà trong truyện Chị Tư Ù, ông cho chị Tư Ù bửa đầu thằng công an Việt cộng một cách ngọt xớt, gọn bâng, như cách chị Tư Ù chẻ đầu cá, không để lại những bầy nhầy:
« Vừa thấy chị Tư bước vào, thím Út òa lên khóc:
Tụi nó giết anh Út rồi, chị Tư ơi …
Chị dang tay ôm hết ba mẹ con, ôm hết những gì còn lại của Út Cón. Không còn nước mắt để khóc, nhưng còn đủ tỉnh táo để nhận thấy rằng từ đây chính mình phải thay Út Cón để bảo vệ gia đình này mặc dầu không ai gởi gắm hết.
Nửa khuya đêm đó, chị Tư trở dây. Trong bóng tối, chị mò mẫm khoác áo bà ba đen máng sẵn trên cây cột từ đầu hôm, cặp nách con dao phay quấn trong cái bao bố nhỏ đặt sẵn cạnh chân bộ ván gõ, bước ra đóng nhẹ cửa lạ . Bên ngoài, trời đầy sao. Gió sông nhè nhẹ mát rượi. Chị bước đi tự nhiên, chẳng chậm rãi, chẳng gấp rút. Giống như đi công chuyện bình thường. Ngoài đường vắng teo. Mấy con chó hoang ngủ dưới dãy thớt thịt trong nhà lòng chợ ngóc đầu lên nhìn, sủa vu vơ vài tiếng rồi lại nằm xuống. Chẳng có gì phải bận tâm…
Chị Tư bước vào hàng ba, thấy trong nhà có ánh đèn. Nghĩ «chắc thằng trời đánh đó đang làm báo cáo. Không biết nó đang muốn hại ai nữa đây?» Chị đưa tay gỏ cử. Có tiếng người hỏi:
-Ai đó?
Chị Tư trả lời như không trả lời:
-Tui!
Nghe giọng đàn bà, tên công an yên chí:
-Chờ chút!
Có tiếng khóa lọc cọc rồi cánh cửa mở ra. Ánh đèn dầu từ bên trong hắt lên người chị Tư, tuy không sáng lắm nhưng vẫn thấy rỏ nét trầm tỉnh tự nhiên trên gương mặt tròn trịa. Ở đó vừa hiện lên một nụ cười mà tên công an giàu tưởng tượng cho là đầy «nhiệt tình cách mạng.» Anh ta bước ra đảo mắt nhìn quanh rồi mới mời:
-Vô đi!
Tiếng đi vừa dứt là chị Tư đã bổ con dao phay vào ngay giữa đầu, nhanh gọn và chính xác như chị bổ cái đầu cá. Xong, chị bước vào thổi tắt cây đèn dầu rồi ra sàn nước rửa tay chơn, mình mẩy và con dao. Trước khi ra về, chị nhìn lại hàng ba: trong bóng tối, chị vẫn thấy «thằng trời đánh» nằm một đống, không nhúc nhít…»
Cũng trong truyện «Chị Tư Ù», bất ngờ có một chi tiết khá ly kỳ là Tiểu Tử chỉ ra một hoạt động « tình báo nhân dân» – thứ mà Việt cộng khoe là hơn cả CIA, hơn cả Phòng Nhì Pháp – của tên công an Việt cộng vừa bị chị bửa đầu, đem áp dụng khai thác chị để tìm lấy cho sạch tài sản của Út Cón, bạn của chị, mà hắn nghi chủ tiệm vàng còn cất dấu.
«Rồi sực nhớ ra, chị Tư hỏi:
-À! Chút xíu nữa quên mất. Anh muốn gặp tui có chuyện gì không?
Tên công an như nắm được cái phao, vội vã đổi giọng ra chìu thân mật:
-Chuyện này xin chị giữ kín cho. Người ta nói với tôi rằng Út Cón còn dấu vàng, không kê khai hết trong kỳ kiểm kê vừa rồi. Tôi cũng nghĩ như vậy bỡi vì thấy anh ta…thế nào ấy.
Chị Tư nghiêm giọng:
-Chuyện này… Anh là chánh quyền, anh phải đi hỏi ảnh chớ sao lại hỏi tui?
Tên công an thấp giọng:
-Người ta nói với tôi là chị thân với Út Cón lắm. Tôi muốn nhờ chị nói với anh ấy một tiếng để ảnh mang nạp cho Nhà nước số vàng còn cất dấu. Tôi sẽ giữ kín vụ này và không báo cáo lên cấp trên. Tôi muốn giải quyết như trong gia đình thôi. Chị hiểu không?»
Tiểu Tử là nhà văn đặc sệt miền nam
Nhận xét về Tiểu Tử, có khá nhiều người. Cỏ May tôi xin mời bạn đọc 2 người quen thuộc, hoàn toàn gốc ở quê hương của văn học và chữ nghĩa Việt nam, đánh giá Tiểu Tử.
-Cụ Từ Thức nhà báo (VN Press, Sài gòn) ở Paris nhận xét Tiểu Tử
«Tiểu Tử là một nhà văn miền Nam điển hình, con đường nối dài của những Hồ Biểu Chánh, Bình Nguyên Lộc, Sơn Nam. Văn của ông là lối kể chuyện của người miền Nam, bình dị nhưng duyên dáng, duyên dáng bởi vì bình dị, tự nhiên. Tiểu Tử không “làm văn”. Ông kể chuyện; không có chữ thật kêu, không có những câu chải chuốt. Với cách viết, với ngôn ngữ chỉ có những tác giả miền Nam mới viết được. Không hề có cường điệu, không hề có làm dáng. Người đọc đôi khi có cảm tưởng tác giả không mấy ưu tư về kỹ thuật viết lách. Ông viết với tấm lòng.
Ngay cả tên những nhân vật cũng đặc miền Nam, không có Lan, Cúc, Hồ Điệp, Giáng Hương như trong tiểu thuyết miền Bắc, không có Nga My, Diễm My, Công Tằng Tôn Nữ như Huế, chỉ có những con Huê, con Nhàn, con Lúa, thằng Rớt, thầy Năm Chén, thằng Lượm, bà Năm Cháo lòng. Các địa danh cũng đặc Nam kỳ, không có Cổ Ngư, Vỹ Dạ, Thăng Long, chỉ có những Nhơn Hoà, Cồn Cỏ, Bò Keo, Bình Quới, những tên, những địa danh rất ”miệt vườn’’, chỉ đọc cũng đã thấy dễ thương, lạ tai, ngồ ngộ. Âm thanh như một câu vọng cổ ai ca bên bờ rạch.» (Từ Thức, « Những giọt nước mắt – Những tiếng thỏ dài»)
-Cụ Nguyễn văn Lục, Giáo sư Văn chương và phê bình Văn học, viết về Tiểu Tử : Người tiếp lửa và giữ hồn của Miền Nam (DCV Online, 2023):
«Tôi biết Tiểu Tử khá muộn khi ông đã thành danh và tích lũy một di sản văn học đáng nể như một loại trầm tích lắng đọng từ lâu. Nhưng khi biết rồi thì càng đọc văn của ông càng thấy gần gũi, gắn bó.
Hình như ông không viết truyện dài mà chỉ chuyên viết truyện ngắn. Mỗi truyện ngắn đều như nhắc nhở xa gần đến những cột mốc văn học đàn anh, xa xôi như Hồ Biểu Chánh, hay gần hơn như Bình Nguyên Lộc, Sơn Nam, Lê Xuyên. Có thể vì cách thức diễn tả, ngôn từ xử dụng, tâm tình và cá tính của ông thì đặc sệt là dân Nam Kỳ.
Nhưng về nội dung cũng như mục đích viết của Tiểu Tử thì tôi xin vài thưa rằng: Nó hoàn toàn không giống các “nhà văn miệt vườn” ‒ không giống Bình Nguyên Lộc, càng xa Sơn Nam ‒ và còn có thể khác biệt với Lê Xuyên. Tôi không dám nói rằng tôi phủ nhận các nhà văn miền Nam tiền bối. Tôi đã từng mê truyện dài đầu tiên Chú Tư Cầu của Lê Xuyên ‒ cuốn truyện dài viết phơi-ơ-tông1 mỗi ngày ‒đã từng làm Lê Xuyên nổi tiếng.
… Bấy nhiêu năm lưu lạc ở xứ người. Vốn chữ nghĩa vẫn không bị han rỉ, xói mòn. Ông vẫn giữ được cá tính miền Nam: bình dân, giản dị, thật thà, dí dỏm. Ông vẫn giữ được cốt cách một lối viết chân chất, kiểu nghĩ sao viết dzậy, không màu mè, không kiểu cách, không uốn éo văn hoa làm dáng. Điều này cho thấy ông khác hẳn nhà văn Mai Thảo. Mai Thảo vẫn nghĩ rằng ông là nhà văn, Những người làm ra chữ.
Nhưng chính lối viết chân chất ấy quyến rũ người đọc. Chính chỗ bình dị làm nên vóc dáng văn học. Chữ của ông là có sẵn, chỉ khác nó nằm trong văn cảnh toàn bộ hỏi đáp trao đổi giữa những người dân bình thường. Đọc là gợi nhớ, đọc là thấy mình trong đó như tìm về, như có người nhắc hộ»
Nay Tiểu Tử và Võ Hoài Nam, cả hai, đều vừa từ giả chúng ta hôm thứ năm 18 Tháng Chín, 2025 (tại tư gia ở Noisy-le Grand, Pháp)!
INDIANAPOLIS, Indiana (NV) – Ít nhất hai người chết và năm người bị thương trong vụ xả súng sáng Chủ Nhật, 21 Tháng Chín tại bãi đậu xe trong một thương xá tọa lạc ở Tây Bắc Indianapolis, nhà chức trách cho biết.
Vụ xả súng hàng loạt xảy ra sau 2 giờ sáng tại một thương xá trên đường Shore Terrace, Sở Cảnh Sát Đô Thị Indianapolis IMPD trong một tuyên bố, được ABC đưa tin.
Chưa có nghi can nào bị bắt giữ.
Nơi xảy ra án mạng. (Hình minh họa: kat wilcox/Pexels)
Cảnh sát có mặt tại thương xá sau khi hay tin có một người bị bắn, IMPD cho biết.
“Khi tới nơi, cảnh sát thấy cả năm nạn nhân đều có thương tích như bị trúng đạn,” IMPD cho biết trong một tuyên bố.
Hai trong số các nạn nhân chết tại chỗ, ba người còn lại được chở đi bệnh viện trong khu vực, cảnh sát cho biết.
Ngoài ra còn có một nạn nhân bị thương do trúng đạn tự đi bệnh viện và nạn nhân thứ bảy bị trúng đạn được chở tới sở cứu hỏa gần đó, cảnh sát cho hay.
Nhà chức trách đang tiếp tục điều tra nguyên nhân dẫn tới vụ xả súng.
“Kết quả điều tra chi tiết hơn cho thấy có một vụ hỗn loạn xảy ra trước vụ xả súng,” cảnh sát cho biết, nhưng không công bố tình tiết tiết về vụ hỗn loạn.
Cảnh sát yêu cầu công chúng liên lạc với các nhà điều tra ngay khi hay biết thêm tình tiết liên quan. Cảnh sát còn công bố thưởng $1,000 cho tin tức chỉ điểm giúp bắt giữ nghi can trọng tội.
Nhà chức trách vẫn giữ kín danh tánh của các nạn nhân trước khi thông tin cho gia đình.
Vụ xả súng xảy ra chỉ vài giờ sau khi hai cảnh sát bị bắn trong một vụ án khác ở Tây Bắc Indianapolis khi một người đàn ông có võ trang hăm dọa nhân viên tại một nhà hàng McDonald’s, theo cảnh sát.
Cảnh sát có mặt tại McDonald’s lúc chừng 6 giờ 30 chiều Thứ Bảy sau khi nhận được “lời trình báo về một vụ xô xát với một người có võ trang,” cảnh sát cho biết trong một tuyên bố.
Khi cảnh sát tới nơi, một nhân viên McDonald’s chỉ vào một người đàn ông 34 tuổi vẫn còn bên trong nhà hàng và nói người đó “dọa sát hại bà và có võ khí,” cảnh sát cho biết. Cảnh sát vật lộn với nghi can trong vụ đối đầu.
Ít nhất một cảnh sát nổ súng đáp trả nhưng không bắn trúng nghi can. Danh tánh nghi can vẫn chưa được công bố, cảnh sát cho biết. Cảnh sát rượt theo nghi can ra khỏi nhà hàng và bắt giữ gần đó. (TTHN) [kn]
LONDON, Anh Quốc (NV) – Anh Quốc, Úc và Canada chính thức công nhận nhà nước Palestine vào hôm Chủ Nhật, 21 Tháng Chín, làm Israel tức giận và bác bỏ.
Sáng kiến từ Khối Thịnh Vượng Chung và các đồng minh lâu năm cho thấy quốc tế ngày càng phẫn uất trước trước hành vi của Israel trong cuộc chiến tại Gaza cũng như kế hoạch của chính phủ Israel nhằm ngăn chặn tiến trình thành lập nhà nước Palestine, kể cả việc bành trướng các khu vực định cư tại Tây Ngạn.
Thủ Tướng Anh Quốc Keir Starmer đang đứng trước áp lực từ Đảng Lao Động cầm quyền rằng cần phải cứng rắn với Israel hơn do tình hình ngày càng tệ hại tại Gaza.
Người biểu tình kéo đại kỳ Palestine qua đường phố Rome, Ý, trong cuộc tuần hành nhằm bày tỏ tinh thần đoàn kết với người dân Palestine, tẩy chay Israel hôm 22 Tháng Chín, 2025. (Hình: ANDREAS SOLARO/AFP/Getty Images)
Mục tiêu của Anh Quốc là “mở lại con đường mưu cầu hòa bình cho dân Palestine và cả dân Israel,” Starmer cho biết. Thủ tướng quả quyết đây không phải là phần thưởng cho Hamas, lực lượng cầm đầu vụ đột kích miền Nam Israel ngày 7 Tháng Mười 2023, làm khoảng 1,200 người chết và 251 người bị bắt cóc làm con tin.
“Hôm nay, để khơi dậy hy vọng hòa bình và giải pháp hai nhà nước, nhân danh Anh Quốc vĩ đại và với tư cách thủ tướng, tôi xin tuyên bố rõ ràng rằng Anh Quốc chính thức công nhận nhà nước Palestine,” Starmer cho biết qua một đoạn băng thu hình. “Hơn 75 năm trước, chúng tôi công nhận nhà nước Israel là quê hương của dân Do Thái, thì ngày nay, chúng tôi cùng hơn 150 quốc gia khác công nhận nhà nước Palestine.”
Sau tuyên bố của ba quốc gia, Thủ Tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố thành lập nhà nước Palestine là chuyện “không bao giờ có thể xảy ra,” còn Hamas thì kêu gọi cộng đồng quốc tế cô lập Israel.
Cũng trong Chủ Nhật, Bồ Đào Nha tuyên bố công nhận nhà nước Palestine.
Quốc tế nhiều lần dự đoán Anh Quốc sẽ đưa ra thông cáo về nhà nước Palestine sau khi Starmer tuyên bố vào Tháng Bảy rằng Anh Quốc sẽ công nhận nhà nước Palestine trừ phi Israel đồng ý đình chiến tại Gaza, cho phép Liên Hiệp Quốc đưa viện trợ vào vùng lãnh thổ và xúc tiến các kế hoạch khác hướng tới hòa bình lâu dài.
Số lượng quốc gia công nhận nhà nước Palestine tại Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc trong tuần này có thể không chỉ dừng lại chừng đó, trong đó có Pháp, một trong năm thành viên thường trực của Hội Đồng Bảo An.
Netanyahu từng lên án rằng ba quốc gia này đã trao cho Hamas một “phần thưởng.”
Netanyahu, dự trù phát biểu trước Đại Hội Đồng vào Thứ Sáu trước khi hội kiến Tổng Thống Donald Trump tại Tòa Bạch Ốc, sẽ công bố phản ứng của Israel sau chuyến viếng thăm.
Netanyahu từng hăm he đơn phương thực hiện hàng loạt hành động, kể cả sáp nhập một phần Tây Ngạn nhằm đáp trả việc thế giới công nhận nhà nước Palestine. Nếu sáp nhập Tây Ngạn, Israel sẽ siết chặt quyền kiểm soát lãnh thổ trong tay và gia tăng căng thẳng với cộng đồng quốc tế.
Hamas hoan nghênh quyết định công nhận nhà nước Palestine, “đây là kết quả chính đáng cho cuộc đấu tranh, lòng kiên định và những hy sinh mà nhân dân chúng tôi đã cam chịu trên con đường giải phóng và hồi sinh.” Lực lượng dân quân Hồi Giáo từng thề hủy diệt và kêu gọi thế giới cô lập Israel.
Tổng Thống Palestine Mahmoud Abbas, đứng đầu Chính Quyền Palestine kiểm soát quyền tự chủ hạn chế tại các thị trấn và thành phố Tây Ngạn, cho biết thông cáo từ Anh Quốc là một diễn tiến quan trọng hướng tới “một nền hòa bình công bằng và lâu dài trong khu vực dựa trên giải pháp hai nhà nước,” Wafa, hãng thông tấn chính thức tại Palestine đưa tin.
Anh Quốc và Pháp từng đóng vai trò lịch sử trong chính trường Trung Đông suốt 100 năm qua bằng việc chia cắt khu vực này sau khi Đế Chế Ottoman sụp đổ trong Đệ Nhất Thế Chiến.
Vào thời điểm đó, Anh Quốc là chính quyền cai trị vùng đất Palestine. Anh Quốc cũng là tác giả của Tuyên Cáo Balfour năm 1917, ủng hộ thành lập “một quốc gia cho dân Do Thái.”
Husam Zomlot, người đứng đầu phái bộ Palestine tại Anh Quốc, nói với BBC rằng việc công nhận sẽ sửa chữa sai lầm từ thời kỳ thuộc địa. “Vấn đề ngày nay là tìm cách công nhận chúng tôi sau khi khước từ chúng tôi hiện hữu vào năm 1917, tức là cách nay 108 năm,” Zomlot nói. “Và tôi nghĩ hôm nay, nhân dân Anh Quốc nên ăn mừng một thời khắc lịch sử đang được sửa sai.”
Suốt nhiều thập niên qua, Anh Quốc vẫn ủng hộ một nhà nước Palestine độc lập tồn tại song song với Israel, nhưng quả quyết rằng cần phải có kế hoạch hòa đàm nhằm tiến tới giải pháp hai nhà nước.
Dẫu vậy, chính phủ Anh Quốc cũng lo ngại rằng giải pháp hai nhà nước gần như đang ngày càng bất khả thi. Hai năm qua, các đợt oanh kích mà Israel nhắm vào Gaza gây ra tình trạng tản cư trên bình diện rộng, làm hơn 65,000 người chết và dẫn tới một cuộc khủng hoảng nhân đạo thảm khốc, tính luôn cả nạn đói ở Gaza City. (TTHN) [kn]
SANTO DOMINGO, Cộng Hòa Dominica (NV) – Hôm Chủ Nhật, 21 Tháng Chín, chính quyền Cộng Hòa Dominica loan báo tịch thu một lô cocaine trên một tàu cao tốc vừa bị Hải Quân Hoa Kỳ phá hủy, đây là lần đầu tiên quốc gia Caribbean can dự vào trường hợp này.
Nhà chức trách tịch thu được 377 bịch cocaine trên con tàu chở 2,200 pound (1,000 kilogram) ma túy, Cơ Quan Kiểm Soát Ma Túy Quốc Gia Cộng Hòa Dominica DNCD cho biết trong một buổi họp báo. Lô ma túy bị tịch thu sau khi “Hoa Kỳ phát động một đợt không kích nhắm vào một tàu cao tốc chở những kẻ khủng bố buôn bán ma túy,” DNCD cho biết trong một tuyên bố.
Trong buổi họp báo, một phát ngôn viên Tòa Đại Sứ Hoa Kỳ cho biết vụ tấn công nhắm vào tàu cao tốc là trường hợp đầu tiên được Tổng Thống Donald Trump công bố hôm Thứ Sáu nhưng không nêu rõ địa điểm. Trước đó, Hoa Kỳ cũng thực hiện vài đợt tấn công nhắm vào những con tàu bị tình nghị chở ma túy ngoài khơi Venezuela. Vào thời điểm đó, Tổng Thống Trump cho biết “cuộc tấn công tiêu diệt được 3 kẻ khủng bố.”
Những bịch cocaine tịch thu từ một con tàu bị Hoa Kỳ tấn công trên vùng biển Nam Mỹ. (Hình: Dominican Republic’s National Directorate for Drug Control)
Các viên chức cho biết tàu cao tốc bị phá hủy cách Isla Beata, một hòn đảo nhỏ thuộc Cộng Hòa Dominica khoảng 80 hải lý (148.1 kilometer) về hướng Nam. Hải Quân Cộng Hòa Dominica phối hợp với nhà chức trách Hoa Kỳ trong việc xác định vị trí tàu cao tốc cố gắng cập cảng Cộng Hòa Dominica và dùng quốc gia này làm “địa điểm trung chuyển” hòng tuồn cocaine vào Hoa Kỳ, các viên chức cho biết.
Các viên chức công bố một đoạn phim cho thấy các sĩ quan đang khiêng các lô hàng ra ngoài và kiểm tra các khối ma túy, vài khối ghi chữ “MEN” bên ngoài.
“Lần đầu tiên trong lịch sử, Hoa Kỳ và Cộng Hòa Dominica chung tay chống khủng bố ma túy ở vùng Caribbean,” DNCD cho biết trong một tuyên bố.
Tháng Tám vừa qua, Hoa Kỳ điều động tám chiến hạm và một tiềm thủy đĩnh tới phía Nam vùng Caribbean thực hiện nhiệm vụ chống lại nạn buôn bán ma túy, chính quyền Trump cho biết.
Cho tới nay, hạm đội Hoa Kỳ đã phá hủy ít nhất ba tàu chở ma túy, Tòa Bạch Ốc cho biết. Các đợt tấn công riêng biệt hạ sát hơn một chục người trên những con tàu chở ma túy.
Các tổ chức nhân quyền cho rằng các đợt tấn công nhắm vào tàu thuyền không khác gì sát nhân ngoài vòng luật pháp. Hôm Thứ Sáu, hai thượng nghị sĩ Đảng Dân Chủ đệ trình một quyết nghị lên Quốc Hội nhằm ngăn chặn chính quyền Trump tiếp tục tấn công tàu thuyền.
Hai trong số những con tàu bị đánh chìm xuất phát từ Venezuela, nơi Tổng Thống Nicolás Maduro thường bị các viên chức Tòa Bạch Ốc mô tả là một kẻ buôn bán ma túy và là kẻ cầm đầu băng đảng Cartel of the Suns, chính quyền Trump cho biết.
Maduro chối bỏ các lời tố cáo và cho biết việc Hoa Kỳ tăng cường lực lượng hải quân tại vùng Caribbean là hành động tấn công Venezuela, đồng thời nói rằng các hạm đội Hoa Kỳ “là hiểm họa gây ra tội lỗi đẫm máu.”
Trong tháng này, Venezuela hai lần cho chiến đấu cơ xuất chinh và quần thảo gần một khu trục hạm Hoa Kỳ, các viên chức Bộ Quốc Phòng nói với CBS News rằng đây là hành động khiêu khích xem bên nào ra tay trước.
Venezuela cũng tố cáo Hoa Kỳ bắt giữ một thuyền ngư phủ trong vùng đặc quyền kinh tế và bắt giữ chín ngư dân suốt nhiều giờ liền.
Trong những tuần gần đây, Hải Quân Hoa Kỳ cũng điều động một số chiến hạm tới hải phận Venezuela và 10 chiến đấu cơ F-35 tới Puerto Rico trong tháng này nhằm thực thi các chiến dịch chống băng đảng. (TTHN) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Hôm Thứ Bảy, 20 Tháng Chín, Tổng Thống Trump cho biết một đài truyền hình đáng bị mất giấy phép nếu không trung thực, giữa lúc đang có các tranh cãi chung quanh việc Đài ABC tạm ngưng chương trình đêm khuya Jimmy Kimmel dưới áp lực gia tăng của Ủy Ban Truyền Thông Liên Bang FCC, tờ The Hill đưa tin.
“Tôi nghĩ khi một đài truyền hình không trung thực thì là do chính họ không trung thực, bởi vì họ đưa ra 97% thông tin tiêu cực, hay bất cứ con số nào, một con số vô lý, vâng, tôi cho rằng đó là cốt lõi của sự việc,” Tổng Thống Trump trả lời câu hỏi về lý do có thể dẫn tới việc một chương trình truyền hình bị mất giấy phép.
Tổng thống Mỹ đã phát biểu vào tối hôm Thứ Bảy ngay bên ngoài Tòa Bạch Ốc khi đang chuẩn bị lên đường đi nói chuyện tại một nơi khác, và ông đã lên tiếng phủ nhận việc chính quyền của ông phải chịu trách nhiệm về việc ngưng chức người dẫn chương trình Kimmel, bảo rằng ông nghĩ đó là do con số khán giả của Kimmel.
Một người biểu tình giương bảng “FCC: Fascism Corruption Control” (FCC, tên viết tắt của Ủy Ban Truyền Thông Liên Bang, nghĩa là phát xít, tham nhũng, kiểm soát) bên ngoài hý viện El Capitan Theatre ở Hollywood, California, hôm 18 Tháng Chín, 2025. (Hình: DAVID PASHAEE/Middle East Images/AFP/Getty Images)
“Tôi nghĩ Jimmy Kimmel thật là tệ. Quý vị biết điều gì đã làm anh ta mất việc không? Đó là khả năng chuyên nghiệp của anh ta. Hãy nhìn anh chàng này cùng với số khán giả của anh ta. Đó là lý do khiến Jimmy Kimmel bị đuổi việc. Anh ta thật tệ,” ông Trump nói.
Đài ABC đã ngưng công tác Kimmel vô thời hạn cùng ngày Chủ Tịch FCC Brendan Carr kêu gọi các đài truyền hình phản đối ABC về những phát biểu của Kimmel liên quan tới nghi can bị bắt trong vụ ám sát nhà hoạt động bảo thủ Charlie Kirk.
Nhiều người cho rằng chính lời phát biểu của ông Carr đã gây áp lực lên cả ABC cùng các chi nhánh của công ty truyền thông đó.
Tuần này, cả Chủ Tịch FCC Carr lẫn Tổng Thống Trump đều nói rằng theo họ thì rất nên tước giấy phép phát sóng của những kẻ không đối xử công bằng với vị tổng thống Mỹ.
Tổng Thống Trump cũng đã thảo luận một số vấn đề khác với các phóng viên trước khi rời đi.
Vị tổng thống Mỹ cho biết ông sẵn sàng gặp gỡ các nhà lãnh đạo Đảng Dân Chủ tại Quốc Hội để cố gắng tránh việc chính phủ phải đóng cửa, kể từ ngày 1 Tháng Mười.
Nhưng Tổng Thống Trump tỏ ra không mấy lạc quan về các cuộc gặp gỡ. “Tôi rất muốn gặp họ, nhưng tôi không nghĩ điều đó sẽ có tác động gì,” ông nói. (TTHN) [kn]
SISKIYOU, California (NV) – Một người đàn ông Argentina, 45 tuổi, tử nạn khi té từ độ cao 2,000 foot (609.6 mét) trên núi Shasta vào Tháng Chín, các viên chức loan báo cuối tuần trước.
Ông Matias Augusto Travizano leo lên đỉnh núi vào sáng 12 Tháng Chín sau khi men theo đường Clear Creek Route, được đánh giá là một trong những con đường an toàn hơn để leo lên núi Shasta, theo Văn Phòng Cảnh Sát Quận Siskiyou SCSO.
Trong lúc leo xuống núi, Travizano và một người khác, cũng leo lên đỉnh núi cùng lúc với nạn nhân, bị lạc khỏi đường mòn và mắc kẹt trên một tảng băng ở mũi phía Bắc của Sông Băng Wintun ở độ cao chừng 13,500 foot (4,114 mét), theo KTLA.
Núi Shasta, California. (Hình: Colin McClive/Pexels)
“Khi biết mình đi sai đường, hai người đàn ông gắng trượt xuống phần thoai thoải trên ngọn núi rồi vòng lại đường mòn,” SCSO cho biết.
Dẫu đã cẩn trọng trong lúc trượt xuống, Travizano mất kiểm soát rồi bị hụt chân vào lớp băng và té trúng một tảng đá cách đó 300 foot (91 mét). Nạn nhân bất tỉnh sau khi té trúng tảng đá.
Phải trầy trật từ khoảng 5 tới 10 phút, người đi bộ đường dài còn lại mới tới gần Travizano và sơ cứu cho nạn nhân. Người đi cùng cách nạn nhân chừng 80 foot (24 mét) khi nạn nhân tỉnh lại và bắt đầu trở mình.
“Thật không may, khi ông cục cựa, ông rơi khỏi tảng đá và trượt xuống phần băng còn lại rồi mất hút khỏi tầm nhìn,” giới chức cho hay.
Vào buổi sáng cùng ngày, một người leo núi thứ ba gọi 911 từ một vị trí khác an toàn hơn, sau đó Lực Lượng Tìm Kiếm và Cứu Nạn SCSO phối hợp với các viên chức quản lâm thuộc Cơ Quan Lâm Nghiệp Hoa Kỳ USFS quản lý Đường Mòn Clear Creek ứng cứu trước 2 giờ 30 chiều.
Lực lượng tìm kiếm và cứu hộ yêu cầu Phi Đội Phía Bắc thuộc Lực Lượng Tuần Tiễu Xa Lộ California CHP yểm trợ. Sau nhiều giờ, các viên chức phát giác ra Travizano thiệt mạng ở độ cao 10,200 foot (3,108) gần chân Sông Băng Wintun.
Trong trận bão tuyết mùa hè ngày 16 Tháng Tám, một người đàn ông 50 tuổi cũng thiệt mạng do lạc lối trên Đường Mòn Clear Creek.
Núi Shasta là một ngọn núi lửa phân tầng cao 14,179 foot (4,321 mét) thuộc dãy núi Cascade tọa lạc ở miền Bắc California. Đây là một thắng cảnh thu hút hơn 5,000 người leo núi mỗi năm, theo USFS. Có tiếng là một ngọn núi hiểm trở và tầm nhìn ngoạn mục hướng ra cánh rừng và những đỉnh núi phủ tuyết trắng xóa, nhà chức trách ghi nhận trung bình có một người chết mỗi năm tại dãy núi Cascade.
Tính tới thời điểm hiện tại trong năm nay, SCSO đã cứu hộ 15 trường hợp trên núi Shasta, chín trong số đó được Phi Đội Phía Bắc thuộc CHP yểm trợ và sáu nhiệm vụ khác yêu cầu lực lượng tìm kiếm cứu nạn trên mặt đất. (TTHN) [kn]
SEATTLE, Washington (NV) – Ông Lương Cường, chủ tịch nước Việt Nam, đang có chuyến công tác đến Mỹ và dự phiên thảo luận chung cấp cao Đại Hội Đồng Liên Hợp Quốc (LHQ) khóa 80, kết hợp các hoạt động song phương từ 21 đến 24 Tháng Chín.
Theo báo Thanh Niên hôm 22 Tháng Chín, ông Lương Cường đã có buổi gặp gỡ ông Ron Vachris, giám đốc điều hành công ty Costco – tập đoàn bán lẻ hàng đầu của Mỹ tại Seattle, tiểu bang Washington, và mong muốn Costco đầu tư trực tiếp vào Việt Nam.
Ông Lương Cường (phải), chủ tịch nước Việt Nam, và ông Ron Vachris, giám đốc điều hành Costco. (Hình: Thông Tấn Xã Việt Nam)
Báo Thanh Niên tường thuật, sau khi nghe ông Ron Vachris cho biết Costco quan tâm việc xây dựng “một khuôn khổ hợp tác chiến lược,” để tăng cường thu mua các mặt hàng xuất cảng chủ lực của Việt Nam như dệt may, da giày, đồ gỗ, thủy sản, hạt điều, cà phê… cho chuỗi cung ứng hơn 870 siêu thị trên toàn cầu, ước tính giá trị nhập cảng có thể đạt trên $1 tỷ mỗi năm, ông Cường cho rằng với quy mô gần 100 triệu dân và nhu cầu tiêu dùng không ngừng mở rộng, Việt Nam sẽ là “điểm đến giàu tiềm năng,” đồng thời mong Costco “hiện diện chính thức và đầu tư lâu dài tại Việt Nam.”
“Việt Nam kiên định chủ trương hội nhập sâu rộng, xây dựng nền kinh tế mở, minh bạch và bền vững, cam kết đồng hành, tạo thuận lợi cho Costco trong việc triển khai các hình thức đầu tư – từ trung tâm thu mua, hệ thống kho vận, logistics đến khả năng xây dựng trung tâm phân phối khu vực,” ông Cường khẳng định.
Ông Cường đánh giá cao sáng kiến “hợp tác chiến lược” của Costco, bởi đây cũng là “định hướng phù hợp” với ưu tiên chiến lược của Việt Nam trong việc tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, đặc biệt đối với các ngành hàng có thế mạnh như nông sản, thủy sản, dệt may, da giày và công nghiệp nhẹ.
Ở chiều ngược lại, đại diện Costco cũng bày tỏ được tiếp tục hợp tác chặt chẽ với các nhà cung cấp chính của Việt Nam để đem đến các sản phẩm phù hợp với thị trường, qua đó duy trì hợp tác lâu dài với các đối tác Việt Nam.
Một chợ Costco. (Hình minh họa: Nicholas Kamm/AFP via Getty Images)
“Costco sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm và dẫn dắt trong việc áp dụng các tiêu chuẩn ESG (môi trường-xã hội-quản trị doanh nghiệp),” ông Ron Vachris cho biết.
Chuyến công tác tại Mỹ của ông Lương Cường đúng vào dịp Mỹ-Việt kỷ niệm 30 năm thiết lập quan hệ ngoại giao và hai năm ký kết “Đối Tác Chiến Lược Toàn Diện.”
Mỹ hiện là đối tác thương mại lớn thứ hai và thị trường xuất cảng quan trọng nhất của Việt Nam. Kim ngạch thương mại song phương năm 2024 đạt gần $150 tỷ, tăng 20.5% so với cùng kỳ năm trước. (Tr.N) [kn]
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Nhiều phường, xã ở Sài Gòn sau sáp nhập dư thừa cán bộ nhưng lại thiếu người có chuyên môn với vị trí công việc, khiến người dân gặp nhiều khó khăn khi muốn làm thủ tục hành chánh.
Nói với báo VNExpress hôm 22 Tháng Chín, ông Võ Tấn Quan, chủ tịch phường Cát Lái, cho biết yêu cầu và nhiệm vụ mới của “chính quyền hai cấp” đòi hỏi cán bộ cấp xã phải là những người “hiểu việc, có chuyên môn, chủ động tham mưu” và trực tiếp “tác chiến” từng sự việc.
Sau sáp nhập, người dân ở Sài Gòn ngao ngán khi phải đến ủy ban nhân dân phường xã làm thủ tục hành chánh. (Hình: Lê Tuyết/VNExpress)
Song, từ khi sáp nhập với Thạnh Mỹ Lợi, phường Cát Lái chỉ có 60 nhân sự là những cán bộ được gộp từ hai phường cũ và từ cấp trên đưa về, được bố trí vào các vị trí tùy theo khả năng và bộ phận công tác trước đó, để quản lý, giải quyết cho gần 68,000 người dân.
Do vậy, sau gần ba tháng vận hành, phường Cát Lái gặp nhiều khó khăn do nhiều cán bộ “không có tư duy, cách thức tiếp cận công việc chuyên môn phù hợp lĩnh vực phụ trách” và chưa quen cách làm việc mới.
Cụ thể, cán bộ Phòng Khoa Học Công Nghệ được phân công phụ trách “chuyển đổi số,” nhưng trước đó vốn là kế toán. Cán bộ về làm công tác nội vụ thì trước đây làm lưu trữ…
“Trước khi bỏ cấp huyện, cán bộ phường quen làm việc theo cách thừa hành, theo sự vụ. Giờ đây, khi phải tham mưu, đề nghị để thực hiện chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước trên các lĩnh vực một cách chủ động thì gặp nhiều bỡ ngỡ, lúng túng. Tất cả những khó khăn đó đã dồn áp lực lên đội ngũ cán bộ lãnh đạo cấp phòng và lãnh đạo ủy ban,” ông Quan nhận định.
Tương tự phường Cát Lái, một số vị trí ở phường Gò Vấp đang thừa cán bộ hoặc người được phân công “chưa phù hợp với chuyên môn.”
Theo ông Nguyễn Hữu Tài, phó chủ tịch phường Gò Vấp, “Nghị Định 118” về thực hiện thủ tục hành chính theo “cơ chế một cửa” quy định công chức được cử làm việc tại Trung Tâm Phục Vụ Hành Chính Công “phải có thâm niên công tác tối thiểu hai năm trong ngành, lĩnh vực phân công,” đã gây khó khi địa phương bố trí cán bộ.
“Từ một lĩnh vực chuyên sâu, nay phải đảm nhận tất cả nhiệm vụ chưa từng làm nên gặp rất nhiều khó khăn. Còn nếu đưa cán bộ có chuyên môn, kinh nghiệm ra ‘bộ phận một cửa’ để đúng quy định thì các phòng thiếu người giải quyết công việc,” ông Tài ngao ngán nói.
Lãnh đạo một phường sau sáp nhập ở khu vực quận 12 trước đây, cho biết thêm trước đây cấp huyện có ít nhất 10 phòng chuyên môn, chia nhỏ từng lĩnh vực. Trong mỗi phòng đều có kế toán, văn thư lưu trữ, chuyên viên thực hiện nhiệm vụ. Khi sáp nhập, quận cho cán bộ tự nguyện ghi danh về phường nên có nơi nhận hơn một nửa là kế toán. Có phường mới được sáp nhập từ bốn phường cũ khiến cán bộ tăng vọt nhưng một vị trí có thể có đến bốn người cùng chuyên môn.
Cán bộ Trung Tâm Phục Vụ Hành Chính Công Phường Cát Lái giải quyết hồ sơ cho người dân. (Hình: Lê Tuyết/VNExpress)
Bà Phạm Thị Thanh Hiền, giám đốc Sở Nội Vụ TP. HCM, cho rằng do sáp nhập cơ học, dồn cán bộ các phường lại với nhau hoặc phân bổ cán bộ từ cấp huyện về xã, phường chưa đồng đều nên xảy ra trường hợp “một vị trí có nhiều cán bộ cùng chuyên môn nhưng có lĩnh vực lại thiếu.” Đặc biệt, nhóm quan trọng như đất đai, xây dựng, môi trường, quản lý dự án, tài chính thiếu người ảnh hưởng đến công việc phường, xã.
Tại cuộc họp Thành Ủy TP.HCM mới đây, ông Trần Lưu Quang, bí thư Thành Ủy, thừa nhận phường, xã thừa là do “gom cơ học lại” và thiếu những người làm được việc. Thí dụ, nếu một phó chủ tịch quận phụ trách văn xã, giờ về làm chủ tịch phường sẽ gặp khó khăn khi ký những hồ sơ giải ngân đầu tư công hàng ngàn tỷ đồng.
“Họ không biết làm như thế nào trong khi cán bộ tham mưu cũng yếu,” ông Quang nói. (Tr.N) [kn]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Một bức thư của Thủ Tướng Phạm Minh Chính chúc mừng ca sĩ Đức Phúc thắng cuộc thi “Intervision” gây bàn tán trong dư luận vì có nhiều lỗi không đáng có.
Theo báo VietNamNet hôm 22 Tháng Chín, được tin ca sĩ Đức Phúc, 28 tuổi, đại diện Việt Nam giành ngôi vị quán quân của cuộc thi ca hát “Intervision 2025” vào tối 20 Tháng Chín, ông Phạm Minh Chính đã gửi thư chúc mừng, “biểu dương sự nỗ lực và thành tích xuất sắc của ca sĩ.”
Ca sĩ Đức Phúc thắng giải trong cuộc thi “Intervision 2025” với ca khúc “Phù Đổng Thiên Vương” lấy cảm hứng từ bài thơ “Tre Việt Nam.” (Hình: VietNamNet)
Theo báo VNExpress, ca sĩ Đức Phúc thắng giải này nhờ trình diễn ca khúc “Phù Đổng Thiên Vương” do nhạc sĩ Hồ Hoài Anh sáng tác, lấy cảm hứng từ bài thơ “Tre Việt Nam” của tác giả Nguyễn Duy và truyền thuyết “Thánh Gióng,” nhận được tiền thưởng $360,000 và một chiếc cúp.
Cuộc thi “Intervision” do Tổng Thống Nga Vladimir Putin hậu thuẫn để làm đối trọng với giải “Eurovision” nổi tiếng ở Âu Châu, chỉ có tranh cãi duy nhất về ca sĩ đại diện cho Hoa Kỳ, một quốc gia ngoại lệ với khối “thân Nga.”
Và không có gì đáng nói nếu như thư đề “Thân ái gửi: Ca sỹ Đức Phúc và những người yêu âm nhạc” do ông Phạm Minh Chính ký, sau đó được đưa lên mạng xã hội Facebook bị công luận “lật tẩy,” bất bình do “viết quá ẩu,” dính nhiều lỗi cơ bản.
“Tôi không hiểu thư ký/trợ lý kiểu gì mà soạn lá thư cho thủ tướng cũng ẩu tả hết sức. Đầy lỗi, nhưng tôi chỉ nhặt ra hai lỗi dễ thấy nhất.
“Thứ nhất, thư viết ca sĩ Đức Phúc ‘đã thổi hồn vào ca khúc ‘Phù Đổng Thiên Vương’ lấy cảm hứng từ bài thơ ‘Tre Việt Nam.’
“Bài hát do ai sáng tác, thôi thì các vị không nhắc do sợ thư quá dài chẳng hạn, nhưng bài thơ ‘Tre Việt Nam’ của ai cũng không nhắc là sự cố tình, cố ý.
“Một tác phẩm lừng lẫy với tác giả cụ thể – thi sĩ Nguyễn Duy, dù các vị có ‘đuổi’ nó (bài thơ) ra khỏi sách giáo khoa, để đưa những thứ ba lăng nhăng vào, thì vẫn sống lâu dài bền chặt trong lòng người dân Việt. Đừng biến nó thành tác phẩm văn học dân gian.
“Thứ nhì, thư của thủ tướng, tức là văn bản tầm quốc gia, mà chữ nghĩa, từ ngữ bị dùng hết sức tùy tiện. Từ ca sĩ, lúc thì ‘sỹ’ khi lại ‘sĩ’ tùm lum tà la, không có chuẩn mực, không khác gì món hàng chợ. Vậy mà cũng ký…” Facebooker Nguyễn Thông, cựu biên tập viên báo Thanh Niên, nhận xét.
Thư của ông Phạm Minh Chính gửi chúc mừng ca sĩ Đức Phúc với nhiều sai sót. (Hình: Facebook Nguyễn Thông)
Trong khi đó, trên trang facebook cá nhân, nhà thơ Đỗ Trung Quân, châm biếm viết: “Bày ra cuộc chơi này là của anh P.u. Anh ấy cho giải cao Việt Nam cũng không có gì khó hiểu. Cũng vui thôi! Anh Chính lấn sân ‘anh Văn Hóa’ ra văn bản (vụ này là của Bộ Văn Hóa Thể Thao và Du Lịch) văn bản lại sai tùm lum.
Nhưng lờ tên nhà thơ Nguyễn Duy dù vô tình hay cố ý vẫn còn may hơn biến tên ông này thành… ông khác như Bảy ‘niễng’ (chỉ Nguyễn Xuân Phúc, cựu chủ tịch nước). Thói ‘kính thưa toàn thể mọi vấn đề’ nó khổ lắm.”
Dưới bài viết của hai ông Nguyễn Thông và Đỗ Trung Quân có cả ngàn bình luận của dân cư mạng, chủ yếu điều nhận xét như “Tại thằng đánh máy,” “như nhau hết, mẹ nó, sợ gì,” “lúc ký có khi chưa chắc đã biết nội dung là gì…” (Tr.N) [kn]
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Ngoài việc sát hại mẹ và chị ruột, một nghi can “ngáo đá” (say ma túy đá) ở phường Long Hương (thành phố Bà Rịa trước đây) thuộc TP.HCM, và còn chém luôn hai con chó nuôi trong nhà.
Hôm 22 Tháng Chín, Công An TP.HCM đã bắt giữ nghi can Vũ Văn Hà, 34 tuổi, để điều tra về tội “giết người.”
Đường dẫn vào hiện trường nơi xảy ra vụ án ở phường Long Hương, Sài Gòn. (Hình: Tuổi Trẻ)
Theo báo Tuổi Trẻ, nghi can Hà đã dùng dao sát hại mẹ ruột là bà NTN, 62 tuổi, và đâm trọng thương chị ruột là cô NTNg, 37 tuổi, vào rạng sáng cùng ngày.
Nghi can Hà từng nghiện ma túy nhưng đã cai nghiện xong, sống cùng cha mẹ và chị gái trong căn nhà cấp bốn ở khu phố Hương Sơn, phường Long Hương.
Khoảng 5 giờ 30 phút cùng ngày, nghi can Hà lấy dao trong nhà bếp bất ngờ tấn công, chém nhiều nhát vào vùng cổ, mặt của mẹ mình khiến nạn nhân thiệt mạng tại chỗ.
Sau đó, nghi can Hà tiếp tục dùng dao chém chị gái ở chung nhà gây thương tích nặng ở cổ. Chưa “đã nư,” anh ta còn dùng dao chém hai con chó của gia đình khiến một con chết, một con bị thương.
Sau khi gây án, nghi can Hà vứt bỏ hung khí trong vườn cây gần nhà.
Nhận tin báo, Công An Phường Long Hương đã đến nhà bắt giữ nghi can Hà khi để còn đang trong trạng thái “ngáo đá.”
Tuy không xảy ra thường xuyên, nhưng thi thoảng tại Việt Nam lại có vụ con nghiện giết người thân khi đang say ma túy.
Trước đó, hôm 30 Tháng Ba, 2023, Công An TP.HCM đã bắt giữ nghi can Lê Văn Vàng, 34 tuổi, ở phường Tân Thới Hiệp, quận 12 trước đây, với cáo buộc giết và cắt đầu mẹ ruột.
Theo báo Thanh Niên, sáng cùng ngày, người dân nghe tiếng la hét phát ra từ một ngôi nhà trong hẻm đường Tân Thới Hiệp ở quận 12. Sau đó, một cô gái tháo chạy ra khỏi căn nhà kêu cứu.
Người dân tụ tập tại hiện trường xem công an bắt giữ nghi can Lê Văn Vàng ở quận 12. (Hình: Kinh Tế Đô Thị)
Khi người dân xung quanh chạy đến gần thì thấy nghi can Lê Văn Vàng cầm dao dính máu, trong lúc thi thể bà N., mẹ ruột của anh ta, được phát giác trong tình trạng đầu bị cắt rời khỏi cổ.
Đến khi Công An Quận 12 xuất hiện tại hiện trường, nghi can Vàng vẫn không chịu buông dao mà còn chống trả. Công an phải bắn ba phát súng chỉ thiên trước khi khống chế, đưa nghi can này về đồn.
Hàng xóm cạnh nhà nạn nhân cho biết, bà N. sống cùng nghi can Vàng và các cháu trong căn nhà này. Trước khi bị con trai giết, bà N. làm nghề may quần áo tại nhà.
Theo hồ sơ của công an, nghi can Lê Văn Vàng có tiền án, tiền sự, thuộc diện “bị công an địa phương theo dõi.” Khi bị bắt sau khi giết người, anh ta “có biểu hiện ngáo đá, bất thường, không tỉnh táo.” (Tr.N) [kn]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Ông Phạm Văn Chính, 51 tuổi, ở Hà Nội, cho biết Phòng An Ninh Mạng và Phòng Chống Tội Phạm Sử Dụng Công Nghệ Cao (A05) thuộc Công An Thành Phố Hà Nội đã gửi giấy mời ông lên trụ sở “làm việc” sau khi ông tố cáo hãng xe VinFast của tỷ phú Phạm Nhật Vượng “hành xử bất lương” và “được chính phủ bảo kê,” trong vụ chiếc xe VF3 gặp trục trặc chỉ sau một tuần nhận xe.
“Hôm nay 22 Tháng Chín, 2025, tôi xác nhận là đã nhận được ‘giấy mời’ từ Phòng A05 của Công An Thành Phố Hà Nội. Tôi cũng đã gọi điện theo số điện thoại liên hệ trên giấy mời của người thụ lý để xác nhận về nội dung giấy mời,” ông Chính loan báo trên trang Facebook cá nhân.
Ông Phạm Văn Chính, người xưng là “đại tá” trên trang cá nhân. (Hình: Facebook Phạm Văn Chính)
Tuy nhiên, ông Chính khẳng định “tôi sẽ không đến theo giấy mời để làm việc,” bởi “không có nhu cầu gặp để trình bày hay thanh minh” vụ liên quan đến chiếc xe VF3.
Theo ông Chính, kể từ năm 2010 đến nay, ông giữ vững nguyên tắc chỉ làm việc với Cơ Quan An Ninh Bộ Công An Việt Nam “tùy theo sự vụ.”
Riêng vụ liên quan chiếc xe VF3 này: “Tôi khẳng định, mọi tố cáo của tôi về VinFast là đúng sự thật. Vì vậy, tôi không có nhu cầu trình bày thêm. Nếu Phòng An Ninh Mạng cần, có thể chủ động gặp tôi để lấy thông tin liên quan. Nếu VinFast muốn khởi kiện hay tố giác, tôi cũng sẵn sàng làm việc theo đúng quy trình tố tụng.”
Theo bài đăng của ông Chính trên trang cá nhân, vào hôm 17 Tháng Sáu vừa qua, chỉ bảy ngày sau khi nhận xe, đi được 800 cây số, chiếc VF3 mà ông mua bằng tiền trả góp mỗi tháng, bỗng nhiên bị lỗi bó cứng phanh (thắng) trên một đoạn đường đèo, mà theo ông “là do cảm biến và hệ thống điều khiển điện tử bị lỗi.” Theo ông Chính, đây là một lỗi kỹ thuật “có thể cướp đi mạng người.”
Sau đó, ông liên tiếp gửi thư yêu cầu hãng VinFast cung cấp “log” kỹ thuật, xác nhận lỗi liên quan vụ trục trặc, đổi xe mới cho ông và thu hồi chiếc xe bị lỗi.
Trong thông báo đăng tải trên trang web Vinfastauto.com hôm 16 Tháng Tám, đại diện hãng VinFast viết: “…Nguyên nhân xảy ra va chạm không đến từ vấn đề kỹ thuật của xe, không ghi nhận tình trạng bó phanh. Các hệ thống phanh, hệ thống lái trên xe hoạt động bình thường trước thời điểm va chạm, không ghi nhận cảnh báo bất thường. Do đó, trường hợp này không thuộc phạm vi bảo hành.”
Hãng xe điện cũng nói rằng họ “cam kết minh bạch trong quá trình kiểm tra xe” và “sẵn sàng phối hợp trong trường hợp khách hàng mời bên thứ ba độc lập được pháp luật công nhận để kiểm tra xe.”
Giấy mời của Công An Thành Phố Hà Nội gửi cho ông Chính mời lên “làm việc.” (Hình: Facebook Phạm Văn Chính)
Tiếp đó, hãng xe của tỷ phú Phạm Nhật Vượng yêu cầu quý khách hàng [Phạm Văn Chính] “không lan truyền các thông tin không đúng sự thật gây ảnh hưởng đến uy tín thương hiệu, quyền và lợi ích hợp pháp của VinFast.”
Đưa phản hồi trên trang cá nhân, ông Chính viết: “Đây chính là cái bẫy, họ vu khống ngược lại khách hàng – biến tôi từ nạn nhân thành kẻ ‘nói xấu thương hiệu.’”
“[Trong vụ này], đau đớn hơn cả, không chỉ là lỗi kỹ thuật. Đau đớn hơn chính là cách hành xử bất lương của VinFast: tìm mọi cách gài bẫy khách hàng, cố tình câu giờ, tạo áp lực, thách thức và gieo rắc sự đe dọa.”
Ông Chính cho biết sau hai tháng chờ đợi hãng xe VinFast xử lý vụ việc, ông “đang chờ Vinfast sai công an đến bắt như họ từng làm với bao vụ việc khác.”
“Và rồi [tôi] cay đắng nhận ra, đất nước này, pháp luật này, tất cả đang nằm trong tay họ. Người dân như tôi chỉ còn biết chờ đợi sự mỉa mai, sự hành hạ từ cả hệ thống và đám dư luận viên ăn lương, và cả bọn cướp tiền được chính phủ [Việt Nam] bảo kê,” theo Facebook Phạm Văn Chính. (Tr.N) [kn]
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Người dân sống gần khu vực chợ Xuân Thới Sơn, Sài Gòn, đã trải qua một buổi tối cuối tuần náo loạn vì “bà hỏa.”
Theo báo VietNamNet, khoảng 10 giờ 30 phút tối 21 Tháng Chín, người dân phát hiện khói lửa bốc lên từ một sạp hàng hóa ở trước chợ xã Xuân Thới Sơn trên đường Nguyễn Văn Bứa, huyện Hóc Môn trước đây, nên hô hoán nhau dập lửa nhưng bất thành.
Công an phong tỏa hiện trường chợ Xuân Thới Sơn, Sài Gòn. (Hình: Trần Kha/Thanh Niên)
Do trong chợ chứa nhiều vật liệu dễ cháy như vàng mã, nhựa… khiến ngọn lửa bùng lên dữ dội, bén sang các sạp hàng bên cạnh, cột khói bốc cao hàng chục mét.
Phòng Cảnh Sát Phòng Cháy Chữa Cháy và Cứu Nạn, Cứu Hộ Công An TP.HCM điều động nhiều xe chữa cháy cùng hàng chục lính cứu hỏa đến hiện trường dập lửa. Đến hơn 11 giờ khuya cùng ngày, đám cháy mới được dập tắt.
Nói với báo Người Lao Động, ông Phạm Xuân Nam, chủ tịch xã Xuân Thới Sơn, cho biết vụ cháy chợ đã thiêu rụi chín gian hàng và hai cửa hàng.
“Gia đình tôi bán ở đây hơn 10 năm rồi. Vốn liếng, hàng hóa đều để hết trong sạp. Giờ thì mất sạch rồi. Không biết phải làm sao để gầy dựng lại,” bà NTH, một tiểu thương bán quần áo, nghẹn ngào cho biết.
Cũng liên quan đến hỏa hoạn, rạng sáng 22 Tháng Chín, một dãy nhà ở đường Nguyễn Tất Thành – khu vực sầm uất nhất, dân cư đông đúc, nhiều tòa nhà cao tầng, cửa tiệm kinh doanh của thị trấn Năm Căn trước đây, nay xã Năm Căn, tỉnh Cà Mau, đã bốc cháy rồi lan sang trụ sở chi nhánh ngân hàng kế bên.
Theo báo VNExpress, khoảng 3 giờ 40 phút, lửa bùng phát tại tiệm một tạp hóa trên đường Nguyễn Tất Thành sau đó lan nhanh, bao trùm cả căn nhà. Người dân cố gắng dập lửa tại chỗ, song bất thành.
Khói lửa bùng phát dữ dội, bốc cao hàng chục mét, lan sang căn nhà và một phần chi nhánh ngân hàng Kiên Long nằm bên cạnh.
Bà Phạm Thị Ngân, chủ căn nhà bị cháy lan, cho biết cả gia đình đang ngủ thì nghe tiếng nổ rất lớn. Ban đầu, bà nghĩ do trời mưa dông, nhưng khi bước ra ngoài thì thấy nhiều khói, lửa ở căn nhà kế bên nên gọi chồng và hai con thức dậy chạy xuống lầu.
Lửa bùng lên dữ dội bao trùm nhiều căn nhà liền kề trên đường Nguyễn Tất Thành, xã Năm Căn, tỉnh Cà Mau. (Hình: Thiên Chương/VNExpress)
“Chồng tôi qua căn nhà cháy ban đầu giúp dập lửa. Hỏa hoạn được dập tắt nhưng sau chừng 30 phút bùng phát trở lại, lan sang tầng trên nhà tôi,” bà Ngân nói, và cho biết đã bỏ lại tất cả tài sản và đồ đạc, chỉ lấy giấy tờ.
Nhận tin báo, Cảnh Sát Phòng Cháy Chữa Cháy và Cứu Nạn điều năm xe chữa cháy cùng 30 lính cứu hỏa đến hiện trường, phối hợp với người dân dập lửa. Đến khoảng 5 giờ 10 phút sáng cùng ngày, đám cháy được khống chế.
Vụ cháy làm ba người bị thương nhẹ, thiêu rụi hai căn nhà với tổng diện tích hơn 250 mét vuông, cùng một phần trụ sở chi nhánh ngân hàng Kiên Long.
Hiện giới hữu trách đang làm rõ nguyên nhân hai vụ cháy và thống kê thiệt hại. (Tr.N) [kn]
“Trời sập:” Lần đầu tiên Trump và Cruz nói thật!!!
Thượng nghị sĩ Ted Cruz (Cộng Hòa- Texas) đã công khai chỉ trích hành động hù dọa của chủ tịch FCC là Brendan Carr là kiểu mafia bắt nạt và vô cùng nguy hiểm cho nước Mỹ nếu không có quyền tự do ngôn luận.
Tại lễ tưởng niệm Charlie Kirk, Tổng Thống Trump tuyên bố: “Tôi thù ghét những đối thủ của mình và không hề mong điều tốt đến cho họ.”
QUẬN CAM, California (NV) – Đang đi trên đường xa mà đèn cảnh báo xe xẹp bánh (TPMS) hiện lên trên bảng điều khiển là một điều phiền toái. Không biết nên tiếp tục chạy, hay ghé vào một thị trấn dọc đường để tìm chỗ vá xe? Trên trang mạng xe hơi cartalk.com có đăng thắc mắc từ một độc giả về việc vỏ xe đang bị xì hơi sẽ xẹp nhanh hay chậm hơn khi đang di chuyển, cùng lời khuyên của chuyên viên Car Talk.
Độc giả thắc mắc: Một độc giả tên Mike làm tình nguyện viên trong một đội hỗ trợ trên đường mòn ở Cascades. Một hôm đang trên đường đi làm, đèn TPMS của xe bật sáng. Mike tấp xe vào lề đường, xuống quan sát, thấy vỏ xe có vẻ ổn, không nghe thấy tiếng xì, hay thấy bất kỳ một sự rò rỉ nào rõ ràng. Một người đi cùng trên một chiếc xe khác cho biết có máy bơm cầm tay. Họ chỉ cách nơi làm việc 4 dặm, cho nên tiếp tục đi.
Vỏ xe bị xì hơi nhanh hơn khi đang di chuyển. (Hình minh họa: HD/Người Việt)
Mike đậu xe rồi làm việc trên đường mòn trong vài giờ. Khi quay lại, lốp sau bên trái bị xẹp. Người đồng đội lấy máy bơm di động ra. Áp suất vỏ lúc đó là 5.5 psi, sau đó được bơm lên 33.5 psi. Chỗ Mike làm cách một cửa hàng vỏ xe gần nhất là 40 dặm. Anh quyết định lái xe đến đó, với máy bơm di động của người bạn. Đi được 5 dặm, đèn TPMS lại bật sáng, nhưng Mike vẫn kịp đến chỗ vá xe mà lốp vẫn chưa bị xẹp.
Mike hỏi rằng khi lái xe với một chiếc vỏ bị xì hơi, liệu nó sẽ xẹp nhiều hơn, ít hơn hay vẫn như vậy khi xe chạy?
Chuyên gia trả lời: Chuyên gia Car Talk đã gởi câu hỏi của Mike đến một công tác viên là một giáo sư vật lý, từng làm việc tại Đại học Harvard. Theo ông ta, lốp xe có khả năng bị xì hơi nhanh hơn khi xe đang chạy. Lý do là khi lốp xe nóng lên do ma sát với mặt đường, không khí bên trong cũng nóng lên. Theo nguyên tắc vật lý, việc tăng nhiệt độ bên trong một không gian kín như lốp xe cũng làm tăng áp suất không khí. Và áp suất càng cao, lượng không khí muốn thoát ra càng nhiều.
Nếu rò rỉ do một lỗ đinh hoặc vít, thì lỗ thủng đó cũng có thể giãn ra một chút khi áp suất bên trong lốp tăng lên, nhưng đó không phải là yếu tố chính.
Trường hợp duy nhất mà lốp xe có thể ít bị rò rỉ hơn khi xe chạy là do độ kín của vành lốp kém. Vành lốp là bộ phận tiếp xúc với niềng xe, có nhiệm vụ bịt kín không khí bên trong. Trong trường hợp vành lốp không sát, áp suất tăng từ bên trong có thể cải thiện độ kín, khiến lốp xe bị rò rỉ chậm hơn.
Nhưng, trong hầu hết các trường hợp, lốp xe bị xì sẽ xẹp nhanh hơn khi đang lái xe. Và trong trường hợp của Mike, anh đã may mắn vì nó xì không đủ nhanh khiến xe phải nằm đường. (HD)
