HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Được đặt chân đến Mỹ một lần trong đời là giấc mơ của nhiều người Việt Nam, bất chấp chi phí du lịch đắt và chính sách visa (thị thực) ngày càng siết chặt hơn.
Báo VnExpress hôm 18 Tháng Tám, dẫn khảo sát “nhu cầu du lịch Mỹ của khách Châu Á” từ cuối Tháng Năm đến giữa Tháng Sáu vừa qua của công ty nghiên cứu thị trường Milieu Insight, cho biết trong khi người Signapore là nhóm né du lịch Mỹ năm nay ở mức cao nhất thì ở chiều ngược lại, tỷ lệ quan tâm đến Mỹ tăng tại Việt Nam và Philippines.
Du khách chụp ảnh tượng Nữ Thần Tự Do ở New York, Mỹ. (Hình: TTG Asia/VNExpress)
Cụ thể, 57% người Việt Nam cho biết họ quan tâm đến việc được đến Mỹ nhiều hơn so với sáu tháng trước, mặc dù visa Mỹ có ba thay đổi quan trọng trong năm 2025, gồm: dừng chương trình miễn phỏng vấn khi gia hạn visa từ 2 Tháng Chín với hầu hết visa không định cư; phí visa Mỹ tăng tối thiểu $250 từ 1 Tháng Mười, và chương trình thí điểm yêu cầu du khách nộp bảo lãnh lên đến $15,000 khi xin visa, dự kiến có hiệu lực từ 20 Tháng Tám.
Hiện tại, lượng khách Việt Nam đặt tour đi Mỹ trong hai quý cuối năm 2025 tại công ty Du Lịch Việt có xu hướng tăng 5%-10% so với cùng kỳ năm ngoái. Còn tại Pan American, số lượng người Việt nộp đơn xin visa và gia hạn thị thực Mỹ qua bưu điện “tăng đột biến” sau khi Mỹ công bố tăng phí visa.
Các chuyên gia tại Singapore giải thích nguyên nhân khách Việt Nam có tỷ lệ quan tâm tăng “đến từ việc quốc gia này có cộng đồng người Việt lớn tại Mỹ.”
Với nhiều người, được đứng ở Quảng Trường Thời Đại, lái xe xuyên bang hay đơn giản ăn chiếc burger “ngay trên đất Mỹ” là trải nghiệm “đáng để vượt qua” các rào cản.
Bà Vũ Thị Quỳnh Hoa, phó giám đốc khu nghỉ dưỡng Con Gà Vàng Ninh Thuận, từng bốn lần xin visa Mỹ thành công, cho rằng sức hút của Mỹ với người Việt Nam không chỉ ở danh thắng hay trải nghiệm du lịch.
“Đặt chân tới Mỹ là một cột mốc, một giấc mơ mà nhiều người ấp ủ từ lâu. Mặt khác, đậu visa Mỹ không chỉ mở ra cơ hội khám phá quốc gia này, mà còn giúp du khách Việt thuận lợi hơn khi xin visa các nước khác cũng như miễn visa ra vào nhiều nước. Vì vậy, visa Mỹ được xem là loại visa có giá trị cao trên sổ thông hành,” bà Hoa nói.
Trong khi đó, ông Ngô Văn Thỏa, giám đốc công ty Du Lịch Pan American, người có kinh nghiệm 15 năm làm tour về thị trường Mỹ cho rằng Mỹ là nước lớn, điểm đến có sức hút trên toàn thế giới, không chỉ ở Việt Nam. Vì vậy “Giấc Mơ Mỹ” là niềm mơ ước của rất nhiều khách Việt Nam, muốn một lần trong đời đặt chân đến.
Hai vợ chồng du khách Việt Nam chụp hình trước biểu tượng Hollywood tại Mỹ hồi Tháng Sáu vừa qua. (Hình: VNExpress)
Ngoài chính sách visa thắt chặt hơn, ông Phạm Anh Vũ, phó tổng giám đốc công ty Du Lịch Việt, cho biết vấn đề an ninh, an toàn tại Mỹ lại không phải mối lo hàng đầu của khách Việt Nam. Hầu như chưa đoàn khách Việt nào bày tỏ lo lắng về vấn đề này.
Theo ông Vũ, tour đi Mỹ là sản phẩm cao cấp, chiếm khoảng 10% lượng khách mỗi năm của công ty. Mùa cao điểm du lịch Mỹ của khách Việt Nam là mùa Thu, khi thời tiết ôn hòa, cảnh sắc đẹp với lá vàng lá đỏ và dịp lễ hội cuối năm.
“Nhiều du khách coi chuyến đi Mỹ là cột mốc, một ‘giấc mơ’ để đánh dấu thành tựu và sự thành công chinh phục một trong những visa khó nhất thế giới,” bà Hoa kết.
Theo số liệu công bố hồi Tháng Năm của Trung Tâm Nghiên Cứu Pew thuộc Quỹ Tín Thác Từ Thiện Pew có trụ sở tại Washington, DC, tính đến năm 2023, Việt Nam là một trong bốn cộng đồng người Châu Á có số lượng đông nhất tại Mỹ, với hơn 2.1 triệu người. (Tr.N) [kn]
GARDEN GROVE, California (NV) – Một người đàn ông 34 tuổi ngụ tại Long Beach thiệt mạng hôm Chủ Nhật, 17 Tháng Tám, trong vụ đụng xe giữa xe máy và xe minivan ở Garden Grove, theo thông cáo báo chí của cảnh sát.
Tai nạn xảy ra vào lúc 9 giờ 42 sáng Chủ Nhật tại dãy 9100 trên đường Garden Grove Boulevard, gần đường Cannery Street, Trung Sĩ Sở Cảnh Sát Garden Grove GGPD Charles Starnes cho biết.
Khi tới nơi, cảnh sát thấy người lái xe gắn máy Suzuki đời 2005 bất tỉnh, Starnes cho hay. Nhân viên Sở Cứu Hỏa Quận Cam OCFA kiểm tra thương tích của nạn nhân và tuyên bố người này đã chết tại chỗ.
Quang cảnh tai nạn trên đường Garden Grove Blvd, Garden Grove, sáng 17 Tháng Tám, 2025. (Hình: Garden Grove Police Department)
Còn tài xế xe Honda Odyssey đời 2001 là một người đàn ông 28 tuổi ngụ tại Garden Grove, bị bắt giữ vì tình nghi lái xe khi dùng ma túy hoặc rượu, theo Starnes.
Nơi tai nạn xảy ra có nhiều hàng quán, cơ sở thương mại của người Nam Hàn và Việt Nam.
Ai là chứng nhân trong vụ đụng xe hoặc có tin tức liên quan xin liên lạc Nhà Điều Tra Lang theo số 714-741-5823 hoặc qua điện thư [email protected]. (TTHN) [kn]
HÀ TĨNH, Việt Nam (NV) – Trong lúc đi câu cá bên sông Cầu Đông, một “cần thủ” ở xã Đông Kinh, tỉnh Hà Tĩnh, bị cá kéo cần cầu ra giữa sông bèn vội lao theo thì chẳng may bị chết đuối.
Theo báo Dân Trí hôm 18 Tháng Tám, người dân phường Thành Sen phát hiện một tử thi chết đuối trên sông Cầu Đông, thuộc phường Trần Phú, thành phố Hà Tĩnh trước đây, nay là phường Thành Sen, tỉnh Hà Tĩnh.
Công an đưa thi thể nạn nhân NHT bàn giao cho Công An Phường Thành Sen, Hà Tĩnh. (Hình: Văn Nguyễn/Dân Trí)
Nhận được tin báo, Phòng Cảnh Sát Chữa Cháy và Cứu Nạn, Cứu Hộ Công An Tỉnh Hà Tĩnh đưa lực lượng hiện trường.
Khoảng 10 phút sau, công an đưa thi thể nạn nhân lên bờ và bàn giao cho Công An Phường Thành Sen. Qua xác minh, nạn nhân được xác định là ông NHT, 42 tuổi, ở xã Đông Kinh, tỉnh Hà Tĩnh.
Theo thông tin ban đầu, trước khi bị chết đuối, ông T. đi câu cá và bị cá kéo cần câu trôi ra giữa sông. Ông T. bơi theo để kéo cần lại và rồi bị kiệt sức chết đuối. Sự việc đang được Công An Phường Thành Sen phối hợp với các đơn vị điều tra làm rõ.
Việc “cần thủ” bị cá cắn câu làm cho chết đuối tuy hy hữu, song thi thoảng vẫn xảy ra ở Việt Nam.
Khu vực anh Nguyễn Anh Q. câu cá và bị chết đuối ở bờ sông Sài Gòn. (Hình: Tự Sang/Pháp Luật TP.HCM)
Theo báo Pháp Luật TP.HCM, chiều 26 Tháng Mười Một, 2023, anh Nguyễn Anh Q., 19 tuổi, quê tỉnh Tiền Giang cũ, ra bờ sông Sài Gòn ở khu vực phường Thảo Điền, thành phố Thủ Đức trước đây, câu cá.
Đến cuối giờ chiều cùng ngày, cầu câu của anh Q. bị cá kéo xuống sông. Lúc này, anh Q. thấy cần bị cuốn trôi nên nói với những người xung quanh là cần câu có giá trị hơn chục triệu đồng.
Dù nhiều người đã can ngăn không cho anh Q. xuống, nhưng người này vẫn kiên quyết nhảy xuống để lấy lại cầu câu. Tuy nhiên, khi nhảy xuống thì anh Q. đã bị chìm xuống sông.
Một người dân thấy vậy nhảy xuống cứu anh Q. nhưng bất thành, người này suýt nữa cũng bị chết đuối theo nhưng may mắn được người dân trên bờ dùng cần câu kéo lên. Riêng anh Q. bị nước cuốn trôi và mất tích. (Tr.N) [kn]
AN GIANG, Việt Nam (NV) – Trong lúc chèo thuyền sup trên vùng biển thuộc quần đảo Hải Tặc, xã Tiên Hải, tỉnh An Giang, hai nữ du khách bị sóng đánh lật thuyền thiệt mạng.
Báo Người Lao Động dẫn tin từ Ban Chỉ huy phòng chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn và phòng thủ dân sự tỉnh An Giang cho biết khoảng 2 giờ 15 phút trưa 16 Tháng Tám, một gia đình khoảng 15 người đi chơi, mang theo thuyền sup bơm hơi đến bãi tắm ở ấp Hòn Tre, quần đảo Hải Tặc, xã Tiên Hải, thành phố Hà Tiên, tỉnh Kiên Giang trước đây, nay là xã Tiên Hải, tỉnh An Giang, tắm biển, giải trí.
Khu vực biển Tiên Hải nơi hai nữ du khách bơi thuyền sup bị sóng đánh lật khiến cả hai thiệt mạng. (Hình: Phụ Nữ TP.HCM)
Tắm được một lúc, phần lớn nguời trong gia đình lên bờ. Lúc này, dưới biển chỉ còn bốn người.
Để tiếp tục vui chơi, hai chị em cô LTTV, 19 tuổi, và PTTV, 14 tuổi, ngồi trên thuyền sup để một thiếu niên 15 tuổi đẩy từ phía sau. Người còn lại ở trên bờ quan sát.
Chèo thuyền sup là môn thể thao dưới nước, sử dụng tấm ván lớn, thường làm bằng nhựa hoặc bơm hơi, dài 2.5-3 mét, rộng 0.8 mét và có mái chèo để di chuyển. Người chơi đứng trên ván và dùng mái chèo sup đi. Môn thể thao này hiện đang phổ biến ở Việt Nam, nhất là tại các địa điểm du lịch biển.
Được một lúc, người đẩy thuyền hụt tay khiến chiếc sup trôi ra xa. Hai cô gái tiếp tục bơi một đoạn thì gặp sóng lớn đánh thuyến lật úp khiến cả hai rơi xuống biển.
Thiếu niên đi cùng hốt hoảng vội vào bờ kêu người hỗ trợ. Sau đó, cô LTTV được tìm thấy trong tình trạng ngưng tim, ngưng thở.
Khoảng một giờ sau, lực lượng cứu hộ tìm được nạn nhân còn lại. Dù được đưa đến trạm xá cấp cứu, nhưng cả hai không qua khỏi.
Quần đảo Hải Tặc bao gồm 14 hòn đảo nổi lớn nhỏ cách thành phố Hà Tiên trước đây 30 km. Trung bình mỗi năm nơi đây thu hút khoảng 100,000 lượt du khách thăm viếng với các hoạt động như câu cá, lặn, bắt ốc, chèo sup…
Chiếc bè mảng chở 17 người bị lật tại xã Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh, làm hai người thiệt mạng. (Hình: Lao Động)
Trong một vụ tương tự, báo Lao Động cho biết hơn 6 giờ tối 17 Tháng Tám, một cơn dông lốc kèm mưa lớn đã khiến một bè mảng chở 17 người bị lật tại khu vực Hòn Ba, thôn Bình Hải, xã Đầm Hà, tỉnh Quảng Ninh, làm hai người thiệt mạng.
Nhận được tin báo, giới hữu trách xã Quảng Hà đã cử lực lượng đến tìm kiếm cứu hộ, đưa được 15 người vào bờ an toàn.
Đến khoảng 7giờ sáng 18 Tháng Tám, giới hữu trách đã tìm thấy hai thi thể nạn nhân tại khu vực nuôi hàu của người dân là bà NTH, 41 tuổi, ở thôn Quảng Chính 7 và ông TVT, 41 tuổi, ở thôn Quảng Minh 2, xã Quảng Hà, tại khu vực nuôi hàu của người dân ở biển Hòn Mỹ. (Tr.N) [kn]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Kể từ 15 Tháng Tám, người ngoại quốc “cần ưu đãi đặc biệt” như CEO các doanh nghiệp top 100, blogger du lịch nổi tiếng, cầu thủ xuất sắc… khi nhập cảnh Việt Nam sẽ được miễn thị thực (visa) 3-5 năm.
Đó là nội dung mới được chính phủ Việt Nam nêu trong “Nghị Định 221,” quy định về việc thực hiện cấp “thẻ miễn thị thực đặc biệt” cho người ngoại quốc thuộc diện “đối tượng đặc biệt,” nhằm phục vụ phát triển kinh tế-xã hội, theo báo VNExpress.
Ông Phạm Minh Chính, thủ tướng Việt Nam, đón tỷ phú Jensen Huang, CEO Nvidia, ở Hà Nội. (Hình: Đoàn Bắc/Dân Trí)
“Thẻ miễn thị thực đặc biệt” có hai dạng: Thẻ điện tử và thẻ cứng có gắn chip. Hai loại có giá trị pháp lý như nhau, sẽ do cơ quan, tổ chức lựa chọn.
Người ngoại quốc sử dụng “thẻ miễn thị thực đặc biệt” được nhập cảnh Việt Nam nhiều lần trong thời hạn miễn thị thực.
Theo đó, đầu tiên là khách mời của các lãnh đạo đảng, nhà nước CSVN từ trung ương đến ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố.
Tiếp đó là các học giả, chuyên gia, nhà khoa học, giáo sư các trường đại học, viện nghiên cứu; tổng công trình sư; nhân lực công nghiệp công nghệ số phẩm chất cao.
Diện thứ ba áp dụng với nhà đầu tư, lãnh đạo tập đoàn, lãnh đạo doanh nghiệp lớn trên thế giới.
Thứ tư là người hoạt động trong các lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, thể thao, du lịch có ảnh hưởng tích cực đối với công chúng.
Hai trường hợp tiếp theo áp dụng với lãnh sự danh dự Việt Nam ở nước ngoài; khách mời của các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp lớn… trên cơ sở đề nghị của các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc chính phủ do “chính phủ quyết định danh sách.”
Cuối cùng, các trường hợp khác cần ưu đãi miễn thị thực vì mục đích đối ngoại hoặc phục vụ phát triển kinh tế-xã hội do bộ trưởng Công An quyết định trên cơ sở đề nghị của các cơ quan, tổ chức.
Ngoài ra, “Nghị Định 221” cũng nêu, những người được miễn thị thực đặc biệt nêu trên cũng được xem xét cấp “tài khoản định danh điện tử” (dạng như Thẻ Căn Cước cấp cho công dân Việt Nam) mức độ 2 theo nhu cầu.
Trước đó, hôm 11 Tháng Tám, các báo đài trong nước đã loan báo Việt Nam sẽ đơn phương miễn thị thực đến Tháng Tám, 2028, cho công dân 12 nước, gồm: Bỉ, Bulgaria, Croatia, Cezch, Hungary, Luxembourg, Hòa Lan, Ba Lan, Romania, Slovakia, Slovenia và Thụy Sĩ.
Theo đó, công dân các nước trên khi nhập cảnh vào Việt Nam để du lịch sẽ được tạm trú 45 ngày, không phân biệt loại sổ thông hành.
Công dân ngoại quốc có tầm ảnh hưởng sẽ được Việt Nam xét cấp tài khoản “định danh điện tử” mức độ 2. (Hình: Đinh Hằng/ZNews)
Đặc biệt, chính phủ CSVN loan báo sẽ miễn thị thực nhập cảnh cho sáu nhóm “cần ưu đãi” nhằm phục vụ phát triển kinh tế-xã hội, gồm: tỷ phú, người nổi tiếng trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, thể thao và du lịch; khách mời của lãnh đạo cấp cao hoặc người đứng đầu tỉnh, thành; học giả, chuyên gia, nhà khoa học, giáo sư trường đại học, viện nghiên cứu, tổng công trình sư và nhân lực công nghiệp công nghệ số phẩm chất cao; nhà đầu tư và lãnh đạo tập đoàn, doanh nghiệp trong nhóm 100 doanh nghiệp “có giá trị vốn hóa lớn nhất toàn cầu.”
Như vậy, đến nay Việt Nam đã đơn phương miễn thị thực cho công dân 25 quốc gia, gồm: Đức, Pháp, Ý, Tây Ban Nha, Anh và Bắc Ireland, Nga, Nhật Bản, Nam Hàn, Đan Mạch, Thụy Điển, Na Uy, Phần Lan, Belarus, Bỉ, Bulgaria, Croatia, Séc, Hungary, Luxembourg, Hòa Lan, Ba Lan, Romania, Slovakia, Slovenia và Thụy Sĩ.
Tuy nhiên, điều đáng nói là hồi đầu năm 2025, mặc dù ông Phạm Minh Chính, thủ tướng Việt Nam, đã giao Bộ Công An “nghiên cứu mở rộng” các nước có công dân được đơn phương miễn thị thực Việt Nam để “phù hợp với tình hình mới và quan hệ hợp tác song phương,” nhằm phát triển ngành du lịch trong nước như Mỹ, Úc, Canada,… nhưng đến nay vẫn chưa được chấp thuận. (Tr.N) [kn]
PHÚ THỌ, Việt Nam (NV) – Sau khi cùng nhau đi dự tiệc, hai vợ chồng trẻ ở xã Phú Mỹ, tỉnh Phú Thọ, xảy ra xích mích. Trong lúc bực tức, người vợ đã dùng dao đâm chồng thiệt mạng rồi chụp hình đăng lên Facebook cá nhân.
Hôm 18 Tháng Tám, Công An Tỉnh Phú Thọ đã bắt giữ nghi can Hà Thị Lai Hạ, 23 tuổi, ở khu 1, xã Phú Mỹ, tỉnh Phú Thọ, để điều tra về tội giết người.
Nghi can Hà Thị Lai Hạ khi bị bắt. (Hình: Dân Trí)
Nạn nhân là anh Nguyễn Tiến Dũng, 25 tuổi, chồng nghi can Hạ.
Báo Tuổi Trẻ dẫn điều tra ban đầu từ công an cho biết, khoảng 0 giờ 20 phút rạng sáng 17 Tháng Tám, hai vợ chồng nghi can Hạ cùng đi ăn liên hoan, uống rượu rồi về nhà ở khu 1, xã Phú Mỹ, thì xảy ra mâu thuẫn.
Trong lúc cãi cự, nghi can Hạ đã dùng dao gọt trái cây đâm vào mạn sườn bên trái chồng gây chảy máu.
Nạn nhân ôm vết thương chảy máu chạy từ trong nhà ra ngoài sân thì nghi can Hạ tiếp tục cầm dao đuổi theo.
Lúc này, ông Nguyễn Tiến M. và bà Hà Thị Thu H., cha mẹ của nạn nhân Dũng tìm cách can ngăn nhưng không được.
Anh Dũng bỏ chạy rồi ngã bất tỉnh trước sân nhà. Dù được người thân đưa đi cấp cứu tại bệnh viện Đa Khoa Tỉnh Phú Thọ, nhưng anh Dũng đã không qua khỏi.
Cảnh nghi can Hạ dùng dao đâm chết chồng lan truyền trên mạng xã hội. (Hình: Cắt từ video clip)
Sau khi giết chồng, nghi can Hạ tự chụp hình đang ngồi khóc, áo có vết bẩn và đăng lên trang Facebook cá nhân.
Một số hàng xóm của nạn nhân cho hay, vợ chồng nghi can Hạ lấy nhau khoảng năm năm, có một con trai 5 tuổi và cùng làm công nhân chung công ty ở xã. Trước khi xảy ra án mạng, gia đình nghi can không có mâu thuẫn gì.
Sau khi nhận tin báo, Phòng Cảnh Sát Hình Sự, Công An Tỉnh Phú Thọ đã tổ chức khám nghiệm hiện trường, giảo nghiệm tử thi, để củng cố hồ sơ xử lý theo quy định của pháp luật. (Tr.N) [kn]
ORANGE COUNTY, California (NV) – Hội Đồng Giám Sát (HĐGS) Orange County đồng thuận thông qua một bộ quy tắc đạo đức mới cho chính các giám sát viên, chỉ ba ngày trước khi cựu đồng nghiệp của họ, ông Andrew Đỗ, bắt đầu thụ án năm năm tù liên bang vì nhiều năm liên tục vi phạm bộ quy tắc này, theo báo mạng Voice of OC hôm Thứ Tư, 13 Tháng Tám.
Tuy nhiên, quy tắc này không bổ sung bất kỳ hình phạt mới nào đối với các giới chức lãnh đạo – hình phạt nặng nhất mà họ có thể đối mặt chỉ là một cuộc điều tra của phòng nhân sự, và kết quả điều tra có thể được hoặc không được công bố công khai.
Một cuộc họp Hội Đồng Giám Sát Orange County hôm 20 Tháng Năm. (Hình minh họa: Erika Taylor/ Voice of OC)
Chiều Thứ Ba, các giám sát viên thêm một số điều khoản mới vào bộ quy tắc đạo đức cũ đã có từ năm 1993, yêu cầu các giới chức mới đắc cử phải ký xác nhận và cam kết sẽ không hành động vì lợi ích cá nhân khi đang tại nhiệm.
Việc thiếu các biện pháp kiểm soát hiệu quả dẫn đến sự phàn nàn của Giám Sát Viên Vicente Sarmiento (Địa Hạt 2), người kêu gọi cập nhật quy tắc này từ Tháng Mười Hai năm ngoái, và ông cũng đặt câu hỏi rằng Ủy Ban Tài Trợ Vận Động và Đạo Đức của quận hạt đã làm gì trong suốt tám tháng qua.
“Tôi nghĩ đây có lẽ là một trong những phản ứng yếu kém nhất mà tôi từng mong đợi,” ông Sarmiento nói tại cuộc họp HĐGS hôm Thứ Ba. “Tôi thật sự buồn cho công chúng.”
Ông Sarmiento cũng nhấn mạnh rằng các lãnh đạo quận hạt chỉ thu hồi được khoảng $878,000 từ ông Andrew Đỗ – cựu giám sát viên Orange County – người “rót” hơn $10 triệu tiền COVID-19 cho một tổ chức bất vụ lợi mà lãnh đạo của tổ chức này bị cáo buộc biển thủ phần lớn số tiền.
“Bộ quy tắc đạo đức này đáng lẽ ít nhất cũng có thể giúp chúng ta tránh khỏi những gì vẫn đang diễn ra,” ông Sarmiento nói. “Đó là một sự bất công mà lẽ ra chúng ta phải tránh được.”
Một số giám sát viên khác lại khen ngợi bộ quy tắc mới như một bước tiến nhỏ.
Giám Sát Viên Katrina Foley (Địa Hạt 5) nhấn mạnh rằng họ bỏ phiếu thay đổi quy định về cách giám sát viên tiến hành ký kết hợp đồng, và trao cho giám đốc điều hành quận hạt quyền giám sát trực tiếp các hợp đồng.
“Đây là một bước tiến khác hướng tới trách nhiệm giải trình,” bà Foley nói.
Bà cũng đặt câu hỏi cần điều kiện gì để nâng cấp ủy ban này nhằm tăng quyền hạn, trong khi ông Leon Page, luật sư đại diện Orange County, cho biết chưa rõ điều gì cần cử tri chấp thuận và điều gì không.
“Có thể hội đồng tự mình thực hiện những thay đổi đó,” ông Page nói. “Có thể sẽ có cách để làm điều đó.”
Bà Foley cũng chỉ ra một hạn chế khác của ủy ban – họ chỉ có một nhân viên duy nhất, là giám đốc Denah Hoard.
“Nếu chúng ta muốn làm nhiều hơn, cũng phải tính đến nhân sự, vì một người thì chỉ có thể làm được chừng đó,” bà Foley nói.
Các thành viên HĐGS cũng khen ngợi việc bổ sung các điều khoản bảo vệ người tố giác, với ngôn ngữ mới quy định rõ ràng rằng giám sát viên và giới lãnh đạo quận hạt không được làm phiền những người tố cáo.
Giám Sát Viên Janet Nguyễn (Địa Hạt 1) cũng ủng hộ bộ quy tắc đạo đức mới và gọi đây là một “văn bản sống,” có thể được cập nhật.
“Điểm cải thiện quan trọng nhất trong lần cập nhật này là sự bảo vệ rõ ràng đối với người tố giác,” Giám Sát Viên Doug Chaffee (Địa Hạt 4) nói. “Không ai nên bị ngăn cản việc nộp đơn khiếu nại… Đây là một sự nâng cấp có ý nghĩa cho chính sách.” (T.Nhiên) [đ.d.]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – “Đừng bắt người dân trả giá cho sự yếu kém của tập đoàn Điện Lực Việt Nam.” Đó là ý kiến của công luận về việc Bộ Công Thương Việt Nam đề nghị sửa đổi “Nghị Định 72” để tính khoản lỗ 44,800 tỷ đồng (khoảng $1.8 tỷ) của tập đoàn Điện Lực Việt Nam (EVN) vào giá điện để cho người dân gánh giùm.
Theo báo Thanh Niên hôm 17 Tháng Tám, “Nghị Định 72” cần được sửa đổi để EVN thu hồi khoản chi phí phục vụ trực tiếp cho việc sản xuất, cung ứng điện “chưa được tính toán, bù đắp đầy đủ trong giá bán lẻ điện bình quân trước đây.”
Hóa đơn tiền điện tại Việt Nam tăng đều đặn mỗi năm, kéo theo việc tăng giá các mặt hàng khác. (Hình: VNExpress)
Những lý do EVN đưa ra là chênh lệch tỷ giá, giá bán thấp hơn giá thành, bảo toàn vốn nhà nước…
EVN đề nghị Bộ Công Thương phúc trình với ông Phạm Minh Chính, thủ tướng Việt Nam, để ông này cho phép tính toán khoản lỗ lũy kế này “được phép tính vào giá bán lẻ điện bình quân.”
Bày tỏ trên trang cá nhân, Facebooker Hà Phan nhắc lại, sau Vietnam Airlines được ngân sách hỗ trợ cho vay 4,000 tỷ đồng ($152.2 triệu) với lãi suất 0%, giờ EVN lại đề nghị được đưa số lỗ 44,800 tỷ của mình vào giá điện.
Theo ông Hà Phan, đây không phải là con số nhỏ, nó gần bằng ngân sách chi cho y tế Việt Nam trong một năm. Điều này đồng nghĩa với việc số tiền trên nếu được chấp thuận sẽ bổ đều lên dân chúng và doanh nghiệp. Nói cách khác thì kiểu gì thì người dân cũng phải “bù lỗ” cho EVN.
Tương tự, viết trên trang cá nhân, Tiến Sĩ Kinh Tế Nguyễn Duy Khanh, cho rằng nếu đề nghị này được thông qua, hàng chục triệu người dân Việt Nam sẽ phải gánh chịu hậu quả từ những sai lầm mà họ không gây ra.
“Trong nền kinh tế thị trường, doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm với hiệu quả hoạt động của mình. EVN là một tập đoàn nhà nước, được trao quyền lực và nguồn lực khổng lồ nhưng lại để xảy ra thua lỗ kéo dài. Nay, thay vì tự cải tổ, họ lại muốn chuyển gánh nặng đó sang người tiêu dùng thông qua giá điện. Đây là một sự đảo ngược nguyên tắc: thay vì ‘doanh nghiệp phục vụ dân,’ ta đang chứng kiến ‘dân phục vụ doanh nghiệp.’
“Luật Điện Lực không hề quy định việc đưa khoản lỗ vào chi phí tính giá điện. Nếu chính sách này được hợp thức hóa, nó sẽ tạo tiền lệ nguy hiểm: bất kỳ doanh nghiệp nào thua lỗ cũng có thể đòi người dân gánh thay. Đó không phải là pháp quyền, mà là sự lạm quyền.
“Điện là đầu vào của mọi ngành sản xuất. Giá điện tăng sẽ kéo theo giá hàng hóa, dịch vụ tăng. Lạm phát sẽ bị kích hoạt, sức mua suy giảm, và nền kinh tế sẽ phải trả giá. Trong bối cảnh người dân đang vật lộn với chi phí sinh hoạt ngày càng cao, việc tăng giá điện để ‘cứu’ EVN là một cú đánh vào túi tiền của hàng triệu gia đình.
“Là một người dân chịu ảnh hưởng trực tiếp đến giá điện, tôi không thể im lặng trước một chính sách vừa sai về lý, vừa lệch về đạo,” ông Khanh bày tỏ.
Tập đoàn Điện Lực Việt Nam liên tục loan báo kinh doanh thua lỗ. (Hình: Thông Tấn Xã Việt Nam)
“Nếu có đầy đủ chứng cứ chứng minh hợp pháp cùng những lý do khách quan phù hợp, thì việc tăng giá điện là điều cần thiết… Tuy nhiên, dư luận cần EVN trả lời họ đã làm gì để giảm bớt những tác động ấy? Bộ máy, điều hành, hoạt động… có thực sự hiệu quả, tiết kiệm hay lỗ thì mặc lỗ có gì bù vào giá,” Facebooker Hà Phan nghi vấn.
“Ai chịu trách nhiệm cho khoản lỗ 44,800 tỷ đồng và EVN đã làm gì để cải tổ bộ máy, tiết giảm chi phí, nâng cao hiệu quả? Đó là câu hỏi từ công luận cần EVN và xa hơn là với Quốc Hội trả lời người dân,” Tiến Sĩ Kinh Tế Nguyễn Duy Khanh, đặt câu nhấn mạnh. (Tr.N) [kn]
Visa Mỹ khó, giá chát, nhưng với người Việt, ‘giấc mơ Mỹ’ vẫn ngọt ngào
Báo VNExpress hôm 18 Tháng Tám, dẫn khảo sát “nhu cầu du lịch Mỹ của khách Châu Á” từ cuối Tháng Năm đến giữa Tháng Sáu, cho thấy nhu cầu đi Mỹ của người Việt vẫn tăng.
QUẬN CAM, California (NV) – Hầu hết mọi người đều quan tâm đến hạn sử dụng của thực phẩm, bởi vì ăn đồ quá “đát” có hại cho sức khỏe. Ít có người khi đi đổ xăng nghĩ rằng xăng cũng có thể hết hạn sử dụng, và có thể làm hại cho động cơ. Trang mạng xe hơi jalopnik.com đã bàn khá chi tiết về vấn đề này.
Những người giàu có với bộ sưu tập nhiều chiếc xe hơi đắt tiền là những người đầu tiên lưu ý đến vấn đề bảo trì để giảm thiểu tác động của xăng hết hạn. Người bình thường lái xe đi làm hằng ngày thì ít phải lo lắng về xăng cũ. Nhưng những người có máy cắt cỏ, hoặc máy phát điện di động, hoặc một chiếc xe nằm yên trong garage một năm nên cẩn thận để tránh xăng quá “đát” làm hỏng các bộ phận của động cơ.
Xăng cũng có hạn sử dụng giống như thực phẩm. (Hình minh họa: HD/Người Việt)
Nói chung, xăng không chứa ethanol có thể vẫn tốt từ ba đến sáu tháng trong bình xăng. Đối với hỗn hợp ethanol như E10 (10% ethanol, 90% xăng), Minnesota Corn cho biết E10 có hạn sử dụng ít nhất sáu tháng, và lâu hơn nếu được bảo quản tốt. Trong khi đó, công ty nghiên cứu thị trường J.D. Power cho biết nhiên liệu ethanol có thể mất khả năng cháy chỉ sau một đến ba tháng.
Cần nhớ rằng xăng cũng như thực phẩm không tồn tại mãi mãi, nhưng nếu được bảo quản tốt có thể giữ nguyên chất lượng trong một thời gian khá dài. Nếu dự trữ xăng trong can, nên dùng các can nhựa kín khí, có khả năng chống ăn mòn hóa học, với lượng không khí trong can càng ít càng tốt. Đặt những can này ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh tiếp xúc với nhiệt độ quá cao hoặc quá thấp. Xăng ưa nhiệt độ ổn định; nếu không, nó sẽ bốc hơi và oxy hóa nhanh hơn.
Những người giàu có với bộ sưu tập xe hơi đồ sộ có thể mang xe ra chạy vài tuần một lần. Sau đó, đổ đầy bình xăng mới để làm giảm lượng oxy trong bình, ngăn ngừa sự bốc hơi và hạn chế tích tụ hơi ẩm.
Chuyên gia cho rằng có thể thêm chất ổn định nhiên liệu để giữ cho xăng không bị bay hơi khi dự trữ. Tuy nhiên, ngay cả khi sử dụng chất ổn định và dự trữ xăng trong hầm chứa được khử ẩm, nên luôn kiểm tra xăng trước khi sử dụng. Có thể biết xăng đã hỏng nếu nó có mùi cũ hoặc chua, chuyển từ màu hổ phách đẹp mắt sang màu cam sẫm, hoặc đặc lại như siro.
Theo Sunoco, xăng octan 87 thông thường có hạn sử dụng ba tháng trước khi bị phân hủy; nhưng xăng octan 93 có thể tồn tại chín tháng. Chỉ số octan cao hơn đồng nghĩa với nhiên liệu ổn định hơn. Xăng dành cho xe đua, nhờ được tinh chế rất kỹ lưỡng và có octan cao, có thể tồn tại hai năm hoặc hơn nếu được bảo quản cẩn thận.
Ngoài ra, để đo các loại xăng khác nhau có thể duy trì sự ổn định như thế nào trong điều kiện nhiệt độ thay dổi, các nhà sản xuất xăng đã thử nghiệm bằng cách chứa xăng trong các thùng chứa niêm kín và đun nóng đến 100 độ, tạo ra áp suất bay hơi Reid (RVP). RVP càng cao thì độ bay hơi càng lớn. Đây là lý do tại sao nhiên liệu có RVP cao hơn, khoảng 12 psi trở lên, phù hợp với thời tiết lạnh; RVP thấp cần thiết cho thời tiết nóng.
Luật liên bang quy định áp suất RVP là 9 psi đối với xăng được bán từ ngày 1 tháng 6 đến ngày 15 tháng 9, tức là ” xăng mùa hè”; để ngăn xăng bốc hơi phá hoại tầng ozone. Một số tiểu bang có thể quy định chặt chẽ hơn, chẳng hạn như California giới hạn áp suất RVP ở mức 7 psi. Điền này giải thích tại sao giá xăng lại cao ở một trạm xăng thuộc vùng sa mạc Mojave, có giá lên tới $8.59 một gallon. Thiết bị được sử dụng để kiểm tra RVP rất đắt tiền, và chi phí này sẽ đưa vào giá thành. (HD)
Trump, tổng thống siêu cường Hoa Kỳ hay đặc phái viên của Putin?
Trong những ngày sau cuộc gặp gỡ Putin ở Alaska, Trump liên tục đưa ra các tuyên bố gây lo ngại cho Kiev: Ông nói rằng Tổng thống Zelensky “có thể kết thúc chiến tranh ngay nếu muốn,” ám chỉ rằng Ukraine nên từ bỏ Crimea – vùng lãnh thổ bị Nga chiếm đóng từ năm 2014 – và ngừng theo đuổi nguyện vọng gia nhập NATO. Những điều kiện này không khác gì văn bản gốc các đòi hỏi của Moscow suốt hơn một thập niên qua.
ORANGE COUNTY, California (NV) – Khi người mua nhà lướt xem tin rao bán nhà trực tuyến (online), họ thấy hàng loạt thông tin, nhưng giá niêm yết (rao bán) là yếu tố quan trọng nhất.
Theo trang mạng Bankrate, “mức giá niêm yết” của căn nhà, tức là số tiền mà người bán muốn nhận được (hoặc hy vọng sẽ nhận được).
Giá niêm yết là mức giá mà căn nhà được rao bán. (Hình minh họa: Joe Raedle/Getty Images)
Dưới đây là cách giá niêm yết hoạt động và những gì người bán nên cân nhắc khi xác định giá.
Giá niêm yết là gì?
Giá niêm yết (list price, asking price) là mức giá mà căn nhà được rao bán. Thông thường, giá này được xác định với sự hỗ trợ của địa ốc viên, dựa trên giá trị thực của căn nhà, giá bán gần đây của các căn tương tự trong khu vực, và các yếu tố khác.
Giá niêm yết thường chỉ là điểm khởi đầu để thương lượng và không nhất thiết sẽ là giá bán cuối cùng. Tuy nhiên, nó ảnh hưởng lớn đến mức giá thực tế khi giao dịch kết thúc.
Cách xác định giá niêm yết hợp lý
Việc định giá hợp lý giúp thu hút nhiều người mua tiềm năng hơn và bán được nhanh hơn. Khi đưa ra con số, người bán thường cân nhắc:
Vị trí
Năm căn nhà được xây dựng
Diện tích sử dụng (square footage)
Diện tích đất (lot size)
Tiện ích và trang bị
Số phòng ngủ và phòng tắm
Bước khởi đầu tốt nhất là xem các giao dịch gần đây của những căn tương tự trong khu vực (gọi là comps). Chữ “gần đây” rất quan trọng vì điều kiện thị trường hiện tại ảnh hưởng mạnh đến giá.
Chẳng hạn như: Nếu thị trường đang sôi động, nhiều căn được bán nhanh hoặc có nhiều lời đề nghị mua cùng lúc, bạn có thể định giá bán cao hơn một chút. Ngược lại, nếu thị trường chậm, bạn cần thận trọng hơn khi định giá.
Lưu ý là người mua thường tìm kiếm theo khoảng giá nhất định. Nếu đặt giá quá cao, căn nhà có thể “nằm im” trong thời gian dài và gây tốn kém. Nếu định giá quá thấp, bạn có thể nhận được các đề nghị không phản ánh đúng giá trị thực của căn nhà. Một địa ốc viên giàu kinh nghiệm sẽ giúp tìm ra “điểm hoàn hảo” trong định giá.
Tác động của cải tạo đến giá niêm yết
Tình trạng căn nhà cũng ảnh hưởng mạnh. Nếu đã đầu tư cải tạo, điều này có thể nâng giá niêm yết. Ví dụ: Nhà cần sửa chữa (fixer-upper) thường sẽ được định giá thấp hơn nhiều so với nhà đã nâng cấp, sẵn sàng dọn vào ở ngay (move-in ready).
Tuy nhiên, chi phí cải tạo không luôn hoàn toàn được cộng thêm vào giá bán. Ví dụ: Chi $60,000 để làm lại nhà bếp không có nghĩa bạn có thể cộng toàn bộ $60,000 vào giá niêm yết. Phần lớn các dự án cải tạo không thu hồi đủ 100% chi phí khi bán. Theo Báo Cáo Tác Động Cải Tạo Nhà 2025 của Hiệp Hội Môi Giới Địa Ốc Quốc Gia (NAR), chỉ có duy nhất dự án lắp cửa trước bằng thép là thu hồi đủ 100% chi phí.
Nếu không chắc cải tạo nào có “đáng” hay không, hãy tham khảo ý kiến địa ốc viên trước khi xuống tiền.
So sánh “giá niêm yết” với “giá bán” thực tế
Giá niêm yết: Mức giá ban đầu mà người bán mong muốn.
Giá bán: Mức giá thực tế sau khi thương lượng.
Khoảng chênh giữa hai con số này phụ thuộc vào điều kiện thị trường. Tỷ lệ này được gọi là tỷ lệ giá bán so với giá niêm yết (sale-to-list ratio).
Ví dụ:
Ở Rochester, New York (6/2025): 116.7%, có nghĩa là giá bán cao hơn ~16% so với giá niêm yết (cạnh tranh cao).
Atlanta: 97.9%, có nghĩa là giá bán thấp hơn một chút so với giá niêm yết (người mua đàm phán thành công).
Vai trò của địa ốc viên
Giá niêm yết quyết định lớn đến thành công của việc bán nhà. Một địa ốc viên am hiểu thị trường sẽ giúp bạn định giá căn nhà rao bán hợp lý, dựa trên xu hướng hiện tại. Hãy phỏng vấn vài địa ốc viên để so sánh chiến lược và chọn người bạn tin tưởng để tìm được người mua phù hợp. (Ng.Tr) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Người Mỹ đang tìm cách tiết kiệm tiền mua thực phẩm giữa lúc giá cả tăng cao, theo CNN hôm Thứ Tư, 13 Tháng Tám.
Hồi Tháng Bảy, giá thực phẩm ở chợ tăng 2.2% so với cùng kỳ năm ngoái, theo Cơ Quan Thống Kê Lao Động (BLS). Hơn 80% người Mỹ trưởng thành nói tiền đi chợ là lý do làm họ nhức đầu, cao hơn nhiều so với những khoản chi tiêu khác, theo kết quả thăm dò của AP-NORC tuần trước. Trong khi đó, giá nhiều loại thực phẩm, như thịt bò và cà phê, đang tăng vọt do thiếu hàng hoặc do thuế quan của Tổng Thống Donald Trump.
Nhân viên giúp khách mua thịt trong chợ ở Miami, Florida, hôm 22 Tháng Bảy. (Hình: Joe Raedle/Getty Images)
Do đó, hiện nay, mỗi lần đi chợ, người tiêu dùng chú ý tới giá cả nhiều hơn lúc trước, theo ông Stew Leonard Jr., chủ tịch kiêm tổng giám đốc Stew Leonard’s Grocery Stores, hệ thống gồm tám chợ ở vùng Đông Bắc.
“Hiện nay, người ta không còn bốc đại thực phẩm rồi thẩy lên xe đẩy mua hàng,” ông Leonard nói với CNN hôm Thứ Ba. “Họ vẫn tìm thực phẩm tươi, ngon, phẩm chất tốt… chỉ có điều, họ rất quan tâm tới giá thực phẩm.”
Ông Leonard chỉ một số cách tiết kiệm tiền đi chợ như sau.
Mua lúc giảm giá, để tủ đông
Những đợt giảm giá thực phẩm như thịt và đồ ăn dễ hư khác thường không kéo dài, nên mua lúc giảm giá về để tủ đông là cách tiết kiệm tiền hữu hiệu.
Ông Leonard cho hay khách hàng của ông đã quen mua thực phẩm về để tủ đông trong dịch COVID-19. Ông khuyên mua những món đắt tiền lúc giảm giá, như thịt steak, về để tủ đông.
Bộ Nông Nghiệp (USDA) khuyến cáo đông lạnh thực phẩm 0 độ F.
Để ý chương trình khuyến mãi trong ứng dụng của chợ
Chợ thường giảm giá đặc biệt cho khách hàng có dùng ứng dụng (app) của chợ. Ông Leonard đề nghị cài ứng dụng của chợ vào điện thoại để tìm những chương trình khuyến mãi như vậy. Ông cho biết khách hàng dùng ứng dụng chợ của ông có thể tích điểm để nhận phần thưởng như kem hoặc cà phê miễn phí.
Theo Hiệp Hội Kỹ Nghệ Thực Phẩm, nghiệp đoàn thương mại quốc gia, 54% người mua sắm qua mạng dùng ứng dụng của chợ để mua thực phẩm.
Mua sản phẩm độc quyền của chợ
Tránh mua sản phẩm phổ biến, ở đâu cũng bán, theo ông Leonard. Thay vào đó, người tiêu dùng có thể tiết kiệm được nhiều tiền khi mua sản phẩm độc quyền của chợ vì thường rẻ hơn.
Trong bản báo cáo tài chính mới nhất của Walmart và Kroger, hai siêu thị bán lẻ lớn này đều cho hay nhu cầu những loại sản phẩm này hiện đang giúp doanh số của họ tăng, thậm chí giữa lúc vật giá tăng cao và người tiêu dùng chi tiêu cẩn thận hơn.
Ông Leonard cho hay khách hàng của ông mua sản phẩm độc quyền của Stew Leonard ngày càng nhiều.
Tự làm
Rau quả cắt gọt sẵn có thể tiện lợi nhưng thường đắt tiền hơn. Ông Leonard khuyên mua rau quả còn nguyên về tự cắt gọt để tiết kiệm tiền.
Giá rau quả năm nay chỉ tăng vừa phải. Hồi Tháng Bảy, giá rau tươi chỉ tăng nhẹ so với năm ngoái, còn giá trái cây chỉ tăng 1.3%, theo BLS. Trong khi đó, giá thịt tăng 5.8% so với cách đây một năm. (Th.Long) [qd]
Ta về với tuổi thơ ta
Miền tinh khôi với la đà nắng hoa
Khói lam vương mái tranh xa
Bếp nghèo thơm thảo đậm đà tình quê
Mưa chiều vẫn giọt tỉ tê
Đường xưa lối cũ bước về chông chênh
Mẹ già lẩm cẩm nhớ quên
Giọt mưa rụng xuống thương lên vai gầy…
LTS: Nhằm mục đích tạo thêm tình thân ái giữa bạn đọc và tòa soạn, nhật báo Người Việt trân trọng kính mời quý bạn đọc, thân hữu tham gia “Vườn Thơ Người Việt” Bài vở xin gửi về địa chỉ email: [email protected], hoặc “Vườn Thơ Người Việt” 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683 (Vì trang báo có giới hạn, toà soạn được quyền quyết định đăng bài cho phù hợp)
Suốt hơn một thập niên, chính trị Trung Quốc bị định hình bởi một người là Tập Cận Bình. Từ khi lên nắm quyền lãnh đạo Đảng Cộng Sản Trung Quốc (ĐCSTQ) năm 2012, ông Tập từng bước củng cố vị thế “lãnh tụ tối cao.” Không chỉ tạo ra một kỷ nguyên mới cho Trung Quốc, Tập Cận Bình đang tạo ra “kỷ nguyên của riêng mình.”
Tập Cận Bình (trái) và Lý Cường. (Hình: Kevin Frayer/Getty Images)
Chuyện gì đang xảy ra ở Trung Quốc?
Giới quan sát quốc tế đang râm ran về một thay đổi quyền lực mang tính địa chấn tại Trung Quốc. Một số nguồn tin chưa được xác nhận cho rằng Tập Cận Bình đang bị âm thầm gạt ra khỏi vũ đài chính trị. Thông tin này xuất phát từ phân tích của chuyên gia địa chính trị Gregory Copley, khi thuật rằng ông đã nghe nhiều báo cáo cho thấy vị thế của Tập đang lung lay dữ dội. Các tín hiệu từ nội bộ ĐCSTQ thời gian qua đã cho thấy nhiều dấu hiệu bất thường.
Thứ nhất, hàng loạt tướng lĩnh quân đội thân cận với ông Tập bất ngờ “biến mất” hoặc bị bãi nhiệm. Điều này không giống các cuộc thanh trừng “đả hổ diệt ruồi” trước đây. Lần này, những người bị loại bỏ lại là tay chân thân tín của Tập. Nó cho thấy có thể đang diễn ra một cuộc đấu đá nội bộ khốc liệt giữa các phe phái trong đảng.
Thứ hai, việc ông Tập đi công du mà không có đông đảo vệ sĩ đi cùng cũng là điều khiến nhiều người đặt câu hỏi. Đội cận vệ của ông đã bị cắt giảm đáng kể – điều khó tưởng tượng đối với một nhà lãnh đạo luôn cẩn trọng về an ninh như Tập. Và thứ ba, phu nhân của ông – Bành Lệ Viện – cũng đã “mất tích” khỏi các sự kiện công chúng trong một thời gian dài. Tất cả dấu hiệu này khiến giới phân tích tin rằng quyền lực của Tập Cận Bình đang bị thách thức nghiêm trọng từ bên trong (nguồn: Is Xi Jinping Out as President-for-Life of China?, National Interest).
Với bất kỳ chế độ độc tài nào, vấn đề kế vị đều là thời điểm nguy hiểm. Ngay cả một bộ máy kỷ luật như ĐCSTQ cũng không ngoại lệ. Lần cuối cùng Trung Quốc chuyển giao quyền lực – từ Hồ Cẩm Đào sang Tập – Bắc Kinh rộ lên tin đồn đảo chính, mưu sát, thậm chí cả xe tăng ngoài đường phố. Dù phần lớn là tin đồn nhưng những đấu đá chính trị ở thượng tầng là có thật.
Kế nhiệm trong chế độ độc tài là một trò chơi nguy hiểm. Người kế tiếp quá mạnh sẽ đe dọa vị trí người đương nhiệm; người quá yếu thì không giữ nổi quyền lực. Mao từng thay đổi người kế vị nhiều lần trước khi “chốt” Hoa Quốc Phong vào phút chót. Đặng cũng lần lượt loại bỏ Hồ Diệu Bang và Triệu Tử Dương trước khi chọn Giang Trạch Dân.
Trong bài phân tích chuyên sâu “After Xi” (Foreign Affairs, September/October 2025), hai tác giả Tyler Jost và Daniel C. Mattingly còn nêu ra thêm yếu tố chiến tranh khu vực trong vai trò định hình tiến trình chọn người kế nhiệm. Tập có thể chọn con đường “đánh cược với lịch sử” để ghi dấu ấn – đặc biệt vấn đề Đài Loan. Ông đã yêu cầu quân đội sẵn sàng “giải quyết” Đài Loan trước năm 2027, và nếu ông cảm nhận thời gian không còn nhiều, khả năng ông chấp nhận rủi ro lớn là có thật. Tuy nhiên, nếu thất bại, di sản ông để lại sẽ là thảm họa. Một cuộc chiến thất bại không chỉ làm Tập mất mặt mà có thể khiến Trung Quốc trở thành “kẻ thù toàn cầu” và đẩy nền kinh tế xuống vực thẳm vì trừng phạt quốc tế.
Ai thay Tập?
Thời điểm hiện tại, chưa ai thực sự nổi bật trong hàng ngũ lãnh đạo đủ điều kiện kế vị Tập. Trong bảy ủy viên Thường Vụ Bộ Chính Trị hiện nay, cơ quan quyền lực nhất Trung Quốc, dường như không ai thực sự phù hợp.
-Lý Cường (Li Qiang), thủ tướng, là người thân cận với Tập, nhưng đến năm 2027 (thời điểm Tập kết thúc nhiệm kỳ ba) sẽ hơn 70 tuổi, quá già so với độ tuổi các tổng bí thư thường nhậm chức.
-Thái Kỳ (Cai Qi), bí thư Ban Bí Thư Trung Ương, chánh Văn Phòng Trung Ương Đảng, vị trí từng là bệ phóng cho Hồ Cẩm Đào và Tập, hiện cũng đã 69.
-Đinh Tiết Tường (Ding Xuexiang), chủ nhiệm Văn Phòng Trung Ương Đảng; phó thủ tướng, hiện 62 tuổi, cũng là cái tên được nhắc nhiều nhưng nhân vật này chưa từng làm lãnh đạo cấp tỉnh hoặc thành phố, một bệ phóng truyền thống của các tổng bí thư Trung Quốc.
-Những cái tên trẻ hơn như Trần Cát Ninh (Chen Jining), bí thư Thượng Hải, mới 61 tuổi; tuy nhiên, nhân vật này chưa vào thường vụ, và có thể cần ít nhất một nhiệm kỳ để “học việc” nếu muốn tiến xa.
Phong cách cầm quyền của ông Tập đang có những thay đổi âm thầm. Một số ủy ban ít họp hơn, nhiều cuộc họp không còn ông Tập trực tiếp dự mà chỉ gửi chỉ thị bằng văn bản. Ông cũng xuất hiện trước công chúng ít hơn trước. Những biểu hiện này có thể báo hiệu một giai đoạn củng cố quyền lực ở cấp độ cao hơn, nhận định của tờ The Economist (“Xi Jinping is growing more elusive”).
Trước đây, Tập vận hành quyền lực thông qua các ủy ban đặc biệt, qua đó vô hiệu hóa bộ máy nhà nước và các phe phái khác. Bây giờ, các cuộc họp của những ủy ban này đang giảm dần. Ủy ban quan trọng nhất về cải cách kinh tế từng họp 38 lần trong năm năm đầu ông Tập cầm quyền; từ 2022 đến nay, chỉ họp sáu lần, và không cuộc họp nào được công bố kể từ Tháng Tám, 2024 đến nay!
Nội dung các thông cáo cũng ngày càng ngắn. Tháng Sáu, Bộ Chính Trị ban hành quy định nhằm, lần đầu tiên, xác định rõ vai trò và giới hạn của các ủy ban trực thuộc quản lý của đảng. Một trong những điểm đáng chú ý là: “Phối hợp mà không vượt quyền, thực thi mà không lạm quyền” – một thông điệp cho thấy ông Tập muốn thể chế hóa quyền lực, sao cho các chính sách của ông vẫn được thực hiện ngay cả khi ông không có mặt trực tiếp.
Một diễn biến khác cũng đáng chú ý, ông Tập bắt đầu giao một số ủy ban quan trọng cho các phụ tá thân tín. Năm 2023, ba nhân vật trong nhóm “thân cận nhất” là Thái Kỳ (chánh văn phòng trung ương), Lý Cường (thủ tướng), và Đinh Tiết Tường (phó thủ tướng) được giao lãnh đạo ba ủy ban quan trọng. Cả ba đều nằm trong Thường Vụ Bộ Chính Trị, cơ quan quyền lực nhất của đảng. Họ đều là “người của Tập” nhưng không có mối quan hệ mật thiết với nhau, giúp ông Tập dễ kiểm soát hơn.
Trong ba người, Thái Kỳ dường như được tin tưởng nhất, phụ trách mọi hoạt động hàng ngày của trung ương đảng, từ lịch trình, an ninh đến truyền thông. Tuy nhiên, người đang “có giá” nhất có lẽ là Lý Cường. Họ Lý từng là chánh văn phòng của Tập từ thời ông còn là tỉnh trưởng Chiết Giang. Lý Cường đã dần giành lại một số quyền mà người tiền nhiệm Lý Khắc Cường từng bị tước, đặc biệt vai trò trong chính sách kinh tế. Tháng Bảy vừa qua, Lý thay mặt Tập dự Hội Nghị Thượng Đỉnh BRICS tại Brazil. Đây là lần đầu tiên sau 12 năm mà Tập vắng mặt tại diễn đàn này. Ngoài ra, Lý Cường còn có thẩm quyền triệu tập bất kỳ quan chức nào đến họp hoặc “học tập chính trị,” quyền mà trước nay chỉ riêng ông Tập nắm giữ.
Cần nhắc lại, năm 2023, Tập Cận Bình đã “đắc cử” ghế lãnh đạo đảng và nhà nước Trung Quốc nhiệm kỳ ba. Chưa có nhà lãnh đạo Trung Quốc nào giữ chức nguyên thủ quốc gia trong hơn 10 năm, kể cả người sáng lập đảng Cộng Sản Trung Quốc, Chủ Tịch Mao Trạch Đông. Sau khi Mao qua đời, Đặng Tiểu Bình đề ra giới hạn nhiệm kỳ chủ tịch nước trong Hiến Pháp 1982. Tuy nhiên, Tập Cận Bình thực hiện cuộc “cách mạng” thể chế sau khi lên ngôi năm 2012. Năm 2018, cơ quan lập pháp Trung Quốc bãi bỏ giới hạn nhiệm kỳ chủ tịch nước.
Sau khi nhiệm kỳ ba kết thúc năm 2027, Tập (hiện 72 tuổi) có thể sẽ ngồi lại ít nhất một nhiệm kỳ nữa, có nghĩa ông sẽ nắm quyền cho đến năm 2032. Trước đây, các nhà lãnh đạo nghỉ hưu luôn đóng vai trò quan trọng trong quá trình hoạch định nhân sự kế nhiệm. Bây giờ, họ bị cho ra rìa. Cựu Tổng Bí Thư Hồ Cẩm Đào và cựu Thủ Tướng Ôn Gia Bảo hiện đều 82 tuổi, trong khi cựu Thủ Tướng Chu Dung Cơ đã 96. Chẳng ai trong họ là “cái đinh” gì đối với Tập Cận Bình.
Dự đoán tương lai Trung Quốc là việc vô cùng khó. Năm 2017, một bài báo (“Xi Jinping Has Quietly Chosen His Own Successor,” Foreign Policy) từng khẳng định Trần Mẫn Nhĩ (Chen Min’er) là người kế nhiệm. Giờ đây, họ Trần thậm chí không có mặt trong Thường Vụ Bộ Chính Trị. Có điều chắc chắn rằng vấn đề tìm người thay mình là mối bận tâm lớn nhất hiện nay của Tập Cận Bình.
Trong cuốn Party of One: The Rise of Xi Jinping and China’s Superpower Future, Chun Han Wong (ký giả tờ Wall Street Journal) nhận định (dẫn lại từ nguồn “Xi Jinping’s Succession Dilemma,” Asia Society): Nếu Tập muốn bảo đảm di sản mình được tiếp tục, ông buộc phải chọn một người đủ mạnh để kế thừa và bảo vệ những chính sách, cũng như người thân tín của ông. Một quá trình kế nhiệm hỗn loạn không chỉ gây chia rẽ trong đảng mà còn đe dọa ổn định quốc gia và chính sự an toàn của ông Tập sau khi rời Trung Nam Hải.
Dù ai lên thay, khả năng cao là người đó không nắm được mức quyền lực như ông Tập. Một là vì không có thời gian chuẩn bị lâu dài; hai là vì quyền lực sẽ bị chia sẻ bởi các nhóm lợi ích hình thành trong thời Tập, đặc biệt là các “phe cánh địa phương” như Phúc Kiến (quê hương chính trị của Tập) và Chiết Giang (nơi ông từng làm bí thư Tỉnh Ủy). Một yếu tố then chốt nữa là ai kiểm soát được bộ máy an ninh, quân đội, công an, tình báo, sẽ có lợi thế. Nhóm Phúc Kiến hiện có lợi thế với sự hiện diện của nhiều tướng lĩnh thân Tập trong Quân Ủy Trung Ương và Bộ Công An. [kn]
LOS ANGELES, California (NV) – Công nghệ mới tại phi trường quốc tế Los Angeles (LAX) sẽ giúp giảm thời gian chờ đợi cho công dân Hoa Kỳ trở về từ nước ngoài, theo thông cáo báo chí của Quan Thuế và Biên Phòng Hoa Kỳ (CBP) hôm 14 Tháng Tám.
Vào mùa du lịch Hè cao điểm, CBP thông báo công nghệ “Enhanced Passenger Processing” (EPP) được khai triển tại khu nhà ga quốc tế Tom Bradley và khu vực Terminal 7 của phi trường.
LAX triển khai công nghệ nhập cảnh “Enhanced Passenger Processing” (EPP) mới giúp công dân Mỹ giảm 25% thời gian chờ đợi. (Hình minh họa: CBP cung cấp)
Sự hợp tác giữa Los Angeles World Airports (LAWA) và CBP đóng vai trò quan trọng trong việc đưa công nghệ này vào hoạt động từ Tháng Sáu.
Giải pháp sinh trắc học tiên tiến này được thiết kế nhằm đơn giản hóa quy trình nhập cảnh quốc tế cho công dân Hoa Kỳ, giúp giảm thời gian chờ đợi khi làm thủ tục nhập cảnh.
LAX là một trong những phi trường lớn đầu tiên ở Hoa Kỳ triển khai EPP. Tại nhà ga Tom Bradley, các nhân viên CBP phục vụ gần 10.4 triệu lượt khách nhập cảnh trong năm 2024, trở thành khu vực bận rộn nhất Hoa Kỳ về số lượng khách quốc tế được làm thủ tục.
“EPP chỉ là một phần trong nỗ lực hiện đại hóa phi trường của CBP, sử dụng giải pháp thế hệ mới nhằm nâng cao hiệu quả xử lý, giúp nhân viên CBP tập trung hơn vào việc tương tác với hành khách,” ông Andrew H. Douglas, quyền giám đốc văn phòng CBP ở Los Angeles, cho biết.
“Mục tiêu của chương trình là tăng cường an ninh quốc gia và khả năng thực thi pháp luật thông qua kinh nghiệm du lịch hợp pháp và hiệu quả, đồng thời giảm gánh nặng hành chính cho nhân viên CBP,” ông Douglas thêm.
EPP sử dụng công nghệ so sánh khuôn mặt tiên tiến và phần mềm sinh trắc học để không phải chạm vào người nhập cảnh, liền mạch, và an toàn.
Khi một công dân Hoa Kỳ đến khu vực kiểm tra, các máy ảnh tự động do nhân viên CBP vận hành sẽ chụp ảnh của họ bằng công nghệ so khớp khuôn mặt sinh trắc học. Trong vài giây, hệ thống sẽ so sánh ảnh chụp trực tiếp với ảnh đã lưu trong cơ sở dữ liệu của CBP, xác minh danh tính và tình trạng công dân, thực hiện kiểm tra an ninh, và tạo hồ sơ nhập cảnh.
“Công nghệ này thể hiện cam kết chung của chúng tôi trong việc nâng cao cả an ninh lẫn kinh nghiệm của hành khách,” ông John Ackerman, giám đốc điều hành của Los Angeles World Airports, phát biểu.
Ông Ackerman tiếp: “Khi chúng ta chuẩn bị cho các sự kiện đẳng cấp quốc tế, những đổi mới như EPP là yếu tố then chốt, thể hiện cam kết của chúng tôi với các giải pháp thế kỷ 21 dành cho du khách hiện đại.”
LAX là một trong những phi trường lớn đầu tiên ở Hoa Kỳ triển khai công nghệ EPP. (Hình minh họa: Trà Nhiên/Người Việt)
Kể từ khi EPP được triển khai toàn quốc, CBP ghi nhận thời gian chờ đợi của công dân Hoa Kỳ giảm 25%.
“Mặc dù quy trình này hiệu quả và không cần tiếp xúc, nhưng nhân viên CBP vẫn luôn có mặt để hướng dẫn hành khách, hỗ trợ bất kỳ lúc nào trong quá trình kiểm tra, đồng thời tiếp nhận tờ khai quan thuế và đặt câu hỏi. Hành khách nào không muốn tham gia quy trình EPP cần thông báo cho nhân viên và sẽ được giải quyết theo thủ tục nhập cảnh thông thường,” ông Oscar Acuna, quyền giám đốc cảng LAX của CBP, cho biết.
Việc vận dụng EPP tại LAX là ví dụ thành công của mô hình hợp tác công – tư. LAWA tài trợ mua sắm máy tính bảng và thiết lập kết nối Wi-Fi chuyên dụng cho khu vực Kiểm Tra Liên Bang của ga hàng không quốc tế Tom Bradley, trong khi CBP cung cấp chuyên môn kỹ thuật và giám sát hoạt động.
EPP là một phần của chương trình hiện đại hóa toàn diện của LAWA, bao gồm cải tiến nhà ga hàng không, nâng cấp hệ thống giao thông và công nghệ nhằm đáp ứng lượng hành khách ngày càng tăng trong khi vẫn duy trì tiêu chuẩn phục vụ đẳng cấp quốc tế.
Công dân Hoa Kỳ sử dụng EPP sẽ được bảo đảm mức độ an ninh cao như cũ nhưng với ít bước hơn và thời gian giải quyết ngắn hơn. Công nghệ này cho phép nhân viên CBP tập trung vào việc tương tác với hành khách và giải quyết các trường hợp rủi ro cao, trong khi tự động hóa thủ tục cho những công dân Hoa Kỳ đủ điều kiện và không có vấn đề an ninh.
LAX dự kiến sẽ triển khai công nghệ EPP tại khu vực Kiểm Tra Liên bang của nhà ga Terminal 2 trong thời gian tới. (T.Nhiên) [đ.d.]
FOUNTAIN VALLEY, California (NV) – Đông đảo đồng hương có mặt tại công viên Mile Square Regional Park ở Fountain Valley hôm Thứ Bảy, 16 Tháng Tám, để dự lễ hội kỷ niệm 50 cộng đồng người Việt Nam.
Màn trình diễn của đoàn trống Thiên Ân tại Lễ Hội Di Sản Văn Hóa. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Đây là Lễ Hội Di Sản Văn Hóa do Giám Sát Viên Janet Nguyễn của Orange County tổ chức với mục đích nhìn lại 50 năm hành trình của người Mỹ gốc Việt và nhìn đến tương lai 50 năm tới.
Lễ hội được tổ chức ngay giữa công viên Mile Square, có tòa nhà Freedom Hall được sử dụng làm phòng triển lãm, có sân khấu cho chương trình khai mạc và văn nghệ phía trước Freedom Hall, và khu vực bãi cỏ ngay trước tòa nhà có hội chợ với nhiều gian hàng thực phẩm, trò chơi và cung cấp thông tin về các dịch vụ quan trọng của Orange County.
Trước khi khai mạc, sân khấu sôi động với những màn trình diễn văn hóa của những hội đoàn địa phương như Liên Hội Cựu Chiến Sĩ VNCH Nam California, Liên Hiệp Các Trường Việt Ngữ Hải Ngoại và đoàn trống Thiên Ân.
Giám Sát Viên Janet Nguyễn phát biểu. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Sau đó lời chào mừng từ Thị Trưởng Ted Bùi của Fountain Valley, nơi lễ hội được tổ chức, cho biết người Việt Nam đến Hoa Kỳ với bàn tay trắng và nhiều nỗi đau, nhưng cũng mang theo tình thương. Nhờ sự cưu mang của người Mỹ, cộng đồng Việt Nam có cơ hội mới, và tìm được ngôi nhà thứ hai.
Ông cho biết mình là người Mỹ gốc Việt thế hệ đầu tiên, thấy được cộng đồng gầy dựng mọi thứ từ bàn tay trắng, thấy cha mẹ chịu khó làm việc để cho con cái cơ hội, nhiều người mở doanh nghiệp, nhiều người từ không biết tiếng Anh thành bác sĩ hay giáo viên và lãnh đạo cộng đồng.
Sự thành công của cộng đồng khiến ông nhắc nhở thế hệ tiếp theo phải luôn ghi nhớ, phải luôn biết đến những gì họ có hôm nay được gầy dựng bằng sự kiên cường, và ông hy vọng họ sẽ trả ơn lại cho Hoa Kỳ vì đã cưu mang cộng đồng Việt Nam trong 50 năm qua.
Một vị thị trưởng khác phát biểu là bà Stephanie Klopfenstein của Garden Grove, cho hay lễ hội này không chỉ là lúc để nhìn lại quá khứ, mà còn là lúc để vinh danh sự kiên cường, hy vọng và vinh danh tinh thần cộng đồng của người Việt Nam ở Garden Grove, Fountain Valley và khắp Orange County.
Toán Quốc Quân Kỳ cử hành lễ khai mạc. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Bà nói Garden Grove là một trong những thành phố có đông người gốc Việt nhất hải ngoại, có những người tị nạn đầu tiên cho đến lãnh đạo, chủ doanh nghiệp và những biểu tượng văn hóa làm văn hóa của thành phố phong phú hơn. Vì vậy, lễ hội này là dịp để vui mừng và chào đón tương lai tươi sáng.
Lễ khai mạc với phần chào cờ, quốc ca VNCH và Hoa Kỳ, rồi đến phút mặc niệm.
Sau khi khai mạc, ban tổ chức mời một số dân cử địa phương phát biểu để họ chia sẻ cảm nghĩ về Lễ Hội Di Sản Văn Hóa.
Hai dân cử lên phát biểu tại Lễ Hội Di Sản Văn Hóa là đồng viện của Giám Sát Viên Janet Nguyễn gồm có ông Doug Chaffee, chủ tịch Hội Đồng Giám Sát Orange County, và Giám Sát Viên Vicente Sarmiento.
Ông Chaffee cho biết cộng đồng Việt Nam truyền văn hóa của họ vào Hoa Kỳ, trong có sự yêu thương người khác, còn làm văn hóa Mỹ trở nên phóng phú hơn, và tạo cơ hội cho thế hệ con cháu thành công. Vì vậy, ông nói trong 50 năm nữa, có thể mình không còn ở đây, nhưng chắc chắn mọi thứ sẽ tốt hơn 50 năm vừa qua cho thế hệ sau vì những hy sinh mà cộng đồng Việt Nam phải trải qua, nên điều đó rất xứng đáng để Orange County vinh danh.
Ông Sarmiento thì cho hay rất may mắn vì nhận được sự ủng hộ của nhiều cử tri gốc Việt từ lúc còn làm nghị viên và thị trưởng Santa Ana. Ông nói người Việt Nam đã mang nhiều thứ trong văn hóa vào dòng chính Hoa Kỳ như bây giờ ai cũng biết món phở.
Hội chợ đông vui, (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Cũng theo ông Sarmiento, cộng đồng Việt Nam đã làm văn hóa của Orange County, cũng như California Hoa kỳ trở nên phong phú hơn, và cám ơn họ đã giáo dục ông về văn hóa và những khó khăn trong 50 năm qua.
Tiếp theo là phần phát biểu của Giám Sát Viên Janet Nguyễn. Bà cho biết lễ hội này là một khoảnh khắc quan trọng không chỉ cho Orange County và Little Saigon, mà còn cho toàn bộ câu chuyện của người Mỹ gốc Việt khắp Hoa Kỳ.
“Cách đây năm 50 năm, Little Saigon chưa tồn tại, chưa có doanh nghiệp Việt Nam, chưa có các tổ chức cộng đồng hay các dân cử. Lúc đó chỉ có những gia đình tị nạn mang theo nhiều nỗi đau và muốn tìm khởi đầu mới. Hôm nay, chúng ta đang đứng tại trái tim của cộng đồng được người tị nạn gầy dựng, được tạo nên băng sự kiên cường, sự cần cù và niềm tin bất diệt vào tự do,” bà nói.
Một chiếc thuyền vượt biên được trưng bày tại hội chợ. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Sau đó, bà kể lại câu chuyện vượt biên của gia đình, đến trại tị nạn ở Thái Lan và được một tổ chức tôn giáo bảo lãnh đến California. Cũng như nhiều người khác, gia đình bà cũng đi từ bàn tay trắng, không biết tiếng Anh, và sau nhiều khó khăn, bà từ một cô gái đầy sơ hãi trở thành một dân cử lâu năm của cộng đồng Việt Nam.
Bà Janet còn nói không chỉ có bản thân mình, mà còn có nhiều người Việt Nam khác trở thành tiên phong trong cộng đồng như nhà hàng Việt Nam đầu tiên là Thành Mỹ, tờ báo Việt Ngữ đầu tiên là Nhật Báo Người Việt, cùng nhiều người mở tiệm nail, siêu thị, trung tâm du lịch, tiệm vàng và nhiều thứ khác.
Với tư cách là một thành viên của cộng đồng Việt Nam, bà từng thấy nhiều tranh cãi trong cộng đồng về mọi vấn đề, nhưng cho rằng ai cũng muốn thấy cộng đồng đi lên, muốn văn hóa được gìn giữ và truyền lại cho thế hệ sau qua nhiều cách khác ngoài ngôn ngữ hay ẩm thực.
Phòng triển lãm trong tòa nhà Freedom Hall. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
“Những gì chúng ta làm hôm nay sẽ tạo ra nền tảng cho 50 năm tới, như cách chúng ta bỏ phiếu, cách lãnh đạo, và còn tạo ra tương lai cho con cháu. Trong 50 năm tới, tôi muốn thấy nhiều doanh gia gốc Việt thành công, muốn thấy các đạo diễn gốc Việt làm phim đoạt giải Oscar, muốn thấy các bác sĩ gốc Việt chữa bệnh và có các dân cử tạo ra các chính sách quan trọng,” bà nói.
Lễ Hội Văn Hóa Di Sản tại công viên Mile Square Regional Park đầy sự nhìn lại 50 năm và tinh thần nhìn về tương lai trong 50 năm tới. Lễ hội có nhiều lời tâm tình của các dân cử địa phương, còn có nhiều màn trình diễn văn hóa Việt Nam từ sáng đến tối. Sự kiện này còn tô điểm văn hóa Việt Nam qua hội chợ bán nhiều món ngon của Việt Nam, cũng như có thêm nhiều gian hàng cung cấp thông tin quan trọng về các dịch vụ quan trọng thể hiện tinh thần yêu thương. [kn]
Cuối cùng cũng có một tờ báo [Người Lao Động, 12 Tháng Tám, 2025] dám thỏ thẻ… “Đừng mạo hiểm với sân bay Long Thành.”
Mô hình phi trường Long Thành, tỉnh Đồng Nai. (Hình: ALS)
Bất chấp các khuyến cáo của nhiều người, nhiều giới (trích báo Thanh Niên, ngày 14 Tháng Năm, 2015: vốn đầu tư quá lớn trong khi nợ nần chỉ tăng không giảm có thể dẫn tới rủi ro về tài chính, gây nguy hại cho sự ổn định và phát triển của các lĩnh vực khác, do vậy, mở rộng và nâng cấp phi trường Tân Sơn Nhất sẽ hợp lý hơn vì vừa có thể tiết giảm chi phí, vừa giải quyết tình trạng phi trường Tân Sơn Nhất quá tải nhanh chóng hơn, chưa kể đầu tư vào “sân bay quốc tế Long Thành” còn gặp trở ngại trong kết nối giao thông, rồi thu hồi đất sẽ gây xáo trộn sinh hoạt, sinh kế của hàng chục ngàn người,…), chính quyền Cộng Hòa XHCN Việt Nam vẫn “mạo hiểm,” xây dựng “cảng hàng không quốc tế Long Thành” (diện tích 5,000 héc ta, tổng vốn đầu tư khoảng $16 tỷ, chia làm ba giai đoạn, khởi công năm 2021, dự trù hoàn thành vào 2040, với hy vọng mỗi năm sẽ vận chuyển khoảng 100 triệu hành khách và 5 triệu tấn hàng hóa).
Theo kế hoạch, trong giai đoạn 1 (2021-2025), Tổng Công Ty Cảng Hàng Không Việt Nam (ACV) – nơi thay mặt chính quyền Việt Nam đảm nhận vai trò chủ đầu tư “cảng hàng không quốc tế Long Thành” – sẽ hoàn tất một phi đạo dài 4,000 mét, một nhà ga mỗi năm có thể đưa/đón 25 triệu hành khách và 1.2 triệu tấn hàng hóa. Tuy nhiên cuối năm ngoái (Tháng Mười Một, 2024), theo đề nghị của chính phủ Việt Nam, Quốc Hội Việt Nam đã ban hành một “nghị quyết,” đồng ý điều chỉnh kế hoạch xây dựng phi trường Long Thành, trong giai đoạn 1 sẽ xây dựng hai phi đạo chứ không phải một và vì vậy, được kéo dài thời gian xây dựng đến cuối 2026 [Báo Đồng Nai, ngày 30 Tháng Mười Một, 2024]. Thế rồi đùng một cái, đến Tháng Tám năm nay, thủ tướng Việt Nam đột nhiên yêu cầu “điều chỉnh tiến độ, phấn đấu hoàn thành giai đoạn 1 cảng hàng không quốc tế Long Thành để khánh thành ngày 19 Tháng Mười Hai 2025.”
Dẫu từ Tháng Mười Một năm ngoái đến Tháng Tám năm nay, thủ tướng Việt Nam vẫn chỉ là một người, chính phủ Việt Nam vẫn là tập thể chưa đổi song họ không ngần ngại chứng tỏ có khả năng “trống đánh xuôi, kèn thổi ngược.”
Cách nay chín tháng, ông thủ tướng đó, tập thể đó khẳng định, phải nới thời gian hoàn thành giai đoạn 1 thêm một năm (cho tới cuối 2026) bởi cảng hàng không quốc tế Long Thành cần hai phi đạo, có như vậy mới tránh được chuyện phi cơ đến Long Thành phải bay lên hay đáp xuống phi trường Tân Sơn Nhất khi phi đạo duy nhất ở cảng hàng không quốc tế Long Thành “gặp sự cố hoặc phải sửa chữa.”
Còn bây giờ, ông thủ tướng đó, tập thể đó thản nhiên đòi những nơi có liên quan đến việc xây dựng cảng hàng không quốc tế Long Thành “quyết tâm phải cao, nỗ lực phải lớn, hành động phải quyết liệt, làm việc nào dứt việc đó” để hoàn thành giai đoạn 1 vào cuối năm nay mà không cần phi đạo thứ hai [VnExpress 12 Tháng Tám, 2025]!
Chi phí xây dựng cảng hàng không quốc tế Long Thành trong giai đoạn 1 được ước tính khoảng $4.7 tỷ (xấp xỉ 110,000 tỷ đồng Việt Nam) nhưng cách sử dụng khối tiến khổng lồ ấy có dấu hiệu tùy tiện chẳng khác gì dùng… giấy lộn.
Chuyện xây dựng phi trường Long Thành không chỉ tùy tiện ở việc cần một hay hai phi đạo trong giai đoạn 1. Sự tùy tiện còn thể hiện ở nhiều chuyện khác. Sau khi thủ tướng Việt Nam ra lệnh phải hoàn thành kế hoạch thực hiện giai đoạn 1 vào cuối năm nay, ACV – chủ đầu tư và cũng là nơi sẽ vận hành cảng hàng không quốc tế Long Thành – đề nghị, giữa năm tới, chuyển toàn bộ các chuyến bay quốc tế từ phi trường Tân Sơn Nhất sang phi trường Long Thành [Lao Động, 11 Tháng Tám, 2025]. Phi trường Long Thành cách phi trường Tân Sơn Nhất khoảng 40 cây số nhưng thời gian di chuyển từ phi trường này đến phi trường kia khoảng… 5 tiếng vì đường nào cũng… kẹt!
Cách nay hai tháng, một phó tổng giám đốc của ACV báo trước, đại ý: Nếu không có hệ thống đường bay, hạ tầng giao thông kết nối hoàn thiện, nhà ga xây xong không phát huy giá trị. Kết nối giữa Long Thành và TPHCM chưa đồng bộ sẽ khiến việc khai thác sân bay Long Thành rất khó khăn. Vận hành một sân bay quốc tế không chỉ là phục vụ chuyến bay đi, đến trực tiếp mà còn phải tính đến yếu tố trung chuyển (transit). Ví dụ, khách bay đến Long Thành rồi cần quá cảnh tiếp chuyến tại Tân Sơn Nhất. Nếu hành khách phải mất 5 tiếng di chuyển giữa hai sân bay để kịp chuyến bay tiếp theo, sẽ không ai muốn đặt vé. Khi khách không đặt vé, hãng bay sẽ không có đủ sản lượng để khai thác đường bay đến Long Thành. Để vận hành sân bay Long Thành thành công, phải giải được bài toán kết nối đồng bộ với TPHCM và các đô thị lân cận, đặc biệt là tổ chức giao thông thuận tiện cho hành khách quá cảnh giữa hai sân bay [Tiền Phong, 27 Tháng Sáu, 2025].
Ý tưởng xây dựng phi trường Long Thành được chính quyền Việt Nam nêu ra từ 1997. Năm 2005, ý tưởng này được khai triển thành dự án. Năm 2015 dự án được Quốc Hội bày tỏ sự tán thành bằng một nghị quyết. Tới 2020, vốn đầu tư xây dựng cảng hàng không quốc tế Long Thành được phê duyệt và khởi công vào 2021.
Chẳng biết tại sao tuy có đủ loại quyết định, nghị quyết liên quan tới cảng hàng không quốc tế Long Thành và dẫu được khuyến cáo tận tình từ rất lâu nhưng suốt ba thập niên vừa qua, từ trên xuống dưới, từ trái sang phải vẫn chẳng có ai trong số những viên chức hữu trách nghĩ tới, nhìn ra việc phải có hệ thống giao thông kết nối giữa Long Thành-Tân Sơn Nhất và các đô thị lân cận.
Mới đây, Văn Phòng Chính Phủ thông báo “kết luận của thủ tướng,” giao cho chính quyền TPHCM và Đồng Nai “phối hợp nghiên cứu ngay đường tàu điện ngầm kết nối sân bay Long Thành với sân bay Tân Sơn Nhất” [Dân Trí, 13 Tháng Tám, 2025].
***
Ai cũng biết “nghiên cứu” những thứ như đường tàu điện ngầm không phải là chuyện có thể tính bằng tháng, “nghiên cứu” xong và thực hiện phải là chuyện tính bằng thập niên, cứ cho là giai đoạn 1 của việc xây dựng phi trường Long Thành sẽ hoàn tất vào cuối năm nay nhưng với những thách thức đang bày ra trước mắt, cảng hàng không quốc tế Long Thành sẽ dựa vào đâu để trở thành “trung tâm hàng không lớn nhất khu vực Đông Nam Á” [Trang ALS, 24 Tháng Tư, 2025], đủ sức cạnh tranh với các sân bay khác như Changi (Singapore) hay Suvarnabhumi (Thái Lan)? Chắc chắn là không thể dựa vào những quyết định, nghị quyết hay kết luận chỉ đạo!
Tờ Người Lao Động chỉ thỏ thẻ “đừng mạo hiểm với sân bay Long Thành” khi ACV muốn chuyển các chuyến bay quốc tế từ phi trường Tân Sơn Nhất ra phi trường Long Thành vào giữa năm tới nhưng nhìn tổng quát, chủ trương đầu tư vào phi trường Long Thành của một nhóm những cá nhân mà từ tâm lực đến trí lực chỉ như vậy đã là “mạo hiểm.”
Bi kịch hóa ra vẫn thế, vẫn nằm ở chỗ những cá nhân quyết định “mạo hiểm” chưa bao giờ phải chịu trách nhiệm về bất kỳ rủi ro nào, kể cả khi rủi ro do dùng sai cả trăm ngàn tỷ trút xuống đầu hàng trăm triệu người! [kn]
WESTMINSTER, California (NV) – Trong lúc mùa Hè năm nay sắp kết thúc và mọi gia đình đang chuẩn bị mừng ngày Lễ Lao Động (Labor Day), Sở Cảnh Sát Westminster (WPD) nhắc nhở mọi cư dân ưu tiên an toàn khi lái xe, thông cáo báo chí của cơ quan công lực này gửi ra hôm Thứ Tư, 13 Tháng Tám, cho biết.
Người lái xe được khuyến khích lái một cách cẩn thận. Không bao giờ lái xe sau khi uống rượu hoặc sử dụng thuốc (DUI).
Cảnh sát che thi thể nạn nhân trong tai nạn giao thông liên quan đến DUI trên đường Beach, Westminster. (Hình minh họa: Đỗ Dzũng/Người Việt)
Theo thống kê của Cơ Quan An Toàn Giao Thông Xa Lộ Quốc Gia (NHTSA), trong năm 2023, có 12,429 người thiệt mạng trong các tai nạn giao thông liên quan đến DUI – có nghĩa là cứ 42 phút có một người chết.
“Chúng tôi muốn mọi người vui vẻ khi lái xe đi du lịch những ngày cuối Hè cũng như tham gia các lễ hội vào ngày Lễ Lao Động. Tuy nhiên, điều quan trọng là chúng ta phải vui vẻ một cách có trách nhiệm,” Phó Cảnh Sát Trưởng Ron Weber được trích lời nói. “Lái xe trong tình trạng DUI không chỉ đe dọa tính mạng người lái mà còn gây nguy hiểm cho mọi người khác ở trên đường. Mục tiêu của chúng tôi là giảm bớt và đề phòng các tai nạn xảy ra để bảo vệ mạng sống cho mọi người.”
WPD đưa ra một số đề nghị để mọi người lái xe an toàn:
1-Dự tính trước: Nếu định uống rượu, hoặc có uống thuốc có thể gây ảnh hưởng, nên có một người lái xe chở mình, hoặc đi chung với người khác, hoặc sử dụng taxi hoặc phương tiện giao thông công cộng.
2-Thắt dây an toàn: Thắt dây an toàn là một trong những phương cách đơn giản nhất bảo vệ chính mình, ngay cả khi tai nạn xảy ra.
3-Tỉnh táo: Tránh nhắn tin hoặc ăn uống trong lúc lái xe. Tập trung vào đường phố và giao thông trong lúc lái xe.
4-Tuân thủ giới hạn tốc độ: Lái xe quá tốc độ giới hạn phản ứng của chúng ta và gia tăng thiệt hại và thương vong nếu tai nạn xảy ra.
5-Chú ý người đi bộ và đi xe đạp: Trong lúc có nhiều người tham gia các hoạt động ngoài trời, phải cẩn trọng hơn nữa và có trách nhiệm trong việc chia sẻ đường phố với người đi bộ và đi xe đạp.
6-Nghỉ ngơi: Nếu lái xe một đoạn đường dài, chúng ta nên nghỉ ngơi một chút, tránh trường hợp bị quá mệt.
Để giúp bảo vệ an toàn cộng đồng, WPD sẽ điều động thêm cảnh sát viên tuần tra từ nay đến ngày Lễ Lao Động (1 Tháng Chín), truy lùng những tài xế bị tình nghi lái xe trong tình trạng DUI.
Đây là cố gắng của WPD đề phòng tình trạng DUI và là một phần của chiến dịch an toàn giao thông toàn quốc, gọi là “Drive Sober or Get Pulled Over” (Hoặc Là Lái Xe Tỉnh Táo Hoặc Là Bị Bắt).
Trong khi uống rượu lái xe là nguyên nhân chính gây ra tai nạn giao thông chết người, đây không phải là nguyên nhân duy nhất, theo WPD. Sử dụng thuốc, sử dụng thuốc quá liều, sử dụng sản phẩm làm từ ma túy, cũng có thể làm người lái xe bị ảnh hưởng.
Nếu thấy ai lái xe trong tình trạng DUI, xin gọi ngay số điện thoại 911.
Mọi chi tiết về an toàn giao thông, xin vào trang web www.gosafelyca.org.
Tài trợ cho chương trình này là NHTSA, qua Văn Phòng An Toàn Giao Thông California. (Đ.D.)
BẮC KINH, Trung Quốc (NV) – Chủ tịch nước CSVN Lương Cường nhiều phần sẽ đi Bắc Kinh dự buổi duyệt binh mừng “Ngày Chiến Thắng” vào đầu Tháng Chín tới đây.
Báo South China Morning Post (SCMP) ở Hongkong cho hay như vậy khi nói lãnh tụ hầu hết các nước ASEAN sẽ dự cuộc diễn binh tại Thiên An Môn vào ngày 3 Tháng Chín mà Trung Quốc ăn mừng chấm dứt Thế Chiến II.
Hỏa tiễn tầm xa DF-26 (Đông Phong 26) tầm bắn hơn 5,000km đi diễn hành ngày 3 Tháng Chín 2015 khi Bắc Kinh tổ chức duyệt binh kỷ niệm 70 năm chấm dứt Thế chiến II ở quảng trường Thiên An Môn. (Hình: Andy Wong/Getty Images)
Đây không phải là sự kiện được tổ chức hàng năm nên SCMP cho rằng sự tham dự của lãnh tụ các nước chứng tỏ “ảnh hưởng Bắc Kinh gia tăng ở khu vực.” Nhiều nước đã gửi đoàn đại biểu tham dự ở cấp cao hơn khi so sánh với cuộc tổ chức lễ này của Trung Quốc một chục năm trước.
Lễ “Mừng Chiến Thắng” ngày 3 Tháng 9 ở Bắc Kinh lại diễn ra chỉ một ngày sau khi CSVN tổ chức “diễu binh” rầm rộ ở Hà Nội ngày 2 Tháng Chín mừng “quốc khánh” mà mấy ngày qua, hàng ngàn binh lính thuộc mọi quân binh chủng đã phải dầm mưa dãi nắng để tập luyện. Lính Trung Quốc, Nga, Belarus, Lào, Cambodia cũng được mời tham dự “diễu binh” ở Hà Nội.
CSVN lấy ngày 2 Tháng Chín hàng năm làm ngày “quốc khanh” tức ngày mà Hồ Chí Minh đọc bản tuyên bố độc lập ở quảng trường Ba Đình năm 1945. Với người quốc gia Việt Nam thì gọi ngày này là ngày “cướp chính quyền” của Việt Minh. Lúc này, đảng CSVN chưa lộ diện hoàn toàn vì còn lợi dụng lãnh đạo của một số đảng phái tham chính, nhưng sau đó tìm cách thủ tiêu.
Báo SCMP, dựa vào thông tin từ nhiều nguồn khác nhau liên quan đến diễn hành 3 Tháng Chín, nói Tổng Thống Indosesia Prabowo Subianto, Thủ Tướng Malaysia Anwar Ibrahim sẽ đến dự. Còn Việt Nam, nhiều phần là Chủ Tịch Nước Lương Cường sẽ đại diện.
Ông Hồ Hòa Bình (Hu Heping), phó trưởng Ban Tuyên Giáo Trung Ương đảng Cộng Sản Trung Quốc, cho hay từ hồi Tháng Sáu vừa qua là cuộc diễn binh sẽ là “một phần của lễ kỷ niệm 80 năm ngày Trung Quốc chiến thắng phát xít Nhật và chiến thắng toàn cầu trước chủ nghĩa phát xít. Chủ tịch Tập Cận Bình sẽ có bài phát biểu tại buổi lễ.”
Duyệt binh kỷ niệm “Ngày Chiến Thắng” 3 Tháng Chín khác với ngày “quốc khánh” của Trung Quốc được tổ chức hàng năm vào đầu Tháng Mười nhưng không có ngày cố định.
Các nước Đông Nam Á và các nước Á châu khác thân thiện với Trung Quốc ngày càng gửi lãnh đạo cấp cao hơn đến Bắc Kinh mỗi khi có các sự kiện kinh tế chính trị quan trọng. Những tháng gần đây, Bắc Kinh muốn chứng tỏ cho khu vực và thế giới biết mình là đối tác đáng tin cậy, không thay đổi thất thường khi mọi nước vất vả chống đỡ với “thuế quan đối ứng” của ông Donald Trump.
Tháng Tư vừa qua, mười ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố chính sách “thuế quan đối ứng” với thế giới, Chủ Tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đi thăm Việt Nam, Cambodia và Malaysia. Vào dịp đó, ông ta thúc giục họ cùng với Bắc Kinh chống lại cái trò “bắt nạt” của Washington cũng như chống bá quyền nước lớn.
Quân lính CSVN tập diễn hành, bất kể nắng mưa, mừng ngày 2-9 ở quảng trường Ba Đình, Hà Nội. (Hình: Vietnamnet)
Tuy nhiên, các diễn biến thời sự diễn ra từ mấy tháng nay cho người ta thấy Hà Nội tuy có ừ ào theo lời dỗ ngọt “cùng chung vận mệnh” cùng “chia sẻ tương lai” của Bắc Kinh nhưng lại cũng không quay lưng lại với Washington.
Theo SCMP, Bắc Kinh dự trù dùng cuộc diễn binh vào đầu Tháng Chín tới đây để chứng tỏ họ ngày càng gia tăng ảnh hưởng trên thế giới cũng như tiến bộ đáng nể trong kế hoạch hiện đại hóa quân đội.
Ngoài các lãnh tụ ASEAN, trang mạng Wikipedia còn cho hay Tổng Thống Nga Vladimir Putin, thủ lãnh một số nước Đông âu, Thổ Nhĩ Kỳ, Pakistan cũng sẽ đến dự. SCMP nói rằng 22,000 quân lính đã được huy động để bảo vệ an ninh cũng như luyện tập diễn hành.(NTB) [kn]
