Pacers ‘bóp nghẹt’ Thunder trong 5 phút cuối ở Game 3 tại NBA

INDIANAPOLIS, Indiana (NV) – Indiana Pacers một lần nữa khẳng định bản lĩnh đặc biệt tại NBA. Cứ sau mỗi trận thua các cầu thủ Pacers liền thắng ngay ở trận kế tiếp và đối thủ của họ ở lần thứ 10 liên tiếp là Oklahoma City Thunder, theo ESPN ngày 12 Tháng Sáu.

Trong một đêm bùng nổ tại Gainbridge Fieldhouse, Indiana Pacers đã khiến giới chuyên môn ngỡ ngàng khi ghi danh mình vào vị thế đội cửa dưới áp đảo đối thủ.

Obi Toppin (phải) của Indiana Pacers với pha úp rổ đầy phấn kích trong chiến thắng ngoạn mục của Pacers trước Thunder ở Game 3. (Hình: Abbie Parr – Pool/Getty Images)

Trong loạt trận chung kết NBA Finals 2025, Pacers đã giành chiến thắng 116–107 ở Game 3, dẫn trước Thunder 2–1. Một chiến thắng được ví von là thắng bằng màn “bóp nghẹt” đối thủ trong 5 phút cuối trận.

Với kết quả 1-1 sau hai Game đầu, Game 3 diễn ra với diễn biến căng như dây đàn. Một cuộc rượt đuổi ngoạn mục và kịch tính khi suốt trận có tới 15 lần hai đội tái cân bằng tỉ số. Cuộc rượt đuổi làm khán đài nhà thi đấu Gainbridge Fieldhouse liên tục bùng nổ với những cảm xúc mạnh đến từ các cổ động viên hai đội.

Dù là người hâm mộ của Pacers hay Thunder thì chắc chắn ai cũng phải thừa nhận quãng thời gian 5 phút cuối trận là cao trào của trận đấu. Thời khắc mà chủ nhà Pacers như được tiếp thêm năng lượng và sức bật mạnh mẽ. Họ vùng lên dữ dội với hàng loạt cú ném thành công đặc biệt của Haliburton và Siakam, giúp Pacers bứt lên không cho đối thủ cơ hội đuổi kịp nữa.

Số liệu ghi nhận bằng nỗ lực trên, Pacers “bóp nghẹt” Thunder khiến hiệu suất tấn công của đối thủ này chỉ đạt 35% ở hiệp 4 với vỏn vẹn 18 điểm trong khi điểm số của Pacers ở hiệp này là 32.

Pacers đã thể hiện lối chơi và cách dùng người thật ấn tượng. Ngay cả vận động viên dự bị của họ là Bennedict Mathurin khi vào sân cũng tạo dấu ấn nổi bật qua 27 điểm ghi được chỉ sau 22 phút thi đấu. Số điểm phá vỡ kỷ lục ghi điểm từ ghế dự bị trong lịch sử chung kết NBA do Jason Terry giữ từ năm 2011.

Cái tên tạo ấn tượng đậm nhất vẫn là Tyrese Haliburton, nhạc trưởng đích thực của Pacers. Anh chỉ thiếu đúng 1 rebound để có triple-double với 22 điểm, 11 kiến tạo và 9 rebound. Cũng cần biết đây là lần thứ tám trong mùa mà Haliburton ghi được trên 20 điểm góp phần vào chiến thắng vang dội của Indiana Pacers.

Với Thunder, sau khi sửa sai cho chính mình ở Game 2, bước vào Game 3 đội khởi đầu khá ổn, đặc biệt là MVP Shai Gilgeous Alexander, vẫn giữ phong độ cao với 24 điểm và Jalen Williams đem về 26 điểm.

Tuy nhiên, áp lực từ những lỗi turnover với 19 lần đã trở thành yếu huyệt của đội bóng mang tên “Sấm Sét.” Cái gai của Thunder lại chính là đường binh sáng nước giúp Pacers chuyển hóa thành 21 điểm cho đội nhà từ những sai lầm trên của đối thủ.

Game 3 loạt trận chung kết NBA Finals 2025 căng thẳng và kịch tính với 15 lần hai đội tái cân bằng tỉ số trong tiếng reo hò của người hâm mộ tại nhà thi đấu Gainbridge Fieldhouse bùng nổ với những cảm xúc mạnh. (Hình: Dylan Buell/Getty Images)

Những cổ động viên của đại diện đến từ Oklahoma chắc chắn không muốn nhìn vào những thống kê sau Game 3. Đó là đội giành chiến thắng ở Game 3 sau khi hòa 1–1 ở hai Game đầu trong loạt chung kết có tỉ lệ vô địch lên tới 80.5%.

Tối Thứ Sáu và Thứ Hai, 13 và 16 Tháng Sáu, hai đội sẽ lần lượt chạm trán nhau tại Gainbridge Fieldhouse và Paycom Center.

Liệu loạt trận chung kết NBA Finals 2025 sẽ kết thúc sớm thuộc về “kèo dưới” Pacers hay lại là cuộc giằng co từng Game một mà Thunder không cho phép đối thủ dễ dàng về đích? (Anh Khoa) [qd]

Sydney Sweeney thay đổi hình dáng để đóng võ sĩ Christy Martin

HOLLYWOOD, California (NV) – Nữ diễn viên Sydney Sweeney chia sẻ về việc thay đổi hình dáng để đóng vai nữ võ sĩ Christy Martin, trong đó phải lên cân hơn 30 pound.

Theo tạp chí Variety, cô Sweeney cho biết cơ thể “hoàn toàn khác” sau nhiều tháng tập luyện căng thẳng để đóng vai nữ võ sĩ tiên phong cho quyền anh nữ.

Sydney Sweeney trong vai nữ võ sĩ Christy Martin. (Hình: Instagram Sydney Sweeney)

“Tôi chọn đóng vai bà Christy Martin, và chỉ có ba tháng rưỡi để tập luyện. Tôi ăn nhiều hơn, tập tạ một tiếng vào buổi sáng, tập quyền cước hai tiếng vào buổi trưa, sau đó tập tạ một tiếng nữa vào buổi tối,” cô chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn với tạp chí W.

Khi được hỏi về lên cân hơn 30 pound, cô cho biết: “Cơ thể tôi như hoàn toàn khác. Tôi không mặc vừa quần áo nữa. Tôi thường mặc quần áo số 23, nhưng bây giờ mặc đến số 27. Ngực và mông tôi cũng to hơn nên không thể tin được.”

Nữ diễn viên 27 tuổi này còn nói: “Nhưng điều đó rất tuyệt vời vì tôi rất khỏe, và khỏe đến mức không tin được.”

Cô đóng vai nữ võ sĩ Christy Martin trong một phim chưa có tựa của đạo diễn David Michod. Phim đó nói về câu chuyện của bà Martin từ những ngày đầu cho đến khi trở thành nữ võ sĩ quyền anh nổi tiếng nhất Hoa Kỳ vào thập niên 1990.

Bà Martin từng thi đấu chuyên nghiệp từ năm 1989 đến 2012, và từng là nhà vô địch hạng cân siêu trung (super welterweight) vào năm 2009. Vào năm 2010, nữ võ sĩ này sống sót sau khi bị chồng là ông James Martin tấn công. Ông đâm bà nhiều lần và còn bắn bà trong nhà ở Florida. Ông bị kết tội vào năm 2012 và bị kết án 25 năm tù.

Vào Tháng Mười năm ngoái, nữ diễn viên Sweeney đăng một số hình ảnh tại phim trường khi đang hóa thân thành võ sĩ Martin lên Instagram.

Cô cho biết: “Trong mấy tháng qua, tôi tập luyện rất nhiều để đưa câu chuyện của một phụ nữ tuyệt vời, một nhà vô địch từng đối mặt với nhiều nguy hiểm cả trên và ngoài võ đài, lên màn ảnh. Câu chuyện của bà thể hiện sự kiên cường, sức mạnh và hy vọng. Tôi rất vinh dự khi được đóng vai người phụ nữ đó và chia sẻ câu chuyện đầy mạnh mẽ đó với quý vị.”

Phim về võ sĩ Christy Martin còn có Ben Foster đóng vai James Martin, và những gương mặt khác như Merritt Weaver, Katy O’Brian, Ethan Embry, Jess Gabor, Chad L. Coleman và Tony Cavalero.

Tác phẩm này sẽ công chiếu trong năm nay, nhưng chưa có ngày cụ thể. (TL) [qd]

Triển lãm quân trang quân dụng nhân Ngày Quân Lực VNCH tại Little Saigon

Thiện Lê/Người Việt

WESTMINSTER, California (NV) – Nhân Ngày Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa (VNCH) 19 Tháng Sáu sắp đến, một số cựu quân nhân tổ chức triển lãm quân trang quân dụng Quân Lực VNCH tại phòng sinh hoạt nhật báo Người Việt, Westminster, bắt đầu từ Thứ Năm, 12 Tháng Sáu.

Ban tổ chức nhìn các hình ảnh Quân Lực VNCH. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)

Ban tổ chức cho biết buổi triển lãm được tổ chức từ Thứ Năm đến Thứ Bảy, 12 tới 14 Tháng Sáu, từ 9 giờ sáng đến 6 giờ chiều.

Ông Tô Phạm Thái, thành viên ban tổ chức, cho biết: “Nhân dịp ngày Quân Lực VNCH sắp đến, chúng tôi muốn mang mọi thứ về quân đội để cộng đồng xem và vinh danh những người lính bảo vệ miền Nam Việt Nam. Chiến tranh đã kết thúc đến nay 50 năm, và tôi may mắn không bị thương như nhiều người khác nên thường tổ chức những buổi triển lãm như vậy để tưởng nhớ những người lính không may mắn như mình, cũng như cho thế hệ trẻ biết về thế hệ cha ông đã hy sinh.”

Theo ông Thái, những đồ vật trưng bày được ông sưu tập trên 40 năm, còn có nhiều đồ vật do ông tự làm như các mô hình máy bay.

Ông Thái xúc động khi nói về Ngày Quân Lực VNCH, nhất là mỗi năm tổ chức các buổi triển lãm để ghi ơn những người lính đã hy sinh, cũng như có thể dạy lại cho giới trẻ về lịch sử. Ông còn nói rất may mắn vì có nhiều người bạn hỗ trợ cho những buổi triển lãm như vậy.

Ông Phương Lê, một thành viên khác trong ban tổ chức, chia sẻ: “Chúng tôi tổ chức triển lãm để kỷ niệm Ngày Quân Lực sắp tới, cùng các anh em tù nhân lưu lại mọi thứ trong phạm vi để trưng bày cho các huynh đệ và bà con coi từ máy bay, tàu chiến cho đến các dụng cụ.”

Ông Phương còn nhấn mạnh mục đích của buổi triển lãm là nhắc nhở lại cho cộng đồng về đời sống sung túc ở miền Nam trước năm 1975, nhớ lại những hy sinh của các chiến sĩ.

Một góc của triển lãm. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)

Về những đồ vật được trưng bày, ông Phương cho biết ban tổ chức mua lại từ khắp nơi, còn có nhiều thứ được tặng lại, cũng như những mô hình tự làm.

“Mình là người lính và đến giờ vẫn chưa ra khỏi quân ngũ, từ năm 1975 đến giờ vẫn không thể quên được. Vì vậy, chúng tôi tổ chức triển lãm để cộng đồng và hậu duệ nhớ,” ông Phương nói.

Ông Martin Thế Nguyễn, thành viên còn lại trong ban tổ chức, cũng chia sẻ về buổi triển lãm: “Buổi triển lãm này có mục đích nhớ về thời trai tráng, về những người lính đã hy sinh bảo vệ tổ quốc một thời.”

Ông Martin cho biết ông từng đi tu trong nhà dòng nên không cần phải nhập ngũ, nhưng rồi ông “đi theo tiếng gọi của non sông” vào trường sĩ quan để bảo vệ đất nước.

“Miền Nam thất thủ nhưng tôi không hề hối tiếc vì đã đi lính để bảo vệ đất nước vì Quân Lực VNCH có chính nghĩa hào hùng. Đến nay tôi vẫn nhớ về những người ở hậu phương và các đồng đội ngày nào. Chúng tôi muốn nhớ chính nghĩa đó và truyền lại cho thế hệ trẻ,” ông nói.

Từ trái, ông Phương Lê, ông Tô Phạm Thái và ông Martin Thế Nguyễn, ba người trong ban tổ chức. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)

Ông Brian Stanley, một người đến giúp đỡ ban tổ chức, cho biết ông rất xúc động khi thấy những cựu quân nhân đã lớn tuổi và vẫn còn khỏe mạnh để tổ chức những sinh hoạt cộng đồng như vậy.

“Đối với tôi, những hình ảnh này mới thật sự là nước Mỹ. Họ từ Việt Nam đến, gặp nhiều khó khăn mà vẫn chịu khó làm việc và tìm cách truyền lại lịch sử cho thế hệ trẻ,” ông nói.

Đặc biệt, trong phiên họp tối Thứ Tư, 11 Tháng Sáu, Hội Đồng Thành Phố Westminster vinh danh những cựu quân nhân có mặt trong phòng họp nhân Ngày Quân Lực VNCH.

Thị Trưởng Charlie Chí Nguyễn phát biểu tại phiên họp: “Tôi xin được thay mặt cho Hội Đồng Thành Phố cũng như nhân viên cám ơn những sự hy sinh đóng góp của quý vị. Chúng tôi xin được vinh danh sự hy sinh của quý vị trong các cuộc chiến của VNCH để giữ được sự an bình của mọi người trước năm 1975.” [qd]

—–
Liên lạc tác giả: [email protected]

Ghét Mao và Hồ nhưng sùng bái Trump – tại sao?

Trúc Phương/Người Việt

Có một điều không thay đổi trong thế giới luôn thay đổi: Con người luôn đi tìm một “cứu tinh.” Lịch sử loài người là lịch sử của những vị vua được phong thánh, những lãnh tụ được tạc tượng, và những nhà độc tài được ca ngợi như thần linh.

Ông Donald Trump, tổng thống Mỹ, được đám đông tự phát tôn sùng. (Hình minh họa: Scott Olson/Getty Images)

Thế kỷ 20 chứng kiến hai hiện tượng sùng bái lãnh tụ: Mao Trạch Đông ở Trung Quốc và Hồ Chí Minh ở Việt Nam. Thế kỷ 21, tưởng như đã tiến hóa hơn, lại xuất hiện một hiện tượng tương tự: Donald Trump ở Mỹ.

Nhiều người không giấu được cảm giác khó chịu trước sự sùng bái ông Hồ Chí Minh và trước hình thức rầm rộ mừng “sinh nhật bác” theo cách mà hệ thống tuyên truyền Cộng Sản Việt Nam thực hiện mỗi năm nhưng cũng chính những người đó lại “hân hoan” chuẩn bị làm tiệc mừng sinh nhật ông Donald Trump (14 Tháng Sáu).

Tại sao người ta dễ dàng sùng bái lãnh tụ, bất kể thể chế? Điều gì khiến một xã hội hiện đại – với Internet, trường đại học, báo chí tự do – vẫn sập bẫy mê tín chính trị? Và đâu là điểm gặp nhau giữa một nhà độc tài Cộng Sản và một tổng thống Mỹ?

Sự sùng bái lãnh tụ là khi chính trị thôi không còn là một công cụ quản trị xã hội, mà trở thành một hình thức tôn giáo thế tục (secular religion). Trong đó, lãnh tụ là giáo chủ, lời nói của ông là kinh thánh, và hình ảnh của ông trở thành biểu tượng thiêng liêng. Đó là nơi chính trị được “thần thánh hóa” và lý trí bị cảm xúc tập thể thay thế.

Tâm lý học xã hội từ lâu đã giải thích cơ chế này: Khi xã hội rơi vào khủng hoảng, bất ổn, hoặc cảm thấy bị đe dọa, con người dễ hướng về một nhân vật “mạnh mẽ” để tìm cảm giác an toàn. Đó là lúc lãnh tụ xuất hiện – như một người cha, một vị cứu tinh, một đấng mặc khải.

Sự sùng bái ấy có thể được kiến tạo một cách có chủ đích – như đảng Cộng Sản Trung Quốc dựng nên hình tượng Mao, hay đảng Cộng Sản Việt Nam thần thánh hóa Hồ Chí Minh. Nhưng nó cũng có thể nảy sinh từ lòng dân, từ sự thất vọng với hệ thống, từ nhu cầu “tin vào một ai đó” – như cách đám đông MAGA tôn thờ Trump.

Sùng bái lãnh tụ: Từ Mao, Hồ đến Trump

Không ai vượt qua được ông Mao Trạch Đông về mức độ sùng bái cá nhân. Trong suốt Cách Mạng Văn Hóa (1966-1976), hình ảnh Mao tràn ngập mọi nơi – từ sách giáo khoa, báo chí, tường nhà, đến thậm chí trang đầu của cuốn sổ hộ khẩu. Những câu nói của ông Mao trở thành chân lý duy nhất.

“Mao tuyển” được coi là kinh thánh. Ông Mao được ví là “mặt trời đỏ” chiếu sáng Trung Quốc. Người dân cúi đầu trước chân dung ông, hô vang “Mao chủ tịch vạn tuế,” dâng thơ ca ngợi ông như thánh thần. Trong một xã hội vô thần, ông Mao trở thành đấng tối cao thay thế thượng đế.

Dưới thời ông Mao, hàng triệu người chết đói, bị đấu tố, tù đày, nhưng hình tượng của ông vẫn được giữ nguyên vẹn. Điều đó cho thấy sức mạnh của truyền thông chính trị và sự khống chế tư tưởng. Nhà sử học Frank Dikötter trong “Mao’s Great Famine” viết: “Chưa từng có ai trong lịch sử nhân loại có quyền lực tuyệt đối như Mao. Ông không chỉ kiểm soát chính phủ, quân đội, kinh tế mà còn kiểm soát tư tưởng, trí tưởng tượng và cảm xúc của cả dân tộc.”

Dưới thời ông Tập Cận Bình hiện tại – người được xem là “Mao thứ hai” – hiện tượng sùng bái ông Mao hồi sinh. Từ các thị trấn nhỏ cho tới đại đô thị, chân dung ông Mao vẫn được treo khắp nơi. Dịp sinh nhật ông Mao (26 Tháng Mười Hai), hàng ngàn người lại đổ về quê hương ông ở Thiều Sơn (tỉnh Hồ Nam), mang hoa và gào khóc trước tượng đài. Ở tầng lớp thấp trong xã hội – công nhân, nông dân, người già – ông Mao luôn là biểu tượng của “công bằng xã hội” và “chính quyền vì dân.” Trung Quốc chưa bao giờ thực sự đoạn tuyệt với ông Mao, chỉ thay đổi cách kể lại.

Và tại Việt Nam, ông Hồ Chí Minh – với hình tượng “cha già dân tộc” – là một biểu tượng không thể động đến. Hình ảnh của ông được chính thể dựng thành một nhân vật huyền thoại: Không sai lầm, không vết nhơ, không có cuộc sống riêng tư. “Khán giả rơi nước mắt trong chương trình nghệ thuật về Chủ Tịch Hồ Chí Minh,” tựa bài báo Tiền Phong ngày 15 Tháng Năm trong bài viết nhân dịp kỷ niệm 135 năm ngày sinh của ông Hồ. Sinh nhật cũng như “đám giỗ” ông Hồ Chí Minh luôn được tổ chức trọng thể. Đề tài ông Hồ Chí Minh luôn được bộ máy tuyên truyền khai thác bất tận.

Nếu Mao và Hồ là sản phẩm của thời đại chiến tranh và chủ nghĩa Cộng Sản thì Donald Trump là sản phẩm của một nước Mỹ dân chủ nhưng khủng hoảng niềm tin.

Ông Trump trở thành trung tâm của một tôn giáo chính trị mới: Trumpism. Nghiên cứu của Philip Gorski và Samuel L. Perry (The Flag and the Cross, Oxford University Press, 2022) chỉ ra rằng: Ông Trump là hiện thân của “chủ nghĩa dân tộc Cơ Đốc da trắng” – một dạng tín ngưỡng kết hợp giữa tôn giáo cực đoan, phân biệt chủng tộc, và hoài niệm về quá khứ được lý tưởng hóa.

Tại sao nhiều người Việt ghét Mao và Hồ nhưng sùng bái Trump?

Tại sao nhiều người Việt lại bài xích ông Mao Trạch Đông và ông Hồ Chí Minh đến mức căm ghét, trong khi lại sùng bái ông Donald Trump một cách cuồng tín?

Với nhiều người Việt, “chống Cộng” không chỉ là một lập trường chính trị mà còn là bản sắc căn cước. Bất cứ ai tỏ ra “mềm mỏng” với Cộng Sản đều bị xem là phản bội. Ông Donald Trump, trong mắt họ, là người duy nhất dám “chơi rắn” với Trung Quốc. Từ đó, họ suy diễn rằng ông Trump là “khắc tinh Cộng Sản,” là người có thể “giải thể đảng Cộng Sản Trung Quốc” – và bằng phép liên tưởng, “cứu luôn Việt Nam.”

Một cách trớ trêu mỉa mai, nhiều người sùng bái ông Trump bằng đúng thứ tâm lý mà họ từng căm ghét khi nói về sự sùng bái ông Hồ hay ông Mao: Sự sùng bái cá nhân, sự tha hóa lý trí, sự từ bỏ phản biện. Cái họ phê phán ở ông Mao – như sự độc tài, đàn áp trí thức, thói hoang tưởng về vai trò lịch sử – lại chính là điều họ ngưỡng mộ ở ông Trump: Tính độc đoán, bất chấp thể chế, “dám nói dám làm.” Sự khao khát một “lãnh tụ cứu thế” (messianic leader) là điều đã ăn sâu trong văn hóa Á Đông, nhất là với những xã hội từng bị cai trị bằng mô hình cha truyền con nối, hoặc độc tài tập thể.

Một yếu tố không thể bỏ qua là môi trường truyền thông mạng xã hội, nơi thuật toán ưu tiên nội dung gây tranh cãi, giật gân, và xác nhận niềm tin sẵn có (confirmation bias). Nhiều người Việt tiếp cận chính trị Mỹ thông qua các kênh YouTube “chống cộng,” các nhóm Facebook cực hữu.

Điều nghịch lý là người ta không ghét độc tài. Họ chỉ ghét “độc tài sai phe.” Khi độc tài đó được khoác lên màu sắc “chống cộng,” “yêu nước Mỹ,” thì độc tài bỗng trở thành anh hùng. Sự yêu ghét không lý trí trong chính trị hiện nay – đặc biệt giữa người Việt với các nhân vật như ông Trump – phản ảnh một cuộc khủng hoảng niềm tin và lý trí kéo dài từ quá khứ lịch sử sang hiện tại.

Ba hình tượng – một bản chất

Mao-Hồ-Trump, ba con người đến từ ba hệ thống khác nhau, ba thời đại khác nhau, ba lý lịch chính trị khác nhau nhưng hiện tượng sùng bái họ lại giống nhau đến lạ thường: Cả ba đều được xây dựng như biểu tượng “vượt trên lý trí.”

Điểm khác biệt chỉ là hình thức: Mao và Hồ được đảng Cộng Sản dựng nên, Trump được đám đông tự phát tôn sùng. Nhưng hậu quả thì giống nhau: Lý trí bị “đình chỉ,” thể chế bị làm yếu, và xã hội trở nên chia rẽ sâu sắc.

Dân chủ không chết do đảo chính. Nó chết dần do đám đông tự nguyện trao quyền lực cho một người, rồi chấp nhận vô điều kiện mọi thứ người ấy nói. Triết gia và sử gia người Mỹ gốc Đức Hannah Arendt (1906-1975) từng viết: “Điều nguy hiểm nhất không phải là những kẻ nói dối, mà là những người ngừng tin vào thực tại.”

Khi người dân không còn niềm tin vào hệ thống, họ tìm đến một người mạnh mẽ – người “nói những điều không ai dám nói.” Nhưng chính những “người dám nói” đó, nếu không bị giới hạn, sẽ trở thành độc tài.

Ông Trump chưa bao giờ xây dựng trại cải tạo như ông Mao, cũng không thể kiểm duyệt báo chí theo cách như chính quyền Cộng Sản Việt Nam, nhưng ông kích động sự ngờ vực, gieo rắc thuyết âm mưu, và phá hoại các thiết chế dân chủ từ bên trong. Đó là cách dân chủ bị ăn mòn từ chính bên trong, bởi chính cử tri của mình.

Một xã hội trưởng thành là một xã hội không cần thần tượng hóa chính trị. Không có lãnh tụ nào không sai, không có tư tưởng nào là chân lý vĩnh cửu, và không ai xứng đáng được coi là “thánh” trong không gian công quyền. Chừng nào người dân còn khát khao một vị cứu tinh, chừng đó họ vẫn dễ bị cảm xúc dẫn dắt hơn là lý trí, và tự mình biến thành con cừu. [qd]

Hay tin ICE tới Irvine, nghị viên khuyên cư dân không giấy tờ ở nhà

IRVINE, California (NV) – Bà Kathleen Treseder, nghị viên Irvine, khuyên cư dân không giấy tờ nên ở nhà, sau khi hay tin Cảnh Sát Di Trú (ICE) tới thành phố này hôm Thứ Năm, 12 Tháng Sáu, theo nhật báo The Orange County Register.

“Chúng tôi vừa được thông báo đặc vụ di trú sẽ có mặt ở tám tới 10 địa điểm ở Irvine hôm nay,” bà Treseder viết trên Instagram sáng Thứ Năm. “Orchard Hills là một trong số đó. Nếu quý vị đang lo lắng về tình trạng di trú của quý vị, làm ơn ở nhà.”

Đặc vụ ICE được HSI (Cơ Quan Điều Tra Nội An) và Biên Phòng Mỹ hỗ trợ thực thi luật di trú ở Delray Beach, Florida, hôm 23 Tháng Giêng. (Hình minh họa: ICE)

Trả lời phỏng vấn của phóng viên qua điện thoại, bà Treseder cho biết ông Oliver Chi, tổng quản trị Irvine, gọi điện thoại báo động cho bà trước đó cùng ngày rằng ICE sẽ tới thành phố này.

Bà Treseder cho hay giới chức ICE thông báo với nhân viên thành phố Irvine họ sẽ tới đó, và ông Chi báo tin lại cho bà.

Bà Treseder nói bà không có thêm thông tin về những địa điểm ICE sẽ tới, ngoại trừ bà nghe “nói bóng gió” một trong những nơi đó là Orchard Hills.

“Tôi không muốn ICE tới thành phố chúng tôi,” bà tuyên bố.

Sáng Thứ Năm, Sở Cảnh Sát Irvine (IPD) cũng được giới chức liên bang thông báo ICE sẽ tới đó, theo ông Kyle Oldoerp, phát ngôn viên IPD, nhưng giới chức liên bang không nói rõ địa điểm.

“Chúng tôi tin rằng họ sẽ không bắt giữ ngẫu nhiên,” mà chỉ nhắm tới tội phạm hình sự mà họ biết, ông Oldoerp cho hay.

Cũng sáng Thứ Năm, có tin ICE tới Pearson Park và khu vực xung quanh Anaheim, theo Mạng Lưới Phản Ứng Nhanh Orange County. Ít nhất một người bị bắt, tổ chức này cho biết. (Th.Long) [qd]

Pixar chọn Peter Sohn làm đạo diễn mới cho ‘Incredibles 3’

HOLLYWOOD, California (NV) – Phần thứ ba của dòng phim hoạt họa đầy thành công “Incredibles” tìm được ông Peter Sohn làm đạo diễn mới.

Theo Hollywood Reporter, ông Sohn từng đứng đầu những dự án phim hoạt họa như “Elemental” và “The Good Dinosaur” nên được chọn để thay thế đạo diễn của hai phần trước là ông Brad Bird.

Đạo diễn Peter Sohn. (Hình: Valerie Macon/AFP via Getty Images)

Ông Bird từng viết kịch bản và làm đạo diễn cho hai phần “Incredibles” đầu, có tổng doanh thu của cả hai phần lên đến $1.8 tỷ. Về phần thứ ba, ông chỉ viết kịch bản và sẽ cùng Dana Murray làm nhà sản xuất.

Dòng phim “Incredibles” đưa khán giả theo câu chuyện của cặp vợ chồng siêu anh hùng Bob và Helen Parr (Craig T. Nelson và Holly Hunter chuyển âm). Họ sống ở vùng ngoại thành yên ắng với con cái và giấu sức mạnh phi thường vì luật mới của chính phủ.

Dòng phim này còn có hai diễn viên khác thường xuất hiện là Samuel L. Jackson và Sarah Vowell.

Phần đầu công chiếu vào năm 2004 và đoạt giải Oscar phim hoạt họa xuất sắc nhất. Phần thứ hai công chiếu vào năm 2018, và thành công đến mức có doanh thu $1.24 tỷ toàn cầu.

Tại đại hội D23 Expo vào Tháng Tám năm ngoái, Disney công bố “Incredibles 3” với ông Brad Bird quay lại, nhưng không có thông tin gì khác và không nói ông sẽ giữ vai trò gì. Một số vướng bận trong thời gian làm việc có thể là lý do mà ông không làm đạo diễn cho phần thứ ba vì ông đang sản xuất phim “Ray Gunn” của hãng Skydance.

Hai đạo diễn Peter Sohn và Brad Bird từng hợp tác nhiều lần với nhau. Ông Sohn từng làm việc cho ông Bird trong mọi phim hoạt họa, và ông Bird còn hướng dẫn đạo diễn Sohn nhiều thứ. Vì vậy, đích thân ông Bird cùng ông Pete Docter, giám đốc sáng tạo của Pixar, chọn ông Peter Sohn làm đạo diễn cho “Incredibles 3.”

Ông Sohn là một tên tuổi không hề xa lạ đối với các phim hoạt họa của Disney Pixar, từng chuyển âm cho những phim như “Ratatouille,” “Monsters University” và “Lightyear.”

“Elemental” công chiếu năm 2023 là phim Pixar mà ông Peter Sohn làm đạo diễn được đề cử nhận giải Oscar phim hoạt họa xuất sắc nhất. (TL) [qd]

Orange County có lấy lại được $11 triệu trong vụ hối lộ của Andrew Đỗ?

SANTA ANA, California (NV) – Cựu Giám Sát Viên Andrew Đỗ sẽ trình diện nhà tù liên bang Lompoc ở Santa Barbara County vào ngày 15 Tháng Tám tới đây. Hôm Thứ Hai, 9 Tháng Sáu, ông bị tuyên án 60 tháng tù vì tội nhận hối lộ từ các tổ chức thiện nguyện phụ trách cung cấp thức ăn cho cao niên và người nghèo trong thời đại dịch COVID-19 ở Địa Hạt 1 mà ông từng đại diện. Vụ bê bối này do đài phát thanh LAist khám phá và điều tra, làm cho FBI vào cuộc và có kết quả.

Hôm Thứ Tư, 11 Tháng Sáu, LAist đặt câu hỏi: “Liệu chuyện hối lộ này của ông Andrew Đỗ chấm dứt ở đây?” Câu trả lời là: “Không.”

Ông Andrew Đỗ bước vào xe bên ngoài tòa án liên bang ở Santa Ana sau khi bị tuyên án năm năm tù hôm Thứ Hai, 9 Tháng Sáu. (Hình: Trevor Stamp/LAist)

LAist nêu ra sáu vấn đề chưa được giải quyết, trong đó, vấn đề lớn nhất là: Liệu cư dân Orange County, những người đóng thuế, mà Chánh Án James Selna của tòa liên bang, gọi là “nạn nhân duy nhất,” có lấy lại được $11 triệu bị mất do vụ hối lộ và tham nhũng này gây ra?

1-Liệu người đóng thuế Orange County có lấy lại được $11 triệu?

Trước khi tuyên án ông Andrew Đỗ hôm Thứ Hai, Chánh Án James Selna nói vào ngày 11 Tháng Tám, ông sẽ xét xử để quyết định việc đòi lại số tiền bị hối lộ và tham nhũng. Vị chánh án nói rằng ông Andrew Đỗ và con gái ông, cô Rhiannon Đỗ, người nhận hàng trăm ngàn đô la “lại quả” cho cha mình, sẽ cùng chịu trách nhiệm cho việc trả lại tiền.

Trong thỏa thuận với Bộ Tư Pháp Mỹ hồi Tháng Mười, 2024, cả hai phía đồng ý là số tiền trả lại là “hơn $550,000 và ít hơn khoảng $750,000 nhưng thừa nhận và đồng ý là số tiền này có thể thay đổi dựa trên sự kiện là được cả hai bên chú ý trước khi tuyên án.” Thỏa thuận của hai bên là yêu cầu số tiền này trả lại cho Bộ Tài Chính Mỹ.

Tuy nhiên, các luật sư của Orange County nói rằng người dân đóng thuế của quận hạt nên được lấy lại $11 triệu từ vụ tham nhũng của ông Andrew Đỗ, bao gồm:

-Hơn $10 triệu mà quận hạt ký hợp đồng với tổ chức Viet America Society (VAS) cung cấp thức ăn cho cao niên và người nghèo. Những người điều hành VAS bị coi là đồng phạm với ông Andrew Đỗ. Chỉ có 15% trong số tiền $10.3 triệu được sử dụng đúng mục đích, theo thỏa thuận nhận tội của ông Andrew Đỗ. Ngoài ra, còn có số $1 triệu mà Orange County giao cho VAS để xây Tượng Đài Chiến Tranh Việt Nam trong Mile Square Regional Park, Fountain Valley, nhưng chưa bao giờ hoàn tất.

-Khoảng $800,000 mà Orange County nói họ phải bỏ ra để thu hồi số tiền tham nhũng, qua làm việc với liên bang trong khi điều tra, và lệ phí pháp lý nộp đơn kiện ông Andrew Đỗ, cô Rhiannon Đỗ, ông Peter Phạm (chủ tịch VAS), và các đồng phạm khác trong vụ tham nhũng.

Ngoài ra, Orange County, trong một vụ kiện dân sự, đang tìm cách lấy lại số tiền này từ ông Andrew Đỗ, VAS và lãnh đạo của tổ chức này, và tổ chức Hand to Hand Relief Organization (H2H), cũng dính trong vụ này.

2-Vụ kiện dân sự của Orange County đi tới đâu rồi?

Vụ kiện dân sự đối với ông Andrew Đỗ và những người khác hiện do Tòa Thượng Thẩm California ở San Diego thụ lý.

Ông Mark Rosen, một luật sư đại diện cho VAS, ông Peter Phạm, và ông Đinh Mai (phụ trách tài chính của VAS), bác bỏ tố cáo trong đơn kiện và nói rằng thân chủ của ông không thể bị ép khai trong vụ này, theo Tu Chính Án Số 5, bởi vì như vậy họ có thể bị truy tố hình sự.

Chánh án xử vụ dân sự này đồng ý tạm ngưng những vụ điều tra các sự kiện liên quan đến vụ kiện cho tới ngày 27 Tháng Sáu. Đến lúc đó, tòa sẽ quyết định có gia hạn sự tạm ngưng này hay không. Theo dự trù, vị chánh án ở San Diego sẽ quyết định có đồng ý với ông Rosen không truy tố các thân chủ của mình hay không. Trong hồ sơ nộp cho tòa mới đây, ông Rosen cho rằng Orange County không có đủ bằng chứng để tiến hành vụ kiện dân sự đối với VAS và các lãnh đạo của tổ chức này, và “đang tìm cách tận dụng sai sót về kế toán để gọi đây là một vụ gian lận.”

Ông Peter Phạm, sáng lập viên Viet America Society, người đang tại đào và bị Bộ Tư Pháp Mỹ truy tố hối lộ cựu Giám Sát Viên Andrew Đỗ. (Hình: Cắt từ YouTube Supervisor Andrew Do)

3-Liệu ông Peter Phạm có bị đưa ra xét xử?

Ông Peter Phạm, người sáng lập VAS, bị Bộ Tư Pháp truy tố hôm Thứ Sáu, 6 Tháng Sáu, với 15 tội, bao gồm một tội rửa tiền, một tội âm mưu rửa tiền, sáu tội rửa tiền bất hợp pháp, sáu tội giấu tiền để rửa tiền, và một tội hối lộ.

Các công tố viên mô tả ông Peter Phạm là “bạn và cộng sự” của ông Andrew Đỗ.

Ông Peter Phạm hiện bị Bộ Tư Pháp coi là người đào tẩu. Ông Ciaran McEvoy, một phát ngôn viên Văn Phòng Bộ Tư Pháp Mỹ ở Los Angeles, nói với LAist là ông Peter Phạm mua vé máy bay một chiều bay đến Đài Bắc, thủ đô của Đài Loan, hồi cuối Tháng Mười Hai, 2024. Ông McEvoy ông không biết ông Peter Phạm có rời Đài Loan sau đó hay không.

Hoa Kỳ không có hiệp ước dẫn độ với Đài Loan, có nghĩa là Mỹ không thể yêu cầu đảo quốc này dẫn độ ông Peter Phạm về để xét xử. Điều này không có nghĩa là Đài Loan không làm nếu có lệnh truy nã của Interpol (cảnh sát quốc tế), theo LAist.

Trong một email gởi cho LAist, ông McEvoy nói rằng Hoa Kỳ chưa phát lệnh truy nã ông Peter Phạm “nhưng chúng tôi dự trù sẽ đưa ra.”

4-Cô Rhiannon Đỗ có được hành nghề luật?

Cô Rhiannon Đỗ, con gái thứ nhì của ông Andrew Đỗ, nhận chi phiếu $8,000 mỗi tháng khi làm việc ở VAS, từ Tháng Chín, 2021 đến Tháng Giêng, 2023. Trong thời gian đó, cô là sinh viên luật học toàn thời gian ở đại học UC Irvine. Cô vừa tốt nghiệp hồi Tháng Năm.

Trong thỏa thuận của cha mình với Bộ Tư Pháp, cô Rhiannon Đỗ thừa nhận làm giả đơn vay nợ mua nhà nhằm che giấu số tiền tham nhũng để mua căn nhà hơn $1 triệu ở Tustin. Cô không bị truy tố hình sự. Thay vào đó, cô có thể bị đưa vào một chương trình thử thách kéo dài trong ba năm, được tiếp tục đi học, bao gồm được học để thi lấy bằng hành nghề luật, hoặc tìm việc làm.

Cô Rhiannon Đỗ vẫn bị dính trong vụ kiện dân sự của Orange County, và vẫn bị coi là “đồng phạm” trong vụ đòi lại số tiền tham nhũng $11 triệu dính dáng đến ông Andrew Đỗ, theo Chánh Án James Selna của tòa liên bang.

Nếu muốn hành nghề luật ở California, cô Rhiannon Đỗ phải đậu cuộc khảo sát về “tính cách đạo đức” của Luật Sư Đoàn, nơi khuyên sinh viên nộp đơn sớm trong năm cuối tại trường luật. Luật Sư Đoàn California chưa phản hồi LAist là cô Rhiannon Đỗ có nộp đơn chưa.

Khi quyết định cấp bằng hành nghề cho một ai từng có hành động vi phạm đạo đức, Luật Sư Đoàn California thường xem xét mức độ nghiêm trọng của sự việc, người đó có vi phạm nhiều lần không, có đi học hoặc làm gì đó để “chuộc lỗi” không, cùng các yếu tố khác, theo LAist.

Ông Lawrence Rosenthal, giáo sư luật đại học Chapman University và từng là công tố viên liên bang, nói với LAist rằng Luật Sư Đoàn có thể thẩm vấn và điều tra vai trò của cô Rhiannon Đỗ trong vụ nhận hối lộ của cha cô. Tuy nhiên, theo vị giáo sư, ông lo rằng Luật Sư Đoàn không thể tiếp cận hồ sơ của chính quyền để kết luận cô có lỗi hay không.

“Cô Rhiannon Đỗ chắc chắn sẽ bày tỏ quan điểm của cô rằng đây chỉ là những lời tố cáo,” Giáo Sư Rosenthal nói với LAist. “Cô ấy có thể nói rằng ‘Cha tôi nói tất cả đều hợp pháp và tôi tin ông.’”

Ông McEvoy, phát ngôn viên Bộ Tư Pháp, từ chối trả lời câu hỏi của LAist email đến ông, muốn biết là liệu công tố viên Bill Essayli có cho phép Luật Sư Đoàn tiếp cận hồ sơ để có bằng chứng đối với cô Rhiannon Đỗ hay không.

Ông Peter Phạm (trái) và ông Andrew Đỗ. (Hình: Cắt từ YouTube Supervisor Andrew Do)

5-Có ai khác bị truy tố nữa không?

Trong vụ kiện dân sự của Orange County có nhiều người khác nữa, nhưng họ chưa bị truy tố hình sự, bao gồm ông Đinh Mai, phụ trách tài chính của VAS, và bà Vũ Thị Thu Thảo, chủ tịch Aloha Financial Investment, Inc. và là chủ nhà hàng Perfume River Restaurant, Westminster.

Aloha và nhà hàng ở Westminster nay đã đóng cửa bị Orange County mô tả trong đơn kiện và bị Bộ Tư Pháp đề cập trong truy tố ông Peter Phạm là sử dụng VAS để che giấu số tiền tham nhũng, bao gồm trả tiền mua căn nhà cho cô Rhiannon Đỗ ở Tustin. Điều tra của LAist cho thấy, trên giấy tờ, bà Thảo là người “cùng mua căn nhà đó” với cô con gái ông Andrew Đỗ.

Trong hồ sơ truy tố ông Peter Phạm, Bộ Tư Pháp Mỹ tố cáo rằng ông Andrew Đỗ và nhân viên của ông – bao gồm cả chánh văn phòng của ông – điều chỉnh các điều khoản trong hợp đồng để có lợi cho ông Peter Phạm và bà Nguyễn Thanh Hương, tổng giám đốc H2H.

Đổi lại, theo Bộ Tư Pháp, ông Peter Phạm chi một cách trá hình cho người vợ tương lai của chánh văn phòng của ông Andrew Đỗ bằng cách trả tiền tư vấn cho VAS và H2H.

Cuộc điều tra của LAist trước đây phát hiện, bà Josie Batres, vợ của ông Chris Wangsaporn, chánh văn phòng của ông Andrew Đỗ lúc đó, được VAS trả tiền tư vấn trong năm 2020 và năm 2021. Ngoài ra, bà này cũng được Be Well OC, một tổ chức phi lợi nhuận khác, trả $275,000 cho công việc mà bà không nộp giấy tờ chứng minh. Sau khi LAist công bố, các giới chức y tế Orange County đòi Be Well OC trả lại số tiền này, và tổ chức này đã trả hồi Tháng Mười Một, 2024. Ông Wangsaporn từ chức hai ngày sau khi LAist đăng bài điều tra.

6-Còn vụ tham nhũng nào có thể bị điều tra?

Còn, theo LAist. Ít nhất, hiện có hai cuộc điều tra liên quan đến các hợp đồng do ông Andrew Đỗ thực hiện tại Orange County trong thời gian ông tại chức.

-CalOptima, cơ quan cung cấp bảo hiểm y tế cho người có thu nhập thấp ở Orange County, đã mướn một công ty bên ngoài quận hạt để kiểm toán các hợp đồng của tổ chức này trong thời gian ông Andrew Đỗ là thành viên và chủ tịch Hội Đồng Quản Trị.

-Hội Đồng Giám Sát Orange County cũng chuẩn bị mướn một công ty ngoài quận hạt để kiểm toán toàn diện các hợp đồng với các tổ chức trong thời kỳ đại dịch COVID-19.

Và có thể còn nữa. Điều tra của LAist cho thấy có nhiều hồ sơ được chuẩn thuận qua sự lãnh đạo của ông Andrew Đỗ có liên quan đến các giới chức địa phương. Các hồ sơ này bao gồm công ty 360 Clinic cung cấp dịch vụ xét nghiệm COVID-19, một hợp đồng mua bất động sản trị giá gần $30 triệu do ông Andrew Đỗ ký khi ông là chủ tịch Hội Đồng Quản Trị CalOptima làm lợi rất lớn cho một công ty do hai người gốc Việt làm chủ, nhưng sau đó bị bác. (Đ.D.)

Năm Sài Gòn livestream với Don

Năm Sài Gòn

Chuyện bắt đầu khi một email lạ ký tên “Don – the Genius” xuất hiện trong inbox của Năm Sài Gòn. Nội dung không dài, chỉ có một câu: “Hey Năm, let’s go live. We can talk about America and Make The Future Great Again.”

Đầu tiên, Năm Sài Gòn ngồi nhìn màn hình vài phút, ngỡ mình bị hack. Nhưng sau khi gõ lại câu trả lời cho chính mình bằng dòng chữ “Vâng, tôi đồng ý,” Năm Sài Gòn chợt nhận ra không thể bỏ qua cơ hội này. Nếu không “lên sóng” cùng Don thì còn gì là Năm Sài Gòn?

Trong buổi livestream, Năm Sài Gòn mặc áo dài thêu logo “Tự do ngôn luận là quyền thiêng liêng,” phía sau là poster in hình ông Don đang bế con rồng vàng, dáng vẻ sắc thái tựa như ông vua, vượng khí bốc lên ngùn ngụt.

-Hey Năm! Welcome to my livestream. It’s gonna be huge, believe me! – Don xuất hiện trên màn hình.

-Cám ơn, Don… Tôi thật sự không biết nên bắt đầu từ đâu.

-Don’t worry, I’ll lead, you follow. It’s simple!

Ông Don vỗ tay, mặt mũi hớn hở.

Năm Sài Gòn nhìn quanh phòng của Don qua camera, thấy cái bàn gỗ sồi bóng loáng, những cốc cà phê đen như mực và cả một đống “Make America Great Again” để trang trí.

-Mỹ đã “vĩ đại” rồi hay chưa, thưa ông Don? – Năm Sài Gòn bắt đầu câu hỏi đầu tiên.

Don nhướng mày, ngừng mỉm cười.

-Mỹ luôn vĩ đại, Năm. Nhưng tôi muốn làm cho nó… vĩ đại hơn nữa. Còn Việt Nam thì sao? Các bạn có lẽ cần một chút… hướng dẫn về cách làm việc với siêu cường như chúng tôi.

-Cám ơn, Don. Tôi nghĩ là chúng tôi có thể học hỏi nhiều điều từ nước Mỹ, nhưng chắc chắn không phải là cách… “tự kỷ ám thị.” Ông không thể chỉ nói “vĩ đại” là mọi thứ sẽ ổn, đúng không?

Don bắt đầu cảm thấy khó chịu, nhưng vẫn cố giữ bình tĩnh.

-Nhìn vào nền kinh tế của chúng tôi đi! Tôi đã làm việc với những người giỏi nhất. Đấy là cái chúng tôi gọi là thực tế, Năm. Tư duy của bạn cần phải thay đổi để đón nhận thành công.

-Tư duy của tôi thì đã rõ rồi. Còn của ông thì lại rất… đặc biệt. Ông có thể khiến tín đồ thần dân sống trong hoài nghi về những điều mình làm, nhưng đừng nghĩ mọi người trên thế giới sẽ tin là thế – Năm Sài Gòn đáp trả không ngần ngại.

Cuộc trò chuyện đang căng thẳng, Don đột nhiên hỏi:

-What do you think about fake news?

Năm Sài Gòn gật gù:

-Tin giả là đặc sản của thời đại. Nhưng ở Việt Nam, tin thật mới đáng sợ. Vì tin thật thì bị xóa, tin giả thì lên TV.

Don vỗ bàn:

-I love Vietnam!

Năm Sài Gòn đáp lời:

-Đúng vậy, ông là thần tượng của vô số người Việt. Fan Việt của ông đông như kiến cỏ. Họ nói ông có chiêu “Hống phong khẩu quyết” khiến thiên hạ ai nghe cũng vã mồ hôi, đệ tử tứ phương đều sì sụp bái lạy phục lăn, gọi ông là “thiên tài.” Ấy nhưng mà bây giờ mọi người lại hoang mang, không hiểu làm sao mà ông với tên Kỳ Lân Mộc Tử rút dao kiếm chém nhau loạn xạ. Gió lay cành trúc, Mộc Tử động lòng sầu – Trăng ngà chưa tỏ, Don đã đoạn tình thâm. Cớ sự, thật ra, thế nào, thưa ông?

Don mặt mày phừng phừng, đập bàn cái rầm, làm tách trà rơi vỡ:

-Tên đó là loại người chỉ giỏi đâm sau lưng ta! Loại ấy không thể giữ bên mình! Nay hắn phản ta, ngày sau thiên hạ phản hắn! Kẻ phản giáo một lần, tất có lần thứ hai. Ta sao có thể dung thứ?

Nói đoạn, bỗng Don nhìn chằm chằm vào màn hình, như thể đang suy nghĩ điều gì đó. Rồi ông cười.

-Năm, anh thật là thú vị. Tôi phải nói, tôi thích cái cách mà anh hỏi tôi. Nhưng biết gì không, tôi nghĩ anh có thể thay thế thằng Kỳ Lân Mộc Tử. Chúng ta cùng hợp tác… tạo ra một chương trình “Don và Năm: Giải quyết thế giới!” Chương trình này sẽ rất lớn và rất đẹp.

-Giải quyết thế giới? Tôi chỉ muốn biết ông làm sao khiến mọi thứ trở nên rối tung như vậy rồi vẫn được… tiếp tục nghĩ ra những trò quái gở tiếp theo.

Rồi Năm Sài Gòn nói thêm:

-Có người bảo, ông giống như con gà trống gáy vang vào buổi sáng nhưng đến chiều thì tự rúc vào chuồng. Hay là tui với ông cùng nhau làm món TACO vĩ đại trở lại? Món này giờ là là món khoái khẩu của giới đầu tư – nhất là những ai đủ gan để canh đúng “nhịp gà.” Gà trống gáy sớm, nhưng trưa đã rút…

Mặt ông Don đỏ bừng:

-Tôi là gà á? Tôi chưa từng nghe cái đó! Đừng bao giờ nói lại điều đó, OK! Đó là một câu hỏi bẩn thỉu. Với tôi, đó là câu hỏi… bẩn nhất! Năm, ông phải biết rằng, tất cả đối với tôi đều là chiến thuật ẩn chứa bảy bảy bốn chín sắc thái biến hóa khôn lường…

Đến phút này, Năm Sài Gòn không còn giữ được thái độ lịch sự nữa. Thế rồi cả hai bùng nổ cuộc cãi lộn chí chóe qua livestream, lúc thì Don nói về “tự do báo chí,” “tự do học thuật,” và những thứ “vĩ đại” mà ông đang mang lại và tạo ra, lúc thì Năm Sài Gòn chỉ ra những mâu thuẫn trong cách điều hành của ông ta. Chưa đầy 45 phút, cuộc livestream đã trở thành một trận khẩu chiến văng đầy nước bọt.

Khán giả tham gia livestream bắt đầu khoái trá, lượng view toàn cầu tăng vèo lên mấy chục triệu. Có người cổ vũ Don, có người ủng hộ Năm Sài Gòn. Còm luận từ tứ phương nhảy vào tá lả. Nút “thả tim” với nút “mặt dữ” bay loạn cào cào trên màn hình, chẳng biết phe nào mạnh hơn phe nào…

Don gằn giọng:

-Năm, nghe nè, để tôi cho anh một lời khuyên… Nhớ rằng Don luôn đúng. Don mãi đỉnh, nghe chưa!

-Vâng, thưa ông Don, TACO mãi đỉnh!

Bên kia, màn hình tắt cái phụp! [qd]

ICE thường nhắm vào cơ sở thương mại nào?

LOS ANGELES, California (NV) – Giữa lúc Cảnh Sát Di Trú (ICE) gia tăng chiến dịch bố ráp người nhập cư ở Nam California, người ta dường như nhận ra xu hướng hoạt động của cơ quan này, theo nhật báo The Los Angeles Times hôm Thứ Ba, 10 Tháng Sáu.

Mặc dù một số vụ bố ráp có vẻ nhắm vào nơi làm việc nào đó, nhưng những vụ khác dường như ngẫu nhiên.

Bảng hiệu Home Depot bị xịt sơn câu “Hãy Ngưng Làm Chia Lìa Gia Đình” trong những vụ biểu tình ở Los Angeles, California, hôm 7 Tháng Sáu. (Hình: Lauren Puente/Middle East Images/AFP via Getty Images)

Hôm Thứ Hai, người ta thấy đặc vụ ICE tại tòa án và thư viện ở Whittier, cửa hàng Home Depot ở Huntington Park và Santa Ana, và cơ sở thương mại ở Fountain Valley, giới chức và báo chí cho hay.

Hồi Tháng Tư, đặc vụ ICE đi xe bình thường tới Home Depot trên đường South Towne ở Pomona khoảng 8 giờ rưỡi sáng Thứ Ba, nơi hàng chục người tụ tập phía trước tìm việc làm tạm thời, theo nhân chứng và nhà hoạt động ủng hộ người nhập cư.

Giới chức Bộ Nội An loan báo 10 người bị bắt trong vụ bố ráp đó. Trước đó, các tổ chức ủng hộ người nhập cư ước tính có tới 25 người bị bắt.

Tập trung vào Home Depot

Thứ Sáu tuần trước, Home Depot trong khu Westlake District ở Los Angeles bị đột kích.

Tới nay, giới chức liên bang chưa nói rõ họ chọn nơi đột kích như thế nào và chiến dịch này sẽ kéo dài bao lâu.

“Tôi xin thưa với quý vị, chúng tôi sẽ tiếp tục thực thi luật pháp mỗi ngày ở Los Angeles,” ông Tom Homan, cố vấn chính sách biên giới của Tổng Thống Donald Trump, tuyên bố hôm Chủ Nhật vừa qua. “Tôi không quan tâm họ thích hay không.”

Báo Wall Street Journal (WSJ) đưa tin chiến dịch quyết liệt này là ý tưởng của ông Stephen Miller, phó chánh văn phòng Tòa Bạch Ốc và là người phụ trách chính sách chống nhập cư bất hợp pháp của Tổng Thống Trump.

Bực bội vì đặc vụ không bắt đủ người nhập cư, cuối Tháng Năm, ông Miller yêu cầu giới chức di trú không chỉ nhắm vào người có hồ sơ phạm tội mà còn bố ráp ngẫu nhiên, theo WSJ.

“Ông yêu cầu họ nhắm vào Home Depot, nơi những người tìm việc làm tạm thời thường tụ tập, hoặc cửa hàng 7-Eleven. Ông Miller cá rằng ông và vài đặc vụ có thể bước ra đường ở Washington, DC, và bắt được ngay 30 người,” WSJ cho biết.

Bố ráp có mục tiêu

Thời gian qua, không phải vụ bố ráp nào cũng ngẫu nhiên.

Hồi cuối Tháng Năm, đặc vụ ICE và Cơ Quan Điều Tra Nội An (HSI) thi hành lệnh khám xét tại nhà hàng Buona Forchetta và Enoteca Buona Forchetta ở San Diego, dẫn tới xô xát với cư dân địa phương.

Bà Yasmeen Pitts O’Keefe, phát ngôn viên HSI, cho hay vụ khám xét đó liên quan tới lời cáo buộc “có vi phạm về tuyển dụng, chứa chấp người nhập cư lậu, và khai gian.” Bà cho biết bốn người đang ở Mỹ bất hợp pháp bị bắt, nhưng bà không nói rõ chi tiết, nêu lý do sự việc vẫn đang được điều tra.

Theo lệnh khám xét được giới chức liên bang xin phép mà báo chí ở San Diego có được, giới chức cáo buộc nhà hàng đó “cố ý mướn cả người nhập cư lậu lẫn người không có giấy phép làm việc ở Mỹ.”

Nhà hàng Buona Forchetta ra tuyên bố cho hay họ đang làm việc với luật sư để hỗ trợ nhân viên và gia đình. Họ chưa phản hồi lời cáo buộc trong lệnh khám xét. (Th.Long) [qd]

TNS Alex Padilla bị đẩy ra khỏi buổi họp báo ở Los Angeles của bộ trưởng Nội An

LOS ANGELES, California (NV) – Thượng Nghị Sĩ Alex Padilla (Dân Chủ-California) bị đẩy ra khỏi buổi họp báo ở Los Angeles của Bộ Trưởng Nội An Kristi Noem và bị bắt giữ một lúc hôm Thứ Năm, 12 Tháng Sáu, sau khi cố đặt câu hỏi cho bà Noem, theo NBC News.

“Tôi là Thượng Nghị Sĩ Alex Padilla. Tôi muốn hỏi bộ trưởng vài câu,” ông Padilla nói với bà Noem và liền bị nhiều người đẩy ra khỏi phòng họp báo. Không rõ những người đó là ai vì vài người mặc thường phục.

Thượng Nghị Sĩ Alex Padilla bị đẩy ra khỏi buổi họp báo của Bộ Trưởng Nội An Kristi Noem tại Tòa Nhà Liên Bang Wilshire ở Los Angeles, California, hôm Thứ Năm, 12 Tháng Sáu. (Hình: Patrick T. Fallon/AFP via Getty Images)

Trong video về vụ này được văn phòng ông Padilla gửi cho NBC News, ông bị đẩy ra ngoài hành lang và bị đè nằm sấp xuống đất trong lúc đặc vụ mặc đồng phục FBI yêu cầu ông đưa tay ra sau lưng rồi còng tay ông.

Ông Padilla tới Los Angeles để thực hiện trách nhiệm giám sát của Quốc Hội đối với hoạt động của chính phủ ở thành phố này cũng như khắp California, văn phòng ông ra tuyên bố cho biết. Ông Padilla không còn bị bắt giữ, văn phòng ông xác nhận.

“Ông tới tòa nhà liên bang ở đó để nghe Tướng [Không Quân Gregory] Guillot báo cáo và dự buổi họp báo của Bộ Trưởng Noem,” văn phòng ông cho hay. “Ông cố hỏi bộ trưởng một câu thì bị đặc vụ liên bang dùng vũ lực đẩy ra ngoài, đè xuống đất và còng tay. Hiện tại, ông không còn bị bắt giữ. Chúng tôi đang làm việc để lấy thêm thông tin.”

Bộ Nội An (DHS) chưa trả lời câu hỏi của NBC News về vụ này.

Thượng Nghị Sĩ Chuck Schumer (Dân Chủ-New York), trưởng Khối Thiểu Số Thượng Viện, lên án vụ này tại phòng họp khoáng đại Thượng Viện. “Tôi vừa thấy chuyện bực bội. Thượng nghị sĩ Mỹ bị xô đẩy, chúng tôi muốn biết ngay lập tức chuyện quái quỷ gì xảy ra,” ông Schumer nói.

Thượng Nghị Sĩ Adam Schiff (Dân Chủ-California), viết trên mạng xã hội X rằng ông Padilla “tượng trưng cho điều tốt đẹp nhất của Thượng Viện. “Hành vi nhục nhã và bất kính của đặc vụ DHS, xô đẩy ông khỏi buổi họp báo như vậy, phải bị lên án. Ông sẽ không bị bịt miệng hoặc hăm dọa. Câu hỏi của ông sẽ được trả lời. Tôi sát cánh với ông.”

Thống Đốc Gavin Newsom của California cho hay trên X rằng ông Padilla “là một trong những người đứng đắn nhất mà tôi biết.” “Vụ này quá đáng, giống độc tài, và đáng xấu hổ. Ông Trump và binh lính của ông đã vượt khỏi tầm kiểm soát. Chuyện này phải chấm dứt ngay bây giờ,” ông Newsom thêm.

Nhóm Hispanic Quốc Hội, nhóm mà ông Padilla là thành viên, tuyên bố vụ này “không chấp nhận được.”

“Chúng tôi yêu cầu điều tra đầy đủ và có hậu quả cho mọi giới chức liên hệ tới vụ tấn công thượng nghị sĩ Mỹ đương nhiệm này,” nhóm này viết trên X.

Trong khi đó, Thượng Nghị Sĩ Lindsey Graham (Cộng Hòa-South Carolina) chỉ trích ông Padilla làm gián đoạn buổi họp báo.

“Nếu ông tới dự buổi họp báo của tôi, đúng, ông phải tôn trọng,” ông Graham cho hay và thêm “Theo tôi, lẽ ra ông phải bảo đảm chúng ta có chính sách di trú hợp lý. Mà Thượng Nghị Sĩ Padilla, người tử tế, đã ngồi ngoài lề suốt bốn năm, nhìn biên giới bị phá hủy hoàn toàn.”

Bà Noem tới Los Angeles để nói về những cuộc biểu tình phản đối chính sách nhập cư của Tổng Thống Donald Trump, đặc biệt là chiến dịch bố ráp của Cảnh Sát Di Trú (ICE) ở vùng này mấy ngày qua.

Đảng Dân Chủ gia tăng chỉ trích chính quyền Tổng Thống Trump sau khi ông ra lệnh điều Vệ Binh Quốc Gia và Thủy Quân Lục Chiến tới Los Angeles trấn áp người biểu tình. Làn sóng biểu tình ở Los Angeles đã lan ra nhiều thành phố khác khắp nước Mỹ, và hàng ngàn cuộc biểu tình phản đối ông Trump và ICE được lên lịch cho cuối tuần này. (Th.Long) [qd]

Cập nhật: Tòa kháng án cho phép Trump tiếp tục điều Vệ Binh Quốc Gia

SAN FRANCISCO, California (NV) – Tòa Kháng Án số 9 hôm Thứ Năm, 12 Tháng Sáu, tạm thời chặn phán quyết của tòa dưới, cho phép Tổng Thống Donald Trump tiếp tục điều động Vệ Binh Quốc Gia ở Los Angeles, theo AP.

Tòa kháng án cho biết sẽ xử vụ này vào Thứ Ba tuần tới.

Quyết định của tòa này được đưa ra chỉ vài giờ sau khi Chánh Án Charles Breyer tước quyền này của tổng thống và giao lại cho Thống Đốc Gavin Newsom của California, và có hiệu lực từ 12 giờ trưa Thứ Sáu.

Trước đó, Chánh Án Breyer tạm thời ra phán quyết buộc Tổng Thống Donald Trump phải trao trả quyền kiểm soát Vệ Binh Quốc Gia cho Thống Đốc Gavin Newsom, nói rằng việc điều động Vệ Binh Quốc Gia của ông Trump đến Los Angeles là bất hợp pháp, và vi phạm Tu Chính Án số 10 cũng như vượt quyền của tổng thống.

Phán quyết của Chánh Án Charles Breyer. (Hình: X Gavin Newsom)

Tòa Bạch Ốc chưa có phản ứng gì ngay sau phán quyết của Chánh Án Charles Breyer. Tuy nhiên, chính quyền liên bang đã ngay lập tức nộp đơn kháng án lên Tòa Kháng Án số 9.

Chánh Án Breyer, người được cựu Tổng Thống Bill Clinton bổ nhiệm, nói rằng ông Trump vượt quá ranh giới quyền hạn khi điều động 4,000 binh sĩ Vệ Binh Quốc Gia đến Los Angeles sau khi có các cuộc biểu tình nổ ra ở đây, chống các cuộc bố ráp của Cảnh Sát Di Trú (ICE).

Ông Breyer cũng nói ông không có quyền ra phán quyết với 700 binh sĩ Thủy Quân Lục Chiến vì họ chưa vào Los Angeles.

Hiện chưa biết tình hình ở Los Angeles như thế nào.

Hôm Thứ Ba, Thống Đốc Gavin Newsom nộp đơn kiện khẩn cấp, yêu cầu vị chánh án ngăn chặn ông Trump ngay lập tức, nhưng bị từ chối. Lúc đó, Chánh Án Breyer nói rằng ông sẽ ra phán quyết vào Thứ Năm.

Trên trang web của mình, Thống Đốc Newsom đưa ra tuyên bố: “Thành công của chúng ta hôm nay ở tòa là chiến thắng cho tất cả người Mỹ. Hành động của tổng thống biến quân đội chống lại người dân của chính mình và đe dọa nền dân chủ và đẩy chúng ta đến chế độ chuyên chế một cách nguy hiểm. Chúng ta sẽ tiếp tục đứng lên bảo vệ nền dân chủ của chúng ta và quyền của tất cả người dân Mỹ. Cả nước đang nhìn chúng ta.”

Vệ Binh Quốc Gia California tại tòa nhà liên bang ở trung tâm Los Angeles hôm Thứ Ba, 10 Tháng Sáu. (Hình minh họa: Trà Nhiên/Người Việt)

Trước khi đưa ra phán quyết, Chánh Án Breyer liên tục nhấn mạnh rằng ông Trump vượt quá quyền hạn – ông không phải là vua – và vai trò của tổng thống có giới hạn.

“Đó là sự khác biệt giữa chính quyền tuân thủ Hiến Pháp và Vua George,” Chánh Án Breyer nói. “Đó không phải là một nhà lãnh đạo chỉ đơn giản nói một cái gì đó rồi nó trở thành luật. Vấn đề ở đây là, một tổng thống hoặc một thống đốc, phải tuân thủ cả Hiến Pháp và luật lệ. Đó là một tổng thống, một thống đốc, hoặc bất cứ lãnh đạo nào, phải tuân thủ…”

Trong một thông cáo báo chí gửi cho nhật báo Người Việt, Thượng Nghị Sĩ Tom Umberg (Dân Chủ-Địa Hạt 34) của tiểu bang California tuyên bố: “Rõ ràng chuyện điều Vệ Binh Quốc Gia đến miền Nam California là không cần thiết. Hành động này chỉ tạo ra tình trạng đối đầu không cần thiết. Và đây là hành động coi thường các binh sĩ chúng ta.”

“Tôi hài lòng là tòa đồng ý với quan điểm này. Tôi hy vọng các binh sĩ Vệ Binh Quốc Gia can đảm của chúng ta sẽ trở về nhà để ăn mừng Ngày Lễ Cha (Father’s Day) với gia đình họ,” ông Umberg, một cựu đại tá quân đội, viết tiếp.

Phán quyết của tòa nói rõ Tổng Thống Donald Trump phải trao trả quyền kiểm soát Vệ Binh Quốc Gia cho thống đốc California. (Hình: X Gavin Newsom)

Biểu tình ở Los Angeles xảy ra sau khi có các vụ bố ráp của ICE hôm Thứ Sáu. Sau đó, nhiều người tụ tập trước các trại tạm giam của ICE và tòa nhà liên bang biểu tình, có lúc trở nên bạo động.

Ngay lập tức, Tổng Thống Trump điều Vệ Binh Quốc Gia tới để “giải phóng” Los Angeles, vì cho rằng Thống Đốc Newsom và Thị Trưởng Karen Bass của thành phố bất lực.

Ông Newsom phản đối, cho rằng ông Trump không nói trước với ông về chuyện điều binh.

Ngoài 4,000 Vệ Binh Quốc Gia, ông Trump cũng điều 700 binh sĩ Thủy Quân Lục Chiến đến thành phố lớn nhất California. (Đ.D.)

GM Michael Phạm nói về Thánh Lễ đa chủng tộc

GM Michael Phạm nói về Thánh Lễ đa chủng tộc

Hôm Thứ Bảy, 7 Tháng Sáu, nhân dịp Giáo Phận San Diego tổ chức “Pentecost Mass for All Peoples” (Lễ Chúa Thánh Thần Hiện Xuống Dành Cho Tất Cả Mọi Người), Giám Mục Michael Phạm, giám mục Giáo Phận San Diego, dành cho nhật báo Người Việt buổi phỏng vấn, nói về ý nghĩa của sự kiện này.

Breaking News: Trump bị tòa tước quyền huy động Vệ Binh Quốc Gia ở Los Angeles

Breaking News: Trump bị tòa tước quyền huy động Vệ Binh Quốc Gia ở Los Angeles
Chánh Án Charles Breyer của tòa liên bang ở San Francisco hôm Thứ Năm, 12 Tháng Sáu, vừa tạm thời cấm Tổng Thống Donald Trump điều động Vệ Binh Quốc Gia ở Los Angeles.

Bệnh tòng khẩu nhập

Bác Sĩ Đặng Trần Hào tốt nghiệp bác sĩ y khoa Đông Phương tại Samra University, Los Angeles, năm 1987, và được mời tham dự hội đồng State Board về Châm Cứu và Đông Dược. Mục này giúp cho ai muốn tìm hiểu về Đông Dược và muốn góp ý cho kho tàng Đông Dược phong phú hơn để phục vụ bệnh nhân. Quý vị có thể liên lạc bác sĩ qua email: [email protected] hoặc điện thoại (714) 714-0564 office và (714) 553-6183 cell.

Bác Sĩ Đặng Trần Hào

Các thực phẩm có sẵn từ thiên nhiên luôn mang lại lợi ích cho sức khỏe. (Hình minh họa: Alexander Grey/Pexels.com)

Theo Hipprocrates, ông tổ của nền y học đã nói: “Thức ăn của bạn phải là thuốc men của bạn và thuốc men của bạn phải là thức ăn của bạn.”

Tất cả bệnh tật đều bắt đầu từ bên trong cơ thể và tâm trí của chúng ta gây ra do suy nghĩ sai lệch không thành thật với mình, và ăn uống không đúng cách.

Nếu chúng ta sống một cách tự nhiên, phù hợp với quy luật hài hòa của vũ trụ thì thường chúng ta ít khi bị bệnh tật.

Đông y nói “Bệnh tòng khẩu nhập, bệnh theo miệng vào.” Đúng vậy. Ăn uống cần phải cẩn thận. Tùy theo phong tục tập quán của từng quốc gia, địa phương và sở thích của mỗi cá nhân và sự chọn lựa cho hợp với khẩu vị, hợp với thể trạng (để khỏi bị dị ứng và giúp cho dễ tiêu hóa…).

Có ba loại thức ăn chính:

-Đường như bột mì, bột gạo, bắp…

-Chất đạm (protein) như thịt chất đạm động vật và chất đạm thực vật như đậu hũ, các loại hạt…

-Và mỡ (lipid).

Đồng thời có rau cỏ, trái cây vừa là chất độn chứa nhiều sinh tố cần thiết.

Ngoài ba thức ăn đó con người con người phải ăn đầy đủ vừa phải, không quá nhiều, quá ít.

Theo khoa học ngày này thì biến dưỡng căn bản của một người khoảng 2,000 calories, mỡ 9 calories, đường 4 calories. Như vậy một ngày biến dưỡng căn bản của một người chỉ cần là 75 gram thịt, 88.8 gram mỡ và 255 gram đường. Biến dưỡng căn bản là biến dưỡng lúc nghỉ ngơi, từ đó để tăng và giảm thức ăn cho hợp với sức khỏe của mỗi người.

Khi nấu thức ăn chúng ta dùng gia vị có mục đích làm gia tăng hoạt động cơ thể và cho kiện toàn tiêu hóa như gừng là ấm tì vị, hành, sả để toát mồ hôi và lợi tiểu, đinh hương để thông khí kể cả trần bì, riềng tẩy uế khí, ớt để kích thích vị giác, nghệ để thông túi mật, đặc biệt để chống dị ứng thức, tỏi để sát trùng, chống mỡ trong máu và gia tăng khí lực giúp điều hòa được đường tiểu tiện… Tất cả đều tốt, nên dùng vừa đủ, nhiều quá là có hại.

Nếu chúng ta ăn uống không đầy đủ calories và những thức ăn không tinh khiết, có nhiều độc tố hay những hóa chất, cơ thể trở nên yếu ớt không thể chống đỡ lại được với với sự xâm nhập và tác động của vi trùng và virus, khi đó các loại bệnh tật xuất hiện.

Nguyên nhân cốt lõi của bệnh tật phần nhiều không phải là những tác nhân bên ngoài của vi trùng và virus mà chỉ là những chất không thanh khiết chúng ta ăn uống và hít thở hằng ngày mang vào trong cơ thể mà gây ra do sự tiêu hóa và bài tiết không thích hợp.

Làm sao chúng ta ăn có lợi cho sức khỏe? Đây là một câu hỏi rất cần thiết cho đời sống của chúng ta. Có nhiều người thường nói họ ăn uống rất điều độ và đúng cách. Nhưng quan niệm lại trái ngược nhau, làm chúng ta hoang mang, không biết đâu là đúng, đâu là sai?

Chúng ta thấy có nhiều sự tranh luận dựa trên những thực phẩm cần thiết được xếp hạng sau: thịt, cá, bánh mì, cheese, trái cây, rau tươi, dầu ăn, trứng, sữa, đường…

Khoa Yoga lại phân làm ba loại tùy theo giá trị quân bình như gạo trắng là tốt nhất, trong khi gạo đỏ lại xếp loại xấu. Nhưng với phái dưỡng sinh Giáo Sư Ohsawa, ăn chay tại Nhật, lại cho gạo đỏ là tốt nhất, sữa và gạo trắng là xấu hơn.

Sự luyện tập ngày nay bắt đầu với sự phát triển cơ thể, vì cơ thể là cỗ xe trong cuộc hành trình của chúng ta với mục tiêu cuối cùng của ý thức tràn đầy chân phúc vĩnh hằng. Và khi chúng ta phát triển cơ thể, chúng ta phải chú ý đặc biệt tới những thức ăn, chúng ta ăn vào. Vì những thức ăn này có tác dụng sâu xa tới mọi phương diện phát triển của con người: cơ thể, trí óc và tinh thần.

Vậy chúng ta phải ăn gì cho đúng? Chắc quý vị cũng đồng ý với tôi rằng việc ăn uống còn tùy theo từng quốc gia, phong tục, tập quán, tôn giáo, quan niệm, và thể chất của từng người mà biến dịch và thích hợp với từng trường hợp.

Không thể nào có sự đồng ý hoàn toàn từ quốc gia này, qua quốc gia, từ tôn giáo này, qua tôn giào khác, đối với câu hỏi căn bản, ăn gì có lợi cho sức khỏe? Câu trả lời chỉ có tính cách tương đối và tổng quát mà thôi.

Như vậy, việc ăn uống cho đúng cách và tương đối là phải theo nhưng căn bản nào hy vọng tăng cường cho sức khỏe:

1. Thế nào là ăn theo mùi vị?

Mùi vị rất tốt để hướng dẫn cho biết cái gì ăn tốt cho cơ thể chúng ta. Thực hành và phát triển những khứu giác và vị giác, nhờ nó sẽ khám phá ra những thức ăn thích hợp với cơ thể từng người. Nếu chúng ta chỉ ăn những thực phẩm được coi là tốt, mà không lắng nghe sự kỳ diệu của cơ thể, cũng là điều thiếu sót. Thức ăn chúng ta ăn cần phải có mùi vị và được đồng thuận của cơ thể, thì tốt cho sức khỏe. Thèm ăn thức gì, chúng ta ăn thức đó, có nghĩa là cơ thể chúng ta cần những thức ăn đó.

2. Phải lưu tâm vào thức ăn

Tiêu hóa là tấm gương phản ảnh của tâm. Vì vậy có nhiều bệnh liên quan tới tiêu hóa là do stress. Nếu chúng ta ăn trong khi giận dữ, bực bội, tiêu hóa sẽ trở ngại, dù chúng ta ăn những thức ăn tốt.

Nếu chúng ta ăn trong khi coi tin tức trên truyền hình hay bàn chuyện thương mại, như vậy chúng ta không lưu tâm vào việc ăn uống, làm sao cơ thể lo cho những thức ăn mà chúng ta mang vào. Nó sẽ không kiện toàn tiêu hóa vì chúng ta đã không chú tâm tới nó.

3. Chúng ta phải ăn nhiều loại thức ăn

Chúng không nên ăn cùng loại thức ăn từ ngày nọ, qua ngày kia, phải biết thay đổi thức ăn và các loại thức ăn có đầy đủ chất bổ dưỡng, khoáng chất, tinh bột, chất béo, chất đạm, chất đường…

Và phải đổi cách ăn uống, cách tốt nhất là không ăn quá nhiều một loại thức ăn nào.

Được biết trong đậu phộng thường có chất aflatoxin, và chất carcinogen thấy trong đậu phộng và một vài loại hạt. Nhưng không có nghĩa là chúng ta loại bỏ đậu phộng trong thức ăn. Chúng ta cũng không nên ăn nó hoài hoài và số lượng nhiều.

Tốt hơn chúng ta chọn thức ăn nhiều loại hơn là tập trung vào loại chúng ta thích.

4. Ăn thức ăn tươi

Đồ ăn khô, đóng hộp, đông lạnh được dùng để sửa soạn cho bữa ăn hằng ngày, những thức ăn này thường chứa đường và muối, nhiều chất béo. Ăn những thức ăn này thường không có mùi vị như thức ăn tươi. Nếu chúng ta để ý đến mùi vị và phát triển khứu giác của chúng ta, nó sẽ giúp chúng ta tránh xa đồ ăn đóng hộp thay vì đồ ăn tươi.

5. Nên ăn rau trái

Rau trái là thức ăn rất tốt gồm potassium, chất khoáng, vitamin và chất sợi, phần lớn chúng có rất nhiều chất béo và chất bổ dưỡng. Thường thì đàn bà ăn rau trái nhiều hơn đàn ông. Có một số quý ông chỉ luôn ăn thịt.

Chất sợi rất cần thiết cho cơ thể, trong thịt và cá hoàn toàn không có chất sợi, mà chất sợi sẽ lôi theo những chất mỡ, cholesterol, và tế bào ung thư theo ruột già mà đại tiện ra ngoài. Nếu chúng ta ăn thiếu chất sợi có nhiều cơ hội bị ung thư.

6. Nên ăn lúc hơi đói

Nghiên cứu cho biết những súc vật cho ăn ít hơn là chúng đòi hỏi chất bổ dưỡng hằng ngày, thì sống lâu hơn và ít bệnh tật hơn.

Ngày nay có nhiều nhà khoa học nghiên cứu cho biết, nên ăn hơi đói, có sức khỏe và sống lâu hơn. Nói thì dễ nhưng điều này mấy ai thực hành.

7. Thế nào là ăn uống quân bình

Chúng ta đã nghe nhiều lần về ăn uống quân bình, đến nỗi chúng ta không muốn nghe thêm nữa. Nhưng thế nào là ăn uống quân bình? Quân bình ăn uống đặt trên ba thành phần: Chất đường (carbohydrate), chất béo (fat), chất đạm (protein). Theo Bác Sĩ Barry Sear đã từng được giải Nobel nghiên cứu cho biết tỷ lệ lý tưởng là:

-40% chất đường (carbohydrate)

-30% chất béo (fat)

-30% chất đạm (protein)

Sẽ giúp cho cơ thể không bị mập phì và giữ thon gọn.

8. Thế nào là kinh nghiệm với thức ăn của mình?

Cách duy nhất, chúng ta phải tự tìm ra những thức ăn gì sẽ giúp cho sức khỏe chúng ta bằng những kinh nghiệm ăn uống, cố gắng ăn những thức ăn mới và phối hợp với nhiều loại thức ăn.

Trong cơ thể chúng ta còn có những điểm yếu, hay có thể gọi là những điểm báo động. Khi chúng ta ăn uống các thức ăn hằng ngày vào cơ thể, những thức ăn không thích hợp với cơ thể, chúng sẽ báo động cho chúng ta biết như bị đau nhức, ngứa, nổi mụn, nhức đầu, chóng mặt…

Vì vậy, chúng ta phải tìm cách loại bỏ những thức ăn không thích hợp với cơ thể, mới mong sức khỏe được cường tráng và kéo dài tuổi thọ.

Mất ngủ (kỳ 2)

Mục này chỉ nhằm giải đáp các thắc mắc về sức khỏe có tính cách tổng quát. Với các vấn đề cụ thể, chi tiết của từng bệnh nhân, xin liên lạc với bác sĩ để được thăm khám trực tiếp. Nhiều thông tin thiết thực và bổ ích khác về sức khỏe cũng được phát trên đài Radio Chuyện Sáng Chủ Nhật ở vùng Orange County, California, vào mỗi sáng Chủ Nhật từ 6 đến 9 giờ, trong chương trình “Câu Chuyện Sức Khỏe Sáng Chủ Nhật.” Nhiều thông tin sức khỏe bổ ích khác cũng có thể tìm thấy trên các website nguyentranhoang.com và radiochuyensangchunhat.com. Quý vị có thể liên lạc bác sĩ qua email: [email protected] hoặc điện thoại (714) 531-7930.

Bác Sĩ Nguyễn Trần Hoàng

Phòng phải tối, mát mẻ, sạch sẽ, yên tĩnh. (Hình minh họa: Cottonbro Studio/Pexels.com)

Tiên lượng: Mất ngủ rồi sẽ ra sao?

Phần lớn những ai từng trải qua mất ngủ – dù chỉ một thời gian ngắn – đều biết cái cảm giác uể oải, đờ đẫn ngày hôm sau. Nhưng tin vui là: nếu biết cách điều chỉnh, hầu hết các trường hợp sẽ dần dần trở lại ổn định.

Tuy nhiên, với những ai bị mất ngủ mạn tính, ảnh hưởng lên đời sống có thể sâu xa hơn. Dù không nguy hiểm đến tính mạng, nhưng nếu để lâu, tình trạng này có thể:

-Làm giảm chất lượng sống

-Gây khó khăn trong công việc, học hành, và quan hệ gia đình

-Làm tăng nguy cơ các bệnh mạn tính (như đã trình bày ở phần trước)

Mất ngủ kéo dài bao lâu?

-Mất ngủ tạm thời: thường dưới ba tháng, hay gặp khi thay đổi múi giờ, áp lực công việc, hay biến cố trong đời sống.

-Mất ngủ mạn tính: kéo dài hơn ba tháng, lặp đi lặp lại ít nhất ba đêm mỗi tuần.

-Tùy theo nguyên nhân, mất ngủ có thể hết hẳn, hoặc chỉ thuyên giảm rồi tái phát. Nhưng dù thế nào, việc chủ động tìm cách cải thiện giấc ngủ luôn đem lại lợi ích thiết thực.

Có thể ngăn ngừa mất ngủ không?

Phần lớn cac yếu tố – như thói quen sinh hoạt, tinh thần bất ổn, ăn uống sai giờ – hoàn toàn có thể điều chỉnh được.

Vì vậy, giữ gìn giấc ngủ tốt từ sớm chính là liều thuốc phòng ngừa hữu hiệu nhất.

Cách tự chăm sóc bản thân để ngủ ngon hơn: Dưới đây là những thói quen nên áp dụng hằng ngày để giúp bản thân dễ vào giấc, ngủ sâu, và thức dậy sảng khoái:

  1. Giữ đồng hồ sinh học ổn định:

-Ngủ-thức đúng giờ, kể cả cuối tuần.

-Tránh lệ thuộc vào giấc ngủ trưa. Nếu có ngủ, chỉ nên ngủ 15-30 phút và không quá 3 giờ chiều.

  1. Thư giãn trước khi ngủ:

-Đừng mang theo lo toan lên giường ngủ.

-Tránh làm việc, coi tin tức thời sự, hay tranh luận trước giờ đi ngủ.

-Có thể ngâm chân nước ấm, đọc sách nhẹ nhàng, hoặc nghe nhạc không lời.

  1. Chuẩn bị phòng ngủ đúng cách:

-Phòng phải tối, mát mẻ, sạch sẽ, yên tĩnh.

-Nệm và gối nên êm vừa phải, không gây đau cổ hay lưng.

-Tránh dùng thiết bị phát ánh sáng xanh như điện thoại, máy tính bảng, TV.

  1. Ăn uống và vận động:

-Tránh ăn tối quá trễ hoặc ăn quá no.

-Hạn chế trà, cà phê, nước ngọt có caffeine sau 3 giờ chiều.

-Không uống rượu để “dễ ngủ” vì rượu làm giấc ngủ chập chờn.

-Tập thể dục nhẹ nhàng đều đặn, nhưng không nên tập ngay trước giờ ngủ.

  1. Chủ động đi khám nếu cần:

-Nếu tình trạng mất ngủ kéo dài trên vài tuần, nên đến gặp bác sĩ.

-Nếu thấy buồn ngủ ban ngày đến mức không cưỡng lại được, hay ngủ gục khi làm việc hoặc lái xe – thì cần khám sớm.

-Nếu nghi ngờ do trầm cảm, lo âu, hay các vấn đề tâm lý khác, nên tìm đến chuyên gia để được hỗ trợ kịp thời.

Đừng đợi đến lúc quá mệt mỏi, mất tập trung, hay suy sụp tinh thần mới tìm đến bác sĩ. Càng điều trị sớm, khả năng phục hồi càng cao. Hãy đến khám khi:

-Mất ngủ kéo dài trên hai tuần, ảnh hưởng sinh hoạt

-Hay mơ hoảng, ác mộng, hoặc tỉnh giấc giữa đêm với tim đập nhanh, thở dốc

-Gặp khó khăn trong công việc, học hành vì thiếu ngủ

-Cần lời khuyên về thuốc ngủ hay phương pháp điều trị phù hợp.

Chuyện Vãn: Bạn thù muôn mặt

Vương Trùng Dương

“Sông sâu còn có kẻ dò,

Lòng người nham hiểm ai đo cho cùng”

(Ca Dao)

Khi Hiệp Định Paris sắp được Mỹ ký kết với Bắc Việt, Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu phản đối vì có những điều khoản bất lợi cho VNCH. Trong lá thư của Tổng Thống Richard Nixon gởi Tổng Thống Thiệu ngày 16 Tháng Giêng 1973 có đoạn: “Tôi đã quyết định sẽ ký hiệp định vào ngày 23/1/1973 tại Paris… Trong trường hợp đó, tôi phải giải thích công khai rằng chính phủ của ông cản trở hòa bình.” Thế rồi sau đó người bạn đồng minh “tháo chạy” cắt đứt mọi viện trợ quân sự và tài chánh, vì vậy Quân Lực VNCH chiến đấu trong đơn độc thiếu đạn dược, phi cơ, xăng dầu… ngay cả đề nghị vay nợ 300 triệu Mỹ kim cũng bị Quốc Hội Mỹ bác bỏ!

Câu nói để đời của Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu: “Làm kẻ thù của Mỹ thì dễ, làm bạn với Mỹ thì rất khó.” Làm kẻ thù với Mỹ chỉ trực tiếp đối đầu, còn làm bạn với Mỹ phải chấp nhận yêu sách, quyền lợi của Mỹ… nếu không sẽ bị “đá giò lái, đâm sau lưng,” và có lúc bị bán đứng đất nước!

Nhìn lại lịch sử quá khứ giữa bạn và thù chỉ trong gang tấc, hôm trước là bạn, hôm sau là thù. Huynh đệ tương tàn!

Cuối thời Xuân Thu (722-480 trước Công Nguyên) & Thời Chiến Quốc (481-221 trước CN) ở Trung Hoa, tại đất Dương Thành có Vương Dũ, một ẩn sĩ chọn Vân Mộng Sơn làm nơi tu luyện. Tiên sinh tài năng trí tuệ tuyệt vời, được thiên hạ xưng tụng Quỷ Cốc tiên sinh, là người biết suy việc trước, đoán việc sau, thao lược biến hóa vô cùng, bố trận điều binh rất diệu, kiến thức uyên bác, mưu lược khôn lường và có tấm lòng khoan dung độ lượng. Tiên sinh rất kén chọn đệ tử, trong số môn sinh thụ giáo đó có 4 nhân vật mà hơn hai nghìn năm vẫn thường nhắc nhở: Bàng Quyên, Tôn Tẫn, Trương Nghi, Tô Tần.

Cùng thọ giáo sư phụ uyên thâm, đức độ, cùng am cùng cốc, cùng chia ngọt xẻ bùi, luận kiếm bàn văn… Thế nhưng vì danh vì lợi, vì lòng đố kỵ hơn thua, từ bạn biến thành mối thâm thù lưu truyền mãi với đời, làm bài học suy ngẫm cho thế thái nhân tình, cho tâm địa của con người trước âm mưu hành sử “cạn tàu ráo máng”.

Bàng Quyên người nước Ngụy, Tôn Tẫn người nước Tề cùng lúc, cùng thời, nhập cuộc làm đồ đệ của Quỷ Cốc tiên sinh. Sau 3 năm thọ giáo, trước khi hạ san, Bàng Quyên có thề nguyền và hứa hẹn với bạn đồng môn Tôn Tẫn sẽ tận tình giúp đỡ người bạn đồng môn nên danh nên phận.

Với tài kinh luân, thao lược, Bàng Quyên được tiến cử làm quân sư cho Ngụy Huệ Vương, nhập cuộc, bách chiến bách thắng, tiếng tăm lẫy lừng, được hưởng bổng lộc triều đình nên đem lòng ngạo mạn, kiêu căng và muốn độc quyền trong địa vị. Bàng Quyên nghĩ tới người bạn đồng môn Tôn Tẫn, không muốn tiến cử vì biết người bạn lại giỏi hơn mình nên nghĩ tới mối nguy của người bạn lấn mình hơn là chung lưng sát cánh với mình. Bàng Quyên làm ngơ người bạn đồng môn Tôn Tẫn như đã hứa thề.

Biết tài Tôn Tẫn, Mặc Địch thấy chuyện bất bình nên yết kiến Ngụy Huệ Vương để tiến cử Tôn Tẫn. Bàng Quyên đành lòng đón rước Tôn Tẫn về giúp Huệ Vương. Bàng Quyên vừa bầy tỏ thâm tình thắm thiết vừa âm mưu lập mưu kế hãm hại, trong khi đó Tôn Tẫn cả tin nên bị mắc bẫy. Ngụy Huệ Vương chặt giò Tôn Tẫn và cho thọ án hình.

Bàng Quyên giả lòng nhân ái, nhận lãnh Tôn Tẫn về cho ăn ở nhưng thật tình cố ép Tôn Tẫn chép lại bộ binh thư mà sư phụ đã truyền dạy riêng cho Tôn Tẫn năm xưa, Bàng Quyên không được sư phụ truyền đạt.

Tôn Tẫn vỡ lẽ, bèn tương kế tựu kế, giả khùng giả điên, thần kinh bấn loạn. Bàng Quyên bèn phơi bày tâm địa của mình, nhốt Tôn Tẫn vào chuồng heo để coi Tôn Tẫn điên thật hay giả, Tôn Tẫn thản nhiên ăn ở chung với heo.

Mặc Địch biết chuyện, thương người có tài gặp hoạn nạn, tìm cách liên lạc cho Điền Kỵ biết, lập phương kế sang Ngụy để nhận kẻ điên và cụt giò về Tề. Tôn Tẫn trở lại bình thường và được Tề Hầu phong làm Quân Sư.

Ngụy, Tề xảy ra chiến trận. Bàng Quyên thống lãnh ba quân của Ngụy, Tôn Tẫn coi đạo quân của Tề, dụ Bàng Quyên tới Mã Lăng, quân Ngụy bị đánh tan nát, Bàng Quyên bị vây khốn, chợt thấy nơi cây đại thọ có hàng chữ được khắc trước: “Bàng Quyên tử thử thọ hạ. Quân sư Tôn thị”. Binh phục của Tôn Tẫn bắn chết Bàng Quyên như lời thề của Tôn Tẫn dưới gốc cây nầy quyết tiêu diệt người bạn lòng lang dạ thú, táng tận lương tâm.

Bàng Quyên và Tôn Tẫn, hai người bạn đồng môn, trở thành hai kẻ thâm thù truyền kiếp.

Tôn Tẫn sau khi rửa được mối thâm thù, lập được công danh, chán cảnh hồng trần, từ bỏ danh lợi vào núi ẩn dật, tu tiên, bầu bạn với trời mây sông nước.

Tôn Tẫn được nhiều nhà sử học cho là cháu đích tôn của Tôn Tử (514 – 496 trước CN), một nhà quân sự, chiến lược tài tình ở nước Ngô, cuối thời Xuân Thu.

Tôn Tử, tên Vũ, tự Tràng Khanh, ở Lạc An, nước Tề, có nhiều giai thoại nói về bước tiến thân của Tôn Tử với Ngô Vương, tự mình tiến thân, Ngũ Tử Tư đề cử, giúp Ngô Vương đánh Sở, chinh phục Tấn, Tần. Lập ra “Mười Ba Thiên Binh Pháp” nói về kỹ thuật điều binh khiển tướng, mưu lược, dụng trí, tình báo… ý văn dồi dào, sâu sắc chung quanh cũng về Ta-Địch giữa Bạn-Thù.

Theo Sử Ký của Tư Mã Thiên (145-90 trước CN): “Tôn Tử tên là Vũ, người Tề, nhân dâng binh thư, được vào yết kiến Ngô Vương Lạp Lư… Lạp Lư biết Tôn Tử có tài dụng binh bèn dùng ông làm tướng. Tây phá được cường Sở, vào được Dĩnh Đô, Bắc uy hiếp được Tề, Tấn nổi tiếng với chư hầu, phần nào nhờ có sức Tôn Tử. Tôn Vũ chết rồi, hơn trăm năm sau có Tôn Tẫn,  sinh ở vùng A Quyên, cũng là dòng dõi Tôn Vũ…

… Ngô Khởi người Vệ, thích quân sự, đã từng theo học Tăng Tử và thờ Lỗ Quân. Tề đánh Lỗ, Lỗ Quân muốn phong Ngô Khởi làm tướng nhưng vì vợ Ngô Khởi là người Tề, nên còn ngờ,  muốn cho danh phận được trót lọt, Ngô Khởi bèn giết vợ để chứng tỏ mình không thân Tề. Và Ngô Khởi được Lỗ phong tướng. Ngô Khởi cầm quân đánh Tề và quân Tề bị tan rã.”

Sau nầy thêm phần bổ túc của Ngô Khởi, người nước Vệ, đời Đông Châu (Ngô Khởi là người giết vợ tiến thân) nên được gọi là Tôn Ngô Binh Pháp.

(Hình: tác giả cung cấp)

Theo Hán Thư Nghệ Văn Chi, sách binh pháp của Ngô Khởi có 48 thiên và hiện chỉ còn lưu lại 6 thiên về Đồ Quốc, Liệu Địch, Trị Binh, Luận Tướng, Biến Hóa, Lệ Sĩ.

Tôn Tử viết: “Đẩy vào tử địa rồi sẽ còn, dồn vào đất chết rồi sẽ sống” cho thấy khi bị dồn đến mức tận cùng bao giờ cũng nẩy ra sức đề kháng, phản công phi thường. Ông bà ta cũng khuyên chớ nên dồn chó vào chân tường. Vì vậy, ở đời nên học lấy lời người xưa mà giữ mình. Tôn Tẫn đã biết sống, cam chịu cực hình, nhịn nhục để nuôi chí phục thù, loại trừ phần tử xấu xa trong xã hội.

Lịch sử Việt Nam đã để lại hậu thế biết bao “bài học đau thương” giữa những con người đã làm nên trang sử vẻ vang cho dân tộc nhưng trong tận cùng sâu thẳm của tâm thức trở thành niềm đau nhức nhói. Điển hình như hình ảnh đau thương của vị đại công thần dân tộc, một lòng cho sơn hà xã tắc cuối cùng bị bội phản bởi bằng hữu một thời gian lao, khổ đau bên nhau, cùng cắt máu thề nguyền ở hội thề Lũng Nhai trong giai đoạn khởi nghĩa chống kẻ thù bạo tàn Bắc phương!.

Khi nước nhà bị quân nhà Minh xâm lăng, bạo tàn và khát máu. Nơi núi rừng Lam Sơn, hội thề Lũng Nhai qui tụ 28 người con thân yêu của tổ quốc, đã tìm đến với nhau, cắt máu thề nguyền, nguyện vào sinh ra tử, chấp nhận muôn ngàn gian lao nguy hiểm, khổ cực một lòng, sống chết bên nhau. Lời thề ấy đã tạo thành sức mạnh nhiệm mầu trong suốt 10 năm (1418-1427) nằm gai nếm mật, đánh đuổi giặc Minh, quang phục tổ quốc. Nguyễn Trãi (1380-1442) cùng với Lê Lợi mang nặng thù nhà, nợ nước, quyết một lòng đánh đuổi quân Minh. Hình ảnh “Lê Lợi vi quân, Nguyễn Trãi vi thần” đã làm nên trang sử hào hùng của dân tộc Việt Nam.

Trong gian lao, Bình Định Vương Lê Lợi xem Nguyễn Trãi (cháu ngoại Trần Nguyên Đán) và Trần Nguyên Hãn (cháu nội Trần Nguyên Đán) trong tình ruột thịt như máu và tim.

Đánh đuổi được giặc Minh ở Bắc phương, vị anh hùng dân tộc áo vải Lam Sơn trở thành hoàng đế, lập ra triều đại Tiền Lê (1428-1527), đem lại thanh bình cho đất nước.

Thế nhưng! trong ánh hào quang của giai đoạn đầu bước chân vào ngưỡng cửa danh vọng, bởi danh và lợi, triều đình quy nạp bầy tôi đố kỵ, nịnh bợ… biến bạn thành thù, tấu hót với nhà Vua để loại trừ những công thần đã tận trung với nước.

Lê Thái Tổ (1428-1433) đã ghi lại trang sử vàng son cho dân tộc, tiếc rằng nhà vua cho bắt giết Tả Tướng Trần Nguyên Hãn, Thái Úy Phạm Văn Xảo… và ngay cả đệ nhất công thần Nhập Nội Hành Khiển, Lại Bộ Thượng Thư Nguyễn Trãi cũng bị hạ ngục. Trong lúc gian nguy, bạn cùng chí hướng có nhau đến khi thái bình bị đám bầy tôi chỉ biết ganh ghét ăn hại, đem lời gièm pha, lung lạc tình cảm với bậc minh quân chuyển bạn thành thù trong miếng đỉnh chung.

Đến đời Lê Thái Tông (1434-1442), Nguyễn Trãi đã trải qua bao giai đoạn thăng trầm, điêu linh trong lúc triều đại xảy ra diễn biến dồn dập  bởi bọn nịnh thần, năm 1437, Nguyễn Trãi lui về quy ẩn vói cỏ cây ở núi Lam Sơn  nhưng rồi oan nghiệt lại ập đến trong vụ án Lệ Chi Viên, nhận lãnh bản án thảm khốc “tru di tam tộc”!

Trong cuốn Việt Nam Sử Lược, cụ Trần Trọng Kim ghi lại những dòng ai oán:

“Nghĩ mà buồn thay cho mấy người công thần đời xưa chỉ lầm ví hai chữ công danh mà đem tấm lòng son sắt đi phù tá quân vương trong lúc gian nguy, mong được chút hiển vinh để cho thỏa cái chí trượng phu ở đời, ngờ đâu chim bay đã hết, cung tốt cất đi, thỏ lanh chết rồi, chó săn phải giết; đến khi công việc xong rồi thì không những là một thân một mình cũng không được trọn vẹn mà cả họ hàng thường cũng vạ lây! Thế mới biết, chỉ có Trương Tử Phòng nhà Hán là người kiến cơ hơn cả”.

Tài năng và đức độ của bậc chính nhân quân tử đã có ảnh hưởng quan trọng, vì thế Nguyễn Trãi chết đi nhưng không bị uất hận nghìn thu.

Hai mươi năm sau đời Lê Nhân Tông (1443-1459), vua Lê Thánh Tông (1460-1497) nhận biết được tấm lòng và thiên tài Nguyễn Trãi nên cởi oan khiên, truy phong chức tước, tên tuổi của Nguyễn Trãi được lưu truyền hậu thế. Lê Thánh Tông cho đi tìm con cháu lưu lạc sống sót để được hưởng bổng lộc.

Chân dung Nguyễn Trãi còn được ghi tạc trong câu thơ của Lê Thánh Tông:

“Tấm lòng Nguyễn Trãi sáng đẹp như sao Khuê,” để đời đời ghi nhớ.

Khi oan nghiệt của Nguyễn Trãi về sau được Lê Thánh Tông giải oan và phục hồi danh dự, tuy muộn màng nhưng đã tô điểm lại vết son đã bị bôi đen cho triều đại nhà Lê.

Nhắc đến nhà Minh, trong Ỷ Thiên Đồ Long Ký của nhà văn Kim Dung vào thế kỷ XIV, tuy tiểu thuyết hư cấu nhưng liên quan đến lịch sử Trung Hoa. Kim Dung mô tả Chu Nguyên Chương chỉ là phường áo rách khố ôm, chăn dê, chăn bò cho địa chủ, gia nhập Minh Giáo, dần dà được cất nhắc lên vị trí cao trong Minh Giáo, góp công lớn tiêu diệt nhà Nguyên và bè đảng Trần Hữu Lượng, lập ra nhà Minh.

Hai đại công thần với Chu Nguyên Chương và Từ Đạt và Thường Ngộ Xuân, cùng cắt máu ăn thề. Sau khi Chu Nguyên Chương lên ngôi, hai nhân vật nầy được trở thành đại tướng quân. Nhưng bản chất đa nghi của Chu Nguyên Chương nên ra tay tàn nhẫn sát hại công thần và tất cả thân tín bị kết tội nghịch thần! Lịch sử Trung Hoa ghi nhận, trong 14 năm, hoàng đế Chu Nguyên Chương đã giết 45.000 người, chủ yếu là các công thần, lão tướng và họ hàng thân tộc của họ! Một con người tàn bạo, giết người không gớm tay.

Trong lịch sử Việt Nam cũng thường đề cập đến hình ảnh hai người bạn đã một thời sinh hoạt cùng chiến tuyến rồi trở thành đối nghịch: Đặng Trần Thường và Ngô Thì Nhậm vào thời Nguyễn – Tây Sơn cách đây tròn hai thế kỷ.

Nhân đây, đề cập trong lãnh vực văn chương qua vài câu đối đã lưu lại hậu thế, còn trong chính trị thì nhan nhản.

Đặng Trần Thường (1759-1813), người Nam Định, trước kia theo Tây Sơn cùng với Ngô Thì Nhậm, cả hai đều uyên bác nên thường tranh chấp và bất đồng ý kiến, Đặng Trần Thường vào Gia Định, theo Nguyễn Ánh, chống lại Tây Sơn. Ông được thăng chức từ Tán Lý đến Binh Bộ thượng thư. Khi đạt được vinh quang, ông có tính cao ngạo, hiềm khích với mọi người.

Ngô Thì Nhậm (1746-1803), nhà ngoại giao lỗi lạc, khi quân Tây Sơn của Nguyễn Huệ kéo quân ra Bắc để “phò Lê diệt Trịnh”, Ngô Thì Nhậm được tiến cử phong chức Công Bộ thị lang, mưu thần trong quân trướng. Khi quân Thanh đem quân sang xâm lăng nước ta, Ngô Thì Nhậm đã sát cánh cùng vua Quang Trung đánh đuổi quân Thanh; ông được đảm nhận Binh Bộ Thượng Thư và Chánh Sứ.

Vua Quang Trung ngợi khen về Ngô Thì Nhậm: “Ngọn bút của Ngô Thì Nhậm có sức mạnh phi thường, ngăn được 20 vạn quân sĩ nhà Thanh”.

Khi nhà Nguyễn tiêu diệt Tây Sơn, Ngô Thời Nhậm bị bắt giải về Bắc Thành, vẫn hào khí, một lòng với Tây Sơn nên khi bị Đặng Trần Thường trả đũa vì mối tị hiềm bất đồng chính kiến năm xưa, bèn ra câu đối móc hiểm.

“Ai công hầu, ai khanh tướng, trong trần ai ai dễ biết ai?”.

Ngô Thời Nhậm thản nhiên đối đáp: “Thế Chiến Quốc, thế Xuân Thu, gặp thời thế, thế thời phải thế!”.

Đặng Trần Thường sai người đánh Ngô Thời Nhậm đến chết. Oan khiên quả báo, sau nầy đại quan Đặng Trần Thường hiềm khích với tướng quân Lê Chất, bị Lê Chất tố ngược, vướng phải lỗi lầm, hạ ngục và bị xử giáo.

Thời kỳ Tự Đức (1847-1883) thực dân Pháp xâm lăng VN, hòa ước Nhâm Tuất, Pháp bắt triều đình Huế ký 3 tỉnh miền Đông Nam kỳ cho Pháp. Trong thời buổi nhiễu nhương đó, có hai ông bạn “văn hữu” Phan Văn Trị & Tôn Thọ Tường, người vì dân tộc, quê hương, kẻ vì vinh thân phì gia nên dứt bạn thành thù.

Phan Văn Trị (1830-1910), người Vĩnh Long, thường gọi là Cử Trị và Tôn Thọ Tường (1825-1877), tỉnh Gia Định. Cả hai cùng sinh hoạt thơ văn với nhau với nhau, tham gia trong nhóm Bạch Mai Thi Xã, bầu rượu túi thơ, tương tri tương đắc.

Đau thương trước hoạn nạn của đất nước, không chịu ra hợp tác với thực dân Pháp để được hưởng vinh hiển mà cùng nhóm sĩ phu nổi dậy chống Pháp. Giao du với nhiều nhà nho yêu nước ở miền Nam như Bùi Hữu Nghĩa, Nguyễn Đình Chiểu, Nguyễn Thông…, Phan Văn Trị được thực dân mời hợp tác nhưng đã từ chối và dùng ngòi bút của kẻ sĩ yêu nước bút chiến với “văn hữu” Tôn Thọ Tường. Phan Văn Trị coi Tôn Thọ Tường như kẻ thù ngu dại, dơ bẩn và tồi tệ đã mượn “hơi hùm” của thực dân để phản bội đất nước, ông cảm thấy xấu hổ vì có người bạn trong thi xã năm xưa. Trong các bài thơ bút chiến, Phan Văn Trị đã khẳng khái chửi thẳng vào bọn tham quan hại dân hại nước, trong đó có Tôn Thọ Tường:

“Đứa dại trót đời già cũng dại

Lựa là tuổi mới một đôi mươi”.

Tôn Thọ Tường theo thực dân Pháp, mượn thơ văn để lấp liếm thái độ “thức thời” của “Từ Thứ Quy Tào” nên trả đũa lại Phan Văn Trị:

“Trâu ngựa dù kêu chi cũng mặc,

Thân còn chẳng kể, kể chi danh”

Trong cuộc bút chiến, ngoài Mười Bài Liên Hoàn của Tôn Thọ Tường, và bài Tôn Phu Nhân Quy Thục mượn hình ảnh ngày xưa trước thời thế để nói thái độ thức thời của ông. Phan Văn Trị đã họa lại Mười Bài Liên Hoàn đó và bài Cảm Hoài gồm mười bài để họa lại bài thơ Tôn Phu Nhân Quy Thục.

Khi Tôn Thọ Tường qua đời, Phan Văn Trị chỉ sáng tác những dòng thơ nói về niềm đau của đất nước bị xâm lăng, không nhắc gì về Tôn Thọ Tường.

***

Trần Nguyên Hãn, Nguyễn Trãi, Ngô Thì Nhậm, Phan Văn Trị… với tâm hồn trong sáng, thái độ minh bạch, con đường chính đạo, qua thời gian và lịch sử dù có biến thiên nhưng vẫn không phai mờ.

Nhà văn Pháp Voltaire (1694-1778) còn là một triết gia và nhà lý luận cho rằng có thể đề phòng với kẻ thù nhưng không thể đề phòng với bạn. Thực tế đã chứng minh rất nhiều trong lịch sử.

Nói đến kẻ thù, nói đến mối hiểm nguy, đáng sợ. Saadi đã nói rất chí lý kẻ thù của bạn dù khiêm nhượng đến đâu, bạn phải nên nhớ, hắn là kẻ đáng sợ.

Nói đến bạn, trong tiếng Anh, Pháp, Hán… và nhất là ngôn ngữ chúng ta có rất nhiều từ để gọi tùy theo nghề nghiệp, chức năng, hoàn cảnh, môi trường… áp dụng cho phù hợp với ý nghĩa của nó. Mỗi từ (chữ), tự nó thể hiện ý nghĩa sâu sắc, biết được thân hay sơ, tri kỷ tri bỉ, qua đường. Với thù, có lẽ chẳng có bao nhiêu từ. Đã thù thì luận giải cho nhiều làm gì, nhọc công, tốn sức.

Một người bạn xấu chỉ hãm hại được người bạn xấu, nhưng bạn ở lãnh vực rộng lớn, tầm cỡ “đất nước” như “người bạn đồng minh” mà chơi xấu thì nguy hại cho cả dân tộc, đất nước.

Nhìn lại lịch sử, nhìn lại bi thảm của cuộc chiến xảy ra trên đất nước rồi nhìn lại những diễn tiến xảy ra, phơi bày sự thật của quá khứ giữa bạn “đồng minh” cùng kẻ thù đã mập mờ, lấp lửng với nhau, thật đau lòng và căm phẫn!

Trong và ngoài cuộc chiến Việt Nam đã để lại không biết bao nhiêu bài học đau thương về bạn – thù nhất là là hình ảnh “người bạn đồng minh” đã một thời vào sinh ra tử thế nhưng lại thay lòng đổi dạ để làm cho cả một dân tộc điêu đứng, tang thương!

Kẻ chiến bại vào vòng lao lý, gia đình tan nát và tìm vùng đất hồi sinh nơi hải ngoại; trong khi đó “người bạn đồng minh” vạch lại lộ trình nhằm giao hảo với kẻ thù năm xưa.

Người cựu thù năm xưa Đại Úy Douglas “Pete” Peterson, tháng 9 năm 1966 thi hành phi vụ 67 trên chiếc Phantom F-4B, trúng hỏa tiễn SAM-2, thảm bại bên gốc cây xoài ở Xuân Đoài, Bắc Việt rồi trải qua 6 năm rưỡi trong lao tù ở Hỏa Lò, Hà Nội. Sau ba thập niên kẻ thù hùng hổ áp tải “tên giặc lái”, thời thế thay đổi kẻ thù khúm núm đón tiếp kẻ thù năm xưa, vẫn hình ảnh Pete Peterson. Sự nhố nhăng, kịch cỡm, tráo trở trong lá bài chính trị, vừa hô hào chống đối, vừa khúm núm tiếp rước, thể hiện bản chất con người Cộng Sản luôn luôn tay hình đổi dạng!.

Hình ảnh “giặc lái P. Peterson” như hàng trăm hình ảnh “giặc lái” khác của “đế quốc thâm thù” bỗng trở thành những người bạn vĩ đại, được đón tiếp long trọng còn hơn lãnh tụ lụ khụ trong hệ thống Xã Hội Chủ Nghĩa, nghĩ cho cùng, khác gì trò cười cho thế nhân.

Hỡi ôi! khi rời nhà tù Hỏa Lò, ví von “Khách Sạn Hilton” ở Hà Nội vào tháng 3 năm 1973, chàng P.  Peterson thề thốt: “Lạy Chúa, con thề sẽ không bao giò trở lại chốn nầy nữa!”. Thế nhưng, sau 31 năm xa cách lời thề, tháng 5/1997 Pete Peterson đến Hà Nội được báo chí gọi đùa “phi vụ 68”. Chàng tuyên bố: “Xây dựng chiếc cầu qua dòng sông của khổ đau” làm bàn dân thiên hạ liên tưởng đến hình ảnh “Cầu Sông Kwai”!.

Chiếc cầu thời kỳ Nhật Hoàng Hirohito vào đầu thập niên 1940 thực hiện cho tuyến đường sắt nối liền từ Mã Lai qua Thái Lan và vùng núi non hiểm trở Thanbyuzayat ở Miến Điện. Chiếc cầu bắt qua dòng sông Mae Khlong với cái giá máu xương trên nửa triệu người tù binh và dân chúng bỏ thây nơi núi rừng ám khí. Con số đó tương đương với oan hồn của người Việt đi tìm tự do bị vùi thây trên biển cả, trên núi rừng biên giới!

Sự đời muôn vàn mỉa mai và buồn cười!. Đổi bạn ra thù và chọn thù bầu bạn chỉ là hành vi và thái độ bất chính, tà đạo, dù có thành công cũng chỉ được giai đoạn, cuối cùng cũng bị đào thải và bị nguyền rủa. Khổng Tử cho rằng có ba loại bằng hữu có ích: hữu dụng, trực hữu dụng, hữu đa văn. Và, có 3 hạng bằng hữu vô tích sự: hữu biền tịch, hữu thiện nhu, hữu biền nịnh. Nhà thơ ngụ ngôn Pháp La Fontaine lưu ý về sự  tráo trở của con người khi trở thành kẻ thù: con rắn độc.

Về chuyện Johm McCain… nhân vật từ chiến trường, tù binh chiến tranh và trong chính giới Mỹ được bàn tán nhiều vì giữ sự khách quan nên trích:

Theo VOA: “Ngày 26/10/1967, tại hồ Trúc Bạch, quân và dân Hà Nội bắt sống phi công John Sydney McCain, thiếu tá không quân thuộc lực lượng Hải Quân Hoa Kỳ đã lái chiếc máy bay A4 bị bắn rơi tại nhà máy điện Yên Phụ”, ông nhảy dù xuống hồ Trúc Bạch. “Ông McCain bị giam giữ trong nhà tù của Việt Nam trong 5 năm cho đến khi được trao trả theo Hiệp Định Paris năm 1973… Sau khi chiến tranh kết thúc, Mỹ cấm vận Việt Nam trong nhiều năm. Ông McCain đã trở thành một thượng nghị sĩ vào năm 1987 và có nhiều hoạt động ủng hộ việc bình thường hóa quan hệ Việt-Mỹ vào năm 1995 và sau đó là thúc đẩy mối quan hệ này…. Bản thân ông đã nhiều lần quay lại thăm Việt Nam, bao gồm cả ghé thăm tấm phù điêu về chính ông.”

Theo Wikipedia (dựa vào hồi ký của McCain): “Chiếc phi cơ A-4E của ông bị một hỏa tiễn bắn trúng trên bầu trời Hà Nội… McCain bị gãy cả hai tay và một chân khi phóng ra khỏi chiếc phi cơ, và gần như bị chết đuối khi nhảy dù xuống Hồ Trúc Bạch…

Mặc dù McCain bị thương trầm trọng, ông cáo buộc những người bắt ông đã từ chối điều trị các vết thương cho ông, đánh ông và tra khảo ông để lấy thông tin; ông được chăm sóc sức khỏe chỉ khi người Việt khám phá ra rằng cha ông là một vị tướng cao cấp (Ghi chú thêm: Ông nội ông là John S. McCain Sr., Đô Đốc từng là Tư Lệnh Hải Quân Mỹ ở Thái Bình Dương. Lúc đó, cha ông là John S. McCain Jr., Tư Lệnh Hải Quân Đệ Thất Hạm Đội). Câu nói dân gian của ta “Đánh chó phải kiêng chủ nhà” vì vậy “McCain trải qua sáu tuần lễ trong bệnh viện, ông nói rằng mình đã nhận được những chăm sóc y tế rất tốt. Vào lúc đó ông mất 50 lb (23 kg) và tóc bắt đầu bạc, McCain từ nhà tù Hỏa Lò đưa đến một trại giam khác nằm ở ngoại ô Hà Nội vào tháng 12 năm 1967.

Tháng 8 năm 1968, McCain cáo buộc rằng một chương trình tra tấn khắc nghiệt bắt đầu được thực hiện lên người ông. Ông nói rằng mình bị buộc bằng dây thừng và bị đánh đập cứ hai giờ một lần trong lúc ông đang bị bệnh kiết lỵ. Bị nhiều vết thương hơn đã khiến cho ông bắt đầu tìm cách tự vẫn nhưng được những người canh giữ ông ngăn chặn. Sau bốn ngày, McCain ký vào ‘giấy tự thú’ tuyên truyền chống Mỹ… McCain nói rằng những tù binh Mỹ khác cũng bị tra tấn và đối xử tệ để lấy ‘lời thú nhận tội’ và những lời tuyên bố mang tính tuyên truyền. Trong số đó có những người phải chịu đựng sự đối xử tệ hại hơn và dài hơn; gần như tất cả tù binh cuối cùng cũng phải khuất phục một phần nào đó trước những người bắt họ. McCain kể rằng ông bị đánh ba lần mỗi tuần vì ông tiếp tục từ chối ký thêm các bản tự thú khác.

Tính chung, McCain làm tù binh tại Hà Nội trong 5 năm rưỡi. Ông được thả vào ngày 14 tháng 3 năm 1973. Các vết thương của ông vào thời chiến vẫn còn khiến cho ông vĩnh viễn không thể đưa hai tay qua khỏi đầu” (Wikipedia).

Bài viết của nhà văn Huy Phương: John McCain, ‘cái quan luận định!’ đăng trên nhật báo Người Việt:

“Người xưa có nói “cái quan luận định” (đậy nắp hòm rồi mới có thể khen chê hay dở!). Trường hợp Thượng Nghị Sĩ John McCain, không những nắp hòm đã đậy mà quan tài cũng đã đem chôn, nói vài lời về ông cũng là việc phải…

Thượng Nghị Sĩ John McCain đã là một trong những chính khách vận động với chính phủ Hoa Kỳ trong việc điều đình lâu dài và kiên trì với chính phủ CSVN để cho chúng tôi, hơn 350,000 cựu tù nhân “cải tạo” và gia đình được đến định cư tại Hoa Kỳ. Ơn ấy sánh bằng trời biển! Nhờ sự can thiệp của Thượng Nghị Sĩ John McCain, qua Tu Chính Án mang tên ông, vào năm 1998, Quốc Hội Hoa Kỳ sửa lại tu chính án này để cho phép những người con của cựu tù nhân “cải tạo,” bị từ chối trước ngày 1 tháng Tư, 1995 vì lý do trên 21 tuổi, nay được nộp đơn xin cứu xét định cư tại Hoa-Kỳ…

Sự góp phần vận động cho chương trình tái định cư những cựu tù đã bị giam cầm trong “trại cải tạo” của ông đã làm thay đổi tương lai của cả một thế hệ con cháu của những người cựu quân nhân VNCH. Ngoài ra ông còn có công trong việc thông qua Luật “The Amerasian Homecoming Act,” cho phép từ 23 đến 25 ngàn con lai và thân nhân định cư tại Hoa Kỳ…

Nhắc lại tiểu sử, sự nghiệp của John McCain, người ta đã ca ngợi ông như một anh hùng của nước Mỹ và là một “đại ân nhân” của CSVN. Mỹ và Bắc Việt đã từng là kẻ thù của nhau, có thể nào một anh hùng của đất nước này lại là một ân nhân của đất nước kia không? Ông không những có công với người Việt hải ngoại đã vì chống đối chế độ trong nước mà khăn gói ra đi, ông cũng là một trong những người vận động bỏ cấm vận và mở lại bang giao Việt Mỹ, để người Việt gọi ông là “đại ân nhân,” chúng ta đã thấy hình ảnh nhiều người dân ôm ảnh ông vào lòng mà sụt sùi sau khi ông mất.

Có điều khá khó hiểu là vì sao đối với một “đại ân nhân” như John McCain, CSVN không xây cho ông một tượng đài mươi tỷ, không hoành tráng như tượng “bác Hồ” thì cũng tạm như tượng ông Fidel Castro. Cái tượng tạc ông, nói cho đúng một bức phù điêu nhếch nhác xây bên bờ hồ Trúc Bạch, mô tả cảnh ông quỳ gối, dang tay đầu hàng…

Đây rõ ràng không phải là một bức tượng “vinh danh” hay “tri ân” mà là một bức tượng “sỉ nhục” tả ông trong tư thế quỳ gối, hai tay đưa thẳng lên cao khỏi đầu. Điều làm tôi ngạc nhiên là Thượng Nghị Sĩ John McCain đã tỏ ra “tự hào” khi được Việt Nam dựng “bia” tại hồ Trúc Bạch, nơi máy bay của ông bị bắn rơi. Một bức ảnh chụp lại bức phù điêu này được treo trong phòng làm việc của ông, và ông đã có lần nói với ông Đại Sứ CSVN Nguyễn Quốc Cường là: “Đây là bức ảnh tôi quý nhất!”…

Người ta cho rằng tư thế quỳ gối đầu hàng của một chiến binh là một sự sỉ nhục ở tầm quốc gia. Câu chuyện này đã làm tôi nhớ lại việc Iran công bố đoạn video ghi lại cảnh 10 thủy thủ Mỹ quỳ gối khi bị bắt giữ ở hải phận Iran, dưới thời Obama. Nhưng ông John McCain chỉ bị bắn rơi và cũng chẳng bao giờ giơ hai tay lên khỏi đầu và quỳ gối với tư thế ươn hèn như vậy…

Nếu nay mai, CSVN lấy tên ông John McCain, “đại ân nhân” để đặt cho một con đường ở Hà Nội, thì trước hết phải phá bỏ bức phù điêu “quỳ gối đầu hàng” của ông bên hồ Trúc Bạch, để ít ra cho thiên hạ thấy chế độ này còn một chút liêm sỉ!” (Huy Phương)

Theo nguồn tin trên internet, phù điêu “Quân dân thủ đô bắn rơi máy bay Mỹ” và phù điêu “Bắt sống phi công Mỹ John McCain” cùng thời điểm, lúc đó phù điêu thực hiện bằng xi-măng chỉ trơ trọi… Sau nầy Thượng Nghị Sĩ McCain có công tái lập bang giao Mỹ-Việt, vì vậy trước phù điêu mới được trồng bồn hoa, trở thành địa điểm thăm viếng. Khi bước vào chính trường Mỹ, ông McCain đã từng ghé thăm nơi nầy và cho biết thích phù điêu nầy vì nói lên quá khứ từng là người lính chiến đấu, bay vào lòng đất địch và tù binh chiến tranh như những đồng đội khác… Giữa thù và bạn thay đổi theo thời gian. Vì vậy gọi là “vinh danh” hay “sỉ nhục” (?) tùy theo quan điểm mỗi người.

Bên cạnh phù điêu ghi hàng chữ in: “Ngày 26-10-1967 tại hồ Trúc Bạch quân và dân thủ đô Hà Nội bắt sống tên John Sney Ma Can (?) thiếu tá không quân Mỹ lái chiếc máy bay A4 bị bắn rơi tại nhà máy điện Yên Phủ đây là một trong 10 chiếc máy bay bị bắn rơi cùng ngày”. Sau nầy thay đổi cách gọi “Phi công John Sidney Mccain thiếu tá không quân thuộc lực lượng Hải Quân Hoa Kỳ”.

Ngẫm lại câu nói của Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu: “Làm kẻ thù của Mỹ thì dễ, làm bạn với Mỹ thì rất khó”. Nửa thế kỷ sau khi Putin xua quân Nga xâm lăng Ukraine. Tổng Thống, Quân, Dân Ukraine quyết tâm chống trả với kẻ thù Nga tàn bạo sát hại và phá nát đất nước Ukraine. Trong khi đó nhiều “bạn” đồng minh hết lòng hỗ trợ nhưng cũng có “bạn” lúc thế nầy, lúc thế kia làm áp lực cho Tổng Thống Zelensky không biết đâu mà lường!…

Than ôi! người đời muôn mặt, giữa chính và tà, giữa bạn và thù… nếu không bình tâm suy ngẫm, không nhận chân sự thật, trắng đen… làm tổn thương cho nhau, tạo nên bao vết thương lòng!

(Little Saigon, June 2025)

Hưng Yên cưỡng chế đất, san phẳng hàng chục ngôi mộ lâu đời

HƯNG YÊN, Việt Nam (NV) – Người dân huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên, bày tỏ sự bất bình vì chính quyền cưỡng chế đất đai của họ để làm dự án cụm công nghiệp Minh Hải 1, san phẳng hàng chục ngôi mộ lâu đời.

Bản tin hôm 12 Tháng Sáu của báo Thanh Niên được ghi nhận khá hiếm hoi, vì ít khi báo nhà nước đứng về phía những người bị cưỡng chế đất và ghi nhận ý kiến cho rằng việc san phẳng mồ mả “thể hiện sự coi thường người dân.”

Người dân tụ tập tại nơi các ngôi mộ lâu đời bị san phẳng trong cuộc cưỡng chế đất đai tại huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên. (Hình: Trần Cường/Thanh Niên)

Ông Đoàn Văn Duy, 70 tuổi, bàng hoàng khi từ Hà Nội về quê ở huyện Văn Lâm và thấy mộ của hai người mẹ (mẹ ruột và mẹ kế) đã bị múc nghiêng, nứt vỡ, băm, bổ lởm chởm.

“Theo đạo lý, đạo đức và văn hóa tâm linh thì trước khi thu hồi đất, cơ quan chức năng phải bố trí nơi để người dân di dời mồ mả tổ tiên, người thân. Đằng này, gia đình tôi và bà con ở đây thì chưa thấy thông báo sẽ tiến hành thế nào, di dời mồ mả đến đâu. Không có lý do gì để bao biện cho việc mồ mả bị hư hại,” ông Duy bày tỏ sự bất bình.

Một trường hợp khác, bà Nguyễn Thị Sơn, 65 tuổi, cho biết nhà bà có 2,400 mét vuông đất ruộng bị thu hồi nhưng bà “không nhận tiền đền bù vì giá bồi thường không thỏa đáng.”

Ngày chính quyền áp đặt lệnh cưỡng chế, bà Sơn bị mời ra khỏi ruộng vườn.

Chiều cùng ngày, khi nghe tin dữ, bà chạy đến hiện trường rồi gào khóc vì hai ngôi mộ đắp đất của gia đình đã bị san gạt, không còn xác định được vị trí.

Ông Nguyễn Văn Hanh, thành viên tổ an ninh ở xã Minh Hải, xác nhận có chục ngôi mộ xây bằng xi măng và hàng chục ngôi mộ đắp đất của dân làng “đã bị san phẳng.”

Ông này nói thêm rằng người dân “phẫn nộ đỉnh điểm” vì sau vụ cưỡng chế đất, “rất khó để biết đâu là mộ của gia đình mình, đâu là mộ của hàng xóm.”

Bà Nguyễn Thị Sơn (phải) khóc vì tiền đền bù đất đai rẻ mạt và mồ mả cha ông bị san phẳng. (Hình: Trần Cường/Thanh Niên)

Cụm công nghiệp Minh Hải 1 được Ủy Ban Nhân Dân Tỉnh Hưng Yên ra quyết định thành lập vào năm 2019, với diện tích gần 69 hécta, do công ty Đầu Tư Hạ Tầng Kim Long l làm chủ đầu tư.

Cụm công nghiệp nhằm “phục vụ di dời, đầu tư, mở rộng sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, cơ sở sản xuất gia đình.”

Trước khi vụ san phẳng khu mộ lâu đời xảy ra, nhiều gia đình ở huyện Văn Lâm quyết định không nhận chi phí bồi thường đất và đề nghị thỏa thuận với chủ đầu tư để tăng giá nhưng bất thành. (N.H.K) [qd]

Thương Cha

Nguyễn Kiều Phương

Người đàn ông ấy đã yêu thương tôi vô điều kiện, (Hình: Radio Today.net)

 

Về thăm cha, tôi mới vô nhà cha liền hỏi:

_ Con về hồi nào?

_ Dạ, con mới về!

_ Tụi nhỏ đâu?

_ Dạ, mấy đứa nhỏ hôm nay đi học nên không về!

_ Má chồng con khỏe hả?

_ Dạ, má con ở trển mất rồi, hôm đám tang cha có đi đưa…

Và điệp khúc đó cha lập lại với tôi hàng chục lần cách nhau chừng nửa tiếng. Và cho dù cha có hỏi tôi trăm lần như vậy, tôi vẫn nhẫn nại mà từ tốn trả lời cha…

Không phải tôi có tính kiên nhẫn mà vì tôi nhớ thuở nhỏ cha cũng đã nhẫn nại trả lời hết những câu hỏi ngây ngô của tôi…

Tôi trả lời cha vì tôi trân trọng tâm hồn cha tôi, tận sâu trong tiềm thức một người lãng trí tạm thời như cha vẫn còn nguyên vẹn nghĩa tình với người chung quanh, cha hỏi thăm cháu, hỏi thăm bà sui gia…

Mỗi lần nhìn cha, tôi lại nhẩm câu: “Cọp già nay đã xụi râu, thời oanh liệt nay còn đâu…!!!”

rồi bật cười…

Thời trước cha làm trong sở Mỹ, một hãng tư nhân, họ cấp xe cho cha tự lái đến hãng. Cưới má tôi về để ở nhà chỉ sinh con và chăm sóc gia đình. Chiều Thứ Sáu cha về, sáng Thứ Hai cha lại đi. Cha làm ở Công trường Khai thác Đá VECCO Núi Sập. Anh chị em tôi rất thích đón cha vào cuối tuần. Cha mang về cho mười anh chị em tôi những món quà mà trẻ con thích, cha mua những thứ đó mỗi lần cha đi ngang chợ Long Xuyên.

Cha yêu tất cả các con và cha đánh đòn tất cả. Mỗi lần má… méc, chúng tôi bị bắt nằm sấp trên “bộ ngựa” như cá mòi… Sau một màn nhịp nhịp cây roi kể tội, chúng tôi mỗi đứa bị quất vô đít hai roi… xong ngồi dậy, khoanh tay “xin lỗi cha mai mốt con không dám vậy nữa…”. Tuy bị đòn đau (Cha có cây roi để trên nóc tủ không ai dám đụng tới,) mà sao chúng tôi vẫn yêu cha… Mỗi lần về nhà, cha hay kể chuyện cha đi làm, chuyện trên hãng. Cha kể có lần cha đánh thằng sếp Đại Hàn sặc máu mũi vì nó… ăn hiếp thợ bắn đá của cha… Chỗ cha làm có mấy người Thái Lan, Phi Luật Tân, Đại Hàn làm chung, cha được lòng thợ, họ thương cha lắm vì cha bênh vực họ

Đến thời kỳ sau 1975, bệnh ghẻ ngứa, bệnh lác, hắc lào, bệnh huyết trắng phụ nữ v.v… tràn lan trong dân. Cha đeo túi đi khắp vùng nông thôn đến thành thị, để bán thuốc. Ở nhà, lúc nào cũng có mấy hủ rượu thuốc trị trật tay, lọi (gãy) xương… Có thời, đội bóng đá Đồng Tháp mỗi lần đi tập hay thi đấu về là cầu thủ ghé qua đầy một nhà, họ đến để nhờ cha sửa tay, chân bị chấn thương, có vài lần, đi thi đấu ở xa, đội bóng “rinh ” cha theo luôn!

Đi bán về thuốc lúc nào cũng hết, thuốc rượu cạn nhanh, nhưng cha cứ phải kêu gọi nhà tài trợ là các con mới đủ tiền đi bốc thuốc…!!!

Cuộc sống cha như vậy đến nay xem như hết cả đời, ông không dành lấy gì cho riêng mình, mà cho tất cả mọi người cả con cái và người dưng.

Vu Lan này tôi cài hoa trắng
Mẹ tôi đi vắng, tôi chăm cha

Ai cũng bảo, cha già lẫn thẩn

Tôi thấy, cha trẻ từng bước chân

Mất người thân ai mà không tủi

Tôi bơ vơ lầm lủi ơ hờ

Đứng giữa trời lạc lõng bơ vơ

Đâu điểm tựa cuối đời cha hởi

Mẹ tôi đi trước cha, ngay ngày đưa Ông Táo. Cha hơi lẫn nên hôm đám tang mẹ thỉnh thoảng cha hỏi: Má bây đâu rồi? Lúc lại hỏi: Đám ma ai vậy? Tôi trả lời cha mà nước mắt chảy dài…

Mẹ tôi rất hiền, hay cười, ít nói, cha tôi nể mẹ tôi lắm mặc dù cha nuôi cả gia đình và mẹ tôi không cần phải làm gì. Tôi không biết cách người lớn đối xử với nhau thế nào vì lúc đó tôi còn nhỏ… chỉ biết là cha không bao giờ lớn tiếng với mẹ và mẹ cũng không hề cãi cha chuyện gì. Trong cuốn sổ làm việc của cha có tấm hình cha chụp với một phụ nữ lạ, mẹ tôi lấy treo lên tường nhà chung với nhóm ảnh gia đình. Cha cười, mẹ khen hình đẹp… vậy thôi!

So với đàn ông thời nay, có thể xem cha là người đàn ông thành công trong cuộc sống. Cha luôn là thần tượng cao nhất trong lòng tôi, mà tôi nghĩ, đứa con gái nào cũng vậy

Ngày con bước chập chững
Cha mừng, nước mắt rơi

Giờ cha đi lững thửng

Đau lòng con cha ơi!

Cha bị sạn trong cuống mật, không ăn uống được mà bị đau bụng vì viêm, bác sĩ cho nằm yên trên giường không đi lại năm ngày, chỉ truyền dịch có đạm để mật không hoạt động. Bác sĩ nong cuốn mật cho cha, chúng tôi thay phiên chăm cha. Có lúc, đứa em trai thứ chín đi vắng, tôi ở bên giường cha, tôi thấy cha cứ loay hoay hoài không ngủ, tôi nghĩ cha khó chịu vì bị nằm một chỗ quá lâu. Một lúc ông nói nhỏ, cha muốn đi vệ sinh, tôi hơi sửng trong một giây… Rồi cũng xong. Thương cha quá, con gái chăm cha sao mà như con trai chăm cha chứ. Thế mới hiểu hết nghĩa chữ phụng dưỡng và chăm sóc là như thế nào!

” Bây giờ thôi hết bâng khuâng
Hai bờ sinh tử, cũng ngần ấy thôi”

(thơ Phượng Hồng )

Rồi cái ngày tôi lo sợ nhất cũng đến, ngày cha về với mẹ.

Trước ngày đó hai tuần, cha té trong phòng tắm, chỉ ngã nhẹ thôi, nhưng xương đùi cha nứt, không còn sức để đứng hay bước đi? Mấy tuần trước bỗng nhiên cha “tỉnh lại” cha nhớ cái nhà cũ, nhớ tên từng đứa và điều kinh khủng nhất là biết mẹ tôi đã mất! Cha cứ nằm mãi trên giường không ăn uống gì, nước mắt cha cứ chảy mấy ngày liền, đến khi tôi nghe tin chạy về, chị hai nói cha không ăn được nữa, phải đút cha mới ăn. Dấu hiệu đầu tiên cha tỉnh là lúc cha vào nhà vệ sinh mà cài chốt lại, cha không muốn các con phụ cha lúc cha đi cầu, cha ngã trong nhà tắm. Theo gợi ý của bác sĩ là chỉ mổ hàn xương lại cha mới đứng và đi được. Các con đưa cha lên bệnh viện Saigon mổ. Vì có người anh làm bác sĩ, nên việc mổ xương của cha được mau chóng. Vết thương tốt và cha tỉnh táo. Chúng tôi đưa cha về bệnh viện gần nhà để tịnh dưỡng và tập đi sau hai hôm mổ xong. Nhưng khi về được hai hôm thì cha đột quỵ

Người đàn ông ấy đã yêu thương tôi vô điều kiện, ôm ấp chở che tôi khi tôi ốm đau buồn bã. Người đàn ông đó đã, dõi theo tôi từng bước chân, chỉ chực nâng tôi khi tôi ngã

Người đàn ông ấy đang vẫy tôi giục giã, tôi chạy ngay về lòng thổn thức: Cha ơi!

Các con đưa cha về bên mẹ trong nước mắt

Nguyễn Kiều Phương

 

Ông Trần Ngọc Tự

Biểu tình Los Angeles và cuộc chiến Trump – Newsom

Biểu tình Los Angeles và cuộc chiến Trump – Newsom

Các cuộc biểu tình chống Cảnh Sát Di Trú (ICE) ở Los Angeles nhanh chóng biến thành bạo động trở thành cuộc khẩu chiến dữ dội giữa Tổng Thống Donald Trump và Thống Đốc Gavin Newsom. Ai đúng, ai sai và ai gánh chịu hậu quả?

 

Tin mới cập nhật