Trump sẽ cắt Medicare, Medicaid để làm chiến phí Iran?

WASHINGTON, DC (NV) – Tổ chức Families USA, tiếng nói bảo vệ người tiêu dùng y tế hàng đầu tại Hoa Kỳ, hôm Thứ Sáu, 3 Tháng Tư, phát đi một tuyên bố đanh thép nhằm phản đối dự thảo ngân sách tài khóa 2027 của Tổng Thống Donald Trump. 

Theo tổ chức này, bản kế hoạch ngân sách mới không chỉ kế thừa mà còn đào sâu thêm những khoản cắt giảm y tế lớn nhất trong lịch sử, đe dọa trực tiếp đến mạng lưới an sinh của hàng triệu người dân.

Người biểu tình chống chiến tranh Iran cầm bảng có hình Tổng Thống Donald Trump với Thủ Tướng Benjamin Netanyahu của Israel. (Hình minh họa: Saeed Khan / AFP via Getty Images)

Trong bản tuyên bố này ông Anthony Wright, tổng giám đốc Families USA, tố cáo rằng sau khi đã thực hiện các đợt cắt giảm y tế lên tới hơn $1,000 tỷ, Tổng Thống Trump hiện đang đề nghị những biện pháp “thắt lưng buộc bụng” khắc nghiệt hơn. 

Trong một buổi ăn trưa riêng tư, nhân dịp Lễ Phục Sinh tại Toà Bạch Ốc, Tổng Thống Donald Trump tuyên bố chính phủ liên bang “không thể” tiếp tục chi trả cho các chương trình như Medicare, Medicaid và chăm sóc trẻ em. Ông lập luận rằng trách nhiệm này nên được chuyển về cho các tiểu bang, trong khi chính phủ liên bang cần tập trung vào quốc phòng và các cuộc chiến tranh đang diễn ra, theo NBC News tường thuật.

Nói chuyện với các khách mời, Tổng Thống Trump cho biết ông đã chỉ thị cho ông Russell Vought, giám đốc phòng ngân sách Tòa Bạch Ốc, không gửi ngân khoản liên bang cho chương trình chăm sóc trẻ em, nhấn mạnh rằng: “Nước Mỹ không thể lo cho daycare… chúng ta đang chiến đấu… các tiểu bang phải tự lo và tự trả chi phí.” Ông tiếp tục khẳng định rằng việc tài trợ các chương trình như Medicaid và Medicare ở cấp liên bang là “không khả thi,” và nhấn mạnh ưu tiên hàng đầu của chính phủ là “bảo vệ quân đội” và “bảo vệ quốc gia.” 

Theo đề nghị của ông, các tiểu bang sẽ phải tự tăng thuế để tài trợ cho các chương trình phúc lợi này, trong khi chính phủ liên bang có thể giảm một phần thuế để bù đắp. Tuy nhiên, hiện tại chính phủ liên bang vẫn đang tài trợ đáng kể cho các chương trình chăm sóc trẻ em thông qua các quỹ như Child Care and Development Block Grants và Temporary Assistance for Needy Families, vốn hỗ trợ các gia đình có thu nhập thấp. 

Phát biểu của Tổng Thống Donald Trump cho thấy một định hướng chính sách rõ rệt: thu hẹp vai trò của chính phủ liên bang trong các chương trình phúc lợi xã hội và chuyển trách nhiệm này xuống cấp tiểu bang, đồng thời ưu tiên ngân sách cho quốc phòng trong bối cảnh Hoa Kỳ đang tham gia các cuộc xung đột quân sự.

Cảnh cáo chính sách cắt giảm huỷ hoại hệ thống y tế Mỹ

Tổ chức Families USA nhấn mạnh sự mâu thuẫn giữa những lời hứa tranh cử và thực tế chính sách. Mặc dù từng tuyên bố sẽ bảo vệ sức khỏe người dân Mỹ, nhưng quyết định của chính quyền lại đang tháo dỡ các dịch vụ và cơ quan đã thúc đẩy sự tiến bộ y tế trong nhiều thập niên.

Đặc biệt, tổ chức này bày tỏ sự lo ngại sâu sắc trước phát ngôn gần đây của tổng thống Mỹ rằng chính phủ liên bang không nên tiếp tục điều hành các chương trình như Medicaid và Medicare – những hệ thống đang là cứu cánh cho 140 triệu người Mỹ. Thay vào đó, chính quyền muốn đẩy trách nhiệm này về cho các tiểu bang, một biện pháp có thể khiến chi phí bảo hiểm tăng cao kỷ lục và hàng triệu người rơi vào tình trạng mất bảo hiểm.

Bản ngân sách 2027 này bị cáo buộc là cố tình nhắm vào các chương trình được thiết kế để cải thiện sức khỏe và sự an toàn cho người da màu và cộng đồng người chuyển giới.

Các điểm cắt giảm cụ thể gây lo ngại bao gồm việc cắt giảm $5 tỷ ngân sách của Viện Y Tế Quốc Gia (NIH), gây đình trệ các nghiên cứu phòng chống bệnh tật; Giải thể các cơ quan quan trọng như Viện Quốc Gia Về Sức Khỏe Thiểu Số Và Chênh Lệch Y Tế (NIMHD), cùng các chương trình theo dõi an toàn y tế và khả năng chi trả cho thanh thiếu niên; Xóa bỏ các dịch vụ sức khỏe tâm thần và hỗ trợ điều trị rối loạn sử dụng chất gây nghiện vốn đang phục vụ hàng triệu người Mỹ.

Trump chọn chiến tranh, và những hệ lụy xã hội

Sự đánh đổi giữa “bát cơm” và “súng đạn” càng trở nên phi lý khi các nhân vật có tầm ảnh hưởng trong giới bảo thủ cũng bắt đầu lên tiếng hoài nghi về tính chính nghĩa của cuộc chiến Iran.

Những nhân vật chính quyền như bà Tulsi Gabbard, giám đốc Tình Báo Quốc Gia và ông Joe Kent, cựu giám đốc chống khủng bố, công khai khẳng định rằng Iran không hề gây ra một “mối đe dọa trực tiếp” nào đối với an ninh quốc gia Mỹ. 

Họ đặt câu hỏi: Tại sao người dân Mỹ phải hy sinh quyền lợi Medicare và Medicaid để theo đuổi một cuộc chiến mà lợi ích của nước Mỹ không hề hiện hữu?

Những hệ lụy xã hội sẽ diễn ra rất rõ ràng như:

– Gánh nặng cho người cao niên: Việc đẩy Medicaid và Medicare về cho tiểu bang sẽ khiến các cụ già gốc Việt đối mặt với tình trạng thiếu thuốc men, dịch vụ chăm sóc dài hạn bị cắt bỏ.

– Khủng hoảng gia đình trẻ: Khi chi phí chăm sóc trẻ em không còn được hỗ trợ, các cặp vợ chồng trẻ sẽ bị vắt kiệt sức lao động, không còn thời gian và tài chánh để lo cho cha mẹ già.

– Sự suy đồi của hệ thống an sinh: Khi tiền thuế của dân không quay lại phục vụ dân mà bị đốt vào những phi vụ không kích xa xôi, niềm tin vào Hiến Pháp và sự công bằng xã hội sẽ bị xói mòn nghiêm trọng.

Như vậy, mỗi đồng đô la đổ vào chiến trường Iran là một đồng đô la bị lấy mất từ thẻ bảo hiểm y tế và tương lai của người Mỹ. Đây là một sự chuyển dịch chính sách tàn nhẫn, ưu tiên chiến tranh hơn là sự thịnh vượng của người dân. (MPL) [dt]

Luật Sư Nguyễn Xuân Nghĩa

Luật Sư Nguyễn Xuân Nghĩa

Kinh tế Mỹ một năm sau ‘Ngày Giải Phóng,’ được gì mất gì?

Hiếu Chân/Người Việt

Ngày 2 Tháng Tư năm ngoái, Tổng Thống Donald Trump đứng giữa Vườn Hồng Toà Bạch Ốc công bố một danh sách dài những mức thuế nhập cảng mà Mỹ sẽ áp dụng với đối tác thương mại khắp thế giới. Ông tuyên bố thuế quan (tariff) là một trong những chính sách chính của nhiệm kỳ tổng thống thứ hai của ông. Ông gọi hôm ấy là “Ngày Giải Phóng” (Liberation Day), “ngày mà chúng ta bắt đầu làm cho nước Mỹ giàu có trở lại” (“the day we began to make America wealthy again”), công ăn việc làm sẽ dồi dào, vốn đầu tư nước ngoài sẽ đổ vào, giá tiêu dùng sẽ giảm mạnh, cán cân thương mại sẽ cân bằng… Một năm đã trôi qua, chúng ta đã “giàu có” hơn đến mức nào?

Thuế quan làm cho giá hàng nhập cảng tăng lên, từ đó thúc đẩy lạm phát. Trong hình: Người mua sắm đi bộ dọc theo phố Broadway, New York, hôm 27 Tháng Hai. (Hình minh họa: Spencer Platt/Getty Images)

Chập chờn quan thuế

Tổng Thống Trump và đội ngũ cố vấn kinh tế của ông cho rằng nước Mỹ đang trong “tình trạng khẩn cấp quốc gia về thương mại” do nhập siêu quá lớn và kéo dài qua nhiều đời tổng thống khiến thâm hụt thương mại (trade deficit) luôn ở mức cao. Số liệu thống kê ghi nhận năm 2024 – năm cuối nhiệm kỳ của Tổng Thống Joe Biden – thâm hụt của Mỹ là $903.5 tỉ, tăng gần 17% so với năm trước.

Tình trạng này, theo ông Trump, là do các nước lợi dụng sự thông thoáng và mãi lực khổng lồ của thị trường Mỹ để bán hàng, đồng thời dựng rào cản để hạn chế người dân mua hàng Mỹ. “Các nhà lãnh đạo nước ngoài đã ăn cắp công việc làm của chúng ta, những kẻ lừa đảo nước ngoài đã cướp phá các nhà máy chúng ta và bọn lưu manh nước ngoài đã xé nát giấc mơ Mỹ một thời tươi đẹp của chúng ta,” ông Trump khẳng định.

Để chấm dứt tình trạng đó, lập lại sân chơi công bằng, chính quyền Trump ban hành chính sách “thuế đối ứng” (reciprocal tariff); hễ nước nào đánh thuế cao lên hàng Mỹ thì Mỹ sẽ đánh thuế cao tương ứng vào hàng hoá của họ bán vào Mỹ. Ông Trump viện dẫn đạo luật The International Emergency Economic Powers Act (IEEPA) năm 1977 làm căn cứ pháp lý cho hành động. Mức thuế đối ứng cho mỗi nước mỗi khác nhưng tính bình quân vào khoảng 22.5%, cao gần 10 lần so với mức thuế bình quân (2.4%) áp dụng trước đó.

Thị trường lập tức phản ứng mạnh. Ngay sau tuyên bố của ông Trump, ngày 3 Tháng Tư 2025, chứng khoán Mỹ có ngày tồi tệ nhất: chỉ số Dow Jones mất 1,700 điểm (4%), S&P 500 giảm 4.8% và Nasdaq giảm 6%.

Hốt hoảng, vài hôm sau chính quyền Trump thông báo hoãn thi hành các sắc thuế mới trong 90 ngày để đàm phán các thỏa thuận (deal) thương mại mới, nhưng sau một năm, Mỹ chỉ “deal” được với 19 nước. Nhờ các thoả thuận mới, mức thuế bình quân cho hàng hóa nhập cảng vào Mỹ từ “Ngày Giải Phóng” tới nay chỉ ở mức 10-12%, theo CFR.

Ngày 20 Tháng Hai 2026, Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ, với số phiếu 6-3, phán quyết Tổng Thống Trump đã vượt quá quyền hạn khi ban hành thuế đối ứng, thuế quan thuộc thẩm quyền của Quốc Hội, buộc chấm dứt việc đánh thuế đối ứng bất hợp pháp và hoàn trả những khoản thuế đã thu được. Không chùn tay, chính quyền Trump áp đặt mức thuế căn bản tạm thời 10% theo Section 122 của Đạo Luật Thương Mại 1974 và tổ chức điều tra hành vi thương mại của hơn 70 quốc gia theo Section 301 của Đạo Luật Thương Mại 1974, chuẩn bị cho việc đánh thuế chống bán phá giá, thuế chống trợ cấp…

Trong một năm qua, chính quyền Trump rất nhiều lần tăng thuế, rồi đình hoãn, rồi giảm thuế một cách tuỳ tiện, dựa vào cách ứng xử của từng quốc gia mà không theo một nguyên tắc cố định nào. Chính sách “chập chờn” sáng đúng chiều sai đó gây vô số khó khăn cho đối tác và bạn hàng, làm suy giảm niềm tin vào tính chất nhất quán của đường lối kinh tế nước Mỹ.

Thu được nhiều hơn… từ túi dân

Một trong những cái “được” của năm qua là thuế quan giúp chính phủ Mỹ thu thêm được hàng trăm tỉ đô la ngân sách, có tháng thu được trên $30 tỉ. Trong năm tài khoá 2025, Bộ Tài Chính thu về $194.9 tỉ tiền thuế nhập cảng, tăng 146% so với cùng kỳ ($79 tỉ), còn năm tháng đầu năm tài khoá 2026 (Tháng Mười, 2025 đến Tháng Hai, 2026) đã thu về $144.3 tỉ, tăng 307% so với cùng kỳ năm 2025.

Tuy nhiên, đáng nói là số tiền thuế quan khổng lồ kể trên là từ túi của người Mỹ chứ không phải từ nhà sản xuất nước ngoài. Khi hàng hóa mua về đến hải cảng nước Mỹ thì công ty nhập cảng phải đóng thuế trước khi lấy hàng ra bán. Nghiên cứu của các kinh tế gia thuộc Ngân Hàng Dự Trữ Liên Bang (Fed) New York ghi nhận vào Tháng Tám 2025, người Mỹ gánh chịu 94% chi phí thuế quan, nhà xuất cảng nước ngoài chỉ chịu 6%. Tỉ lệ này biến đổi theo thời gian, đến cuối năm 2025, nhà xuất cảng chịu 16% chi phí thuế quan, chứng tỏ các nhà nhập cảng Mỹ đã có thành công khiêm tốn trong việc chuyển một phần thuế quan sang nhà sản xuất nước ngoài.

Người tiêu dùng thua thiệt

 Nhà nhập cảng đóng thuế cho chính phủ, sau đó họ sẽ tìm cách nâng giá bán, chuyển một phần tiền thuế đó sang vai người tiêu thụ. Theo nghiên cứu của Yale Budget Lab thuộc đại học Yale University, hiện người tiêu dùng Mỹ phải gánh chịu 76% tiền thuế quan khi mua một món hàng nhập cảng.

Đáng chú ý là sau phán quyết Tháng Hai 2026 của Tối Cao Pháp Viện, chính phủ Mỹ phải thu xếp hoàn lại cho nhà nhập cảng những khoản thuế quan họ đã nộp theo mức “thuế đối ứng” hồi Tháng Tư năm ngoái. Hàng ngàn công ty, trong đó có những tập đoàn lớn như Costco, FedEx… đã nộp đơn đòi hoàn thuế theo phán quyết của tòa và chính phủ đang xem xét giải quyết. Có điều, những khoản tiền hoàn thuế này cũng sẽ không quay lại ví tiền của người dân vì hàng đã bán, tiền đã thu; đằng nào người tiêu dùng cũng thua thiệt.

Thuế quan làm cho giá hàng nhập cảng tăng lên, từ đó thúc đẩy lạm phát chứ không làm giảm giá hàng hoá như lời ông Trump. Thời cựu Tổng Thống Biden, lạm phát cao do chuỗi cung ứng hàng hoá bị gián đoạn vì đại dịch COVID 19 và chiến tranh ở Ukraine. Thời ông Trump, lạm phát chủ yếu do thuế quan. Hôm 18 Tháng Ba, Chủ Tịch Fed Jerome Powell nói tại cuộc họp báo rằng thuế quan đang góp thêm từ nửa điểm đến ba phần tư điểm phần trăm vào tỉ lệ lạm phát. Các nhà kinh tế khác xác nhận, trong Tháng Hai 2026, thuế quan làm cho chỉ số giá tiêu dùng CPI (Consumer Price Index) tăng thêm 0.87 điểm phần trăm.

CPI Tháng Hai 2026 là 2.4% thấp nhất kể từ Tháng Năm năm ngoái nhưng đó là chưa tính giá xăng dầu và thực phẩm tăng nhanh gần đây do ảnh hưởng cuộc chiến tranh đang diễn ra ở Trung Đông.

Thâm hụt thương mại chưa giảm

Một trong những mục đích chính của ông Trump khi ban hành chính sách thuế đối ứng Tháng Tư năm ngoái là làm giảm thâm hụt thương mại của Mỹ. Nhưng các chuyên gia kinh tế cho rằng, thâm hụt thương mại là do thói quen tiêu dùng và cơ cấu kinh tế thiên về dịch vụ của Mỹ, chưa hẳn do nước ngoài lạm dụng. Trong năm qua, dù thuế quan tăng nhưng Mỹ nhập cảng nhiều hàng hoá hơn trước, bởi nhu cầu tiêu thụ của người Mỹ không giảm. Sự bất định trong chính sách thuế của ông Trump làm cho các doanh nghiệp tranh thủ mua nhiều hàng hơn trước khi mức thuế mới có hiệu lực hoặc khi thuế tạm thời giảm xuống.

Năm 2025, Mỹ nhập cảng $3.4 ngàn tỉ hàng hoá, tăng 4% so với năm trước; xuất cảng cũng tăng 6%, lên $2.2 ngàn tỉ, thâm hụt khoảng $1.2 ngàn tỉ, theo NPR. Tuy nhập siêu về hàng hoá nhưng Mỹ luôn xuất siêu về dịch vụ nên bù trừ giữa hàng hoá và dịch vụ, trong năm 2025, Mỹ thâm hụt khoảng $901.5 tỉ, giảm chút ít so với năm trước.

Công nghiệp chưa hồi phục

Các biện pháp thuế của ông Trump luôn để mở một cơ hội: miễn thuế cho doanh nghiệp xây nhà máy ở Mỹ, tuyển dụng công nhân, tạo ra việc làm cho người Mỹ. “Các bạn sản xuất ở đây, ở nước Mỹ. Vì nếu bạn xây nhà máy, sản xuất ở Mỹ bạn sẽ không bị đánh thuế,” ông Trump nói.

Khi công bố “Ngày Giải Phóng,” ông nói chính sách thuế quan của ông sẽ thu hút $6 ngàn tỉ vốn đầu tư vào Mỹ, rồi đầu năm 2026, ông và các bộ trưởng luôn đưa con số đó lên $18 ngàn tỉ, nhưng thực tế hoàn toàn khác. Đến nay có 11 trong số 19 quốc gia ký thỏa thuận thương mại với Mỹ đã hứa đầu tư, nhiều nhất là Liên Âu ($600 tỉ) và Nhật Bản ($550 tỉ), cộng chung khoảng $2,500 tỉ. Nhưng lời hứa đầu tư này chủ yếu để lấy lòng ông Trump, để ông giảm thuế cho họ, hơn là để thực thi.

Trong năm đầu nhiệm kỳ hai của ông Trump, các nhà đầu tư đã cam kết $330 tỉ vốn đầu tư vào Mỹ, tăng gấp rưỡi so với năm đầu thời Biden, nhưng thực tế chỉ thực hiện $288 tỉ, thấp hơn năm trước và dưới mức bình quân của 10 năm gần đây.

Ngay các công ty Mỹ ở ngoại quốc cũng không hào hứng với việc chuyển cơ sở sản xuất về lại nước Mỹ (reshore) do chi phí nhân công, năng lượng, quy định về môi trường và lao động của Mỹ thiếu sức cạnh tranh so với nhiều quốc gia Châu Á, theo các khảo sát của các công ty tư vấn KPMG, ISM…

Kết quả là việc làm trong ngành chế tạo (manufacturing) không tăng nhanh như ông Trump mong muốn. Ước tính từ Tháng Tư năm ngoái đến Tháng Hai năm nay, ngành công nghiệp chế tạo Mỹ mất khoảng 89,000 việc làm; do nhiều nguyên nhân, trong đó có phần do chính sách thuế quan của ông Trump làm các nhà đầu tư ngần ngại, không dám mở rộng kinh doanh. Cần biết, sự suy giảm số công việc làm trong các ngành công nghiệp chế tạo của Mỹ là xu hướng đã có nhiều thập niên, cùng với làn sóng toàn cầu hoá kinh tế trên toàn thế giới chứ không phải do chính sách của các tổng thống Mỹ.

Thâm hụt thương mại triền miên của Mỹ là có thật và cần giải quyết để có một môi trường kinh doanh công bằng hơn. Nhưng đánh thuế tràn lan lên mọi bạn hàng không phải là giải pháp tối ưu. Từ thực tiễn, có nhiều lý do để hoài nghi khả năng của chính quyền Trump hoàn thành những mục tiêu “làm cho nước Mỹ giàu có trở lại” mà họ đặt ra trong “Ngày Giải Phóng” hồi Tháng Tư năm ngoái. [dt]

TV Trần Nhị Hà

Anh Lâm Bửu Bửu

Cụ Bà Maria Võ Thị Chánh

Ông Lâm Bửu Bửu (Tài Bửu)

Bà Đặng Ngọc Phấn

Bà Anne Marie Nguyễn Phương Dung

Nhiều y tá và bác sĩ bị bắt vì gian lận y tế ở Nam California

LOS ANGELES, California (NV) – Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ hôm Thứ Năm, 3 Tháng Tư, công bố bắt nhiều y tá và bác sĩ trong một vụ gian lận y tế lớn ở Nam California.

Theo đài ABC 7, Bộ Tư Pháp tổ chức họp báo có sự hiện diện của nhiều cơ quan công lực trong đó có FBI, và có sự hiện diện của Bác Sĩ Mehmet Oz, giám đốc Trung Tâm Dịch Vụ Medicare và Medicaid.

Những người bị bắt trong vụ gian lận y tế ở Nam California. (Hình: US Department of Justice)

Họ cho biết lấy được trát tòa để lục soát và bắt giữ nhiều người ở Nam California, từ Covina đến Lakewood. Có tổng cộng tám người bị bắt và mười mấy người bị truy tố gian lận y tế, cũng như gian lận an dưỡng.

Ông Bill Essayli, công tố viên liên bang, cho biết những bị cáo trả tiền để nhiều người không bị bệnh nan y giả dạng thành những người đang an dưỡng. Sau đó, Medicare cấp cho họ hàng trăm triệu đô la.

Trong những người bị bắt có một cặp vợ chồng ở Covina, là Bác Sĩ Gladwin Gill và vợ là bà Amelou Gill, y tá. Họ điều hành một cơ sở an dưỡng gian lận ở Glendale, khai gian đến $5.2 triêu và được Medicare trả đến $4 triệu.

Luật sư của ông Gill cho biết ông bác bỏ các cáo buộc và nóng lòng được ra tòa.

Bác Sĩ Oz cho biết tiểu bang sẽ thanh tra những trung tâm an dưỡng kỹ hơn trong năm nay.

Thống Đốc Gavin Newsom từng bác bỏ những cáo buộc về việc California không ngăn chặn gian lận an dưỡng đủ, cho hay chính quyền Trump, nơi có nhiều gian lận nhất, đang đổ lỗi cho California vì các vấn đề từ liên bang.

Văn phòng truyền thông của thống đốc cho biết tiểu bang có nhiều nỗ lực trong nhiều năm, trong đó có ngừng cấp giấy phép y tế hơn 280 trường hợp và cấm nhiều người lấy bằng mới. (TL) [đ.d.]

Trump một năm sau ‘Ngày Giải Phóng’ nước Mỹ: Kinh tế Hoa Kỳ ở dạng phòng thủ

NEW YORK, New York (NV) – Hiện tại là thời điểm vừa đúng một năm sau “Ngày Giải Phóng” (2 Tháng Tư, 2025) khi Tổng Thống Donald Trump tung ra chính sách thuế quan (tariff) mới đối với gần 300 quốc gia và hòn đảo. Chính sách đánh thuế trên diện rộng này biến những cú sốc tạm thời thành gánh nặng cấu trúc kinh tế cho nước Mỹ. 

Bản tin của CNBC hôm Thứ Sáu, 3 Tháng Tư, nhận định những xáo trộn từ quyết định thuế quan này không còn là chuyện xa xôi trên mặt báo mà thấm vào từng món hàng trong siêu thị hay chiếc xe trong nhà xe của mỗi gia đình.

Tổng Thống Donald Trump trình bản thuế quan toàn cầu tại Tòa Bạch Ốc ngày 2 Tháng Tư, 2025. (Hình: Brendan Smialowski/AFP via Getty Images)

Điểm cốt lõi của thuế quan không phải là công cụ buộc đối tác nhượng bộ, mà thực tế là một hình thức đánh thuế gián tiếp lên chính nền kinh tế Mỹ. 

Nhiều người lầm tưởng thuế quan là tiền mà các nước phải trả cho Mỹ. Nhưng sự thật, theo các chuyên gia kinh tế, đây là một loại thuế gián tiếp đánh thẳng vào túi tiền người dân nội địa.

Nhận định này được Tax Foundation, một tổ chức giáo dục thuế phi lợi nhuận uy tín tại Washington DC, giải thích. Khi đánh thuế hàng nhập cảng, các công ty Mỹ phải trả số tiền đó trước, rồi họ sẽ tăng giá bán để bù lỗ. Cuối cùng, chính người tiêu thụ khi mua hàng tại Mỹ là người trả tiền trong đó có bao gồm mức thuế quan. Khoản thuế quan trở thành chi phí này được hấp thụ trong nước, làm xói mòn lợi nhuận doanh nghiệp và đẩy giá tiêu dùng lên cao. 

Đồng quan điểm, các chuyên gia từ trung tâm Penn Wharton Budget Model thuộc trường đại học Pennsylvania University, nơi chuyên cung cấp các phân tích dữ liệu kinh tế khách quan, dự báo rằng mức thuế quan sẽ làm suy giảm tổng sản lượng (GDP) dài hạn và bào mòn thu nhập của các gia đình trung lưu. 

Sự chuyển dịch gánh nặng tài chánh này được Giáo Sư Kinh Tế Lawrence J. White tại đại học New York University đúc kết rằng “thuế quan là một loại thuế, không hề biến mất mà chỉ thay đổi thực thể chi trả từ các đối tác ngoại quốc sang chính người dân Mỹ.”

Sự bất định trong các quyết định về mức thuế quan khiến doanh nghiệp không thể lập kế hoạch dài hạn. Ông Gary Clyde Hufbauer, chuyên gia cao cấp tại Viện Kinh Tế Quốc Tế Peterson (PIE), một trung tâm nghiên cứu chính sách độc lập hàng đầu, cảnh báo rằng chính sự thiếu dự báo được trong chính sách làm suy yếu dòng vốn đầu tư và thị trường việc làm. Điều này có nghĩa là sự thay đổi liên tục trong các quyết định thuế quan của chính quyền Trump khiến các doanh nghiệp “trở tay không kịp.” Khi không biết ngày mai mức thuế sẽ tăng hay giảm, các công ty không dám đầu tư hay thuê thêm nhân công, dẫn đến trì trệ.

Trong kỹ nghệ xe hơi, chi phí đầu vào tăng vọt là minh chứng điển hình cho gánh nặng này. Chẳng hạn, khi Tổng Thống Trump áp thuế quan đối với thép và nhôm nhập cảng tăng thêm 25%, một nhà sản xuất xe tại Detroit phải chi trả thêm hàng trăm đô la cho bộ khung và các linh kiện máy móc. Để bảo toàn lợi nhuận, nhà sản xuất buộc phải tăng giá bán, khiến khách hàng Mỹ trực tiếp gánh chịu chi phí phát sinh khi mua xe.

Tình hình năm qua cho thấy chuỗi cung ứng chuyển dịch từ mục tiêu tối ưu chi phí sang việc giảm thiểu rủi ro chính trị. Các công ty buộc phải đa dạng hóa nguồn cung để né tránh các sắc lệnh bất ngờ. Tuy nhiên, sự “an toàn” này đi kèm với chi phí sản xuất cao hơn và làm giảm sức cạnh tranh toàn cầu của hàng hóa Mỹ. 

Trong thực tế, các công ty luôn tìm cách làm sao để hàng hóa rẻ và tốt nhất. Nhưng bây giờ, họ phải lo “phòng thủ” trước các rủi ro chính trị. Thay vì tập trung phát triển kỹ thuật, họ phải loay hoay tìm nguồn hàng mới để né thuế. Các đối tác quốc tế của Mỹ cũng không đứng yên. Họ bắt đầu tìm những thị trường khác, dần dần ít lệ thuộc vào Mỹ hơn. Điều này về lâu dài sẽ làm suy yếu vai trò “anh cả” của Hoa Kỳ trên thương trường quốc tế.

Đồng thời, các ngành như nông nghiệp phải đối mặt với các đòn trả đũa từ đối tác thương mại, làm suy giảm thị trường xuất cảng. Các quốc gia khác cũng đang âm thầm xây dựng hệ thống riêng để giảm lệ thuộc vào chính trị Mỹ, làm suy yếu vai trò trung tâm của Hoa Kỳ theo thời gian.

Kết luận, chính sách thuế quan của Tổng Thống Donald Trump ép nền kinh tế Mỹ từ bỏ tư duy hiệu quả từ một hệ thống năng động sang một hệ thống luôn lo sợ và phòng vệ. 

Cuộc chiến thương mại có thể không gây ra khủng hoảng ngay lập tức, nhưng đang để lại những vết sẹo âm thầm đối với thịnh vượng của mỗi gia đình và vị thế của quốc gia khiến niềm tin vào sự ổn định kinh tế và chính trị của Hoa Kỳ theo hiến pháp và luật lệ thương mại quốc tế càng mai một.

Người dân Mỹ thấy rõ nhất điều này mỗi khi cầm hóa đơn đi chợ hay thanh toán các dịch vụ hằng ngày. (MPL) [đ.d.]

Nghiện Opioid (Kỳ 7) – Khi tái nghiện không có nghĩa là điều trị thất bại

Mục này chỉ nhằm giải đáp các thắc mắc về sức khỏe có tính cách tổng quát. Với các vấn đề cụ thể, chi tiết của từng bệnh nhân, xin liên lạc với bác sĩ để được thăm khám trực tiếp. Nhiều thông tin thiết thực và bổ ích khác về sức khỏe cũng được phát trên đài Radio Chuyện Sáng Chủ Nhật ở vùng Orange County, California, vào mỗi sáng Chủ Nhật từ 6 đến 9 giờ, trong chương trình “Câu Chuyện Sức Khỏe Sáng Chủ Nhật.” Nhiều thông tin sức khỏe bổ ích khác cũng có thể tìm thấy trên các website www.nguyentranhoang.comwww.radiochuyensangchunhat.com. Quý vị có thể liên lạc bác sĩ qua email: [email protected] hoặc điện thoại (714) 531-7930.

Bác Sĩ Nguyễn Trần Hoàng

(Hình minh họa: Kuaileqie RE/Unsplash)

Một buổi chiều tại một công viên nhỏ ở Fountain Valley, anh Minh ngồi trên ghế đá, nhìn hai đứa con chơi đùa phía xa. Gió nhẹ. Trời không quá nắng. Mọi thứ có vẻ yên bình.

Nếu nhìn từ bên ngoài, không ai nghĩ rằng anh vừa trải qua một tuần rất khó khăn.

Một tuần trước, anh đã dùng lại thuốc.

Chỉ một lần.

Sau nhiều tháng điều trị ổn định.

Anh nói với bác sĩ trong lần tái khám: “Tôi thấy mình như quay lại từ đầu.”

Nhiều người nghĩ như vậy.

Nhưng thực tế không hoàn toàn như vậy.

Tái nghiện là gì

Tái nghiện, hay relapse, là khi một người đã ngưng sử dụng thuốc trong một thời gian, sau đó dùng lại.

Điều này có thể xảy ra sau vài tuần.

Vài tháng.

Hoặc thậm chí vài năm.

Trong nhiều bệnh mạn tính, hiện tượng “tái phát” không phải là điều hiếm gặp.

Ví dụ, người bị tiểu đường có thể có giai đoạn đường huyết tăng trở lại.

Người bị cao huyết áp có thể có những thời điểm huyết áp không kiểm soát tốt.

Trong lệ thuộc opioid, tái nghiện cũng là một phần có thể xảy ra trong quá trình hồi phục.

Điều này không có nghĩa là điều trị thất bại.

Vì sao tái nghiện xảy ra

Sau một thời gian ngưng thuốc, nhiều người nghĩ rằng não đã “trở lại bình thường”.

Thực tế, não có thể hồi phục một phần.

Nhưng những dấu vết của quá trình trước đó vẫn còn.

Một số mạch thần kinh liên quan đến trí nhớ và cảm xúc vẫn ghi nhận những trải nghiệm cũ.

Vì vậy, khi gặp những tình huống quen thuộc, não có thể “gợi lại” cảm giác cũ.

Điều này có thể xảy ra khi:

  • stress tăng cao
  • mệt mỏi kéo dài
  • gặp lại môi trường cũ
  • tiếp xúc với người hoặc hoàn cảnh liên quan đến việc sử dụng trước đây

Đôi khi, chỉ một cảm giác quen thuộc cũng đủ để kích hoạt ham muốn.

Không phải lúc nào cũng bắt đầu bằng ý định

Trong trường hợp của anh Minh, ngày hôm đó là một ngày làm việc căng thẳng. Anh mệt. Đầu óc nặng nề. Trên đường về nhà, anh đi ngang qua một khu phố cũ.

Một cảm giác quen thuộc xuất hiện.

Anh nói rằng lúc đó anh không có kế hoạch dùng lại.

Nhưng ý nghĩ đó xuất hiện.

Và rồi anh đã không chống lại được.

Sau đó, anh cảm thấy hối hận.

Cảm giác thất vọng về bản thân.

Cảm giác như mọi cố gắng trước đó trở nên vô nghĩa.

Đây là điều rất nhiều người trải qua.

Một điều quan trọng cần hiểu

Tái nghiện không phải là bằng chứng của sự yếu đuối.

Nó là dấu hiệu cho thấy bệnh vẫn còn đó.

Giống như một vết thương chưa lành hoàn toàn.

Nếu hiểu theo cách này, cách tiếp cận sẽ khác.

Thay vì tự trách, người bệnh có thể nhìn vào:

  • điều gì đã xảy ra
  • tình huống nào dẫn đến việc dùng lại
  • có thể làm gì khác trong lần sau

Đây là cách mà quá trình hồi phục tiếp tục.

Nguy cơ sau khi tái nghiện

Có một điều rất quan trọng mà nhiều người không biết.

Sau một thời gian ngưng thuốc, cơ thể mất dần khả năng chịu đựng (tolerance).

Nếu người bệnh quay lại với liều cũ trước đây, nguy cơ rất cao.

Cơ thể không còn thích nghi như trước.

Điều này làm tăng nguy cơ những biến chứng nghiêm trọng.

Vì vậy, giai đoạn sau khi tái nghiện là một giai đoạn cần đặc biệt cẩn trọng.

Anh Minh đi gặp bác sĩ

Sau khi dùng lại, anh Minh không giấu.

Anh đến gặp bác sĩ.

Anh nói rõ chuyện đã xảy ra.

Bác sĩ không trách.

Không phán xét.

Chỉ hỏi: “Chuyện gì đã xảy ra trước đó?”

Hai người cùng phân tích.

Căng thẳng công việc.

Mệt mỏi.

Đi ngang môi trường cũ.

Không có kế hoạch đối phó trong tình huống đó.

Từ đó, họ xây dựng lại kế hoạch.

-Nếu gặp stress thì gọi cho ai

-Nếu có cảm giác muốn dùng lại thì làm gì

-Nếu gặp môi trường cũ thì tránh như thế nào

Anh nói rằng lần này anh hiểu rõ hơn về chính mình.

Vai trò của gia đình

Gia đình thường là người bị ảnh hưởng nhiều nhất khi tái nghiện xảy ra.

Cảm giác thất vọng là điều dễ hiểu.

Nhưng cách phản ứng của gia đình có thể ảnh hưởng rất lớn đến bước tiếp theo.

Nếu phản ứng là:

  • trách móc
  • thất vọng nặng nề
  • xa cách

Khi ấy, người bệnh có thể cảm thấy cô lập hơn.

Ngược lại, nếu gia đình:

  • lắng nghe
  • khuyến khích quay lại điều trị
  • giữ sự bình tĩnh

Lúc này, khả năng tiếp tục hồi phục của người bệnh sẽ cao hơn.

Một góc nhìn khác

Một bác sĩ từng nói: “Tái nghiện không phải là điểm kết thúc. Nó là một phần của quá trình học.”

Mỗi lần như vậy, nếu được giải quyết đúng, người bệnh có thể hiểu rõ hơn về những điểm yếu của mình.

Hiểu rõ hơn về những tình huống nguy cơ.

Và chuẩn bị tốt hơn cho lần sau.

Một buổi chiều khác

Một tuần sau, anh Minh lại ngồi ở công viên.

Lần này, anh nói: “Tôi không còn thấy mình quay lại từ đầu nữa.”

Anh nói rằng anh vẫn đang trên con đường đó.

Chỉ là con đường không hoàn toàn thẳng.

Có những đoạn vòng.

Nhưng vẫn đi về phía trước.

Một thông điệp quan trọng

Hồi phục không phải là một đường thẳng.

Có lúc tiến.

Có lúc lùi.

Điều quan trọng không phải là không bao giờ vấp ngã.

Mà là sau mỗi lần vấp, có tiếp tục đứng dậy hay không. [dt]

***

Kỳ tới chúng ta sẽ nói về vai trò của gia đình và cộng đồng: Làm sao để nhận ra sớm, và làm sao để giúp một người mà không làm họ cảm thấy bị phán xét.

‘Chiến’ của Trump với Iran bắt đầu có nét giống cuộc chiến Việt Nam

play-rounded-fill
‘Chiến’ của Trump với Iran bắt đầu có nét giống cuộc chiến Việt Nam
Cuộc chiến với Iran do Tổng Thống Donald Trump khởi xướng bắt đầu có nét giống cuộc chiến giữa Mỹ và Việt Nam cách nay hơn nửa thế kỷ.

Truyền thông cực hữu ‘quay lưng,’ chỉ trích Trump gây chiến ở Iran

WASHINGTON, DC (NV) – Một rạn nứt bất ngờ, sâu đậm xuất hiện ngay trong lòng khối cử tri ủng hộ trung thành nhất của Tổng Thống Donald Trump. Hai nhân vật có tầm ảnh hưởng lớn nhất trong giới truyền thông cực hữu là Joe Rogan và Theo Von đồng loạt lên tiếng chỉ trích gay gắt các quyết định quân sự của Tòa Bạch Ốc nhắm vào Iran, họ gọi đây là sự phản bội lại những lời hứa khi tranh cử, theo trang tin The Hill hôm Thứ Sáu, 3 Tháng Tư.

Trong các buổi phát sóng gần đây, ông Joe Rogan, người sở hữu lượng thính giả khổng lồ lên đến hàng chục triệu người, liên tục bày tỏ sự thất vọng tràn trề. Ông Rogan cho rằng việc tham gia vào cuộc chiến tốn kém khác tại Trung Đông là một sai lầm chết người.

Nhà truyền thông cực hữu Joe Rogan. (Hình: Carmen Mandato/Getty Images)

Ông Rogan nhấn mạnh rằng cử tri bầu cho ông Trump vì lời hứa chấm dứt các “cuộc chiến không hồi kết,” chứ không phải để chứng kiến những phi vụ không kích tàn khốc đưa nước Mỹ vào vòng xoáy chiến tranh mới.

Ông Theo Von, một diễn viên hài và nhà sáng tạo nội dung có sức hút lớn với giới trẻ, cũng đưa ra những nhận định tương tự. Ông Von cho rằng người dân Mỹ đang bị lừa dối khi các nguồn lực quốc gia được đổ vào hỏa lực và quân sự thay vì giải quyết các vấn đề kinh tế nội địa. Sự phản đối từ những cái tên vốn là “đồng minh tinh thần” của tổng thống Mỹ đương nhiệm đang tạo ra một cơn địa chấn chính trị, đe dọa sự thống nhất của phong trào MAGA.

Sự chỉ trích này diễn ra giữa lúc một cuộc thăm dò của Reuters/Ipsos cho thấy 56% người dân Mỹ lo ngại về tác động tiêu cực đến tài chính cá nhân và 84.5% lo lắng cho tính mạng binh sĩ trong cuộc chiến. Việc những người dẫn dắt dư luận như ông Rogan công khai chống lại chiến tranh, đang khoét sâu thêm sự bi quan của công chúng, đặt chính quyền vào thế bị cô lập ngay trong chính tầng lớp cử tri cốt lõi của mình.

Khi các “loa phóng thanh” của Trump trở thành tiếng nói phản kháng

Việc các nhân vật truyền thông cực hữu như Joe Rogan và Theo Von công khai chỉ trích cuộc chiến Iran là một minh chứng cho thấy các biện pháp quân sự của Tổng Thống Trump đang đi chệch khỏi quỹ đạo niềm tin của những người đưa ông lên đỉnh cao quyền lực.

Ông Trump từng xây dựng hình ảnh một vị tổng thống hòa bình, khác biệt với giới tinh hoa Washington thích can thiệp quân sự. Tuy nhiên, việc phát động cuộc chiến với Iran và đe dọa đưa quốc gia này về “Thời Kỳ Đồ Đá” xé nát hình ảnh đó. Những người như ông Rogan nhận ra rằng, đằng sau những khẩu hiệu dân túy, các quyết định của chính quyền vẫn mang nặng hơi hướng của những cuộc phiêu lưu quân sự đầy rủi ro mà người dân quá mệt mỏi.

Giới chức Washington dường như đang đánh giá thấp sự độc lập của giới truyền thông mạng. Những “lâu la” nịnh bợ trong nội các có thể luôn nói vâng, nhưng các ngôi sao Podcast không bị ràng buộc bởi chức vụ. Họ phản ánh đúng sự lo âu của 84.5% người dân Mỹ về sự an nguy của binh sĩ đang tham chiến. 

Các khảo sát được thực hiện trong thời gian gần đây cho thấy người dân Mỹ ưu tiên sự ổn định của mái ấm hơn là vinh quang ảo từ hỏa lực. Ông Rogan và Von chạm đúng vào nỗi ưu tư này. (MPL) [dt]

Trump cách chức Bondi để bà không ra Quốc Hội khai báo?

WASHINGTON, DC (NV) – Việc Tổng Thống Donald Trump bất ngờ sa thải bà Pam Bondi khỏi chức vụ bộ trưởng Tư Pháp chỉ sau 14 tháng tại chức gây chấn động dư luận nước Mỹ. 

Trong khi Tòa Bạch Ốc đưa ra các lý do về sự chậm trễ trong việc thực thi nghị trình hành pháp, giới quan sát chính trị và các dân biểu đối lập đang đặt ra một nghi vấn lớn hơn: Liệu đây có phải là biện pháp nhằm ngăn chặn việc bà Bondi phải ra điều trần trước Quốc Hội về những hồ sơ nhạy cảm liên quan đến tỷ phú quá cố Jeffrey Epstein?


Bà Pam Bondi, cựu bộ trưởng tư pháp, và Tổng Thống Donald Trump trong một cuộc họp báo tại Tòa Bạch Ốc. (Hình: Andrew Harnik/Getty Images)

Dân Biểu Seth Moulton (Dân Chủ-Massachusetts) công khai đặt câu hỏi về động cơ thực sự sau quyết định thay người chóng vánh này. Ông Moulton nêu lên việc bãi nhiệm bà Bondi diễn ra chỉ 12 ngày trước thời điểm bà dự kiến phải thực hiện một buổi lấy lời khai (deposition) quan trọng trong cuộc điều tra của Hạ Viện về hồ sơ Jeffrey Epstein, theo trang tin The Hill, 3 Tháng Tư.

“Trump ‘tống khứ’ ngay trước khi bà Bondi phải đối mặt với các chất vấn pháp lý trước Hạ Viện,” ông Moulton nhận định.

Nếu bà Bondi không còn tại vị, vai trò đối tượng trực tiếp phải giải trình với tư cách người đứng đầu bộ Tư Pháp sẽ bị vô hiệu hóa. Điều này đặc biệt quan trọng khi bà từng gây xôn xao với tuyên bố sở hữu danh sách khách hàng của Epstein, nhưng sau đó lại lờ đi việc công bố những thông tin nhạy cảm như mong đợi.

Lập luận của Dân Biểu Moulton về việc Tổng Thống Trump ngăn cản việc cựu Bộ Trưởng Bondi ra điều trần là có cơ sở. Bằng cách cho bà Bondi “nghỉ việc” ngay trước một buổi trình diện lấy lời khai quan trọng, ông Trump vô hiệu hóa rủi ro Quốc Hội sẽ khai thác thông tin từ một người biết quá nhiều, nhưng đang dần mất đi sự tin cậy của Tòa Bạch Ốc. Đây là một quyết định chiến lược nhằm bảo vệ nội bộ trước các rủi ro pháp lý. (MPL) [dt]

California muốn bán trái phiếu bảo hiểm cho nhà xây trước trong nhà máy

SACRAMENTO, California (NV) – Để đối phó với tình trạng thiếu nhà, California đang cân nhắc tham gia vào một lĩnh vực mới, đó là bảo hiểm xây dựng cho nhà được xây trước trong nhà máy (factory-built housing) rồi dùng xe tải chở đến nơi nào đó và ráp vào.

Theo báo mạng CalMatters hôm Thứ Ba, 31 Tháng Ba, Dân Biểu Buffy Wicks của California cùng một liên đoàn các nhà lập pháp lưỡng đảng giới thiệu một số dự luật để giúp xây nhà ít tốn kém hơn, nhất là nhà được làm trong nhà máy.

Một khu nhà được xây bằng nhà máy. (Hình: Jungho Kim/CalMatters)

Xây nhà trong nhà máy rồi chở đến nơi khác có một số lợi ích: Xây nhanh hơn, môi trường làm việc an toàn hơn, và ít tốn kém hơn. Điều đó sẽ giúp tạo ra nhà ở giá rẻ dễ hơn.

Tuy đã qua mấy thập niên đầy kỳ vọng, những hứa hẹn đó chưa bao giờ thành công. Những người ủng hộ xây nhà trong nhà máy chỉ trích các rào cản về quy định và tài chánh ảnh hưởng đến sản xuất hàng loạt.

Sáu dự luật mới có mục đích giúp ngành công nghiệp này vượt qua các rào cản đó, trong đó có AB 2166, bảo đảm tiền bảo hiểm cho những công ty phát triển địa ốc và những người cho vay muốn vào lĩnh vực xây nhà trong nhà máy.

California sẽ giữ vai trò tái bảo hiểm, cung cấp tiền vào những thời điểm xây dựng đang bị kẹt, và đó là một biện pháp mà tiểu bang chưa thực hiện bao giờ để giảm giá nhà.

Ông Tyler Puller, một nhà nghiên cứu về nhà ở của đại học UC Berkeley, là người hỗ trợ kỹ thuật cho Dân Biểu Wicks và các nhà lập pháp trong các dự luật. Ông cho biết đây là lần đầu tiên thấy tiểu bang soạn thảo các dự luật như vậy. Ông còn nói đó là những dự luật không có giới hạn và phức tạp về kỹ thuật nhất.

Xây dựng là một ngành có nhiều rủi ro như các công ty phát triển hết tiền, chi phí tốn kém hơn dự đoán, bị kiện, và các dự án thất bại. Vì vậy, những dự luật của tiểu bang sẽ hỗ trợ tài chánh cho tất cả những người trong các dự án xây dựng, từ người cho vay đến các nhà đầu tư, rồi đến cả những nhà thầu nhỏ.

Một trong những cách hỗ trợ quan trọng nhất là trái phiếu bảo đảm, một thỏa thuận tài chánh với công ty bảo hiểm. Công ty phát triển chỉ cần trả phí trước để bảo đảm được nhận bảo hiểm nếu gặp trục trặc.

Ông Michael Merle, giám đốc phát triển kinh doanh của Autovol, nhà máy xây nhà ở Idaho, cho biết một dự án có trái phiếu bảo vệ làm các nhà phát triển và người cho vay an tâm vì họ không phải mất tiền nếu dự án thất bại ở bất cứ giai đoạn nào.

Tùy theo dự án và hợp đồng như thế nào, các nhà máy sẽ trả từ 0.75% đến 3% tổng chi phí của dự án. Với một nhà máy thực hiện một dự án chung cư lớn, tỉ lệ nhỏ đó có thể lên đến mấy trăm ngàn đô la.

Tuy nhiên, ngành xây dựng thường bị kẹt vào một vòng quay khiến họ không thể có trái phiếu bảo vệ các dự án.

Vòng quay thường bắt đầu bằng việc công ty phát triển hoặc người cho vay dè chừng với một dự án nhà xây trong nhà máy do một công ty mới phụ trách, vì họ từng thất bại, và điều đó bắt nhà máy phải có trái phiếu. Nhà máy có thể mua được trái phiếu nếu chứng minh họ từng thành công, nhưng rốt cuộc không mua được vì công ty phát triển và người cho vay dè chừng với dự án. Không có trái phiếu có nghĩa là nhà máy không làm ăn được, dẫn đến thất bại.

Dự luật của Dân Biểu Wicks và Dân Biểu Juan Carrillo sẽ bắt tiểu bang cung cấp bảo hiểm cho các công ty bảo hiểm. Nếu một dự án thất bại và cần phải sử dụng trái phiếu, tiểu bang sẽ trả một phần tiền.

Mục đích của tiểu bang là muốn các dự luật sẽ làm các công ty bảo hiểm bán bảo hiểm thoải mái hơn, các công ty phát triển ký hợp đồng với nhà máy thoải mái hơn, giúp các nhà máy có công việc ổn định và sẽ gia tăng sản xuất, giảm giá, và cuối cùng giữ được những lời hứa của nhà sản xuất hàng loạt.

Tuy California chưa giữ một vai trò như vậy bao giờ, nhưng ý tưởng này phù hợp với nhiều chính sách của tiểu bang và liên bang.

Một câu hỏi mà nhiều người đặt ra là tiền mặt có tốt hơn trái phiếu cho ngành xây dựng hay không. Các nhà lập pháp cho biết trái phiếu có mục đích giúp tiểu bang hỗ trợ những người đầu tư xây nhà trước trong nhà máy trong khi ngành công nghiệp đó gầy dựng danh tiếng, và đó là một vấn đề có thể giải quyết ở thị trường tư nhân.

Nếu mọi thứ không gặp trở ngại, các công ty bảo hiểm tư nhân sẽ bán bảo hiểm cho nhà máy, còn các công ty phát triển và người cho vay không cần có thêm bảo hiểm từ tiểu bang nữa. (TL) [đ.d.]

California ngày càng có nhiều trẻ em không khám mắt đầy đủ

SACRAMENTO, California (NV) – Hiện nay, nhiều trẻ em ở California đang đi học mà không khám mắt, phải đợi cho đến khi cảm thấy không theo kịp nữa mới bắt đầu lo lắng.

Theo báo mạng CalMatters hôm Thứ Năm, 2 Tháng Tư, các vấn đề về mắt, đặc biệt là cận thị, ngày càng quen thuộc với trẻ em Mỹ. Khoảng 25% trẻ em trong độ tuổi 6 đến 12 phải đeo kính hoặc đeo kính sát tròng, và tỉ lệ này tiếp tục tăng khi các em lớn tuổi hơn.

Một học sinh khám mắt. (Hình minh họa: Ariana Drehsler/CalMatters)

Trẻ em ở California có Medi-Cal ít khi nào đi khám mắt và vấn đề đó đang trở nên nghiêm trọng hơn. Từ năm 2022 đến 2024, chỉ khoảng 16% trẻ em từ 6 đến 12 tuổi có Medi-Cal đi khám mắt lần đầu, khám mắt thường xuyên, hoặc làm mắt kính, theo báo cáo của Hiệp Hội Nhãn Khoa California. Tỉ lệ này giảm xuống từ 19% của tám năm trước. Báo cáo được dựa theo thông số hai năm của Medi-Cal, cho thấy tiểu bang đang đi sai hướng tuy các vấn đề mắt ngày càng thường thấy ở trẻ em hơn.

Nhiều bác sĩ cho biết họ rất ngạc nhiên vì trẻ em có bảo hiểm Medi-Cal mà không sử dụng để khám mắt, và đó là một xu hướng đáng lo ngại. Trẻ em nhiều khi vào tiểu học hoặc lớn tuổi hơn mới đi khám mắt lần đầu trong khi có những vấn đề mắt bẩm sinh.

Gần như mọi quận hạt của California, 47 trong 58, có số người khám mắt giảm so với mấy năm trước.

Gần như quận hạt nào cũng có ít trẻ em đi khám mắt hơn. Tỷ lệ trẻ em nhận các dịch vụ về mắt như đo mát và làm mắt kính giảm đáng kể khắp tiểu bang, theo Hiệp Hội Nhãn Khoa California. Báo cáo so sánh số trẻ em đi khám mắt cho thấy vào năm 2015 và năm 2016 đến năm 2022 rồi đến năm 2024, chỉ có 15.8% trẻ em nhận các dịch vụ đó, trong khi nhiều ước tính cho thấy có ít nhất 25% trẻ em cần mắt kính.

Số trẻ em đi khám mắt giảm nhiều nhất ở các khu vực hẻo lánh, nhưng những quận hạt đô thị như San Francisco và Los Angeles cũng giảm. Chỉ có bảy quận hạt có tỉ lệ trẻ em khám mắt hay làm mắt kính tăng. Bốn quận hạt không được đưa vào báo cáo vì các thông số quá ít.

Ông David Maxwell-Jolly, tác giả của báo cáo và cựu giám đốc Sở Dịch Vụ Y Tế (DHCS) giám sát Medi-Cal, cho biết tỉ lệ khám mắt giảm ở rất nhiều nơi nên cần có cách giải quyết, và những con số đó quá thấp nếu hệ thống y tế California nghĩ rằng họ đang làm tốt trong việc theo dõi trẻ em có những bệnh chữa trị được.

Một phát ngôn viên của DHCS cho biết tiểu bang không thể xác nhận báo cáo có chính xác không, và còn nói các dịch vụ mắt khó theo dõi.

Họ đưa ra ví dụ là trẻ em khám mắt lần đầu khi đến bác sĩ nhi khoa vào những lần khám sức khỏe, có các dịch vụ khám mắt cũng như miễn nhiễm và kiểm tra sự phát triển. Thông số của California cho thấy khoảng 50% trẻ em có Medi-Cal đi khám sức khỏe.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho biết tỉ lệ thấp trong báo cáo cũng đáng lo ngại vì nếu trẻ em tiếp tục khám mắt sau khi khám lần đầu, tỉ lệ sẽ lên đến từ 25% đến 30% chứ không phải chỉ có gần 16% như trong báo cáo.

Báo Cáo Dịch Vụ Phòng Ngừa của California, theo dõi Medi-Cal mang các dịch vụ phòng ngừa đến cho trẻ em như thế nào, cho thấy tỉ lệ khám mắt của trẻ em và thanh thiếu niên từ 6 đến 21 tuổi gần giống với báo cáo của Hiệp Hội Nhãn Khoa vì có tỉ lệ 17%.

Contra Costa County là quận hạt có số trẻ em khám mắt giảm nhiều thứ ba tiểu bang. Phát ngôn viên của Sở Y Tế Contra Costa cho biết các kế hoạch y tế Medi-Cal không cần phải được theo dõi, và cần nhiều thời gian để hiểu rõ thông số đó.

Dân Biểu Patrick Ahrens của California đang giới thiệu một dự luật yêu cầu tiểu bang có các chính sách về phẩm chất dịch vụ khám mắt và công khai các thông số quan trọng. Mục tiêu của dự luật là theo dõi những nơi trẻ em không có các dịch vụ mắt quan trọng và bảo đảm những cơ quan cung cấp Medi-Cal cải thiện dịch vụ.

Những khu vực hẻo lánh vẫn còn nhiều trở ngại về khám mắt cho trẻ em nhất California. Modoc County, gần biên giới với Oregon và Nevada, chỉ có một bác sĩ mắt phục vụ cho cư dân trong bán kính 90 dặm. Các chuyên gia cho biết mất một bác sĩ hay người cung cấp dịch vụ y tế sẽ ảnh hưởng đến các khu vực này rất nhiều, càng khó cho nhiều gia đình hơn.

Tuy vậy, Modoc County là một trong bảy quận hạt có nhiều trẻ em đi khám mắt hơn của California.

Những nơi cung cấp dịch vụ y tế thường cho biết tỉ lệ hoàn tiền thấp từ tiểu bang là lý do họ không muốn nhận bệnh nhân có Medi-Cal. Hiệp Hội Nhãn Khoa California ước tính chỉ có 10% thành viên nhận Medi-Cal. Tỉ lệ hoàn tiền cho một lần khám mắt tổng quát chỉ có khoảng $47, không tăng trong 25 năm.

Tiểu bang bắt buộc trường học phải kiểm tra mắt cho trẻ em, bắt đầu từ Mẫu Giáo. Những lần kiểm tra đó tốt cho trẻ em không thấy rõ trong lớp, nhưng rất khó bắt những trẻ em có mắt không tốt đến gặp bác sĩ. Nhiều trẻ em được khám mắt trong trường, nhưng rất ít trẻ em đến bác sĩ để khám và làm mắt kính sau khi có kết quả không tốt.

Nhiều phụ huynh không có khả năng để đưa con đến gặp bác sĩ mắt. Nhiều lúc, thư báo với phụ huynh về việc con họ kiểm tra mắt không tốt, rồi thư bị nhồi nhét trong cặp táp, và trẻ em không nhớ đến. Bộ Giáo Dục California không theo dõi kết quả kiểm tra mắt ở trường.

Tổ chức bất vụ lợi Vision to Learn tạo ra một phòng khám mắt lưu dộng để giúp trẻ em kiểm tra mắt không tốt ở trường làm mắt kính. Tổ chức này đưa bác sĩ mắt đến trường, giúp trẻ em khám mắt sau khi kiểm tra ở trường và được đo độ để làm mắt kính.

Tại những trường học có chương trình này, 70% học sinh được đo mắt không làm mắt kính, và khoảng 20% có mắt kinh không đúng độ. Vì vậy, các chuyên gia cho biết điều đó ảnh hưởng đến kết quả học rất nhiều. (TL) [đ.d.]

Chiến lược mới phòng ngừa tình trạng vô gia cư tại California

SACRAMENTO, California (NV) – Có thể cách giúp tiểu bang California thoát khỏi tình trạng vô gia cư là phòng ngừa ngay từ đầu, thay vi tập trung vào những người “đã” ở trong tình trạng này rồi, theo một bài viết trên báo mạng CalMatters hôm Thứ Tư, 25 Tháng Ba.

Đây là cách suy nghĩ của các giới chức ở Santa Clara County – cũng như ở các nơi khác khắp tiểu bang – ngày càng gây chú ý và sẽ được thử nghiệm không chỉ ở California.

Một người vô gia cư ở khu vực chợ ABC, Westminster, California. (Hình minh họa: Đoan Trang/Người Việt)

Các chương trình này cho thấy rằng chỉ với khoản hỗ trợ vài nghìn đô la, các tổ chức có thể giúp một người tránh rơi vào cảnh vô gia cư. Cách làm này vừa giúp người nhận giúp đỡ tránh được cú sốc mất nhà, vừa tiết kiệm cho chính quyền địa phương hàng chục nghìn đô la chi phí giải quyết hậu quả sau đó.

Chương trình tại Santa Clara County do tổ chức phi lợi nhuận “Destination: Home” tiến hành gần đây trở thành hình mẫu cho 10 dự án thí điểm mới toàn nước Mỹ. Đây là lần đầu tiên chương trình được thử nghiệm tại nhiều tiểu bang. Nếu thành công, các nhà vận động chính sách sẽ thúc đẩy xây dựng một chương trình cấp quốc gia.

Song song đó, một dự luật tại California năm nay đưa ra yêu cầu tiểu bang xây dựng chiến lược tổng thể về phòng ngừa vô gia cư.

Bà Jennifer Loving, giám đốc điều hành “Destination: Home,” nhận định: “Cách rõ ràng nhất để giải quyết nạn vô gia cư là ngay từ đầu không nên để nó xảy ra.”

Chuyển hướng tư duy: Từ chữa cháy sang phòng ngừa

Việc tập trung vào phòng ngừa đánh dấu một thay đổi lớn trong tư duy chính sách. Trước đây, nguồn lực chủ yếu thường được dồn cho những người đã sống trên đường phố nhằm giúp họ quay lại cuộc sống ổn định. Vấn đề là cứ mỗi người được đưa vào nhà tạm trú, lại có nhiều người khác rơi vào cảnh vô gia cư, khiến tình hình không được cải thiện đáng kể.

Tuy nhiên, phòng ngừa cũng đặt ra thách thức riêng. Hiệu quả cao nhất chỉ đạt được khi hỗ trợ đúng những người đang cận kề nguy cơ mất nhà, nhưng việc xác định chính xác nhóm này không hề đơn giản. Một số khu vực ở vùng Bay Area sử dụng bảng câu hỏi đánh giá rủi ro, trong khi Los Angeles County áp dụng mô hình trí tuệ nhân tạo (AI).

Ông Jim Sullivan, giám đốc Phòng Thí Nghiệm Cơ Hội Kinh Tế thuộc đại học Notre Dame University, lưu ý rằng nếu xác định sai đối tượng, nguồn lực có thể bị phân tán vào những người vẫn có khả năng tự xoay xở, qua đó làm giảm nguồn lực dành cho các hình thức hỗ trợ thiết yếu như nhà tạm trú khẩn cấp hoặc nhà ở hỗ trợ dài hạn cho nhóm có nguy cơ cao. Nghiên cứu của nhóm nghiên cứu của ông Sullivian tại Santa Clara County cho thấy những người nhận hỗ trợ phòng ngừa có khả năng rơi vào vô gia cư thấp hơn 78% so với nhóm tương tự không nhận hỗ trợ.

Tuy nhiên, ngay cả trong nhóm không được hỗ trợ, tỉ lệ này vẫn ở mức thấp: 4.1% so với 0.9% ở nhóm có hỗ trợ. Theo bà Janey Rountree, giám đốc điều hành Phòng Thí Nghiệm Chính Sách California tại đại học UCLA, đơn vị tham gia phát triển một chương trình tương tự tại Los Angeles County, chuyện này phản ánh một thực tế rằng dù cuộc khủng hoảng trên đường phố rất dễ nhận thấy, nhưng xét về mặt thống kê, vô gia cư vẫn là hiện tượng hiếm. Phần lớn người dân vẫn duy trì được chỗ ở nhờ sự hỗ trợ từ gia đình hoặc bạn bè.

Phương thức vận hành của chương trình

“Destination: Home” đã góp phần khởi động chương trình phòng ngừa vô gia cư đầu tiên của Santa Clara County từ năm 2017. Vào thời điểm đó, gần như không có sự trợ giúp nào dành cho những người đang cận kề nguy cơ mất nhà. Nhiều gia đình đối mặt với lệnh trục xuất nhà khi tìm đến các dịch vụ hỗ trợ thậm chí còn bị từ chối ngay cả khi họ rơi vào cảnh sống ngoài đường.

Với ngân sách ban đầu $1 triệu từ nguồn quyên góp, chương trình đã hỗ trợ 200 hộ gia đình trong năm đầu tiên. Những năm sau đó, kết quả đạt được giúp tổ chức này nhận được sự ủng hộ của chính quyền quận hạt. Chương trình hiện có ngân sách hằng năm khoảng $30 triệu, phần lớn là tài trợ từ công quỹ, và giúp đỡ được khoảng 2,500 gia đình mỗi năm. Hiệu quả tác động ngày càng thể hiện rõ. Trước khi chương trình ra đời, cứ một người được sắp xếp nhà ở thì có thêm ba người mất nhà. Hiện nay, con số này giảm xuống chỉ còn khoảng 1.7 người cho mỗi trường hợp được hỗ trợ, theo “Destination: Home.”

Người tham gia biết đến chương trình qua nhiều phương tiện khác nhau, như ngân hàng thực phẩm, các tổ chức dịch vụ xã hội, truyền miệng, hoặc thông qua nhân viên hỗ trợ tại tòa án xét xử trục xuất nhà. Sau đó, họ điền một bảng câu hỏi nhằm đánh giá rủi ro vô gia cư, dựa trên nhiều yếu tố như từng trải qua bạo lực gia đình, từng vô gia cư hoặc bị khuyết tật. Nếu rơi vào mức rủi ro nhất định, họ sẽ đủ điều kiện nhận hỗ trợ.

Trong năm qua, mỗi người tham gia nhận trung bình khoảng $6,500, kể cả trường hợp quay lại nhiều lần, phần lớn dùng để chi trả tiền thuê nhà, tiền cọc, và các chi phí liên quan đến chỗ ở. Khoản tiền này cũng có thể được sử dụng để giải quyết những vấn đề trực tiếp đe dọa việc giữ được nơi cư trú, như sửa xe để đi làm, trả tiền khách sạn trong thời gian chuyển chỗ ở, chi phí y tế, hoặc thanh toán nợ thẻ tín dụng nếu khoản trả góp hàng tháng ảnh hưởng đến việc đóng tiền thuê. Người tham gia có thể quay lại xin hỗ trợ nhiều lần khi cần, và thực tế nhiều người đã làm như vậy, “Destination: Home” cho biết.

Bà Erin Stanton, giám đốc hỗ trợ gia đình của tổ chức Sacred Heart Community Service, đơn vị điều phối chương trình, cho biết họ đang cung cấp dịch vụ trợ giúp tạm thời cho những người đối mặt với các vấn đề có tính hệ thống và dài hạn, và không kỳ vọng rằng chỉ vài tháng hỗ trợ có thể ngay lập tức làm tăng nguồn cung nhà ở giá rẻ hoặc tạo ra các công việc có mức lương đủ sống.

Hiện nay, “Destination: Home” đang mở rộng mô hình này toàn nước Mỹ, bao gồm San Mateo County tại California, Miami-Dade County ở Florida, thành phố Atlanta ở Georgia, Austin-Travis County tại Texas, các cộng đồng ở Alaska, và nhiều cộng đồng bộ lạc tại Minnesota. Mục tiêu là kiểm chứng xem mô hình này có hiệu quả ngoài phạm vi Santa Clara County hay không, đồng thời điều chỉnh cho phù hợp với từng bối cảnh cụ thể, vì nhu cầu tại những khu vực suy thoái kinh tế hoặc bị tình trạng nghiện ngập ảnh hưởng sẽ khác với những nơi đang trải qua tiến trình đô thị hóa nhanh.

Lều của người vô gia cư ở Westminster, California. (Hình minh họa: Trà Nhiên/Người Việt)

Với gần $80 triệu huy động từ các nhà tài trợ tư nhân, “Destination: Home” cấp cho mỗi địa phương $500,000 để xây dựng chương trình theo mô hình Santa Clara County, cùng ít nhất $5 triệu để vận hành trong ba năm. Các chương trình đầu tiên dự kiến khởi động vào mùa Thu năm nay. Đại học Notre Dame University sẽ tiến hành đánh giá hiệu quả, và nếu kết quả tích cực, tổ chức này sẽ thúc đẩy xây dựng một chiến lược phòng ngừa nạn vô gia cư với quy mô toàn quốc.

San Mateo County tham gia thử nghiệm mô hình này vì xem đây là một cơ hội đáng chú ý, theo bà Amy Davidson, giám đốc Trung Tâm Vô Gia Cư của quận hạt. Dù đã có chương trình hỗ trợ tài chính khẩn cấp, quận hạt vẫn chưa sàng lọc để xác định nhóm nào có nguy cơ vô gia cư cao nhất. Với sự hỗ trợ của “Destination: Home,” một chương trình thứ hai sẽ được triển khai nhằm nhắm đến đối tượng chính xác của chương trình. Theo bà Davidson, đây là dịp để đánh giá rõ những gì đang hiệu quả, đồng thời nhận diện các hướng tiếp cận mà địa phương chưa từng thử nhưng có thể cân nhắc áp dụng.

Tỉ lệ vô gia cư giảm

Năm cộng đồng khác tại vùng Bay Area, bao gồm San Francisco và Oakland, đã triển khai các chương trình phòng ngừa tương tự, phục vụ tổng cộng hơn 30,000 người. Các chương trình này được tổ chức All Home và Bay Area Community Services hỗ trợ. Những đơn vị vừa tài trợ vừa xây dựng một biểu mẫu trực tuyến chuẩn hóa để đánh giá mức độ rủi ro vô gia cư của từng người ghi danh. Một chương trình thứ sáu cho cộng đồng tại Marin County dự kiến được triển khai vào cuối năm nay.

Tại San Francisco, những người tham gia chương trình có nguy cơ vô gia cư thấp hơn 40% so với nhóm có hoàn cảnh tương tự nhưng không nhận được hỗ trợ. Trong giai đoạn từ Tháng Ba, 2023 đến Tháng Hai, 2025, có dưới 5% người tham gia trở thành vô gia cư trong vòng một năm sau khi nhận hỗ trợ phòng ngừa, trong khi đó, ở nhóm không nhận hỗ trợ, con số này là 8%.

Tại Los Angeles County, những người được hỗ trợ thông qua Homelessness Prevention Unit có thể phải vào nhà tạm trú hoặc sử dụng dịch vụ hỗ trợ ngoài đường phố thấp hơn 71% về sau. Tương tự như Santa Clara County, tỉ lệ vô gia cư nói chung ở Los Angeles vẫn ở mức thấp: Dưới 2% người tham gia chương trình rơi vào tình trạng này và sử dụng dịch vụ đường phố hoặc nhà tạm trú trong vòng 18 tháng, so với hơn 6% ở nhóm có hoàn cảnh tương tự nhưng không tham gia.

Công cụ của Los Angeles County có điểm khác biệt là sử dụng AI để dự đoán ai có thể bị vô gia cư cao nhất. Người tham gia không cần nộp đơn. Nếu mô hình AI xác định họ thuộc nhóm rủi ro, nhân viên chương trình sẽ chủ động liên lạc và mời tham gia.

Chương trình vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm và một bản báo cáo phân tích chi tiết sẽ được công bố vào năm tới. Chương trình nhận được sự ủng hộ nồng nhiệt từ các lãnh đạo địa phương. Los Angeles County bổ sung thêm nguồn tài trợ từ Measure A và đang triển khai một chương trình phòng ngừa mới dành riêng cho thanh niên.

Từ những nỗ lực này, một dự luật được đưa ra trong năm nay yêu cầu California xây dựng chiến lược phòng ngừa vô gia cư toàn tiểu bang và sẽ được đệ trình vào Tháng Bảy, 2027. (TC) [đ.d.]

Nhiều học sinh California không thể vào đại học vì thiếu các môn cần thiết

COMPTON, California (NV) – Học sinh Lớp 12 khắp California đang hồi hộp chờ kết quả trúng tuyển vào các trường đại học công lập, nhưng hàng chục ngàn học sinh khác gần như bị “loại khỏi cuộc đua.” Một trong những nguyên nhân chính là gần một nửa học sinh toàn tiểu bang chưa hoàn tất các môn học bắt buộc.

Theo báo mạng CalMatters hôm Thứ Sáu, 27 Tháng Ba, khắp tiểu bang chỉ có 54% học sinh trung học hoàn thành tối thiểu các môn cần thiết để vào hệ thống University of California (UC) hoặc California State University (CSU), còn gọi là Cal State.

Học sinh một Lớp 12 của trung học Dominguez High School ở Compton. (Hình minh họa: Ariana Drehsler/CalMatters)

Những năm gần đây, tiểu bang tăng ngân sách để giúp cải thiện tình trạng này, nhưng tỉ lệ sẵn sàng vào đại học chỉ tăng rất chậm.

Học sinh có thu nhập thấp, da đen, và Latino có tỉ lệ hoàn thành thấp nhất. Học sinh học tiếng Anh và học sinh khuyết tật cũng có tỉ lệ thấp, dù được cải thiện nhẹ trong vài năm gần đây.

Hai hệ thống đại học công lập của California yêu cầu học sinh phải đạt điểm C trở lên trong các môn thuộc bộ tiêu chuẩn gọi là A-G như: Bốn năm tiếng Anh, ba năm toán, hai năm khoa học, hai năm khoa học xã hội, hai năm ngoại ngữ, và một năm nghệ thuật.

Các yêu cầu này thường quyết định lộ trình học ngay từ Lớp Chín. Chỉ cần trượt một môn hoặc bị điểm D hoặc F trong lớp, cũng như bỏ qua môn khó như hóa học hoặc lượng giác, hay do trường không mở lớp, học sinh có thể bị “lệch đường” ngay lập tức.

CalMatters phân tích dữ liệu niên khóa 2024-2025 của 1,468 trường trung học công lập, không bao gồm khoảng 800 trường thay thế, một số trường chuyên có tỉ lệ A-G cao cùng các trường tiếp tục và các chương trình trong trại giam vị thành niên. 

Kết quả cho thấy 222 trường có tỉ lệ hoàn thành A-G dưới 30%, trong khi hơn 400 trường đạt trên 70%.

Ý kiến của giới nghiên cứu

Theo hai nhà nghiên cứu giáo dục Sherrie Reed Bennett và Michal Kurlaender tại đại học UC Davis, cũng là hai tác giả của một nghiên cứu năm 2023 về chênh lệch tỉ lệ A-G, cho hay có nhiều nguyên nhân khiến học sinh không hoàn thành đầy đủ các môn học này.

Một số trường có mở lớp nhưng học sinh không ghi danh. Một số học sinh đạt dưới điểm C và không học lại sau giờ học hoặc trong mùa Hè. Ngoài ra, ở một số trường, giáo viên không cho làm lại bài tập để tránh việc học sinh phải học lại cả môn, dù một số nơi có cho phép.

Dữ liệu cũng cho thấy gần 10% các trường trung học truyền thống không cung cấp đầy đủ các môn học cần thiết.

Theo hai nhà nghiên cứu nêu trên, lý tưởng nhất là tất cả học sinh đều nên theo học các môn A-G, vì đó là cách duy nhất để bảo đảm mọi học sinh đều có cơ hội vào đại học bốn năm sau khi tốt nghiệp trung học.

Dữ liệu mới nhất của tiểu bang năm 2023 cho thấy rằng trong vòng 16 tháng sau khi tốt nghiệp, 86% học sinh hoàn tất các môn theo yêu cầu của UC và CSU đã ghi danh vào đại học bốn năm hoặc đại học cộng đồng. 

Trong khi đó, chỉ có 55% học sinh không hoàn thành A-G tiếp tục học tiếp, và phần lớn trong số này vào các trường cộng đồng.

Bước chuyển mình của một trường ở Compton

Trung học Dominguez High ở Học Khu Compton đạt tỉ lệ 96% học sinh đáp ứng tiêu chuẩn A-G, thuộc hàng cao nhất tiểu bang. Đây là kết quả của quá trình cải tổ kéo dài khoảng 10 năm.

Trường loại bỏ các lớp không đạt tiêu chuẩn UC và CSU, bổ sung tiết học để học sinh có thể học lại môn học trong giờ học, và cải tổ hệ thống tư vấn, mỗi nhóm học sinh có cùng cố vấn suốt bốn năm.

Ngoài ra, trường còn bổ sung cố vấn chuyên về tuyển sinh đại học và tăng cơ hội học song song tại đại học cộng đồng. Nhờ đó, tỉ lệ học sinh đạt tiêu chuẩn tăng từ khoảng 66% lên 96% chỉ trong vài năm.

Một học sinh, em Gisele Genovez, cho biết em học 14 lớp ở đại học cộng đồng trước khi tốt nghiệp và được nhận vào nhiều trường đại học. 

Một học sinh khác, em Alexis Hernandez, từng nghĩ không thể vào đại học vì hoàn cảnh khó khăn, nhưng em cũng được nhận vào nhiều trường UC và CSU.

Hiệu Trưởng Caleb Oliver cho biết, đến một mức độ nào đó, nhà trường không thể quyết định lựa chọn của học sinh sau khi tốt nghiệp trung học. Các trường đại học cũng đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút sinh viên.

Ông Oliver nói các chương trình giúp học sinh được nhận vào trường học các khóa học Hè miễn phí và làm quen với các phương pháp học tập được kiểm chứng có thể là yếu tố quyết định việc các em có ghi danh hay không. 

Ông Oliver dẫn chứng một chương trình như vậy tại đại học Cal State Dominguez Hills, nơi mỗi năm nhận khoảng 20 học sinh từ trung học Dominguez High.

Sinh viên đi bộ trong khuôn viên đại học UC Berkeley. (Hình minh họa: Trà Nhiên/Người Việt)

“D = tốt nghiệp, C = đại học”

Các trường có tỉ lệ hoàn thành các lớp A-G thấp thường có nhiều học sinh đang học tiếng Anh hoặc học sinh trong chương trình giáo dục đặc biệt. 

Nhiều học sinh trong số này vẫn ghi danh các lớp A-G, nhưng nếu phải dành một hoặc hai tiết mỗi ngày cho các dịch vụ hỗ trợ như trị liệu ngôn ngữ hoặc phát triển tiếng Anh, thì rất khó để hoàn tất toàn bộ các môn cần thiết để đủ điều kiện vào hệ thống UC hoặc CSU, theo các nhà quản lý trường học.

Hai nhà nghiên cứu Bennett và Kurlaender cho rằng đây không phải là lý do thỏa đáng, và nhiều học sinh hơn trong diện giáo dục đặc biệt hoặc học tiếng Anh hoàn toàn có thể hoàn thành các môn A-G.

Để hỗ trợ các trường cải thiện tỉ lệ này, tiểu bang cung cấp các khoản tài trợ để thuê gia sư, mở rộng tư vấn đại học, hoặc triển khai các biện pháp khác.

Tại hai trường trung học Mt. Diablo High và Ygnacio Valley High – đều thuộc thành phố Concord – gần 90% học sinh là người học tiếng Anh hoặc thuộc diện thu nhập thấp. 

Cả hai trường cũng có tỉ lệ học sinh khuyết tật cao hơn mức trung bình. Năm ngoái, tỉ lệ hoàn thành A-G tại cả hai trường đều dưới 25%.

Học khu đang cố gắng nâng tỉ lệ bằng cách chuyển đổi nhiều lớp học sang các lới A-G tiêu chuẩn, dù thách thức lớn nhất vẫn là giúp học sinh vượt qua các môn này. Để được tính vào điều kiện xét tuyển đại học, học sinh phải đạt điểm C trở lên trong các môn A-G, nhưng chỉ cần điểm D là đủ để tốt nghiệp trung học.

Nguyên nhân là học sinh có điểm dưới C phải học lại môn học nếu vẫn muốn vào đại học bốn năm. Các lớp học lại thường diễn ra sau giờ học, gây khó khăn cho những em phải đi làm hoặc có trách nhiệm với gia đình.

Vì vậy, học khu bắt đầu cung cấp dịch vụ kèm học cho những học sinh đang gặp khó khăn, nhằm giúp các em giữ được điều kiện A-G trước khi điểm C tụt xuống D. Đồng thời, học khu cũng gia tăng kết nối với phụ huynh để họ có thể hỗ trợ học sinh trong quá trình chuẩn bị vào đại học.

Trung học Manteca High ở San Joaquin County cũng có tỉ lệ hoàn thành A-G thấp, khoảng 30%.

“Chúng tôi có tỉ lệ tốt nghiệp rất cao,” bà Clara Schmiedt, phó tổng quản trị học khu, cho biết, đồng thời nhấn mạnh tỉ lệ tốt nghiệp của trường Manteca High gần 95% và trường được vinh danh là Trường Xuất Sắc California. “Nhưng nâng tỉ lệ A-G vẫn là ưu tiên của chúng tôi.”

Một vấn đề tại trường Manteca High là môn hóa học – nhiều học sinh gặp khó khăn khi vượt qua môn này, nên học khu đang triển khai chương trình giảng dạy mới và bổ sung giáo viên khoa học. 

Một vấn đề khác là ngoại ngữ. Trường chỉ mở một số lớp tiếng Pháp, nên học sinh học môn này có thể không hoàn tất đủ yêu cầu ngoại ngữ cho A-G.

Học khu cũng đang nỗ lực thay đổi văn hóa hướng đến đại học, mở rộng chương trình học song song với đại học cộng đồng địa phương, và đưa hàng chục học sinh mỗi mùa Hè tham gia chương trình học thuật tại đại học University of the Pacific ở Stockton. (T.Nhiên) [đ.d.]

Tin mới cập nhật