Từ xưa cho tới gần đây khi con người muốn có một cây trái hay ngũ cốc tốt hơn thì người ta phải tháp cây này với cây kia. Thí dụ như lúa, do sự kết hợp của nhiều giống lúa, hiện tại có nhiều giống lúa có năng suất cao, kháng sâu bệnh và chịu hạn hán tốt hơn những giống lúa trước rất nhiều. Nhưng thế vẫn chưa đủ, theo Viện Nghiên Cứu Lúa Gạo Quốc Tế (International Rice Research Institute) thì có thể tăng năng suất lúa từ 30% tới 50% trong vòng 10 đến 15 năm nếu nhờ vào loại giống lúa được thay đổi gien (genetically modified).

Genetically modified organism xin tạm dịch là sinh vật có gien thay đổi là một đề tài được nhiều người bàn tán. Người ủng hộ cũng có mà người phản đối cũng nhiều. Có nhiều quốc gia trên thế giới cấm hay giới hạn những sản phẩm có GMO. Nhưng ở Hoa Kỳ thì những sản phẩm có GMO được bán tự do. Thế thì GMO là gì? Tại sao lại bị cấm ở một chỗ và được bán ở chỗ khác? Trong bài này chúng tôi xin giải thích về GMO và trình bày những lý do của cả hai bên thuận và chống.

GMO là gì?

GMO có thể được định nghĩa là sinh vật (cây cối, súc vật, vi sinh vật) mà vật liệu di truyền (genetic material) đã được thay đổi một cách không tự nhiên, có nghĩa là có bàn tay người nhúng vào trong việc thay đổi. Kỹ thuật thay đổi này còn được gọi là “kỹ thuật gien,” “kỹ nghệ gien” hay “kỹ thuật tái kết hợp DNA.” Kỹ thuật này chuyển đổi một số gien chọn lọc từ một sinh vật này qua một sinh vật khác. Có khi hai sinh vật không cùng một giống. Trong bài này để cho tiện chúng tôi gọi thực phẩm có sinh vật đã được thay đổi gien là thực phẩm GM (genetically modified).

Quá trình biến đổi gien của một hạt giống mất rất nhiều thời gian, nhiều khi mất cả chục năm. Chúng tôi xin trình bày một thí dụ về bắp GM.

Bắp GM

Phần lớn bắp trồng ở Hoa Kỳ là đều có thay đổi gien. Vì bắp được dùng nhiều trong những thực phẩm đã chế biến, nên nếu ở Hoa Kỳ quý vị có thể không trực tiếp ăn bắp, nhưng chắc chắn là có ăn bắp GM qua những thực phẩm đã chế biến khác.

Đây là một sơ đồ chỉ dẫn quá trình thay đổi gien bắp (nguồn: schoolworkhelper.net)

Đầu tiên DNA (DeoxyriboNucleic Acid, chất liệu căn bản về di truyền) của vi khuẩn Bt (Bacillus thuringiensis) được rút ra.

DNA có nhiều gien khác của Bt nên các nhà khoa học phải dùng kỹ thuật sao chép gien (gene cloning) để tách gien muốn có ra khỏi các gien khác.

Sau khi gien đã được sao chép ra nhiều thì bước thứ ba được thực hành. Bước này có mục đích để gien có thể hoạt động trong một sinh vật khác.

Bước thứ tư là gài gien vào tế bào của một sinh vật khác. Có nhiều phương pháp để thi hành bước này. Điều chính là làm sao đưa được một gien mới vào nhân (nucleus) của một tế bào mà không làm nó chết.

Tế bào có gien mới được gọi là tế bào chuyển gien (transgenic). Những tế bào này được phát triển để trở thành một cây trọn vẹn với mọi tế bào là tế bào chuyển gien. Những cây này được nuôi cho lớn trong nhà kiếng. Hạt giống từ những cây này đều có gien mới. Những hạt giống này được thu thập và đem ra ngoài trồng và như vậy là ta đã có bắp GM.

Lý do thực phẩm GM được phát triển

Thực phẩm GM được phát triển là vì lợi ích của nhà sản xuất và cũng có lợi cho người tiêu thụ. Cái đó thường có nghĩa là sản phẩm có giá rẻ hơn, có thể để được lâu hơn và có thể ngon hơn.

Một trong những mục đích để phát triển cây lương thực GM là để bảo vệ mùa màng tốt hơn bằng cách tăng sức đề kháng của cây lương thực đối với sâu và bệnh hay tăng sức chịu đựng đối với các hóa chất diệt trừ cỏ dại.

Để tăng sức đề kháng với côn trùng thì một gien từ vi khuẩn Bacillus thuringiensis được gài vào cây lương thực. Để tăng sức đề kháng với vi rút thì gien từ một vi rút đã gây bệnh cho cây được dùng. Để tăng sức chịu đựng thuốc trừ cỏ dại thì một gien từ một vi khuẩn đã có sức chịu đựng thuốc trừ cỏ dại được dùng.

Thực phẩm GM có hại cho sức khỏe không?

Câu hỏi này không có một câu trả lời đúng vì có hai trường phái, một phái thì nói là có hại còn phái kia thì nói là không hại. Phái nào cũng có những tên tuổi lớn và những nghiên cứu sâu rộng hỗ trợ cho lập trường của mình. Tác giả bài này chỉ xin trình bày cả hai quan điểm để độc giả tùy nghi phán xét theo quan niệm riêng của mình.

Thực phẩm GM có hại

Theo danh mạng gmo-awareness.com thì GMO có nhiều điều có hại như sau:

-Quá trình thay đổi gien không tự nhiên, hậu quả không lường được – Hồi trước người ta muốn cải tiến một cây lương thực nào đó thì chỉ có cách là tháp hay lai giống những cây có họ gần giống nhau. Bây giờ kỹ thuật thay đổi gien đã làm một điều từ trước đến nay chưa từng xảy ra, đó là kết hợp gien của hai sinh vật hoàn toàn khác nhau. Như là gài gien của vi khuẩn Bt vào tế bào của bắp ở thí dụ trên. Những hậu quả dài hạn của GMO chưa được nghiên cứu kỹ lưỡng.

-Hậu quả dự liệu của GMO – các công ty sản xuất các thực phẩm GM luôn luôn nói rằng GMO sẽ nuôi thế giới đang đói với sự tăng thu hoạch của các vụ mùa , cây lương thực chống hạn hán, và nâng cao phần dinh dưỡng. Sự thật thì hầu như 100% của các thay đổi gien là để tăng việc dùng thuốc sát trùng và thuốc diệt trừ cỏ dại.

-Vậy thì động lực thật là gì? – Tóm lại là vì lợi nhuận. Hạt giống GM có thể được cấp bằng sáng chế và được coi như là một sở hữu trí tuệ (intellectual property) của công ty sáng chế. Như vậy những công ty này sẽ có quyền lợi rất lớn trong kỹ nghệ cung cấp thực phẩm.

-Công ty đứng hàng đầu về cây lương thực GM cũng là công ty sản xuất thuốc diệt trừ cỏ dại Roundup, đó là công ty Monsanto.

Thực phẩm GM không có hại

Sau đây là một vài điều “vạch trần sự thật” về thực phẩm GM trên báo Popular Science.

-Thực phẩm GM đã có trên thị trường từ năm 1994. Đã có hơn 1700 nghiên cứu về ảnh hưởng tới sức khỏe con người và môi trường. Nhận thức chung là thực phẩm GM hiện tại cũng có những rủi ro như thực phẩm thường, không hơn không kém.

-Chỉ riêng thực phẩm GM thì không giải quyết được vấn nạn về thực phẩm trên thế giới, nhưng nó giúp rất nhiều trên phương diện tăng cường sự thu hoạch của các vụ mùa.

-Mới đây các nhà khảo cứu tại đại học University of Perugia ở Ý đã duyệt lại 1783 thử nghiệm về sự an toàn của GMO, trong đó có 770 thử nghiệm về vấn đề ảnh hưởng đến sức khỏe con người. Họ không thấy bằng chứng nào nói là GMO là nguy hiểm.

Thực phẩm nào có GMO

Theo tờ nguyệt san Consumer Reports thì phần lớn bắp, đậu nành, Canola (một cây lương thực cùng họ với cây mù tạc, dùng làm dầu Canola) và củ cải đường trồng ở Hoa Kỳ đều là GM. Hơn nữa những sản phẩm đó được dùng vào nhiều thực phẩm biến chế, nên khó mà tránh khỏi thực phẩm có GMO.

Muốn tránh thực phẩm GM thì hoặc là mua thực phẩm hữu cơ (organic) có con dấu của USDA (United States Department of Agriculture) hoặc có con dấu Non-GMO.

Nguồn tài liệu
www.popsci.com
gmo-awareness.com
nongmoproject.org
schoolworkhelper.net

Google Keyboard là bàn phím của AOS (Android) và luôn có sẵn trên các điện thoại/tablet sử dụng AOS gốc như Nexus, Pixel.

Google Keyboard đơn giản, dễ dùng, ngoài việc cho phép gõ tiếng Việt theo kiểu Telex còn có nhiều tính năng đặc sắc khác như: Gesture Typing/Swipe (lướt ngón tay để nhập từ), tự sửa lỗi trong lúc gõ, tiên đoán từ, gõ bằng giọng nói, chỉnh kích thước phím cho phù hợp với màn hình& Tuy nhiên, đa số các máy Android trên thị trường hiện nay đều sử dụng AOS đã được các nhà sản xuất sửa đổi (Samsung, LG, HTC, Asus, Dell…) nên cũng sử dụng bàn phím riêng của nhà sản xuất. Do đó, nếu cần sử dụng Google Keyboard người dùng phải tự vào Google Play Store để cài đăt bổ sung và đòi hỏi, phiên bản Android trên máy phải từ 4.2 Jelly Bean trở lên.

Muốn chuyển sang sử dụng Google Keyboard, bạn mở Settings —> chọn Language & Input —> chọn Current Keyboard —> chọn Google Keyboard.

Kế đó, bạn quay trở lại Language & Input —> chọn Google Keyboard —> chọn Languages rồi chọn gạt công tắc Vietnamese sang ON (có màu xanh) để bổ sung bàn phím tiếng Việt bên cạnh bàn phím English có sẵn.

Bạn có thể chỉnh sửa các thiết lập cho bàn phím tiếng Việt bằng cách vào Language & Input —> Google Keyboard. Các thiết lập này bao gồm: Preferences (chọn Theme, hiển thị viền quanh phím, tắt/bật chế độ gõ bằng 1 tay, tùy chỉnh layout phím và đặc biệt là chỉnh kích thước phím để dể bấm hơn), Text Correction, Gesture Typing, Dictionary…

Cách gõ dấu theo kiểu Telex

Tội phạm mạng thường gửi đến người dùng những email giả mạo (phishing) email của ngân hàng, các trang mạng bán hàng hoặc trang thanh toán trực tuyến.

Thông thường, nội dung email sẽ cho biết tài khoản của người đó có “vấn đề” và yêu cầu bấm vào link gửi kèm trong email. Nếu làm theo, người dùng sẽ bị chuyển hướng đến một trang web giả mạo có giao diện được làm giả giống hệt với trang gốc để đánh cắp thông tin cá nhân của nạn nhân.

Vì vậy để an toàn, bạn hãy tập thói quen luôn luôn tự nhập chính xác địa chỉ trang mạng cần vào. Không bao giờ bấm vào bất cứ link nào trong email, ngay cả khi email đó của những người bạn quen biết vì máy họ có thể bị virus mà chính họ cũng không biết (virus sẽ tự động gửi phishing email theo sổ địa chỉ email lưu trong máy nạn nhân).

Lựa chọn website khi mua hàng

Có rất nhiều website bán hàng trực tuyến, hãy lựa chọn các websites có tiếng, được đánh giá cao bởi cộng đồng hoặc ít nhất là do bạn hoặc người thân của bạn đã từng giao dịch tại website đó và giới thiệu lại cho bạn. Hãy hạn chế giao dịch trực tuyến trên những website mà bạn chỉ tình cờ lướt qua hoặc nhận được quảng cáo qua email. Cần kiểm tra để đảm bảo họ là người bán hợp pháp. Chẳng hạn: Tìm hiểu thêm về lịch sử doanh nghiệp của họ và tìm kiếm trên web các bài đánh giá từ những người mua khác đã mua hàng của người bán này (gõ cụm từ Can I trust rồi đến tên website).

Mời độc giả xem Điểm tin buổi sáng Thứ Năm, ngày 22 tháng 12 năm 2016

Hãy chú ý tới thanh địa chỉ của web browser khi thanh toán, nếu được bắt đầu bằng “https” thì có nghĩa là website đang sử dụng chứng thư số và bộ giao thức SSL cho giao dịch trực tuyến. Chứng thư số thể hiện đó chính là website đã được xác thực bởi nhà cung cấp dịch vụ chứng thư số (thể hiện bằng màu xanh lá cây trên các trình duyệt web), không phải website giả mạo. Ngoài ra, các website bán hàng qua mạng uy tín thường được trang bị chứng chỉ đảm bảo (Trust-Mark) do một bên thứ ba cấp để phân biệt những người bán hàng này với vô vàn người bán trực tuyến khác.

Dưới đây là các chứng thực an toàn của Web site bán hàng www.Newegg.com.

Hỏi:

Tôi nghe nói có những người ăn ngon ngủ khỏe, muốn gì ăn nấy mà vẫn “mình dây,” “ẻo lả,” trong khi tôi mỗi ngày chỉ ăn một bữa, hít không khí thôi mà vẫn cứ như ông địa, lên cân dài dài. Xin cho biết có bí quyết gì để ăn thật đã mà vẫn thon thả không?

Đáp:

Ăn sao cho ốm (gầy): Ít béo (low-fat), ít bột đường (low-carb) hay nhiều đạm (high-protein)? Thật ra ăn theo “trường phái” nào cũng không quan trọng, như một số nghiên cứu trước đây, mà từng “trường phái” từng tuyên bố.

Điều quan trọng là giảm bớt năng lượng (calories) vào và làm điều ấy đều đặn và thường xuyên.

Trên đây là điều được tìm thấy từ một cuộc nghiên cứu của liên bang kéo dài hai năm. Người ta thấy rằng những người tham gia nghiên cứu thường không thể giữ vững “lập trường” và thói quen ăn uống của mình lâu dài theo những cách “đơn điệu” như vậy và do đó sự giảm cân thường rất khiêm tốn trong đại đa số trường hợp dù cho họ có theo “trường phái” nào (ví dụ như Atkins, Zone, Ornish).

1. Một số nghiên cứu trước đây đã thấy là ăn ít bột đường (như trong “trường phái” Atkins) có vẻ có hiệu quả hơn cách ăn ít béo. Tuy nhiên, nghiên cứu mới này lại cho thấy rằng điều chính yếu nhất để giảm cân vẫn theo quy luật căn bản, là năng lượng thu vào phải thấp hơn năng lượng sử dụng ra.

“Bí quyết không nằm ở chỗ ăn ít béo hay ít bột đường,” đó là tuyên bố của Bác Sĩ Elizabeth Nabel, giám đốc của Viện Quốc Gia Hoa Kỳ về Tim, Phổi và Máu (The National Heart, Lung and Blood Institute), nơi đã tài trợ cho một nghiên cứu đã được Harvard School of Public Health và Pennington Biomedical Research Center ở Louisiana thực hiện, mà kết quả được công bố trên tập san y khoa nổi tiếng Hoa Kỳ và thế giới “New England Journal of Medicine.”

2. Tưởng nên nhắc lại, để biết mình có cần giảm cân hay không, một trong những cách khoa học và thường được áp dụng nhất hiện nay là tính chỉ số cân nặng (BMI-Body Mass Index).

Chỉ số cân nặng được tính bằng cách chia cân nặng tính bằng ký-lô-gram với bình phương của chiều cao tính bằng mét (tức là ký-lô-gram trên mét vuông). Ví dụ một người nặng 100 kg, cao 2 mét thì chỉ số cân nặng sẽ bằng 100 chia cho bình phương của 2 tức là 100 chia cho 4 tức là 25. Chỉ số cân nặng được coi là lý tưởng khi nó ở trong khoảng từ 18.5 đến 24.9. Nếu chỉ số cân nặng từ 25 trở lên là bắt đầu đã quá mức lý tưởng, và nên cho giảm xuống càng sớm càng tốt, vì khi đã quá nặng rồi thì sẽ khó giảm lại mức bình thường hơn nhiều.

3. Có nhiều cách để giảm cân, và thường là phải kết hợp chúng với nhau chứ không chỉ dùng một. Và dùng những cách nào cũng tùy vào từng mức độ dư cân các yếu tố khác nhau của từng người.

Nhịn ăn là một cách, và là cách… dở nhất vì không ai có thể nhịn mãi và khi ăn bù trừ thì thường gấp mấy lần lúc nhịn.

Một cách tổng quát, các phương pháp chính để giảm cân là thay đổi cách ăn uống (chứ không phải nhịn), tăng vận động thể lực, thuốc men và phẫu thuật.

Thay đổi cách ăn như thế nào? Nói chung, nên thay đổi các thức giàu năng lượng bằng các loại ít có năng lượng (calories) hơn. Các loại ít có năng lượng là rau, trái cây và nước lọc.

Bí quyết là đừng để cho bụng đói, lúc nào cũng để bụng lưng lững với các thức ít năng lượng (nhưng chưa chắc là kém ngon hơn) này.

Mời độc giả xem Điểm tin buổi sáng Thứ Năm, ngày 22 tháng 12 năm 2016

Nên uống khoảng 2 lít nước lọc một ngày (đây là một trong những chất cần thiết và hữu ích nhất cho cơ thể, ít tốn tiền nhất nhưng lại hay bị bỏ quên), ăn nhiều rau và trái cây. Một nghiên cứu gần đây cho thấy uống nước trước khi ăn là một cách (đơn giản, rẻ tiền nhưng) hiệu quả để giúp giảm cân. Người ta chưa biết rõ tại sao, nhưng cũng nghĩ rằng, có lẽ một phần là nhờ nước giúp làm đầy một phần bao tử trước khi ăn, do đó giúp ta ăn ít hơn.

4. Không nên để những thứ nhiều năng lượng và “cám dỗ” chung quanh mình và luôn có sẵn các chất ít hay không có năng lượng. Nếu các chất này càng hấp dẫn thì càng tốt.

Chất béo là chất có nhiều năng lượng nhất và nên giảm thiểu. Nếu có dùng chỉ nên dùng chất béo thực vật. Một cách đơn giản và ngắn gọn, dầu olive là một trong những chất béo thực vật tốt.

Cũng có tác giả khuyên nên dùng nhiều các chất béo tốt vì, các chất này làm cho cơ thể có cảm giác no lâu và do đó giảm được sự thèm ăn. Các phương pháp này có hiệu quả trong thời gian ngắn, nhưng hiệu quả và tác hại của nó trong một thời gian dài chưa được chứng minh rõ ràng, như đã được trình bày trong nghiên cứu nêu trên.

Không nên ăn nhiều các chất bột đường như chè, bánh ngọt… Nên thay thế cơm trắng, bánh mì trắng (fine grain) bằng cơm lức (brown rice), cơm gạo đen (black rice), bánh mì đen và các loại whole grain (ngũ cốc chưa xay) khác.

Tóm lại, các thức ăn uống “tối kỵ” trong khi muốn giảm cân là các loại fast food, đồ chiên xào, đồ ngọt, các loại nước ngọt, soda.

Điều sai lầm thường hay mắc phải nhất là nhịn đói. Cần làm bụng luôn không đói bằng các thức không có hay có ít năng lượng hay cho ta cảm giác no lâu. Cũng không nên gấp quá, mỗi tuần giảm một, hai pound (hay ít ra là lúc ban đầu không bị tiếp tục lên cân) là những mục tiêu thực tế, dễ thực hiện và có kết quả lâu dài hơn. Khi ăn, nên ăn chậm, nhai kỹ.

5. Về lâu về dài, bí quyết để giữ cân nặng vừa phải, là tìm ra những chế độ ăn vừa lành mạnh, vừa thích hợp với mình và thưởng thức (enjoy it) hàng ngày.

Không ai có thể kiêng khem, hy sinh quanh năm suốt tháng được. Nhiều người thường nghĩ rằng những gì lành mạnh là không ngon, đó là lý do tại sao mà nhiều người vẫn lạm dụng những thứ không lành mạnh (thật ra thứ gì cũng cần, chỉ có mức độ bao nhiêu là vừa mà thôi) và do đó “hy sinh” sức khỏe của mình.

Ngon hay không ngon, thích thứ này hay thứ khác là những yếu tố có tính cách chủ quan nhiều hơn, và chỉ có mình là người quan trọng nhất quyết định điều (rất quan trọng) này.

6. Bên cạnh việc ăn uống, vận động thể lực, tập thể dục, chơi thể thao thường xuyên vừa giúp tiêu thụ năng lượng dư thừa vừa giúp tăng cường chuyển hóa của cơ thể. Không những giúp ích trong việc giảm cân, vận động thể lực vừa giúp phòng các bệnh tim mạch, một số bệnh ung thư, nhiều bệnh khác. Thể dục cũng giúp tâm thần sảng khoái, phòng bệnh trầm cảm (depression) và tăng cường khoái cảm và hoạt động tình dục nữa.

Để giảm cân, theo khuyến cáo mới nhất của Bộ Y Tế và Nông Nghiệp, hằng ngày ta nên tập thể dục khoảng từ một đến hai tiếng đồng hồ.

Có một số thuốc có thể giúp giảm cân và cũng có tác dụng khiêm tốn mà thôi. Cần phải gặp bác sĩ để được kê toa, vì thuốc có thể có các tác dụng phụ nguy hiểm cần phải được theo dõi, mà nhiều độc giả cũng đã biết và nêu ra trong các câu hỏi trên đây.

Cũng có một số thuốc, trà, dược liệu được quảng cáo là giúp giảm cân và không cần toa bác sĩ. Nên cẩn thận với các chất này, vì hiệu quả và các tác dụng phụ của chúng không được kiểm soát chặt chẽ.

Phẫu thuật (hút mỡ, cột bao tử, cắt bớt ruột) là biện pháp cuối cùng cho những người quá mập, có thể có biến chứng và dĩ nhiên phải gặp bác sĩ nhiều lần và thử các phương pháp khác trước khi áp dụng các phương pháp cần đến dao kéo này.

Tóm lại, cứ hãy:

-Ăn cho “đã” (nhiều bữa nhỏ) những thức ăn ít năng lượng.

-Sau đó (đi gym) chơi cho đã, nghỉ ngơi đầy đủ, sống thoải mái.

-Không căng thẳng, ta sẽ có một cuộc sống thật “đã” nhưng vẫn giữ được thân hình thon thả, ẻo lả.

Thân mến,

Bác Sĩ Nguyễn Trần Hoàng
(714) 531-7930
www.nguyentranhoang.com