BÌNH PHƯỚC, Việt Nam (NV) – Hôm 10 Tháng Hai, Công An Tỉnh Bình Phước đã bắt giữ nghi can Nguyễn Hữu Nghĩa, 42 tuổi, để điều tra về tội “giết người.”
Liên quan vụ án, nhiều người khác cũng bị công an triệu tập để thẩm vấn, lấy lời khai phục vụ việc điều tra.
Hiện trường xảy ra vụ án mạng ở ở xã Tân Tiến, huyện Bù Đốp, tỉnh Bình Phước. (Hình: Bùi Liêm/Sài Gòn Giải Phóng)
Theo báo Sài Gòn Giải Phóng, rạng sáng cùng ngày, bà Hoàng Thị Thương, 40 tuổi, xảy ra mâu thuẫn với chồng cũ tên Hải ở xã Tân Tiến, huyện Bù Đốp, nên cùng chồng mới là ông Phạm Văn Nhu, 39 tuổi, ở xã Phước Thiện, huyện Bù Đốp, tỉnh Bình Phước, tìm đến nhà giải quyết. Đi cùng họ còn có một số người khác.
Tại đây, nhóm ông Nhu đánh nhau với nhóm của nghi can Nguyễn Hữu Nghĩa, em của ông Hải.
Trong lúc hỗn chiến, nghi can Nghĩa cầm dao làm bếp đuổi theo chém ông Nhu nhiều nhát, gục tại chỗ. Nạn nhân được đưa đi cấp cứu nhưng do các vết thương quá nặng nên thiệt mạng sau đó.
Sau khi gây án, nghi can Nghĩa đã đến Công An Huyện Bù Đốp đầu thú.
Việc giết người do mâu thuẫn diễn ra liên tục trong thời gian gần đây ở Việt Nam.
Bản tin VNExpress hôm 8 Tháng Hai cho hay Công An Huyện Bình Chánh, Sài Gòn, đã bắt giữ nghi can Nguyễn Hoài Sơn, 23 tuổi, để điều tra về tội “giết người.”
Theo điều tra ban đầu của công an, chiều 4 Tháng Hai, ông Sơn ngồi chơi một mình ở quán cà phê trên đường Cao Lỗ, xã Bình Hưng, huyện Bình Chánh, Sài Gòn.
Một lúc sau, anh Phong, 19 tuổi, đến hỏi mượn chiếc điếu cày để gần đó.
Thấy anh Phong lấy điếu cày nhưng sau đó không đi mà đứng nói khích, ông Sơn lớn tiếng đuổi đi.
Nghi can Nguyễn Hoài Sơn tại cơ quan điều tra. (Hình: VNExpress)
Sau khi hai bên to tiếng, anh Phong lên lầu ngồi với nhóm bạn. Ấm ức vì bị chửi, ông Sơn lấy con dao trong túi xách ra và lên lầu tìm đối thủ.
Thấy anh Phong đang ngồi với một số người, ông Sơn lao vào dùng tay đánh, chửi. Đôi bên xảy ra ẩu đả. Trong lúc hỗn chiến, nghi can Sơn lấy dao đâm vào tim anh Phong khiến nạn nhân thiệt mạng.
Sau khi giết người, nghi can Sơn vứt hung khí xuống sông để phi tang rồi đón xe đò đi Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng, để trốn.
Qua truy xét, công an đã lần theo chiếc xe đò và bắt giữ nghi can ở huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng. (Tr.N) [kn]
NINH THUẬN, Việt Nam (NV) – Hôm 10 Tháng Hai, ông Nguyễn Long Biên, phó chủ tịch tỉnh Ninh Thuận, giao cho Sở Kế Hoạch và Đầu Tư tỉnh việc đầu tư xây dựng tượng đài “Chiến Thắng Ninh Thuận Mùa Xuân 1975.”
Theo báo Tuổi Trẻ, dự án sẽ được xây dựng trên diện tích hơn 5 hécta ở Suối Giếng, xã Công Hải, huyện Thuận Bắc, gồm khu vực di tích lịch sử văn hóa rộng 1.3 hécta, khu vực công viên cây xanh mặt nước rộng gần 2.7 hécta… Trong đó, điểm nhấn là “tượng đài chiến thắng” có chiều cao hơn 6 mét, với tổng kinh phí dự kiến hơn 67.3 tỷ đồng ($2.65 triệu).
Năm 2011, Ninh Thuận đã xây dựng tượng đài 16 Tháng Tư, tại thành phố Phan Rang-Tháp Chàm. (Hình: An Anh/Tuổi Trẻ)
Theo Ủy Ban Nhân Dân Tỉnh Ninh Thuận, đây là một trong những “công trình trọng điểm” chào mừng “Đại hội đảng bộ tỉnh Ninh Thuận lần thứ 15, nhiệm kỳ 2025-2030.”
Theo Sở Kế Hoạch và Đầu Tư Ninh Thuận, ban đầu dự án định lấy tiền “huy động xã hội hóa và các nguồn hợp pháp khác” để xây nhưng đến nay, việc kêu gọi “xã hội hóa” khó khăn nên Ủy Ban Nhân Dân tỉnh đã “thống nhất sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước,” tức tiền thuế của người dân để xây dựng công trình này.
Ngoài tượng đài này, vào Tháng Tư năm 2011, tỉnh Ninh Thuận đã cho khánh thành “Tượng đài 16 Tháng Tư” ở quảng trường 16 Tháng Tư, thành phố Phan Rang-Tháp Chàm, rộng 2,730 mét vuông với tổng mức đầu tư trên 24 tỷ đồng ($945,840).
Tuy nhiên, theo báo Tin Tức của Thông Tấn Xã Việt Nam hồi Tháng Ba, 2020, nhiều khu vực xung quanh tượng đài rác thải không được thu dọn; các chậu cây xanh trang trí không được chăm sóc đang chết dần; nhiều hạng mục, công trình phụ trợ cũng đang bị xuống cấp trầm trọng.
Điều đáng nói là “tượng đài 16 Tháng Tư” hiện đang bị giới trẻ xâm hại bôi bẩn, vẽ những hình trái tim, lời thề thốt yêu đương, thậm chí viết những lời “phản cảm, đáng phê phán.”
Theo Giáo Sư Trần Văn Chi, tượng đài ở Việt Nam không nằm ở văn hóa hay nghệ thuật điêu khắc mà nằm ở lý do chính trị và kinh tế.
Ai cũng biết đề nghị làm tượng đài là ủy ban tỉnh hoặc huyện. Và đề án bao giờ cũng nhấn mạnh đến “truyền thống yêu nước và cách mạng.” Nếu ai bác bỏ thì sẽ phạm vào “truyền thống” kia.
Dự toán lúc nào cũng sẽ nâng giá lên khoảng 10 đến 100% giá trị thực.
Tượng đài 16 Tháng Tư bị bôi bẩn bởi những “lời thề tình yêu” của giới trẻ. (Hình: Nguyễn Thành/Thông Tấn Xã Việt Nam)
Tham nhũng xung quanh tượng đài còn thể hiện ở việc thu hồi đất, giải tỏa mặt bằng, vì tượng đài nào cũng cần mặt bằng lớn và ở những vị trí đẹp nhất.
Tượng đài quả là những dự án ăn xổi, rất hình thức, đua đòi giữa các địa phương nhằm kéo ngân sách về địa phương, từ đó chia nhau xà xẻo bỏ túi.
Từ đó, xem hệ thống các tượng đài khắp Việt Nam giống như một bảo tàng lưu giữ các phế phẩm, kém phẩm chất và què quặt về thẩm mỹ. Báo chí và dư luận đã từng lên tiếng rất nhiều nhưng xem ra đây là món lợi nên rất khó ngăn chặn. (Tr.N) [kn]
MOSCOW, Nga (NV) – Hôm Thứ Hai, 10 Tháng Hai, Điện Kremlin cho biết bang giao Mỹ-Nga đang đứng trước bờ vực sụp đổ và kể cả khi Trump nói hôm Chủ Nhật, 9 Tháng Hai rằng ông đã nói chuyện với Tổng Thống Vladimir Putin, Điện Kremlin vẫn từ chối xác nhận chi tiết này.
Thứ Trưởng Ngoại Giao Nga Sergei Ryabkov phát biểu trong một cuộc họp báo hôm Thứ Hai rằng tình hình bang giao với Washington “đang vô cùng bấp bênh” và nhắc lại rằng cuộc chiến tại Ukraine vẫn kéo dài cho tới chừng nào Kyiv từ bỏ tham vọng gia nhập Khối Hiệp Ước Bắc Đại Tây Dương NATO và rút khỏi bốn khu vực bị lực lượng Nga chiếm đóng, NBC loan tin.
Trong những phần phát biểu ám chỉ rằng Moscow vẫn giữ nguyên lập trường đàm phán cứng rắn, Ryabkov cho biết “đơn giản là chúng tôi chỉ cần làm cho … chính quyền kế nhiệm tại Hoa Kỳ hiểu và thừa nhận rằng nếu không giải quyết được căn nguyên của cuộc khủng hoảng tại Ukraine, đôi bên sẽ không thể đạt được bất cứ thỏa thuận nào.”
Một binh sĩ Ukraine ôm con mèo ở vùng Kharkiv ngày 10 Tháng Hai, 2025, giữa chiến cuộc với Nga. (Hình: SERGEY BOBOK/AFP/Getty Images)
Phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết trong cùng ngày rằng ông sẽ “không xác nhận, cũng không phủ nhận” những lời phát biểu do Trump đưa ra trước các phóng viên trên phi cơ tổng thống Air Force One hôm Chủ Nhật, rằng lần đầu tiên ông và lãnh tụ Nga đã chính thức nói chuyện với nhau kể từ 2022.
Khi nhắc tới cuộc nói chuyện với lãnh tụ Nga, Trump nói với các phóng viên rằng “chúng tôi đã nói chuyện với nhau … và tôi mong rằng đôi bên sẽ nói chuyện với nhau nhiều hơn. Chúng ta phải chấm dứt cuộc chiến.”
Những lời phát biểu của Trump và phát ngôn viên Điện Kremlin xuất hiện vào thời điểm quan trọng trong cuộc chiến tại Ukraine, khi Kyiv và các quốc gia láng giềng Âu Châu đang toát mồ hôi chờ tin tức chi tiết về kế hoạch hòa bình do Trump đề ra nhằm chấm dứt cuộc xung đột do Nga phát động bằng cách xua quân xâm lược Ukraine ba năm trước.
Trump từng nói rằng ông đã lập sẵn kế hoạch chấm dứt chiến tranh chỉ trong một ngày sau khi tái xuất Tòa Bạch Ốc, lời tuyên bố này xuất hiện giữa lúc thắng cử vào Tháng Mười Một và thời điểm nhậm chức diễn ra vào tháng trước.
Tình hình có thể sáng tỏ hơn vào cuối tuần này khi Tổng Thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy dự trù tham dự Nghị Hội An Ninh Munich cao cấp, cũng là nơi các viên chức Hoa Kỳ cao cấp tham dự, Keir Giles, thành viên cao cấp thuộc Chương Trình Nga và Âu Á tại tổ chức cố vấn Chatham House đặt trụ sở ở London cho biết.
Mike Waltz, cố vấn an ninh quốc gia thuộc chính quyền Trump nói trong chương trình “Meet the Press” chiếu trên NBC News hôm Chủ Nhật rằng các viên chức Hoa Kỳ sẽ “thảo luận tường tận xoay quanh cách thức chấm dứt cuộc chiến, tức là đưa cả Nga lẫn Ukraine ngồi vào bàn đàm phán.”
Waltz nói thêm rằng Trump “sẵn sàng đánh thuế, áp đặt lệnh trừng phạt” lên Moscow để buộc Putin phải ngồi vào bàn đàm phán, đồng thời giảm viện trợ cho Ukraine để các đồng minh Âu Châu phải tuôn đổ thêm nguồn tài lực yểm trợ Ukraine.
Ryabkov đưa ra bình luận hôm Thứ Hai sau khi Zelenskyy nói với đài truyền hình Anh Quốc ITV vào tuần trước rằng ông sẵn sàng hòa đàm với Nga miễn là “Tôi biết rằng Hoa Kỳ và Âu Châu sẽ không bỏ rơi chúng tôi và sẽ tương trợ chúng tôi cũng như cung cấp các biện pháp bảo đảm an ninh.”
Nhà lãnh đạo Ukraine cũng nói với Reuters hôm Chủ Nhật rằng điều quan trọng là ông phải gặp gỡ Trump trước khi ngồi vào bàn đàm phán với Putin, “nếu không, buổi hòa đàm cũng giống như một cuộc đối thoại liên quan tới Ukraine nhưng không có mặt Ukraine.”
Nga phát động một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhắm vào Kyiv trong tối Chủ Nhật làm một phụ nữ bị thương và tàn phá một số căn nhà ở thành phố Sumy thuộc miền Đông Bắc, các viên chức Ukraine cho biết hôm Thứ Hai. (TTHN)
WASHINGTON, DC (NV) – Lãnh Tụ Khối Thiểu Số tại Thượng Viện Chuck Schumer (Dân Chủ-New York) và Thượng Nghị Sĩ Gary Peters (Dân Chủ-Michigan), thành viên cao cấp thuộc Ủy Ban Nội An Thượng Viện, cho biết họ đang ra mắt một trang mạng dành cho những người tố giác nhằm vạch trần hành vi sái quấy và lạm dụng quyền lực trong chính quyền Tổng Thống Donald Trump, theo The Hill.
“Khi các thành viên Đảng Cộng Hòa tại Thượng Viện từ chối thực hiện nghĩa vụ theo hiến pháp đó là kiểm tra nhánh hành pháp, thì các thành viên Đảng Dân Chủ tại Thượng Viện vẫn kiên định với cam kết tìm cho ra chân tướng của sự thật. Chúng tôi sẵn sàng gửi thư yêu cầu, lưu trữ hồ sơ công khai và quyết tâm thực hiện hành động pháp lý khi cần thiết,” Schumer và Peters viết trong một bức thư gửi cho các nhân viên công vụ liên bang và các viên chức công quyền.
Họ lưu ý rằng Đạo Luật Bảo Vệ Người Tố Giác nghiêm cấm trả thù nhân viên liên bang tiết lộ bằng chứng về hành vi sai trái.
Thượng Nghị Sĩ Chuck Schumer (Dân Chủ-New York) và Dân Biểu Maxine Waters (Dân Chủ-California) lên tiếng cùng đoàn biểu tình trước Bộ Ngân Khố ngày 4 Tháng Hai, 2025 ở Washington, DC. (Hình: Jemal Countess/Getty Images for MoveOn)
“Những người tố giác có vai trò quan trọng trong việc giúp đỡ các hoạt động vạch trần hành vi gian lận và lạm quyền trong chính phủ liên bang. Nếu ai có điều chi muốn chỉ điểm về hành vi sai trái, lạm dụng quyền lực ng các hiểm họa ảnh hưởng lên an ninh công cộng, chúng tôi sẵn sàng hỗ trợ trong hành trình tìm kiếm lẽ phải và công lý,” Schumer và Peters viết.
Việc thông báo ra mắt trang mạng dành cho người tố giác hôm Thứ Hai, 10 Tháng Hai là hành động mới nhất của Đảng Dân Chủ nhằm gia tăng áp lực trong việc phản đối nỗ lực đóng băng ngân sách và giảm bớt các chương trình liên bang do chính quyền Trump thực hiện.
Tuần trước, Đảng Dân Chủ triệu tập một phiên họp Thượng Viện nhằm phản đối việc đề cử Russell Vought cho chức vụ đứng đầu Văn Phòng Quản Lý và Ngân Sách OMB, vốn là người từng viết một bản thảo theo đường lối bảo thủ liên quan tới việc thực thi quyền hành pháp trong các quyết định giảm ngân sách.
Thượng Nghị Sĩ Andy Kim (Dân Chủ-New Jersey) nói trong chương trình “Meet the Press” chiếu trên NBC hôm Chủ Nhật rằng ông sẵn sàng đóng cửa chính phủ nếu đó là điều cần thiết nhằm ngăn chặn các hành động quyết liệt của Elon Musk và Bộ Hiệu Quả Chính Phủ DOGE trong việc giảm bớt nguồn nhân lực liên bang tại một số cơ quan và thực hiện ồ ạt các đợt giảm nhân sự. (TTHN)
Chiều mùng 1 Tết Mậu Thìn, 1988, tôi đi bách bộ lang thang trên bãi biển Pulau Bidong mà lòng ngổn ngang trăm mối. Trời trong, nước xanh. Nắng vàng hiu hắt. Gió dìu dịu êm êm. Sóng vỗ rì rào tạo thành một bản nhạc du dương trầm buồn.
Xa xa đảo Cá Mập hiện lên giữa minh mông trời nước. Hôm nay biển lặng sóng êm trái hẳn những lúc phong ba, biển điên cuồng gào thét, từng đợt sóng dữ cao ngất sẵn sàng nhấn chìm mọi vật, gieo bao nỗi sợ hãi, chết chóc. Trong lòng tôi dấy lên một nỗi buồn sâu lắng, một nỗi nhớ miên man. Buồn vì từ đây phải sống đời viễn xứ với thân phận kẻ lưu đày nơi đất khách. Nhớ quê hương, nhớ tới những người thân yêu ruột thịt, nhớ cha mẹ già đêm ngày mòn mỏi đợi tin con. Rồi những cái Tết đậm đà vị ngọt quê hương cùng những kỷ niệm êm đềm mà ngày về thì vô định, tương lai thì mờ mịt. Những khúc phim, những mảnh vụn ký ức đời tị nạn lần lượt hiện ra, được chắp vá không theo thứ tự lớp lang, từ việc xảy ra gần nhứt cho tới cái xa lắc xa lơ.
Hôm qua 30 Tết, theo truyền thống, tại nơi tạm cư Long House khu F, gia đình chúng tôi rước ông bà bằng một lễ cúng thật đơn giản: mì xào gà, một dĩa trái cây không đủ “ngũ quả” và một gói bánh kẹo. Chúng tôi đón giao thừa lần đầu tiên từ lúc rời bỏ quê hương trên đảo vắng, trong buồn lặng. Tết nay thiếu hẳn một cành mai, không “thịt mỡ dưa hành,” không “cây nêu tràng pháo” để mừng Xuân. Cũng không có thịt kho riệu nước dừa, lại càng thiếu nồi khổ qua dồn thịt bởi lẽ thịt heo là điều cấm kỵ trên đất Mã.
Thỉnh thoảng âm thanh hỗn độn chát chúa phát ra từ mấy miếng tôn, miếng thiếc, từ nồi niêu xoong chảo do mấy cậu thanh niên vỗ đập liên hồi thay cho tiếng pháo. Rồi cuộc rượt đuổi của cảnh sát Mã Lai để giữ gìn an ninh trật tự. Cậu nào không may bị bắt, được “chào sân” bằng mấy cú đánh đập của cảnh sát Mã, bị cạo trọc đầu và ăn Tết trong “chuồng khỉ” (monkey house) để “gặm khối căm hờn!”
Ngày đầu năm mới, chúng tôi đến chúc Tết một số đông đồng bào tị nạn, đặc biệt các thuyền nhân cùng Long House cũng như cùng chuyến tàu MB897. Mỗi người đều mang một tâm trạng, một nỗi niềm. Ngày Xuân sao cảnh chẳng Xuân?
Để có mặt tại trại tị nạn Pulau Bidong nầy, chúng tôi phải thực hiện hai cuộc vượt biển vào những đêm tối không trăng ngày 30 âm lịch.
Tìm sự sống trong cái chết
Chuyến vượt biển lần đầu: Sáng 25 Tháng Sáu, 1987 (nhằm 30/5 âm lịch), từ Cần Thơ, gia đình 6 người chúng tôi thực hiện chuyến đi đầu tiên. Vì quá tin người, chúng tôi đã vay mượn 5 lượng vàng để “mua vé.” Chủ tàu “tốt bụng” cho mang xuống tàu trước một số vật dụng cần thiết, trong có bản thảo quyển sách về Ca Dao Miền Nam đã chỉnh sửa kỹ. Từ đó chúng tôi yên tâm chờ đợi ngày ra đi. Thế rồi gia đình tôi bị họ gạt. Giờ G đã điểm, “taxi” có đến hướng dẫn gia đình tôi đến điểm “tập kết,” nhưng con “cá lớn” đã ra khơi. Tiền mất tật mang, chúng tôi trở về nhà với thể xác rã rời, tâm trạng sầu não. Nỗi dằn vặt, tiếc nuối cứ kéo dài triền miên, âm ỷ. Nhưng chúng tôi vẫn nung nấu ý chí rời Việt Nam bằng mọi giá ngõ hầu con cháu có được một tươi lai tươi sáng. Mấy tháng sau mới hay chuyến tàu ấy đã bị công an Bến Tre bắt giữ, tài sản mang theo bị tịch thâu (trong đó có bản thảo quyển sách của tôi), người bị giam cầm. Tôi thầm nghĩ “trong họa có phước” và tin tưởng vào tâm linh…
Chuyến vượt biển lần hai: Xuất phát tại rạch Đầu Sấu, Cần Thơ vào đêm 20 Tháng Mười Hai, 1987 (nhằm 30/10 âm lịch, năm Đinh Mão). Nghe thiên hạ đồn “vượt biên có số,” tôi càng tin tưởng ở số mạng, tin tưởng vào khoa học huyền bí (nếu gặp thầy giỏi, luận đoán đúng). Trước khi xuất phát, tôi có đến xin một vị lương y am hiểu lý số bói cho một quẻ. Quẻ bói ấy có nội dung “Đình Là Thắng” và phải thực hiện vào tối 30 Tháng Mười âm lịch. Thật ra chuyến đi nầy phải đình (hoãn) ba lần vì thời tiết xấu, vì tổ chức chưa “mua” được bến bãi. Tới lần thứ ba mới thực hiện. Quẻ xăm “Thượng Thượng” quá tốt, cộng thêm câu nói của Mai – vợ tôi: “Dầu có chết gia đình chúng ta cũng phải đi” nên chúng tôi càng cương quyết ra đi với niềm tin tất thắng.
Cuộc hành trình của tôi cũng không hoàn toàn suôn sẻ. Ngay đêm xuất phát, tàu chúng tôi chạy tới 3 giờ sáng nhưng vẫn chưa đi đúng hướng. Bị mắc cạn, phải nằm chờ con nước lớn. Đến 2 giờ chiều hôm sau (21 Tháng Mười Hai), tàu gặp bão và chạy lạc tới… Cà Mau. Có người tự trách tại sao không đi vào “Tháng Ba bà già đi biển” thay vì Tháng Mười Hai, thường có giông bão. Có ai đó đề nghị chờ công an tới bắt bỏ tù hơn là liều mạng đi vào cõi chết. Nhưng đa số quyết chí ra đi – dĩ nhiên có cả vợ chồng tôi, mặc dầu phải “tìm sự sống trong cái chết.”
Thình lình một tàu tuần duyên chạy tới cặp sát tàu chúng tôi khiến 75 thuyền nhân (trong số có 22 phụ nữ và trẻ em) phải một phen hú vía. Rất may họ không khám xét. Vì vậy tàu chúng tôi hai lần thoát nạn rồi nhắm hướng biển Đông trực chỉ. Ngày thứ ba (22 Tháng Mười Hai), sau khi ra tới hải phận quốc tế, lại gặp bão. Ban đầu chỉ gió dập sóng dồi nhẹ. Rồi cuồng phong dữ dội, từng đợt sóng lớn cao ngất cỡ mấy tầng nhà như muốn nuốt trọn con tàu bé bỏng. Nước tràn vào khoang tàu ngày càng nhiều. Nhiều người chắp tay khấn nguyện, cầu mong Chúa, Phật, đức Quán Thế Âm bồ tát rộng đức háo sanh ra tay cứu khổ cứu nạn. Mạng người lúc ấy như chỉ mành treo chuông, hy vọng sống còn rất mỏng manh, nếu không muốn nói mười phần chết hết chín.
Dưới hầm tàu, người người chen chúc như cá hộp. Phần đông không ngớt nôn mửa vì say sóng. Người nầy phun “mật xanh mật vàng” vào mặt mày, vào quần áo người kia. Rồi có tiếng cãi vả, chửi bới ồn ào. Có kẻ sợ té đái, phóng uế bừa bãi. Mùi hôi thúi xông lên nồng nặc, khó thở. Tôi và hai đứa con trai lớn (Tín và Triết) bị “ém” dưới hầm tàu cũng muốn ngộp thở bởi cái mùi xú uế ấy. Vợ tôi ngồi gần buồng máy với hai đứa con trai nhỏ (Trí và Trực) cũng hít mùi dầu cặn khét lẹt đến nghẹt thở; nhưng tay vẫn nắm chặt tượng Phật, miệng không ngớt cầu nguyện. Sau đó tôi chui ra khỏi hầm tàu phụ giúp một số thanh niên khỏe mạnh thay phiên nhau tát nước.
Em Lược – người “móc nối” gia đình tôi chuyến đi nầy – rất năng nổ cáng đáng một số việc trên tàu, thất vọng nói với tôi: “Không xong rồi anh Ba ơi, chắc chúng ta phải chết hết!” Tôi an ủi với giọng cả quyết: “Không sao đâu em, anh tin rằng chúng ta sẽ thắng.” Rồi tôi đem chuyện Tử vi, bói toán ra kể cho Lược nghe để em vững niềm tin. Anh tài công giàu kinh nghiệm – Trung Úy Thọ vốn là sĩ quan hải quân Việt Nam Cộng Hòa, khéo lái tàu chẻ sóng đương cự với từng đợt sóng thần. Anh thợ máy Vĩnh tận tụy với công việc, bảo đảm máy chạy tốt và không bị trục trặc kỹ thuật. Sau hai tiếng đồng hồ chống chọi với phong ba, trong cơn thập tử nhứt sanh, gió bỗng đổi chiều và giảm dần tốc độ khiến ai nấy đều mừng rỡ.
Ngày thứ tư (23 Tháng Mười Hai) biển lặng. Nắng vàng rực rỡ. Đêm tối không trăng, sao sáng lung linh. Từng cơn gió nhẹ thoảng qua làm mát dịu lòng người đang ngập tràn hy vọng, háo hức tới đích. Tàu chúng tôi giương cờ trắng làm ám hiệu S.O.S. với hy vọng được tàu ngoại quốc cứu vớt. Bỗng thấy hai con cá bự… quá cỡ thợ mộc, bơi nhanh “hộ tống” tàu chúng tôi suốt mấy cây số. Rồi biến mất. Đó đây mấy miếng ván trôi bập bềnh theo sóng nước, tôi đoán là gỗ của tàu vượt biển bị đắm vỡ ra. Rồi mấy cái xác người với mái tóc dài hiện rõ trong tầm mắt. Bất giác tôi rùng mình liên tưởng tới thảm cảnh những phụ nữ xấu số bị hải tặc Thái hãm hiếp tập thể, rồi vứt xuống biển.
Sang ngày thứ năm (24 Tháng Mười Hai), sóng êm ả, biển hiền hòa. Mọi người thay phiên nhau lên “boong” tàu hóng mát, hít thở thật sâu không khí biển trong lành hầu xua đi mùi hôi hám khó chịu. Thình lình một chiếc tàu thật lớn rẽ sóng lướt tới thật nhanh như ngựa phi nước đại. Nó to lớn kình càng như một tòa nhà, còn tàu chúng tôi nhỏ xíu như một chiếc xuồng ba lá. Năm bảy thủy thủ mình trần trùng trục, bắp thịt cuồn cuộn, da đen thui thủi đứng lố nhố trên boong tàu “giương oai diệu võ” chỉ về phía chúng tôi. Mọi người nghi là tàu hải tặc Thái Lan nên thất kinh hồn vía, tìm mọi cách ứng phó, cất giấu của cải, tư trang. Người nuốt vàng vào bụng, kẻ giấu vật quý giá vào “chỗ kín.” Phe phụ nữ lấy lọ nồi, dầu máy bôi khắp mặt mày, mình mẩy cho đen đúa, xấu xí khiến bọn hải tặc ghê tởm. Có người lấy thuốc đỏ bôi vào “chỗ kín” như… có tháng.
Tiếng đọc kinh cầu nguyện liên tục. Ai theo đạo nào cứ đem kinh kệ đạo mình mà cầu nguyện. Rất may đó là tàu đánh cá Mã Lai. Họ giảm tốc độ và tắt máy trước khi đến gần tàu chúng tôi. Một ngư phủ Mã hỏi chúng tôi cần gì họ sẽ giúp. Vị đại diện tàu chúng tôi, anh Đức, đáp: “Chúng tôi cần chỉ hướng tới đảo Bidong và xin cung cấp nước uống.”
Đoạn, một ngư phủ Mã đưa ra một cái nón và xin chúng tôi một số vật dụng tùy lòng hảo tâm. Họ nhận được khá nhiều quà như đồng hồ, chút ít vàng bạc, tư trang… với tấm lòng biết ơn của thuyền nhân chúng tôi. Sau khi chỉ hướng tới đất liền (trong 6 tiếng đồng hồ nữa), họ không quên tặng chúng tôi mấy thùng nước uống và hai con cá biển bự tổ chảng để ăn mừng Giáng Sinh. Mọi người thở phào nhẹ nhõm như trút được cả khối gánh nặng lo âu và sợ hãi. Tôi và mấy cậu thanh niên đã thôi tát nước. Mấy chị em phụ nữ và mấy cậu thanh niên khỏe mạnh chia nhau làm cá và nấu hai nồi cháo lớn để chuẩn bị “ăn Réveillon.” Con tàu may mắn vẫn từ từ lướt sóng nhắm hướng đảo Bidong trực chỉ.
Thẻ căn cước tị nạn của vợ chồng tác giả và hai người con trai lớn (Trung Tín, Minh Triết). Hai người con nhỏ (Thiết Trí, Chánh Trực) chưa có thẻ vì còn nhỏ tuổi. (Hình: tác giả cung cấp)
Giáng Sinh ở chuồng dê trên đất Mã
Giáng Sinh đầu tiên đời tị nạn (đêm 24 rạng 25 Tháng Mười Hai, 1987), chúng tôi ngủ trong chuồng dê trên đất Mã. Không có ăn Réveillon vì hai nồi cháo cá đã bị hất xuống biển, chỉ thưởng thức mùi nước tiểu và phân dê, nhưng không ai thấy đói. Suốt cuộc hải hành, chủ tàu chỉ cho mọi người uống chút nước cầm chừng vì phải để dành phòng khi “chết khát.” Bé Trực và mấy đứa con nít liên tục đòi uống nước. Vì ăn không đủ, phần vì quá lo sợ nên mọi người cố nón, không buồn nghĩ đến cái “đệ tứ khoái”- nói đúng hơn là “đệ tứ khổ.” Gió biển lồng lộng thổi vào chuồng dê mang theo cái lạnh lẽo của đêm Đông. Mọi người đều lăn đùng ra ngủ vùi vì quá mệt mỏi sau chuyến hải hành đầy căng thẳng.
Cho đến bây giờ tôi vẫn nhớ mãi kỷ niệm không quên của đêm Giáng Sinh tại chuồng dê trên đất Mã. Đó cũng là kỷ niệm 15 năm ngày lễ đính hôn của vợ chồng tôi. Sáng hôm sau mọi người được chở tới trại Marang thuộc bang Terengganu, Mã Lai Á. Lưu trú nơi đây được bốn ngày, chúng tôi được tàu đưa tới trại tị nạn trên đảo Pulau Bidong. Sau khi hoàn tất các thủ tục cần thiết, gia đình tôi được sắp xếp đến tạm cư tại Long House khu F, đánh dấu ngày đầu tiên đời tị nạn (29 Tháng Mười Hai, 1987).
Những câu chuyện kỳ tích như cổ tích
Những ai đã từng sống ở trại tị nạn Pulau Bidong chắc không lạ gì những cái tên quen thuộc, như: cầu Jetty, bịnh viện Sick Bay, Task Force, Ban Điều Hành Trại, 7 khu Long House (A, B, C, D, E, F và G), rồi đồi Tôn Giáo, nhà thờ Công Giáo, chùa Từ Bi, thánh thất Cao Đài, trường dạy tiếng Anh và tiếng Pháp, Thư viện công cộng, Gia đình Âu Cơ,… Đặc biệt chuyện “Ông già Bidong” ly kỳ như cổ tích.
Người ta lập miếu để thờ cũng như tạc tượng “Ông già Bidong và đứa cháu gái” để ghi lại chứng tích. Không biết dựa vào nguồn tư liệu nào mà nhà văn Duyên Anh (tới đảo Tháng Mười Một, 1981) “đếm” tới 1,000 người trên con tàu nầy (!).
Lại có một chuyện khó tin kể về một thuyền nhân đã tới đảo Bidong, vì quá thương nhớ vợ con đã dùng thuyền đánh cắp chạy trở về Việt Nam. Cuối cùng bị mất tích. Nhà văn Duyên Anh kể có ba chiến sĩ phục quốc cướp tàu vượt biên chạy trở về Việt Nam bị bão nhấn chìm (?).
Ngoài ra có chuyện khó tin nhưng có thật 100%, nội dung như sau: Gia đình bà Nguyễn vượt biển bằng bè kết bằng những cái thùng phuy. Chiếc bè ấy dài 14 thước, rộng ba thước được điều khiển bởi một người vừa là thuyền trưởng, vừa là chủ bè, vừa là tài công – tức chồng bà, không có chút xíu kinh nghiệm đi biển, xuất phát tại Vũng Tàu vào đêm 23 Tháng Chín, 1975. Sau bốn ngày ba đêm lênh đênh trên biển cả không gặp bất cứ hiểm nguy nào, tất cả 14 “bè nhân” (trong có vợ chồng bà Nguyễn và 5 đứa con, đứa nhỏ nhứt mới sanh mấy ngày) được tàu buôn Nhựt cứu rồi đưa vào đất liền. Hơn chín tháng sau, 14 bè nhân may mắn ấy đều được định cư ở Hoa Kỳ.
Đó là chưa kể chuyện bốn người liều mạng vượt biển bằng xuồng nhỏ cũng tới bến bờ tự do. Như vậy trong “Tự điển tị nạn,” ngoài thuyền nhân (boat people), bộ nhân (land people) còn có bè nhân (raft people) và xuồng nhân (sampan people).
Theo lời kể của ban Văn nghệ, khối Thông tin Văn hóa Giáo dục thì Pulau Bidong vào năm 1980 đã tiếp nhận nhiều nghệ sĩ nổi tiếng trước 1975 như Hùng Cường, Lệ Thu, Ngọc Minh, Hoàng Thi Thao, Thanh Tuyền, Băng Châu… Nghệ sĩ Hùng Cường tới đảo Bidong ngày 31 Tháng Năm, 1980 được dân tị nạn sắp hàng dàn chào. Anh đã sáng tác bản tân nhạc Cuộc tình buồn cùng bài thơ Sẽ còn và trình diễn phục vụ đồng bào tị nạn. Anh cho biết bài thơ nầy được sáng tác trong trại giam ở Việt Nam vì quá đói. Có thể nói nghệ sĩ Hùng Cường lập kỷ lục về số lần vượt biên, vì cứ bị bắt rồi thả, thả lại bắt “năm lần bảy lượt.” Ca sĩ Ngọc Minh ca bài Anh giải phóng tôi hay tôi giải phóng anh của nhạc sĩ Nhật Ngân, còn ca-nhạc sĩ Hoàng Thi Thao – vừa là con nuôi, vừa là cháu gọi nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ bằng chú ruột, cũng giúp vui với bản Hát cho người vượt biển Đông.
Về sau, tôi có dịp gặp các nghệ sĩ Hà Mỹ Xuân, rồi Ngọc Đan Thanh. Cô Hà Mỹ Xuân cùng chồng và 17 thuyền nhân vượt biển trên chiếc ghe cà-vom nhỏ. Chiếc ghe bị chết máy phải “chạy” bằng buồm. Vậy mà họ cũng tới nơi an toàn. Một trong hai nghệ sĩ đã dàn dựng vở tuồng “Người Đẹp Trong Tranh” để phục vụ đồng bào. Vở tuồng nầy kể chuyện tình diễm tuyệt liêu trai giữa chàng nho sinh Tú Uyên và “người đẹp trong tranh” Giáng Kiều trong Bích Câu Kỳ Ngộ, được khán giả tán thưởng nhiệt liệt.
Những ngày tháng lưu đày vô vị, tôi còn nghe thấy những chuyện chướng tai gai mắt về những hình ảnh không mấy đẹp đẽ và hành động thiếu suy nghĩ của một số thuyền nhân. Đó là đàn em của các băng đảng “Sa Tăng,” “Thiết Giáp” – đặc biệt tay anh chị có cái tên “Định Mệnh,” tiếp tục quậy phá. Các tay “giang hồ thứ thiệt” nầy chiếm cứ địa bàn hoạt động ở các khu Long House để trục lợi. Từ giành đất trồng rau đem bán, chiếm giếng nước để sử dụng riêng (có khóa hẳn hoi) đến cắt xén hàng tiếp liệu (supply) do Cao Ủy phân phối, như cá, gà, rau cải,… rồi ngang nhiên đem bán lại với giá cắt cổ!
Thỉnh thoảng những thành phần du đãng nầy mang giáo mác, dao búa từ các khu C, D, G tới khu F “hỗn chiến” làm náo động cả trại. Nguyên do không ngoài việc tranh giành quyền lợi (buôn lậu), thế lực, kể cả tình yêu. Có cả chục thanh niên đáng thương bị lính Mã Lai bắt cạo trọc đầu và nhốt vào chuồng khỉ (monkey house) – gọi là “bồ tạt” (?) vẫn không tởn. Nhiều phụ nữ vô phước bị hải tặc hãm hiếp tập thể, bị ném xuống biển, sống sót đến đảo, sống vật vờ vô định, tâm thần bấn loạn. Họ đến bịnh viện Sick Bay để khám thai và sẵn sàng “trục xuất” những đứa con tương lai của hải tặc. Một số chị em sống buông thả, cặp bồ với lính Mã hoặc lén “đi khách” miễn có chút đỉnh tiền chi dụng. Có những cuộc tình Bidong vội đến vội đi.
Những ai có dịp lên đồi khu F sẽ thấy cả trăm ngôi mộ thuyền nhân xấu số được vùi lấp vội, mấy chục đống phân giòi bọ lúc nhúc. Rải rác đó đây trong những bụi cây, hốc đá là những “áo mưa” (condom) của những cặp “tình Bidong có list thì dong.” Thì ra đây là nơi lý tưởng để giải quyết cái “đệ tam” và “đệ tứ khoái” của thuyền nhân. Thuở ấy trong Tự điển tị nạn lại có thêm từ “cưa gái” (tán gái), rồi “lái xe” có nghĩa dẫn/đưa đàn bà con gái lên đồi để hành lạc (xe: con gái).
Ngoài chuyện Ông già Bidong, có thể nói 121 người tới đảo ngày 8 Tháng 8, 1988, là những thuyền nhân đầu tiên. Nơi đây khoảng 1,000 thuyền nhân đã yên giấc ngàn thu, mộ chôn tập thể hoặc cá nhân rải rác trên đồi núi – nhiều nhứt ở đồi khu F.
Nơi bến bờ tự do…
Gia đình chúng tôi đã đến bến bờ tự do. So với trên ba trăm ngàn người đã vĩnh viễn ra đi cùng những thảm cảnh vượt biển dẫn trên, chúng tôi có phước hơn rất nhiều lần – nếu không nói là “đại phước.” Phải chăng “cộng nghiệp lành” đã đem lại may mắn cho 75 thuyền nhân chúng tôi – những người có “biệt nghiệp lành.” Chúng tôi chỉ biết cầu nguyện cho hương hồn người chết trong kinh hoàng, tức tưởi sớm được siêu thoát. Cầu mong những người còn sống sót và thân nhân của họ hãy quên đi quá khứ đau buồn mà yên lòng xây dựng cuộc đời mới.
Phong trào vượt biên vượt biển có thành công và thất bại, có hạnh phúc và đau khổ, có ngọt bùi và đắng cay tủi nhục, có cả phép lạ của thế giới tâm linh chuyển họa thành phước, đem lại sự sống trong cái chết. Đó là bản “anh hùng ca” bất tận, đồng thời là bản “trường hận ca” của người vượt biển. Và chỉ có người trong cuộc – chứng nhân đích thực, mới nếm trải trọn vẹn những cung bậc của “mùi vị” vượt biển.
Bây giờ trong lòng tôi còn lắng đọng nỗi nhớ với muôn vàn kỷ niệm buồn vui không tài nào kể ra hết. Nhớ cái thư viện nhỏ nơi tôi công tác thiện nguyện với nhiều sách học tiếng Anh, tiếng Pháp cùng một số tạp chí Việt Chiến, Dân Chúa, Văn Nghệ Tiền Phong. Nhưng nỗi nhớ sâu lắng là âm thanh phát ra từ chiếc loa của Khối Thông tin Văn hóa trên đảo Bidong: “Thông báo rời đảo. Thông báo rời đảo. MB897, MB897…”, tiếp nối bởi giọng ca Khánh Ly qua điệu nhạc chia lìa, tha thiết Biển Nhớ: “Ngày mai em đi, biển nhớ tên em gọi về. Gọi hồn liễu rũ lê thê, gọi bờ cát trắng đêm khuya… Ngày mai em đi, biển có bâng khuâng gọi thầm. Ngày mưa tháng nắng còn buồn, bàn tay nghe ngóng tin sang…”
Chúng tôi mãi khắc ghi vào tâm khảm số căn cước thuyền nhân 144172 và số tàu MB897 của mình. Bất giác tôi thầm nghĩ, nếu các con tôi còn ở lại Việt Nam, có thể chúng học hành đỗ đạt, nhưng chưa chắc được trọng dụng, chưa chắc được đối xử công bằng, nhứt là phải bị cuốn hút vào cái vòng xoáy của “văn hóa chạy chức,” “văn hóa phong bì,” “cao lễ dễ thương.” Đó cũng là lời giải đáp câu hỏi của các con tôi: “Tại sao chúng ta phải vượt biên?”
***
Giờ đây, ngồi nhớ lại cái Tết ở trại tị nạn Pulau Bidong, tôi mong muốn được liên lạc với các thuyền nhân trên tàu MB897 (chủ tàu, tài công, Trung Úy Thọ, Ba Phi, thợ máy Vĩnh, em Đặng Thao Lược…), và những người quen biết ở đảo Bidong như: Bùi Minh Trọng, Trần Hà Phổ, Thái Kim Hòa, Bùi Ngọc Long, Trần Văn Xia, Đặng Văn Lời, “Hùng Anh,” “Hùng Em,”…
Nếu chiến tranh thương mại toàn cầu bùng nổ, Việt Nam bị ảnh hưởng như thế nào? Giới cầm quyền CSVN có chuẩn bị trước kịch bản ứng phó để hạn chế những rủi ro cho một nền kinh tế vốn đang còn nhỏ yếu, và có đủ bản lĩnh nhận ra những cơ hội để đưa đất nước phát triển không? Đây là những vấn đề chính yếu mà giới quan sát tình hình Việt Nam đang quan tâm.
Nói là chiến tranh thương mại toàn cầu nhưng thực ra, tâm điểm quan tâm của dư luận là cuộc thương chiến giữa hai nền kinh tế đứng đầu thế giới hiện nay là Mỹ và Trung Quốc.
Vào ngày 5 tháng Hai năm 2025, Tổ Chức Thương Mại Thế Giới (WTO) cho biết, Trung Quốc đã nộp đơn kiện về thuế nhập khẩu mà Mỹ áp đặt lên hàng hóa nước này, kèm lời tuyên bố “Trung Quốc có quyền đưa ra các biện pháp bổ sung và khiếu nại liên quan đến các vấn đề được xác định trong quá trình tham vấn.”
Trung Quốc đưa ra quyết định này sau khi Mỹ quyết định tăng thuế nhập khẩu đối với một số mặt hàng và khoáng sản từ Trung Quốc: xe điện tăng gấp 4 lần, lên 100%, chất bán dẫn thuế suất tăng từ 25% lên 50%…
Đáp lại, Trung Quốc tuyên bố từ ngày 10 tháng Hai sẽ áp dụng thuế bổ sung 15% đối với than, khí LNG và 10% đối với dầu thô, thiết bị nông nghiệp và một số thiết bị xe hơi nhập khẩu từ Mỹ, siết chặt các mặt hàng kim loại như: tungsten, ruthenium, tellurium và molobdenum… Ngoài ra, Google đang bị điều tra chống độc quyền, và hai công ty khác của Mỹ bị đưa vào danh sách “đen” trừng phạt.
Hồi Tháng 8, 2024, Mỹ đưa 42 doanh nghiệp Trung Quốc vào danh sách “đen,” hạn chế thương mại do có liên quan đến các hoạt động quân sự, quốc phòng Nga trong cuộc xâm lược Ukraine.
Khoảng trung tuần Tháng Giêng, 2025, có nguồn tin tiết lộ Mỹ đang ráo riết điều tra các cáo buộc về chính sách không công bằng của Trung Quốc khi đã bóp méo, giảm chi phí lao động một cách nghiêm trọng, và bất thường trong lĩnh vực đóng tàu, hàng hải và logistics. Đây là những hoạt động căng thẳng trong lĩnh vực thương mại gần đây giữa Mỹ -Trung Quốc, báo hiệu một cuộc thương chiến toàn diện đang đến rất gần.
Thế giới trước nguy cơ bị ảnh hưởng bởi chiến tranh thương mại, Việt Nam không tránh khỏi ngoại lệ. Cả Mỹ lẫn Trung Quốc đều là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam trong nhiều năm trở lại đây.
Tổng kim ngạch thương mại giữa Việt Nam-Mỹ năm 2021 đạt gần $112 tỉ, năm 2022 đạt gần $124 tỉ, năm 2023 hơn $110 tỉ, và tính đến Tháng Bảy, 2024 là hơn $74 tỉ.
Với Trung Quốc cũng có con số ngang ngửa. Tổng kim ngạch thương mại Việt Nam-Trung Quốc vào năm 2023 là hơn $171 tỉ, và năm 2024 hơn $205 tỉ.
Chiến tranh thương mại xảy ra, Việt Nam không đơn giản chỉ bị ảnh hưởng mà sẽ phải đối mặt với những rũi ro nghiêm trọng như: xuất –nhập khẩu giảm, vốn đầu tư FDI giảm, đứt gẫy chuỗi cung ứng dẫn đến kinh tế khủng hoảng, nguy cơ mất các thị trường trọng điểm và dễ bị trừng phạt thương mại nếu làm ăn, tiếp tay cho hàng hóa đối thủ.
Các mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam dễ bị Mỹ, EU trừng phạt, đánh thuế cao như: sắt, thép, linh kiện điện tử, pin mặt trời, gỗ, dệt may-giày da và một số mặt hàng tiêu dùng.
Các mặt hàng như: nông sản, thủy sản, các mặt hàng thô… của Việt Nam dễ bị Trung Quốc ngưng nhập khẩu do có quan hệ với Hoa Kỳ.
Ngoài ra, chiến tranh thương mại sẽ khiến Việt Nam bị tác động không nhỏ từ những vấn đề tiêu cực như: lạm phát, doanh nghiệp phá sản hàng loạt, thất nghiệp tăng cao và bất ổn xã hội.
Theo số liệu từ Tổng Cục Thống Kê Việt Nam, số lượng doanh nghiệp giải thể, phá sản, ngưng hoạt động và rút khỏi thị trường Việt Nam trong hai, ba năm trở lại đây có chiều hướng gia tăng.
Thống kê mới nhất, vào Tháng Giêng năm 2025 có hơn 58,300 doanh nghiệp rút khỏi thị trường Việt Nam, tăng hơn 8.1% so với cùng kỳ năm 2024. Toàn năm 2024, có 197,900 doanh nghiệp rút khỏi thị trường Việt Nam, tăng 14.7% so với năm 2023.
Trong khi đó, vào năm 2024 Việt Nam có khoảng hơn 1.06 triệu người thất nghiệp.
Một số nhà quan sát tình hình Việt Nam đưa ra những chia sẻ, trong hoàn cảnh nguy cơ chiến tranh thương mại toàn cầu, Việt Nam phải gấp rút lên kịch bản ứng phó cho những tình huống xấu nhất như: tận dụng triệt để ngoại giao thương mại, các hiệp định thương mại quốc tế đã ký kết trước đó để mở rộng thị trường, đa phương hóa thị trường hơn nữa, hỗ trợ doanh nghiệp và các chuỗi cung ứng để giữ vững thị trường trong nước, đặc biệt là kiểm soát chặt chẽ hàng hóa thuế quan, và tài chính ngoại tệ.
Rõ ràng, chiến tranh thương mại chỉ mới là “bóng ma” lơ lửng trên bầu trời kinh tế thế giới và Việt Nam, nhưng tại Việt Nam đã xuất hiện những khó khăn không hề nhỏ. Nền kinh tế èo uột của Việt Nam có nguy cơ không thể trụ nổi những tác động tiêu cực dồn dập ập tới.
Qua một số trao đổi từ người dân Việt từ nam ra bắc, hầu hết các chia sẻ, bày tỏ sự lo lắng trước thực tế cuộc sống khó khăn. Người dân đặt hy vọng nhà cầm quyền CSVN có những quyết sách đúng đắn. Nếu có quyết sách tốt thì cũng khó cho Việt Nam tận dụng được những cơ hội để vượt qua khó khăn và phát triển. Bởi lẽ, tư duy lãnh đạo của giới cầm quyền CSVN rất hạn hẹp và Việt Nam lại đang trong thể chế độc tài, kiểm soát chặt chẽ quyền tự do báo chí, quyền phản biện, nên những ý tưởng cải cách, sáng tạo và phát triển bị cản trở, kìm hãm, khó thích nghi với xu hướng dân chủ tiến bộ toàn cầu. Bộ máy tổ chức cồng kềnh, quan liêu dù đang chủ trưởng tinh gọn nhưng không phải một sớm một chiều có thể thành công.
Dân Việt – khi giận – họ mắng nhau hơi kỹ, và hơi quá. Ít nhất thì cũng kỹ hơn và quá hơn vài ba dân tộc khác mà tôi đã có dịp “chung đụng” qua ngôn ngữ thường ngày. Người Anh, người Mễ, người Pháp không chửi “đối phương” là đồ mặt mo, mặt mẹt, mặt dầy hay mặt thớt… Người Tiệp, người Tầu, người Nga, người Lào, người Miên, người Miến – tôi đoán – chắc cũng không luôn.
Chúng ta, qua cách chửi, đã biểu lộ một tâm lý chung của dân tộc mình: rất sĩ diện. Bởi vậy, không có gì ngạc nhiên khi chuyện lùm xùm (làm “mất mặt” dân Việt Nam) ở phi trường Changi đã khiến cho giới cầm bút – trong cũng như ngoài nước – đều nóng như hơ:
“Những người Việt này bị đối xử như tội phạm, bị đưa vào phòng riêng, kiểm soát chặt chẽ giấy tờ, bị phỏng vấn và bắt tự đếm số tiền mang theo trước mặt nhân viên sân bay. Những người khách này buộc phải trở lại Việt Nam trên các chuyến bay đưa họ đến, hay lưu lại những khách sạn gần phi trường mà hãng hàng không Việt Nam phải đài thọ chi phí…
Chính quyền Singapore cũng không hề nói lý do họ không cho những người Việt này vào nước họ, nhưng cái lý do này thì những người trong cuộc, hay toàn thể ‘khúc ruột ngàn dặm’ trên khắp thế giới đều biết rõ, đều cảm thấy xấu hổ và đau lòng…
Nếu danh dự phụ nữ Việt Nam bị coi thường hay chà đạp là danh dự của cả dân tộc cũng bị coi thường. Ai có trách nhiệm trong việc đàn bà con gái Việt Nam bị cấm cửa và cái mặt Việt Nam trong thời gian gần đây, có thể nói xa hơn là dưới chế độ xã hội chủ nghĩa đã bị lấm lem đến mức tồi tệ.” (Huy Phương. “Cái Mặt Việt Nam”. Ga Cuối Đường Tầu. Nxb Nam Việt 2018).
Huy Phương đã từ trần nhưng tác phẩm thượng dẫn vẫn còn được tìm đọc, với không ít những lời tán thưởng. Nhân tiện, tôi cũng xin mạn phép được giới thiệu một cách nhìn khác (có thể là chính xác và thấu đáo hơn) của Trangđài Glassey-Trầnguyễn. Theo nữ sỹ thì vấn đề không phải là “cái mặt Việt Nam” mà là “cái khác” cơ:
chém cha cái kiếp dâm nô
đã đau đô hộ, xuống mồ càng đau
ai bảo chế độ thực dân chấm dứt
khi Pháp rút khỏi Việt Nam 1954?
nếu bạn Google Search, hôm nay, 2013
tìm “lịch sử nhân linh Việt”
bạn sẽ thấy
đường Trường Sơn
là ngõ tắt gần nhất
tới đường âm-đạo-bị-đô-hộ
thuộc địa của chế độ “đô hộ trắng”
tên gọi hết sức nhẹ nhàng: “white slavery”
trắng nỗi gì?
nó đen đặc!
khi những con cặc của bọn mua dâm toàn cầu
chen nhau lao vào
xé rách âm hộ
hùng hục
cày xới
giày xéo
giẫm nát
âm đạo nôn thốc tháo
âm đạo chết ngất
âm đạo túa máu
âm đạo ung thư
âm đạo đau lòng
công nghệ mua dâm
đã vạc hết nạc ở Đông Âu, ở Thái, ở Phi,
và ở tất tần tật những “đệ tam quốc gia”
và đây, Việt Nam, miền đất mới
độc lập, tự do, hạnh phúc!
tự do khủng,
rất hoàn cảnh,
nên bạn có thể vô tư lấy trinh của một đứa bé lên ba
(để mua vui, hay xã xui như vị Đảng viên cấp cao kia)
có thể cưới bốn (hoặc nhiều hơn) cô vợ còn trinh ở tuổi vị thành niên cùng một lúc
và có thể thản nhiên hiếp dâm hàng loạt nữ sinh trung học
mà vẫn nghênh nghênh giữ chức Hiệu Trưởng
đô hộ từ ngoài
đô hộ từ trong
cái âm đạo của phụ nữ Việt
trong thiên niên kỷ thứ ba
là nơi gánh chịu nhiều oan khiên đàn áp khổ nhục nhất
trong cả lịch sử cộng lại
cái nắng thực dân đổ dài trên âm đạo
thấm vào từng thớ thịt
đốt rụi đường về
Thúy Kiều của Nguyễn Du được hóa kiếp
nhưng Thúy Kiều ở ngoài đời thì vẫn còn lênh đênh
truyền kiếp lầu xanh
Ngô Tất Tố đưa Chị Dậu
trốn chạy con quỷ râu xanh
chống cự cái tham dâm của quan anh, quan cụ
mà cả một thế kỷ sau
Chị Dậu vẫn còn chạy
chạy đi khắp thế giới
tiền đồ vẫn tối đen
không phải mãi đến thế kỷ 21
mới có gái quê ra tỉnh đi làm nuôi gia đình
người ta gọi “đô thị hóa” nông thôn
Chị Dậu (và có lẽ nhiều cô gái quê trước cả Chị nữa)
đã đứt ruột bỏ quê, bỏ con, bỏ chồng, bỏ nhà lên tỉnh
đi ở, làm vú sữa cho quan cụ 80 thừa tiền, chuộng uống sữa người,
ngại uống sữa bò, sợ nóng
cụ chuộng luôn đôi ngực đang đau nhói của người đàn bà con mọn
xót con thơ
cái tiền đồ tối đen như mực của Chị Dậu
truyền đời
truyền kiếp
truyền lại đến hôm nay
mà vẫn tối đen như mực!
lính Mỹ đổ bộ lên âm đạo
lập những quán trắng da
phát triển ‘nền kinh tế về đêm’
âm đạo chèn giữa súng và đạn
từ trên đe dưới búa của phong kiến và đô hộ
đến dưới búa trên đe của Đảng và áp lực hiện đại hóa
đô hộ âm đạo
đó là cách giết chết một dân tộc nhanh nhất
một cách bỉ nhục nhất
một cách rốt ráo nhất
trên đe
dưới búa
âm đạo Việt Nam 2013
nát như tương
lưu lạc tứ phương
lầu xanh khắp cõi
ngay cả ở những quốc gia nghèo nhất thế giới
cũng có âm đạo Việt Nam bị đưa đến
và bị đô hộ
những đứa bé gái lên năm, lên bảy
khi được cứu ra khỏi nhà chứa
đã dùng gòn và thuốc đỏ chà nát cơ thể mình
hết ngày này sang ngày khác
để tẩy uế
thuốc đỏ cùng màu với máu
chỗ nào là máu đổ, chỗ nào không?
những đứa bé chưa kịp tuổi đến trường
bị công an Cambốt bắt giam khi soát nhà chứa
và bị tòa án Cambốt kết án là nhập cư trái phép
ôi, mỉa mai!
chẳng lẽ những đứa trẻ này tự dắt mình
từ một miền quê hẻo lánh nào đó ở Việt Nam
để vượt biên giới sang nhà chứa ở Cambốt hay sao?
hay tại ông quan tòa mù mắt và mù lương tâm?
Việt Nam đã từng bị đô hộ
bởi láng giềng phương Bắc
bởi mẫu quốc Phú Lãng Sa
nhưng mỗi lần là một quốc gia
bây giờ
Việt Nam bị đô hộ
bởi cả thế giới
và tự đô hộ mình
đô hộ ở ngay cái nơi tế nhị nhất,
riêng tư nhất,
cái nơi thiêng liêng nhất
để đón nhận yêu thương
để hòa hợp âm dương
để đưa con vào đời
để duy trì sự sống
nơi ấy bây giờ
đã thành cánh đồng chết
đã thành cửa tử
đã thành bãi tha ma
đã bị đô hộ bởi những hạng người tồi tệ nhất
từ khắp nơi đổ về
và ở khắp nơi mà người phụ nữ Việt bị đưa đến
bị bán
bị nô lệ hóa
bị chôn sống từng ngày mấy chục lượt
bị biến mất mà không có ai đi tìm
ai có thể đếm được
bao nhiêu triệu cái màng trinh
đã bị chọc thủng trong tức tưởi
với một cái giá rẻ mạt
để trả tiền thuốc cho mẹ, tiền cơm cho cha, tiền học cho em?
mà cuối cùng vẫn không thoát ra được cái ngõ cụt mang tên “bần cùng”
hay không cả một xu
khi kẻ cưỡng trinh có búa liềm và cờ đỏ?
và những hứa hẹn không cần thực hiện…
trong những cái phòng lạnh bị cấm khẩu…
vì cái mạng nhện dày kệch
đói nghèo, tiền kiếp đô hộ, hiện kiếp dâm nô
tham nhũng, bóc lột, những chính sách ngu dốt sai lệch
cái cán cân lệch giữa nước đang (chưa) phát triển và những nước công nghiệp
sự bần cùng hóa nữ giới trên toàn cầu từ thời con người săn bắn và thu nhặt
vân vân và vân vân
cố đấm ăn xôi
xôi bị cúp
cầm bằng làm điếm
điếm không lương
quê-hương-âm-đạo
tràn đô hộ
biết đến bao giờ
tỏa được cương?
kẻ đô hộ chỉ có thể đô hộ
khi kẻ bị đô hộ chịu để bị đô hộ
hãy xoá sổ đô hộ
chặt đứt lối mòn của suy nghĩ nhược tiểu
dẹp những kềm hãm của nhịn chịu bất công
đứng lên phá đổ thành trì đô hộ
đưa ù lì trì trệ vào gông
đã đến lúc những âm đạo vùng lên!
***
Vùng lên là phải!
Tuy nhiên, viễn ảnh của một cuộc nổi dậy (hay nói theo nhà văn Phạm Thị Hoài là “nổi loạn”) của âm hộ Việt Nam e còn xa xăm lắm – như Luận Văn Nghiên Cứu Về Khu Kinh Tế Mại Dâm tại Thành Phố Hồ Chí Minh (*) của tiến sĩ Kimberly Kay Hoang:
“Khách của số lớn trong nhóm phụ nữ này là những đàn ông Việt Nam nghèo với thể xác làm họ buồn nôn. Nếu thủ dâm và khẩu dâm không làm khách đạt thỏa mãn, thì giao cấu là biện pháp cuối cùng những người đàn bà này sẽ làm. Chín trong số mười hai phụ nữ mại dâm đã cho tác giả biết họ đều nôn mửa khi mới vào nghề sau khi cảm thấy tinh dịch của khách hàng trên tay hay trong miệng vì họ tởm lợm thể xác của những khách mua dâm…
Mỗi bao cao su giá khoảng 40 xu, một giá quá đắt đối với những phụ nữ mại dâm bậc thấp. Vì thế, họ thường cố gắng làm cho khách xuất tinh bằng những cách khác hơn là giao cấu…”
Khi còn rất nhiều phụ nữ Việt Nam vẫn chưa sắm nổi một cái bao cao su (“giá khoảng 40 xu”) để tự bảo vệ lấy thân, và không ít người còn phải “bán trôn rồi, lại bán cả mồ hôi” (“mà đói rách vẫn quần cho sớm tối”) thì chúng ta sẽ còn “mất mặt” đều đều – ở rất nhiều nơi khác nữa – chứ chả riêng gì ở phi trường Changi.
Tưởng Năng Tiến
(*) Hai luận văn, “Economies of Emotion, Familiarity, Fantasy, and Desire: Emotional Labor in Ho Chi Minh City’s Sex Industry”(1) và “She’s Not a Dirty Low Class Girl: Sex Work in Ho Chi Minh City,” (2) là những công trình đã đoạt giải luận văn sinh viên cao học tại các đại học Cornell (2008), UC Berkeley (2010) và những giải thưởng khác của ASA và giải Cheryl Allyn Miller, Những nhà Xã hội học cho Phụ nữ trong Xã hội (2011). Tác giả Kimberly Hoàng tốt nghiệp cử nhân về Communication & Asian American Studies tại đại học UC Santa Barbara và theo học Xã hội học tại đại học Stanford trước khi hoàn tất học trình tiến sĩ Xã hội học (chú trọng về phụ nữ, giới tính và tình dục) tại đại học UC Berkeley. [Theo Trần Giao Thủy (dcvonline.net)].
WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump khởi đầu nhiệm kỳ thứ nhì với một tỷ lệ hài lòng trong dân chúng, theo một cuộc thăm dò mới do CBS thực hiện, phối hợp với YouGov, theo The Hill.
Trong cuộc thăm dò CBS/YouGov, 53 phần trăm người tham gia cho biết họ ủng hộ “cách điều hành công vụ của Trump trên cương vị tổng thống.” Còn lại, 47 phần trăm nói rằng họ không ủng hộ chính sách điều hành Hoa Kỳ của Trump.
“Cuộc thăm dò mới do CBS News thực hiện cho thấy dân Mỹ rất hài lòng về việc Tổng Thống Donald J. Trump quay lại Tòa Bạch Ốc và cam kết thực hiện các chính sách,” Tòa Bạch Ốc tuyên bố trong một thông cáo báo chí gửi qua điện thư hôm Chủ Nhật, 9 Tháng Hai.
Tổng Thống Donald Trump trên phi cơ Air Force One ngày 9 Tháng Hai, 2025. (Hình: ROBERTO SCHMIDT/AFP/Getty Images)
Việc Trump quay lại Phòng Bầu Dục đã làm Washington rung chuyển, trong đó, suốt những tuần đầu tiên, ông ban hành hàng loạt sắc lệnh hành pháp, cũng như việc tỷ phú kỹ nghệ Elon Musk dẫn đầu Bộ Hiệu Quả Chính Phủ DOGE cải tổ chính quyền liên bang, chưa kể gần đây Trump còn đưa ra những phát biểu gây tranh cãi về việc Mỹ có thể “sở hữu Dải Gaza trong thời gian dài.”
Các kết quả khác từ cuộc thăm dò CBS/YouGov cũng cho thấy 58% người tham gia cho biết Trump là một tổng thống “hữu hiệu,” 24% còn lại cho ý kiến trái ngược. 55% nhận định Trump là một nhà lãnh đạo “có tài,” 45% còn lại không đồng ý với nhận định này.
Cuộc thăm dò được thực hiện từ ngày 5 tới 7 Tháng Hai trong đó có 2,175 người tham gia với sai biệt 2.5 phần trăm. (TTHN)
Ngày 10 tháng Hai năm 2025, mạng xã hội tại Việt Nam chia sẻ tràn ngập những video, clip ghi lại hình ảnh một nhóm người khóc gào, tỏ rất đau xót tại một đơn vị thuộc QĐND Việt Nam.
Tác giả của những video, clip này đã chia sẻ cho dư luận được biết vụ việc, họ là thân nhân của một quân nhân mới nhập ngũ tên Nguyễn Văn Nghiệp, đơn vị đóng tại địa bàn huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang.
Anh Nguyễn Văn Nghiệp, 25 tuổi, cư trú tại xã Tam Đa, huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh.
Vào ngày 9 Tháng Hai, thân nhân của anh Nghiệp nhận được thông tin anh bị đồng đội đánh chết. Sang ngày hôm nay, đơn vị quân đội nơi anh Nghiệp nhập ngũ đưa thi thể anh về Bệnh viện quân đội 108 (TP.Hà Nội) và gọi điện thoại thông báo cho gia đình rằng, anh Nghiệp chết do dịch bệnh, gọi gia đình đến nhận xác anh về làm tang lễ.
Thân nhân của anh Nghiệp cho biết thêm, trước đó gia đình liên tục nhận được điện thoại của anh gọi về nói, bản thân nhiều lần bị cán bộ và tiểu đội trưởng trong đơn vị đánh đập và hành hạ.
Anh Nghiệp nhập ngũ khi đang là sinh viên của một trường đại học. Đau xót và phẫn nộ, thân nhân của anh Nghiệp mong cộng đồng mạng xã hội chia sẻ thông tin, giúp gia đình đòi công lý công bằng cho cái chết của anh.
Được biết, hiện tại an ninh mạng của nhà cầm quyền CSVN đã ra tay ngăn chặn người dân chia sẻ thông tin, hạ những video, clip mà thân nhân của anh Nghiệp đã đăng lên mạng xã hội.
Thời gia gần đây, tại một số doanh trại QĐND Việt Nam đã xảy ra không ít trường hợp quân nhân nhập ngũ tử vong, cáo buộc bị đồng đội đánh đập và hành hạ gây phẫn nộ dư luận.
-Quân nhân Nguyễn Văn Hòa, sinh năm 2004, quê quán xã Uy Nỗ, huyện Đông Anh, TP.Hà Nội, nhập ngũ tại Tiểu đoàn 97, Binh chủng Pháo binh tạixã Tòng Bạt, huyện Ba Vì, TP.Hà Nội. Anh Hoà chết vào ngày 5 Tháng Bảy năm 2023, trên người có nhiều vết bầm tím, gãy hai xương sườn bên trái… dấu hiệu trước khi chết đã bị đánh đập.
-Vào năm 2022, một bộ đội khoẻ mạnh đột ngột qua đời trong doanh trại quân đội. Gia đình nạn nhân cho biết là vào chiều ngày 12 Tháng Tám năm 2022, anh vừa gọi điện thoại nói chuyện với mẹ, nhưng một ngày sau, đơn vị gọi cho gia đình, nói là anh đã chết không rõ nguyên nhân. Tuy nhiên trên thân thể thì có nhiều dấu vết tác động ngoại lực.
Quân nhân này là Ninh Văn Tuân ở Phong Châu, Phú Thọ đóng tại đơn vị Sư đoàn 316, thuộc Quân khu 2. Bạn cùng đơn vị giấu tên, nhắn cho gia đình, tiết lộ là Ninh văn Tuân bị đánh đến chết, trước thời gian được xuất ngũ không lâu.
Khi gia đình đến nhận xác tại đơn vị, đã quay lại video và đăng lên mạng, kêu gọi công bằng điều tra về cái chết của anh Ninh Văn Tuân. Thế nhưng ngay sau đó, đại tá Lê Văn Khoản người đứng đầu Sư đoàn 316, gọi điện đe dọa và buộc bà Lê Tâm, mẹ của anh Ninh Văn Tuân phải gỡ bỏ video xuống và không được đưa tin tức gì, nếu muốn quân đội điều tra.
Những người quen biết với bà Tâm nói rằng đại tá Khoản đã yêu cầu bà gỡ bỏ video, cho lính của mình gửi báo cáo đến Facebook, nói bài đăng của bà Tâm là vi phạm quy định cộng đồng, ngoài ra còn có nhiều lời lẽ đe dọa tới mẹ của nạn nhân.
-Quân nhân Nguyễn Văn Thiên, sinh năm 1998, cư trú tại xã Nghĩa An, huyện Kbang, tỉnh Gia Lai, nhập ngũ tại Tiểu đoàn Bộ binh 50, Trung đoàn 991, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Gia Lai. Anh Thiên tử vong vào ngày 29 Tháng Giêng năm 2021. Phía đơn vị quân đội nói do đột quỵ. Tuy nhiên, quá trình khám nghiệm tử thi và điều tra của cơ quan chức năng đã kết luận anh Thiên bị 5 đồng đội Trần Văn Mạo, Nguyễn Đình Tâm, Trần Đức Lợi, Rmah Tùy và Ksor Đim đánh đập dẫn đến tử vong. Vào năm 2022, Tòa án Quân Khu V tuyên bản án 41 năm tù giam dành cho 5 bị cáo đã gây ra cái chết của anh Thiên với cáo buộc tội “Cố ý gây thương tích.”
Cũng trong năm 2021, ngoài trường hợp tử vong của quân nhân Nguyễn Văn Thiên thì còn có thêm hai quân nhân Trần Đức Đô và quân nhân Lý Văn Phương. Thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận là trường hợp tử vong của quân nhân Trần Đức Đô, sinh năm 2000, cư trú tại huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh, nhập ngũ tại Đại đội 14, Tiểu đoàn 4, Trường Quân sự Quân khu I.
Anh Đô tử vong vào ngày 28 Tháng Sáu, 2021. Phía đơn vị quân đội nói do anh treo cổ trên cây tự tử. Phía gia đình bày tỏ phẫn nộ, cho rằng bị đồng đội đánh đập dẫn đến tử vong.
Tình trạng bạo lực giữa các quân nhân, lính cũ đánh đập và hành hạ lính mới gọi chung là “ma cũ ăn hiếp ma mới,” áp lực tâm lý, thiếu giám sát và buông lỏng quản lý của cấp chỉ huy… dẫn đến tình trạng môi trường QĐND Việt Nam vốn dĩ có kỷ luật nghiêm ngặt lại xuất hiện nhiều hình ảnh bạo lực dẫn đến chết người.
Báo động nhất là những màn lính cũ hành hạ, đánh đập lính mới, bày ra nhiều hình phạt để ép lính mới phải phục tùng một cách tuyệt đối… được gọi với cái tên mĩ miều “chào đón tân binh,” vấn đề này đã tồn tại từ lâu trong môi trường QĐND Việt Nam.
Nhiều người bạn của tôi, có thời gian nhập ngũ chia sẻ, hành vi “ma cũ ăn hiếp ma mới” không thuộc điều lệnh hay quy định pháp luật nào cả, nhưng vẫn được thực thi mặc nhiên và lại ảnh hưởng rất lớn trong thời gian quân ngũ nên được gọi là “luật ngầm.”
“Luật ngầm” càng nguy hiểm và đáng sợ hơn khi hành vi bạo hành quân nhân bị phát giác, lãnh đạo đơn vị vì muốn tránh ảnh hưởng đến thành tích đơn vị nên thường bắt các quân nhân “im lặng” hoặc đe dọa trừng phạt nếu tiết lộ thông tin. Ví dụ như trường hợp của quân nhân Nguyễn Văn Nghiệp và Trần Đức Đô, trước khi chết cả hai thường hay báo tin về cho gia đình biết rằng, bản thân bị đồng đội đánh đập, hành hung.
Ngoài “luật ngầm,” trong môi trường quân đội Việt Nam cũng nặng nề vấn nạn “con ông cháu cha,” gây nhiều hậu quả nghiêm trọng không kém.
Hành vi bạo lực quân nhân, làm nhục quân nhân đều bị xử lý theo luật quân đội, nhưng không phải vụ án hay vụ việc nào cũng được phanh phui, bị đưa ra xét xử.
HOUSTON, Texas (NV) – Không phải gia đình nào cũng có con cái được học đại học. Như trong trường hợp của Tina Trần, ước mơ của cô đang dần dần thành hiện thực nhờ quỹ học bổng địa phương, theo bản tin KHOU ngày 27 Tháng Giêng.
Tina Trần đang là sinh viên năm nhất tại đại học University of Houston. Ước mơ này trở thành hiện thực sau khi cô được trao Học Bổng Tưởng Nhớ Tiến Sĩ Martin Luther King Jr. do Câu Lạc Bộ Greater Houston Frontiers trao tặng, mỗi năm cô nhận được $2,000 để hỗ trợ cho chặng đường đại học. Cha mẹ Tina Trần di cư từ Việt Nam qua Houston và phải bỏ học trung học để lo cho gia đình, cho nên đây là một phần thưởng vô cùng quan trọng dành cho cô.
“Cha mẹ tôi chưa bao giờ có cơ hội tốt nghiệp trung học. Họ chỉ học được một thời gian ngắn ngủi rồi phải nghỉ để đi làm nuôi gia đình,” Tina Trần bày tỏ.
Tina Trần (giữa) và gia đình ngày tốt nghiệp trung học ở Houston, Texas. (Hình tài liệu gia đình/KHOU)
Quyết tâm tôn vinh lòng hy sinh của cha mẹ, Tina Trần vươn lên với thành tích học tập xuất chúng, cô tốt nghiệp với danh hiệu Á Khoa tại trường trung học Westfield High School vào năm ngoái. Đồng thời ý thức được khó khăn tài chánh trong gia đình, cô luôn luôn tìm kiếm các học bổng.
“Tôi muốn cha mẹ nhẹ gánh lo toan nên tôi tìm rất nhiều học bổng,” Tina Trần nói.
Học bổng này không chỉ đơn thuần là nguồn hỗ trợ tài chánh cho Tina Trần.
“Đây là một bước ngoặt giúp ba mẹ tôi có một cuộc sống khấm khá hơn,” cô bày tỏ.
Tina Trần đang theo đuổi ước mơ trở thành nhà trị liệu ngôn ngữ và mong muốn tạo ra nét khác biệt trong cộng đồng.
“Tôi muốn giúp những người gặp khó khăn trong giao tiếp, họ là những người muốn được lắng nghe, muốn cất lên tiếng nói của mình. Tôi muốn giúp họ nâng đỡ tiếng nói của mình trong cộng đồng,” cô bày tỏ.
Học Bổng Tưởng Nhớ Tiến Sĩ Martin Luther King Jr. do Câu Lạc Bộ Greater Houston Frontiers trao tặng đặt mục tiêu hỗ trợ hơn 60 sinh viên với $2,000 cho mỗi phần học bổng. (TTHN)
CAMP PENDLETON, California (NV) – Hôm Chủ Nhật, 9 Tháng Hai, các viên chức Thủy Quân Lục Chiến tại Camp Pendleton xác nhận Trung Sĩ Jacob M. Durham là binh sĩ Thủy Quân Lục Chiến Hoa Kỳ hy sinh trong tai nạn phi cơ hôm 6 Tháng Hai tại tỉnh Maguindanao del Sur, Philippines, theo KTLA.
Trung Sĩ Durham, cư dân địa phương tại California, phục vụ với tư cách Phân Tích Gia Tình Báo Điện Tử/Chiến Tranh Điện Từ thuộc Tiểu Đoàn Vô Tuyến Đệ Nhất, Lực Lượng Thủy Quân Lục Chiến Viễn Chinh Đệ Nhất Đặc Trách Tin Tức. Anh gia nhập Thủy Quân Lục Chiến vào Tháng Giêng 2021 và vừa được thăng quân hàm hôm 1 Tháng Hai 2025, các viên chức Camp Pendleton xác nhận.
Trong suốt cuộc đời binh nghiệp, Durham nhận được nhiều giải thưởng và huân chương danh giá, gồm có Huân Chương Tuyên Dương của Hải Quân và Thủy Quân Lục Chiến, Huân Chương Phục Vụ Quốc Phòng, Huân Chương Phục Vụ Tận Tụy của Thủy Quân Lục Chiến, một Bằng Khen Ghi Ơn, và Huy Hiệu Phi Hành Đoàn Hải Quân. Lòng tận trung và tinh thần phục vụ gương mẫu của anh được đồng đội và cấp trên tán tụng.
Trung Sĩ Jacob M. Durham, Thủy Quân Lục Chiến, hy sinh tại Philippines ngày 6 Tháng Hai, 2025. (Hình: US Marine Corps)
“Chúng tôi đau buồn tiếc thương Trung Sĩ Jacob Durham, người lính cao cả vị quốc vong thân,” Trung Tá Mabel B. Annunziata, chỉ huy Tiểu Đoàn Vô Tuyến Đệ Nhất, cho biết. “Trung Sĩ Durham là hiện thân của những truyền thống cao quý nhất trong lực lượng Thủy Quân Lục Chiến, điềm tĩnh, khôn ngoan và lòng quả cảm quên cả thân mình. Durham được đồng đội tôn trọng và yêu mến vô bờ. Chúng tôi xin gửi lời chia buồn và hiệp lời cầu nguyện cùng gia đình, thân hữu và đồng đội của Durham trong những giờ phút đau thương này.”
Theo Bộ Tư Lệnh Ấn Độ – Thái Bình Dương Hoa Kỳ USINDOPACOM, tai nạn xảy ra trong một nhiệm vụ thường lệ nhằm hỗ trợ các hoạt động hợp tác an ninh giữa Hoa Kỳ và Philippines. Phi cơ gặp nạn đang thực hiện nhiệm vụ thu thập tin tức tình báo, giám sát và do thám theo yêu cầu của quân đội Philippines.
Nhà chức trách đang điều tra nguyên nhân dẫn tới tai nạn. (TTHN)
WASHINGTON, DC (NV) – Hôm Thứ Hai, 10 Tháng Hai, đồng Mỹ kim tăng nhẹ sau khi Tổng Thống Donald Trump cảnh cáo ban hành thêm các chính sách thuế quan mới, trong đó đánh thuế cả thép và nhôm, mặc dù các thương vụ của Hoa Kỳ trong tương lai cùng cổ phiếu tại Âu Châu không bị ảnh hưởng do các chính sách đánh thuế sắp tới và còn lên giá, Reuters đưa tin.
Phát biểu trước các phóng viên trên phi cơ tổng thống Air Force One hôm Chủ Nhật, Trump cho biết vào Thứ Hai ông sẽ công bố quyết định đánh 25% thuế lên tất cả mặt hàng thép và nhôm nhập cảng vào Hoa Kỳ đồng thời tiết lộ các mức thuế quan qua lại với các quốc gia khác ngay sau đó.
Vào Thứ Hai, các mức thuế do Trung Quốc trả đũa nhắm vào một số mặt hàng nhập cảng từ Hoa Kỳ sẽ có hiệu lực, nhưng thỏa thuận thương mại mới giữa Bắc Kinh và Washington vẫn chưa có dấu hiệu tiến triển.
Người qua lại trên Phố Wall trước thị trường chứng khoán New York ngày 10 Tháng Hai, 2025 ở New York City. (Hình: Spencer Platt/Getty Images)
Các nhà đầu tư phản ứng bằng cách cho đồng Mỹ kim tăng đôi chút, trong đó chỉ số theo dõi tiền tệ tại Hoa Kỳ tăng hơn 0.1% so với chỉ số đóng cửa hôm Thứ Sáu ở mức 108.21.
Đồng Mỹ kim tăng 0.4% so với đồng yen Nhật Bản, vào tuần trước, đây là loại tiền tệ có tỷ lệ tiến triển trong tuần tốt nhất tính từ Tháng Mười Một, khi các nhà đầu tư đặt cược vào việc Ngân Hàng Nhật Bản sẽ tăng thêm lãi suất. Đồng euro nhìn chung giữ nguyên ở mức $1.0321.
Đồng Mỹ kim tăng so với các loại tiền tệ tại các quốc gia xuất cảng hàng hóa trước khi giảm nhẹ. Trong lần gần nhất, đồng đô la Canada giảm khoảng 0.3%.
Ban đầu, các giao dịch cổ phiếu trong tương lai tại Hoa Kỳ giảm hôm Thứ Hai nhưng mau chóng ổn định lại khi các nhà đầu tư muốn có thêm một tuần bận rộn. Các giao dịch S&P 500 gần đây nhất tăng 0.53% sau khi chỉ số tiền mặt giảm 0.95% hôm Thứ Sáu.
Thị trường cổ phiếu bị xáo trộn do có vài số liệu thu nhập xáo động vào tuần trước, mặc dù tổng mức tăng trưởng lợi tức trên mỗi cổ phiếu đang duy trì ở mức 12% và cao hơn kỳ vọng ban đầu là 8%.
Chỉ số STOXX 600 toàn Âu Châu tăng 0.5% sau khi giảm 0.38% hôm Thứ Sáu.
Cổ phiếu của một số nhà sản xuất thép Âu Châu cũng giảm, gồm có ArcelorMittal đặt trụ sở tại Luxembourg và Salzgitter ở Đức.
Các phân tích gia cho biết chính sách đánh thuế có thể gây áp lực lên tình trạng lạm phát tại Hoa Kỳ và hạn chế việc Ngân Hàng Dự Trữ Liên Bang Fed nới lỏng chính sách cắt giảm lãi suất, đây là kết quả khả dĩ phần nào giúp đồng Mỹ kim lên giá từ lúc Tổng Thống Trump thắng cử.
Chủ Tịch Fed Jerome Powell dự trù điều trần trước Hạ Viện vào Thứ Ba và Thứ Tư, trong đó việc thuế quan tác động tới chính sách chắc chắn sẽ là một vấn đề sôi nổi.
Ngân khố Hoa Kỳ nhìn chung ổn định trong Thứ Hai, trong đó lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm ở mức 4.493%.
Chỉ số chứng khoán Nikkei tại Nhật Bản giữ nguyên trong phiên giao dịch đóng cửa, còn Hang Seng của Hồng Kông thì tăng 1.84%. CSI 300 của Trung Quốc tăng 0.21%.
Số liệu cho thấy trong năm tháng qua, tình trạng lạm phát tiêu thụ tại Trung Quốc tăng nhanh nhất vào Tháng Giêng, cho nên mối lo ngại về tình trạng giảm phát tại Hoa Lục phần nào được xoa dịu.
Giá vàng tiếp tục đạt mức cao kỷ lục ở mức $2,911 một ounce, một phần là vì nguồn tin Trump đe dọa đánh thuế hàng nhập cảng.
Giá dầu tăng nhẹ sau ba tuần giảm một phần do lo ngại về thương mại. Dầu thô Brent tăng 1.4% ở mức $75.69 một thùng. (TTHN)
AUSTIN, Texas (NV) – American Airlines đình hoãn một chuyến bay vào tuần trước sau khi phi hành đoàn báo động với nhà chức trách rằng có một hoạt động đáng ngờ trên phi cơ “liên quan tới một WiFi cá nhân có chữ ‘bom,'” theo ABC.
Theo lịch trình, chuyến bay American Airlines 2863 khởi hành từ Austin, Texas, tới Charlotte, North Carolina, thời điểm cất cánh theo kế hoạch là 1 giờ 42 trưa.
Bruce Steen, 63 tuổi, ngụ tại Charlotte, North Carolina, là một trong những hành khách có mặt trên chuyến bay khi xảy ra rắc rối tại Phi Trường Quốc Tế Austin-Bergstrom.
Phi cơ American Airlines. (Hình minh họa: Alfred GF/Pexels)
Steen nói với ABC News rằng ông đang trên đường về nhà sau một cuộc họp ở Austin hôm Thứ Sáu, 7 Tháng Hai thì xảy ra cớ sự.
Ông kể rằng khi đang ngồi trên hàng ghế đằng trước phi cơ thì nhìn thấy một người đàn ông trẻ tuổi bước tới đưa cho một chiêu đãi viên hàng không xem một cái máy tính cỡ nhỏ. Ngay lập tức, chiêu đãi viên liên lạc với buồng lái, và không bao lâu sau, phi công thông báo rằng chuyến bay sẽ quay lại khu vực khởi hành vì một “vấn đề hành chánh.”
Trong thời gian đó, phi hành đoàn liền trình báo với Sở Cảnh Sát Austin APD và Sở Hàng Không về sự việc trên phi cơ.
Steen tiếp tục tường thuật rằng một lúc sau, phi công thông báo rằng “có ai đó đã đổi tên WiFi cá nhân.” Phi hành đoàn nói tên của WiFi cá nhân đó là: “Có bom trên chuyến bay này,” Steen cho biết.
Sau đó, một sĩ quan APD cấp trung úy bước lên phi cơ và nói với hành khách rằng việc đổi tên WiFi như thế là một trò đùa không hay. Steen tường thuật với ABC News rằng viên sĩ quan nói: “Nếu đây chỉ là một trò đùa, xin hãy giơ tay lên ngay, vì chúng tôi có thể giải quyết trò đùa này bằng một cách khác, thay vì tiến hành một cuộc điều tra toàn diện.”
Tuy nhiên, Steen cho biết, không một ai giơ tay, sau đó toàn bộ hành khách được APD hộ tống xuống phi cơ theo từng nhóm.
Steen cho biết cảnh sát đã kiểm tra WiFi cá nhân của từng hành khách.
Cơ Quan Quản Lý An Ninh Vận Chuyển cho biết với họ, cũng như các cơ quan khác trong ngành vận chuyển, “các mối đe dọa đánh bom là một vấn đề vô cùng nghiêm trọng,” TSA nói với ABC News trong một tuyên bố.
Tất cả hành khách cùng hành lý ký gửi đều được kiểm tra lại từ đầu, TSA xác nhận.
Cảnh khuyển đã đánh hơi tất cả hành lý, đồng thời cảnh sát cũng kiểm tra khoang cất hành lý trong phi cơ, Steen nói với ABC News.
APD cho phép chuyến bay tiếp tục cất cánh sau khi kiểm tra thì thấy phi cơ và hành lý không có chất nổ.
Chuyến bay khởi hành lúc khoảng 6 giờ 15 tối giờ Hoa Kỳ, các viên chức phi trường cho biết.
Giới chức phi trường cho biết hoạt động hoặc các chuyến bay khác tại Phi Trường Austin không chịu ảnh hưởng đáng kể, ngoại trừ chuyến bay gặp phải rắc rối.
APD chưa lập tức trả lời yêu cầu bình luận. (TTHN)
TORRANCE, California (NV) – Giới chức địa phương đang kêu gọi người dân cảnh giác trước tình trạng “đánh lạc hướng rồi trộm cắp” ngày càng gia tăng gần đây trên khắp miền Nam California.
Sở Cảnh Sát Torrance TPD tuyên bố trong một thông cáo báo chí nêu rõ rằng các băng đảng tội phạm đang sử dụng “chiến thuật gian trá” hòng đánh lạc hướng nạn nhân rồi ăn cắp đồ đạc của họ.
“Tình trạng đánh lạc hướng rồi ăn cắp thường xảy ra khi nghi can chuẩn bị sẵn một âm mưu hòng đánh lạc hướng nạn nhân, sau đó những kẻ trộm hoặc đồng phạm ra tay cuỗm đồ đạc cá nhân hoặc các món đồ có giá trị,” TPD cho biết. “Các trò bịp bợm thường thấy gồm có hỏi đường, làm rớt thức uống hoặc dàn dựng một tình cảnh rồi nhờ nạn nhân giúp đỡ.”
Tài sản cá nhân dễ là mồi ngon cho kẻ gian nếu sơ hở. (Hình minh họa: Towfiqu barbhuiya/Pexels)
Các viên chức chỉ dẫn bốn cách giúp người dân phòng hờ bất trắc:
Luôn luôn cảnh giác: Lúc nào cũng phải để ý tới mọi thứ xung quanh và những người xung quanh, đặc biệt là ở những nơi đông người.
Thận trọng: Nếu có người lạ tới gần và nhờ giúp đỡ hoặc chỉ đường, nhớ đứng cách người đó một khoảng và nhìn trước ngó sau trước khi nói chuyện.
Giữ gìn tài sản cá nhân: Cất giữ tài sản cá nhân kỹ lưỡng và an toàn, nếu không có ai trông coi đồ đạc có giá trị thì đừng bỏ đi nơi khác, kể cả trong chốc lát.
Tận dụng kỹ nghệ: Dùng dụng cụ phòng ngừa trộm cắp hoặc ứng dụng bảo mật để theo dõi tài sản cá nhân.
Nếu có ai thấy hành vi đáng ngờ hoặc tin rằng chính mình là nạn nhân của hành vi trộm cắp hoặc đánh lạc hướng thì phải lập tức gọi cảnh sát.
“Chúng tôi khuyến cáo người dân giúp đỡ nhau trước tình trạng cướp bóc,” TPD cho biết. “Chúng ta có thể tạo ra một cộng đồng an ninh hơn bằng cách cùng nhau hợp tác… xin hãy luôn luôn cẩn trọng và cảnh giác.” (TTHN)
WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump đang đề nghị xóa bỏ một lỗ hổng trong chính sách thuế, đây cũng là mục tiêu của một số nhà lập pháp Đảng Dân Chủ trong nhiều năm qua.
Tổng Thống Trump đang đề ra các biện pháp “không để cho người cao niên thọ hưởng An Sinh Xã Hội phải chịu thuế cũng như không thu thuế tiền làm thêm giờ,” đồng thời kéo dài các quy định giảm thuế theo Đạo Luật Giảm Thuế và Chính Sách Việc Làm năm 2017, phát ngôn viên báo chí Tòa Bạch Ốc Karoline Leavitt cho biết hôm 6 Tháng Giêng. Nhưng bà cũng nói thêm rằng tổng thống cũng muốn bỏ “lỗ hổng trong việc khấu trừ tiền thuế từ lãi suất chuyển nhượng.”
Có thể không có quá nhiều người Mỹ biết tới chính sách giảm thuế trong thời sau này vì phần lớn được các quỹ đầu tư, công ty cổ phần tư nhân và các quỹ đầu tư khác sử dụng. Lỗ hổng đó cho phép các nhà quản lý đầu tư giảm đáng kể lợi tức chịu thuế, một đặc quyền lớn dành cho các nhà đầu tư có lợi tức hàng năm lên tới hàng tỷ Mỹ kim.
Thị trường chứng khoán New York. (Hình minh họa: Vlada Karpovich/Pexels)
Lãi suất chuyển nhượng là phần lợi tức do các nhà quản lý đầu tư kiếm được từ các nguồn ngân quỹ, thường là 20% lợi nhuận. Theo luật thuế hiện hành, chính phủ sẽ thu thuế phần lợi tức đó như một khoản lợi tức có được từ vốn, có mức thuế cao nhất là 20% dành cho lợi tức dài hạn, so với mức thuế cao nhất là 37% dành cho lợi tức thông thường, chẳng hạn như tiền lương của dân lao động.
“Kẽ hở thuế lãi suất chuyển nhượng là một trong những ví dụ rõ ràng nhất về hệ thống thuế hai cấp bậc tại Hoa Kỳ,” David Kass, giám đốc điều hành tổ chức vận động chính sách thuế khóa Công Bằng Tiền Thuế Cho Dân Mỹ ATF, cho biết trong một bức điện thư gửi cho CBS MoneyWatch. “Trung bình, người Mỹ không thể giảm bớt gánh nặng về thuế xuống một nửa mà không đưa ra lý do, nhưng giới giàu có và có nhiều mối quan hệ thì có thể.”
Việc Trump đề nghị bỏ khấu trừ lãi suất chuyển nhượng phù hợp với mục tiêu của các nhà lập pháp Đảng Dân Chủ. Từ lâu, nhiều người trong số họ vẫn tìm cách chấm dứt kẽ hở này. Gần đây nhất, Thượng Nghị Sĩ Tammy Baldwin (Dân Chủ-Wisconsin) và 13 nhà lập pháp khác đã trình bày Dự Luật Công Bằng Lãi Suất Chuyển Nhượng hôm Thứ Năm, 6 Tháng Hai, cho phép tăng thuế lên lãi suất chuyển nhượng của các quỹ đầu tư ngang bằng với mức thuế lợi tức cá nhân dành cho người lao động.
Theo một phân tích mới từ Ủy Ban Trách Nhiệm Ngân Sách Liên Bang CRFB, một tổ chức vận động tập trung vào các vấn đề tài chánh, cho biết việc bỏ ưu đãi thuế tại Wall Street có thể giúp tăng doanh thu thuế lên khoảng $100 tỷ trong thập niên tới. Điều đó chỉ bù đắp một phần vào các đợt giảm thuế trên phạm vi rộng đang được Trump đề nghị, trong đó CRFB ước tính tiêu tốn gần $5 ngàn tỷ trong 10 năm tới.
Đề nghị của Tổng Thống Trump đang bị Wall Street phản đối, trong đó tổ chức thương mại Hội Đồng Đầu Tư Hoa Kỳ AIC kêu gọi chính quyền mới giữ nguyên ưu đãi về thuế.
Khu vực vốn tư nhân đã đầu tư hơn $5.6 ngàn tỷ cho nền kinh tế Hoa Kỳ từ khi có Đạo Luật Giảm Thuế và Chính Sách Việc Làm năm 2017 do Trump ban hành, Drew Maloney, tổng giám đốc AIC lưu ý.
Kass, giám đốc điều hành ATF cho biết, việc chấm dứt lỗ hổng này sẽ đưa ra mức thuế bằng nhau giữa các nhà quản lý đầu tư và thành phần lao động trung lưu. (TTHN)
SONOMA, California (NV) – Costco đang cảnh cáo người tiêu thụ về một hình thức mạo trên mạng điện toán, Văn Phòng Biện Lý Quận Sonoma loan báo hôm Thứ Năm, 6 Tháng Hai, theo ABC7.
Đây là hình thức lừa đảo liên quan tới một bức điện thư mạo danh Costco, nếu hoàn thành một cuộc khảo sát, người tiêu thụ sẽ được tặng máy làm kem miễn phí, văn phòng biện lý cho biết trong một thông cáo báo chí.
Bức điện thư mạo danh Costco thực chất là một trò lừa đảo nhằm ăn cắp thông tin tài chánh hoặc xâm nhập vào máy tính người dùng, các viên chức cảnh cáo.
Một cửa hàng Costco. (Hình minh họa: Erik Mclean/Pexels)
“Kính gửi quý khách hàng Costco, chúng tôi muốn trao cho quý vị một cơ hội đặc biệt, đó là một chiếc Máy Làm Kem Ninja CREAMi mới toanh!” trích lời bức điện thư.
Các viên chức khuyến cáo người tiêu thụ kiểm tra kỹ lưỡng địa chỉ điện thư của người gửi để kiểm chứng.
Trong trường hợp này, điện thư giả mạo có tên “@handtoneed.net,” không phải là điện thư chính thức của Costco.
Nhà chức trách cũng nhấn mạnh rằng các kẻ lừa đảo thường làm cho người tiêu thụ cảm họ không còn nhiều thời giờ nhằm ép người nhận điện thư lập tức đưa ra quyết định, đồng thời khuyến cáo người tiêu thụ đừng bấm vào các trang mạng đáng ngờ và báo ngay cho nhà chức trách nếu gặp phải trường hợp lừa đảo. (TTHN)
WASHINGTON, DC (NV) – Hôm Chủ Nhật, 9 Tháng Hai, Thượng Nghị Sĩ Andy Kim (Dân Chủ-New Jersey) cho biết ông sẵn sàng hợp tác với các thành viên khác trong Đảng Dân Chủ nhằm từ chối các thành viên Đảng Cộng Hòa tổ chức bỏ phiếu để giữ nguyên nguồn ngân sách cho chính phủ trước hạn chót quan trọng vào tháng tới nếu chính quyền Tổng Thống Donald Trump tiếp tục cải tổ các cơ quan và chương trình liên bang.
“Trong vài tuần tới, Đảng Cộng Hòa sẽ cố gắng lập kế hoạch cho các dự định trong tương lai và trong hai năm qua, họ vẫn cần phiếu bầu từ Đảng Dân Chủ nhằm thực hiện liền mạch tất cả các quyết nghị, nhưng lần này họ đừng nên trông mong vào điều đó,” Kim cho biết trong một cuộc phỏng vấn trên chương trình “Meet the Press” chiếu trên NBC News. Quyết Nghị Liền Mạch CR, thường là một dự luật tạm thời được đề ra với mục đích cung cấp ngân sách cho chính phủ theo các yêu cầu trong quá khứ cho tới chừng nào nhất quán một nguồn ngân sách mới.
Kim nói thêm rằng ông sẽ đứng về phía việc chống lại Đảng Cộng Hòa bằng cách từ chối bỏ phiếu cho Đảng Cộng Hòa nếu chính quyền Trump tiếp tục lật đổ các cơ quan chính phủ, chẳng hạn như Cơ Quan Phát Triển Quốc Tế Hoa Kỳ USAID và Bộ Giáo Dục bằng các quyết định trong vài tuần đầu sau khi Trump nhậm chức.
Thượng Nghị Sĩ Andy Kim (Dân Chủ-New Jersey) trên chương trình “Meet The Press” của Đài NBC News hôm 9 Tháng Hai, 2025. (Hình: NBC News)
Kim nói thêm rằng nếu Đảng Dân Chủ hợp tác trong việc cung cấp ngân sách cho chính phủ, “tất cả chỉ giúp họ đảo ngược tình thế, giải thể chính phủ, và họ không được phép làm điều đó.”
Kim không phải là thượng nghị sĩ đầu tiên thuộc Đảng Dân Chủ nêu lên các mối bận tâm tương tự trước thời điểm thông qua nguồn ngân sách, hạn chót vào ngày 14 Tháng Ba.
Thượng Nghị Sĩ Patty Murray (Dân Chủ-Washington), phó chủ tịch Ủy Ban Tài Chánh Thượng Viện, nói với NBC News trong một tuyên bố vào tuần trước rằng không dễ dầu gì đàm phán với Đảng Cộng Hòa về ngân sách khi Tòa Bạch Ốc đang giảm bớt nguồn ngân sách phân bổ cho các cơ quan đã được duyệt xét trong chu kỳ ngân sách trước đó.
Kim nhấn mạnh rằng nếu Đảng Dân Chủ tách bạch với Đảng Cộng Hòa trong vấn đề ngân sách chính phủ và nếu chính phủ liên bang đóng cửa, thì Đảng Cộng Hòa phải chịu trách nhiệm.
Hiện nay, các viên chức Đảng Dân Chủ tại địa phương kêu gọi các nhà lãnh đạo trong nội bộ đảng phái nỗ lực hơn nữa nhằm phản đối chính quyền Trump, mặc dù chưa rõ liệu việc bỏ phiếu chống lại Đảng Cộng Hòa và đóng cửa chính phủ có đạt được mục tiêu chống đối hay không.
Trong một cuộc biểu tình kháng cự Trump trước Điện Capitol vào tuần trước, lúc đó một số thành viên Đảng Dân Chủ tại Thượng Viện và Hạ Viện tập hợp cùng những người biểu tình, vào thời điểm đó các đoàn tuần hành hô vang: “Các vị phải làm tròn bổn phận! Xin hãy làm tròn bổn phận!” (TTHN)
WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump chỉ ra rằng chi phí sản xuất đồng một xu ngày càng tăng và yêu cầu Bộ Ngân Khố ngừng đúc đồng tiền mới, theo hãng tin AP.
“Hoa Kỳ đã đúc đồng một xu suốt ngần ấy thời gian, chi phí thì tốn kém hơn đồng 2 xu. Quả là lãng phí!” Trump viết trên Truth Social vào tối Chủ Nhật, 9 Tháng Hai. “Tôi đã yêu cầu Bộ Trưởng Ngân Khố ban hành lệnh ngừng đúc đồng một xu mới.”
Đây là quyết định mới nhất trong các nỗ lực như vũ bão do chính quyền kế nhiệm thực hiện nhằm ban hành những thay đổi toàn diện thông qua sắc lệnh hành pháp cũng như các tuyên bố liên quan tới hàng loạt vấn đề, từ nhập cư, phái tính và sự đa dạng, cho tới danh xưng của Vịnh Mexico.
Đồng một xu của Hoa Kỳ. (Hình minh họa: Pixabay/Pexels)
Trong thời gian vận động tranh cử, Trump không nói tới mong muốn ngưng đúc đồng một xu. Nhưng Bộ Hiệu Quả Chính Phủ DOGE do tỷ phú kỹ nghệ Elon Musk đứng đầu nêu ra viễn cảnh này trong một bài viết trên X vào tháng trước, chỉ ra chi phí đáng kể dùng để đúc đồng một xu.
Xưởng Đúc Tiền Hoa Kỳ cho biết trong năm tài khóa 2024 kết thúc vào Tháng Chín, họ sản xuất gần 3.2 tỷ đồng một xu và lỗ $85.3 triệu. Mỗi đồng một xu có giá trị gần $0.037, tăng từ $0.031 trong năm trước.
Xưởng Đúc Tiền Hoa Kỳ cũng hao hụt vì đồng năm xu, trong đó để sản xuất mỗi đồng xu trị giá $0.05, xưởng đúc tiền phải tiêu tốn gần $0.14.
Chưa rõ liệu Trump có quyền đơn phương ngưng đúc đồng một xu hay không. Các tiêu chuẩn kỹ thuật về tiền tệ, gồm có độ lớn và hàm lượng kim loại trong đồng xu đều do Quốc Hội quyết định.
Nhưng Robert K. Triest, giáo sư kinh tế tại đại học Northeastern University, lập luận rằng có thể có cách để xoay chuyển tình thế.
“Quy trình ngừng đúc đồng một xu ở Hoa Kỳ vẫn chưa rõ ràng. Có thể Quốc Hội cần phải thông qua một dự luật, nhưng có thể Bộ Trưởng Ngân Khố chỉ cần ban hành lệnh ngừng đúc đồng một xu,” Triest cho biết vào tháng trước.
Các thành viên Quốc Hội nhiều lần đưa ra luật định nhắm vào đồng xu làm bằng kẽm mạ đồng. Nhiều năm qua, nỗ lực của các kiến nghị là tạm thời đình chỉ việc đúc đồng một xu, ngừng lưu hành hoặc yêu cầu giá trị phải được làm tròn tới năm xu gần nhất, theo Cơ Quan Nghiên Cứu Quốc Hội.
Đây không phải là lần đầu tiên Hoa Kỳ ngừng đúc đồng xu có giá trị thấp nhất. Năm 1857, Quốc Hội yêu cầu ngừng sản xuất đồng nửa xu.
Chính quyền Trump đang quyết liệt tập trung cho kế hoạch giảm bớt chi phí. Musk, nhân vật được chọn dẫn đầu nhiệm vụ này, đang nhắm tới toàn bộ cơ quan và nguồn nhân lực liên bang đồ sộ khi xác định mục tiêu tiết kiệm $2 ngàn tỷ cho ngân sách. (TTHN)