BS. Hồ Ngọc Minh
LTS: Bác Sĩ Hồ Ngọc Minh được biết trong cộng đồng người Việt nhiều năm qua với chuyên khoa về hiếm muộn, vô sinh, và lựa chọn trai gái theo ý muốn. Ông đã từng làm nghiên cứu về bệnh hiếm muộn, và các bệnh ung thư của phụ nữ tại National Cancer Institute trực thuộc National Institutes of Health. Bác Sĩ Minh là Board Certified về Obstertrics, Gynecology và Reproductive Endocrinology Infertility. Phòng mạch tọa lạc trong khuôn viên bệnh viện Fountain Valley, tại 11180 Warner Ave., Suite 465, Fountain Valley, CA 92708. Số phone liên lạc: (714) 429-5848, trang nhà: www.bacsihongocminh.com
Thật ra cho đến nay, chỉ có một công dụng duy nhất của tế bào gốc được công nhận là có giá trị lâm sàng đó là việc hiến và ghép tuỷ sống cho người bị hoại huyết vì ung thư máu, vì trong tuỷ có chứa tế bào gốc.
Tại sao đường đi vẫn còn nhiêu khê?
Thứ nhất, những hiểu biết về tế bào gốc vẫn còn quá phôi thai. Các chữa trị nếu có thì chỉ “may nhờ rủi chịu”, “phước chủ, may thầy” vì đa số không có kết quả hoàn hảo và kết quả không giống nhau, tùy theo mỗi tình huống. Ngoài việc chữa trị ung thư máu, một số trường hợp sau khi ghép tế bào gốc, các người bị gãy xương “có vẻ mau lành hơn”, chưa có một bằng chứng nào cho thấy tế bào gốc có thể giúp người ta có được trái tim mới, người liệt biết đi, vân vân và vân vân…
Thứ nhì, là để có đủ lượng tế bào gốc sử dụng cho việc chữa trị, khoa học gia phải dựa vào kỹ thuật học hỏi được của việc “sao nhân bản vô tính”. Bạn còn nhớ BS. Minh đã đề cập đến việc nầy trong bài viết “Sanh sản vô tính”? Ngoài ra như khi truyền máu hay khi cấy ghép tim, thận nếu tế bào gốc không tương thích sẽ gây ra đại hoạ! Khi dùng tế bào gốc nhóm thứ 3, không phải từ phôi thai, lý tưởng nhất là của người nào xài cho người đó. Để tránh tình trạng bị dị ứng “rejection” khi cấy ghép, một “dòng tế bào gốc” gọi là “cell-line” phải được cấy riêng cho mỗi cá nhân sử dụng. Kỹ thuật làm “dòng tế bào” lại đi vay mượn từ hiện tượng “sống đời” của những tế bào ung thư, làm sao cho tế bào gốc được sanh sản mà không bao giờ chết. Hiện tại chưa có một “dòng tế bào gốc” nào của con người hiện hữu trên thương trường , mà nếu có các công ty biotech đang tìm tòi phát triển, tổn phí có thể lên đến nhiều triệu dollars.
Thứ ba là vấn đề làm sao cho các tế bào gốc, cho dù từ nhóm 2, khi ghép vào sẽ tác động đính thực, vừa đủ vào những tế bào mình muốn nó chữa (target oriented)? Vì chúng có thể biến thành bất cứ loại tế bào nào trong cơ thể sau khi cấy ghép. Chưa kể vì chúng là tế bào “sống đời”, có những cơ chế đã thay đổi như tế bào ung thư, thay vì chữa, chúng có thể gây ra ung thư hay không? Khó khăn nầy vẫn chưa có thể vượt qua được. Tờ báo khoa học Scientific American có tường trình một trường hợp một bác sĩ hút mỡ bụng và bơm vào mí mắt của người bệnh cho được đầy và thơ mộng. Sau đó không biết có sự tương tác với các loại mỹ phẫm có kích tố tăng trưởng sao đó mà các tế bào gốc có trong nhóm mỡ được cấy ghép nầy phát triển thành một… cục xương… trên mí mắt, chứ không phải là “giọt sương trên mí mắt”.
Một số sản phẩm hay mỹ phẩm có trên thị trường nếu có chứa tế bào gốc thì chỉ là tế bào gốc cây cỏ, hay tế bào gốc động vật, và có bao nhiêu tế bào gốc sống sót trong các hoá chất của sản phẩm, không ai có thể biết được, cũng như không ai có thể thẩm định công hiệu của các sản phẩm này. Vì tế bào gốc có thể sản xuất ra kích tố tăng trưởng IGF’s nên các sản phẩm nầy dựa trên giả thuyết là, tuy cơ thể con người không thể sử dụng được tế bào gốc của cỏ cây, động vật nhưng, kích tố tăng trưởng có thể giúp cho da thịt “tươi mát” trở lại. (Xin đọc thêm loạt bài “Ghiền đường”, “Gạo lứt”, “Mất ngủ” và các bài khác để hiểu thêm về kích tố tăng trưởng IGF’s). Đại loại cũng như thuốc dược thảo, không phải cấy ghép, mổ xẻ, vô thưởng vô phạt, vì thế nên cơ quan FDA chưa phàn nàn cho lắm về các sản phẩm có chứa tế bào gốc kiểu này. Tương tự, trở lại việc ăn nhau thai, tế bào gốc có trong nhau thai rất ít mà có còn cũng sống không nổi sau khi nấu nướng, biến chế chưa kể đến môi trường acid ở trong bao tử.
Tóm tắt, kỹ thuật cấy ghép tế bào gốc hoàn chỉnh vẫn còn cách độ vài ba chục năm nếu không nói là cả thể kỷ trước khi có thể thành hiện thực. Giá trị chữa bệnh chân chính của tế bào gốc là chuyện có thực, chỉ hơi sớm để biết nó sẽ phát triển theo chiều hướng nào. Sẽ có một ngày, giấc mơ trẻ mãi không già, hay tế bào gốc có thể giúp để chữa bá bệnh từng bước trở thành hiện thật cũng như… iPhone số 1, 2, 3, 4, 5, 6 cũng là chuyện khoa học viễn tưởng của thế kỷ trước.
Nếu ai nói đến cấy ghép tế bào gốc bằng cách truyền máu hay mổ xẻ, thì bạn nên tìm biết sự trung thực và các tiến bộ của việc cấy ghép tế bào gốc và nên tham khảo với các trung tâm nghiên cứu lớn, các trường giảng dạy Y Khoa danh tiếng ở Mỹ, chứ đừng nghe, đừng đọc những gì “người ta đồn rằng…” trên Internet. Nếu có “tham khảo” Internet thì hay dùng cụm từ “Stem Cell Snake Oil”, Google sẽ cho bạn cả triệu dẫn chứng. Chương trình “60 minutes” của đài truyền hình CBS có mục phóng sự “Stem Cell Snake Oil Story”, còn lưu trữ trên Youtube, https://www.youtube.com/playlist?list=PLD587E43B9B2BE78B, nếu bạn muốn xem cho biết. Chuyện kể về những người nhẹ dạ bị lường gạt là sẽ được dùng tế bào gốc để chữa khỏi bệnh liệt do thoái hóa hệ thần kinh ALS (Amyotrophic lateral sclerosis). Cho đến nay, “trên lý thuyết”, tế bào gốc có thể giúp chữa bệnh ALS, nhưng, trên thực tế không có một chữa trị nào thành công cả. Vì thế, gần đây có phong trào ủng hộ tinh thần cho những người nầy bằng cách…tắm nước đá, “ALS ice bucket challenge”.
Khoảng năm 1900’s ở Mỹ có một số người quảng cáo bán “Dầu Rắn”, “Snake Oil” có thể chữa bá bệnh trên trời dưới đất. Không biết rắn có dầu hay không nhưng “Snake Oil” thật ra chỉ là một loại dầu tràm hay dầu khuynh diệp do người Tàu định cư ở San Francisco đem sang phòng khi trái gió trở trời. Hai chữ “Snake Oil” của Mỹ đồng nghĩa với thành ngữ “Treo đầu dê bán thịt chó” của ta, hiểu sao thì hiểu, nhưng xin đừng để chúng biến giấc mơ của bạn thành cơn ác mộng hãi hùng.
