LOS ANGELES, California (NV) – Có bao giờ bạn gặp trường hợp mở mắt dậy và hoàn toàn cảm thấy mất phương hướng, không biết mình đang ở đâu, hoặc cảm thấy như không là chính mình?
Rất nhiều người trong chúng ta có thể đã từng trải qua một buổi sáng không ổn khi thức dậy với cảm giác mất phương hướng. Nhưng điều gì ẩn sau cảm giác đó, và liệu nó có bình thường hay không?
“Nhiều người nghĩ rằng khi bạn thức dậy, bạn đã sẵn sàng cho một ngày mới,” nhà tâm lý học Shelby Harris, giám đốc trung tâm Sleep Health tại Sleepopolis ở New York, nói, theo trang mạng Livestrong.
QUÁN TÍNH GIẤC NGỦ
Thông thường, bạn sẽ mất từ 20 đến 30 phút để chuyển từ trạng thái ngủ sang trạng thái tỉnh táo hoàn toàn. Đây là hiện tượng mà các chuyên gia gọi là quán tính giấc ngủ.
Bạn có thể sẽ cảm thấy hơi mất phương hướng trong vài giây. Và ngay cả sau khi định hướng được, não của bạn vẫn có thể cảm thấy hơi chậm hoặc mơ hồ khi thoát hoàn toàn khỏi giấc ngủ.
Quán tính giấc ngủ có thể mạnh hơn ở một số người so với những người khác, theo chuyên gia Shelby Harris.
Và một số tình huống nhất định có thể làm trầm trọng thêm quán tính, có khả năng khiến bạn bị hơi choáng váng. Cụ thể, bạn không ngủ đủ giấc hoặc có điều gì đó khiến bạn đột nhiên thức dậy.
NHỮNG ĐIỀU CẦN LƯU Ý ĐỂ CẢM THẤY TỈNH TÁO HƠN SAU KHI THỨC DẬY
1. Giấc ngủ cần được điều chỉnh phù hợp
Ngủ quá ít có thể làm tăng cảm giác trì trệ khi ngủ. Bạn có thể cảm thấy buồn ngủ và kém tỉnh táo hơn khi phải lê mình ra khỏi giường, theo Tiến Sĩ Katherine Hall, hiện đang làm việc tại Somnus Therapy ở London, Anh.
Nếu như thỉnh thoảng bị mất ngủ, hay bạn phải thường xuyên phải vật lộn để có được thời gian ngủ cần thiết, bạn có thể cần phải điều chỉnh một số thói quen đi ngủ của mình. Các biện pháp khắc phục tự nhiên cho chứng mất ngủ bao gồm đi ngủ sớm hơn, tránh xa màn hình điện thoại hay laptop trước khi đi ngủ và tìm cho mình một hoạt động thư giãn.
2. Bạn thức dậy vào thời điểm bất thường
Đi ngủ và thức dậy vào cùng một thời điểm mỗi ngày giúp đồng hồ sinh học bên trong cơ thể chuyển qua giai đoạn ngủ nông hơn trước khi bạn mở mắt. Và điều này sẽ giúp bạn dễ dàng chuyển từ trạng thái ngủ sang trạng thái thức một cách dễ dàng hơn.
Nhưng nếu bạn phải thức dậy sớm hơn bình thường, bạn vẫn có thể đang ở giai đoạn ngủ sâu hơn và khó thức dậy hơn.
“Trong khoảng thời gian đó, não của bạn về cơ bản đã ngừng hoạt động,” nhà tâm lý Shelby Harris cho biết.
Ngoài ra, việc bị đánh thức đột ngột do tiếng động lớn giữa đêm cũng có thể gây ra tác dụng tương tự.
3. Đồng hồ báo thức đánh thức bạn
Bạn có thể không cảm thấy mất phương hướng khi lần đầu tiên đồng hồ báo thức kêu, đặc biệt là nếu nó kêu cùng một lúc mỗi ngày. Nhưng đôi khi nhấn nút báo lại có thể cho bạn đủ thời gian để quay lại giấc ngủ sâu. Và kết quả là bạn sẽ cảm thấy không tỉnh táo, chưa kể đến việc vội vã và căng thẳng khi bạn cuối cùng cũng thức dậy.
4. Ngủ trưa quá lâu
Một giấc ngủ ngắn có thể giúp bạn tăng cường năng lượng, nhưng bạn ngủ càng lâu thì khả năng bạn gặp phải tác dụng ngược lại càng cao.
“Một giấc ngủ ngắn khoảng 20 phút là đủ để bạn ngủ thêm một chút cho cảm thấy sảng khoái, nhưng sau đó, nếu ngủ tiếp nữa, bạn có thể rơi vào trạng thái ngủ sâu,” nhà tâm lý Shelby Harris giải thích.
5. Bạn uống rượu vào đêm hôm trước
Rượu là một tác nhân phá hỏng giấc ngủ của bạn. Nó có thể khiến thời gian ngủ trở nên chập chờn và rời rạc, khiến bạn cảm thấy uể oải, kém tỉnh táo hơn khi thức dậy vào sáng hôm sau.
CẦN LÀM GÌ KHI THỨC DẬY TRONG TRẠNG THÁI MẤT PHƯƠNG HƯỚNG?
Theo Tiến Sĩ Katherine Hall, cảm giác bối rối và mất phương hướng thường sẽ qua đi trong vòng vài giây sau khi thức dậy. Nếu bạn cần giúp đỡ để thoát khỏi cảm giác mơ hồ đó, bạn có thể thử vỗ nước lạnh vào mặt hoặc tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên. Cả hai đều giúp bạn tỉnh táo nhanh hơn.
Ngoài ra, cố gắng hình thành thói quen đi ngủ và thức dậy vào cùng một thời điểm mỗi ngày. Làm như vậy sẽ giúp bạn tăng khả năng thức dậy tự nhiên sau giai đoạn ngủ nhẹ hơn, theo một cuộc nghiên cứu đăng trên tạp chí Sleep Medicine Reviews hồi Tháng Mười, 2018. Và điều đó sẽ giúp giảm cảm giác mất phương hướng sau khi dậy. (YY) [qd]
