Kỹ nghệ thiết kế em bé

(Hình minh họa: Getty Images)

BS. Hồ Ngọc Minh

LTS: Bác Sĩ Hồ Ngọc Minh được biết trong cộng đồng người Việt nhiều năm qua với chuyên khoa về hiếm muộn, vô sinh, và lựa chọn trai gái theo ý muốn. Ông đã từng làm nghiên cứu về bệnh hiếm muộn, và các bệnh ung thư của phụ nữ tại National Cancer Institute trực thuộc National Institutes of Health. Bác Sĩ Minh là Board Certified về Obstertrics, Gynecology và Reproductive Endocrinology Infertility. Phòng mạch tọa lạc trong khuôn viên bệnh viện Fountain Valley, tại 11180 Warner Ave., Suite 465, Fountain Valley, CA 92708. Số phone liên lạc: (714) 429-5848, trang nhà: www.bacsihongocminh.com.

Một trong những chủ đề nổi bật nhất năm nay, trong cuộc họp hằng năm của hội chuyên gia về ngành chữa trị hiếm muộn và cấy thai trong ống nghiệm, American Society for Reproductive Medicine, là việc khám phá ra dụng cụ để tháo ráp và chỉnh sửa gene, gọi là CRISPR (Clustered Regularly Interspaced Short Palindromic Repeats).

CRISPR có thể hiểu nôm na như một cái kéo hoá học phân tử, dùng để cắt ráp những đoạn DNA, tương tự như cắt ráp băng nhựa. Cái kéo nầy hiện đang mở rộng làn ranh giới có thể làm thay đổi tất cả sự sống hiện hữu trên thế gian nầy.

Tháng 10 năm 2017, một nhóm khoa học gia người Anh đã dùng CRISPR để ráp một đoạn gene từ con sứa vào trong con chuột, khiến những chú chuột sanh ra có da màu xanh lá cây. Năm 2016, một nhóm khoa học gia khác từ trường Đại Học Stanford, đã sử dụng kéo phân tử CRISPR để chữa trị bệnh hồng cầu lưỡi liềm, sickle cell disease, có nhiều trong người da đen. Và, mới ngày 20 tháng 11 năm 2017, một trung tâm y khoa thuộc trường Đại Học UCSF cũng đã dùng phương pháp nầy để chữa trị bệnh di truyền Hunter cho một bệnh nhân. Bệnh nhân có hội chứng Hunter, có chất sụn bất bình thường làm các tế bào hư hại nhanh chóng. Táo bạo hơn nữa, chỉ ba tháng trước đó, nhóm nghiên cứu gia thuộc trường Đại Học Oregon Health & Science University, đã tìm cách chỉnh sửa trực tiếp những phôi mới 3 ngày tuổi, được cấu tạo bởi những người có bệnh di truyền vì có gene đột biến MYBPC3 gene. Người có gene đột biến này sanh ra sẽ bị trụy tim di truyền do bắp thịt tim tăng trưởng quá độ, gọi là hypertrophic cardiomyopathy.

Từ những bước tiến kể trên, “designer pets”, những vật nuôi trong nhà được thiết kế theo nhu cầu, thí dụ như con heo nhỏ bằng một con chó con, sẽ trở thành hiện thực trong một tương lai rất gần. Năm 1978, khi em bé đầu tiên được sanh ra bằng phương pháp thụ tinh trong ống nghiệm, người ta nghĩ ngay đến những tiệm bán em bé, như kiểu bán chó mèo. Thế thì, khi nào sẽ có kỹ nghệ thiết kế em bé tuỳ theo ý muốn, kiểu drive-in ở tiệm Mc Donald hay Pizza Hut?

Có người dự đoán trong tương lai khoảng 20 đến 40 năm nữa, tình dục chỉ nhằm mục đích hưởng thụ. Sex không còn là phương cách để cấu tạo nên em bé, khi mà chỉ cần một vài tế bào da được cạo ra và cho cấy với tinh trùng để tạo nên hằng trăm phôi. Từ những phôi ấy, cha mẹ chỉ cần đặt hàng theo các tiêu chuẩn như cao lớn, thông minh, không bệnh tật… để lựa chọn những em bé tùy theo ý muốn.

Có thật như vậy hay không?

Cho đến nay, cho dù người ta đã biết gần hết tất cả bộ gene di truyền của loài người, nhưng vẫn chưa biết hết sự tương tác giữa những gene đó với nhau. Thí dụ, trí thông minh có thể được tập hợp bởi rất nhiều bộ gene khác nhau. Thậm chí, màu mắt, màu da, màu tóc cũng không theo một luật di truyền nào đơn giản cả. Ngay cả những gene quy định bệnh tật, cho dù có gene bị lỗi nhưng mức độ trầm trọng của bệnh tật cũng thay đổi theo từng cá nhân và môi trường. Như thế thay đổi gene để tạo ra con người toàn hảo không phải là chuyện dễ.

Ngoài ra, theo kiến thức được biết, một số gene có nhiệm vụ như là gene chủ động, gọi là driver gene. Những “gene đầu sỏ” nầy sẽ thúc đẩy các “gene đàn em’ khác theo hệ thống kim tự tháp. Do đó, khi thay đổi một gene nào đó có thể tạo ra hiệu ứng domino, domino effect, làm sụp đổ cả một hệ thống.

Hiện nay, trong môi trường thụ thai trong ống nghiệm, chúng tôi đang sử dụng phương cách Xét Nghiệm Tiền Cấy Phôi (PGS, Pre-implantation Screening) áp dụng công nghệ Trình Tự Gene Next-generation sequencing (NGS). Qua phương pháp nầy các tế bào phôi sẽ được xét nghiệm một số lỗi lầm về gene có thể có. Tuy nhiên, chúng tôi không tìm cách thay đổi những gene khuyết tật, cho dù có những tín hiệu lỗi phát hiện, nhưng khoa học vẫn chưa có đủ dữ kiện để phân tích. Rất có thể, trong tương lai, một hệ thống cơ sở dữ liệu, database, kiểu như Google, sẽ cho biết tất cả sự tương tác của các bộ gene với nhau, giúp cho sự lựa chọn phôi thai được chính xác hơn.

Nhìn ở một góc độ hạn hẹp thì, kỹ nghệ thiết kế em bé, “Designer Babies,” thật sự đang xảy ra, nhưng để đạt được mức độ toàn hảo, không ai biết sẽ còn bao nhiêu năm nữa, có thể là 20 năm mà cũng có thể là 100 năm hơn.

Hiện nay, Quốc Hội Mỹ đã cấm đoán chuyện sử dụng cái kéo CRISPR vào việc chỉnh sửa gene trong phôi thai loài người, và chỉ hạn chế vào việc chữa trị bệnh di truyền mà thôi. Bà Jennifer Doudna là một trong những người phát minh ra cái kéo phân tử CRISPR, cũng lên tiếng khuyến cáo hậu quả tai hại không lường khi áp dụng CRISPR vào chuyện thiết kế và thay đổi con người. Sử dụng không đúng có thể làm thay đổi cả một quá trình tiến hoá của sự sống trên trái đất nầy, tốn mất 3.5 tỉ năm!

Trước khi sử dụng công nghệ CRISPR vào những chuyện dao to búa lớn, chung quanh ta còn rất nhiều vấn đề cần phải chỉnh sửa trước.

Yếu tố môi trường cũng đóng một phần rất quan trọng, vì chính yếu tố môi trường đã thúc đẩy sự tiến hóa của nhân loại. Trên lý thuyết, mọi người đều có khả năng trở thành một Steve Jobs, một Einstein, hay một Beethoven… Dĩ nhiên tỉ số đạt được có thể là 1/1,000,000 nhưng không có nghĩa là không thể có được. Nếu mọi người đều là Michelangelo, Rembrandt, Napoleon, hay Quang Trung Nguyễn Huệ thì đời… có gì hay nữa đâu? Phải để sự lựa chọn tự nhiên xảy ra một cách tự nhiên như đã xảy ra trong suốt 3.5 tỉ năm qua.

Vả lại có được bộ gene toàn hảo không nhất thiết sẽ trở thành thiên tài. Thí dụ như chuyện trồng cam ở chỗ này thì ngọt, nhưng cũng hạt giống đó, trồng nơi khác sẽ chua. Môi trường sống quanh ta còn rất nhiều lỗi lầm cần phải chỉnh sửa để giúp đỡ cho sự phát huy tài năng của con người, thí dụ như sự ô nhiễm, sự nghèo đói, bệnh tật v.v… Một người có tiềm năng cỡ như Mark Zuckerberg, Bill Gates, hay Jeff Bezos, mà không đủ ăn, thiếu dinh dưỡng thì làm sao có thể thành công được?

Tuy nhiên, chúng ta cũng không thể cản lại bánh xe lăn của lịch sử tiến hoá đến từ những phát minh có lợi cho nhân loại. Quá trình đã xảy ra và sẽ xảy ra để tiến đến một thành quả của một sự cân bằng nào đó giữa khoa học, luật pháp, đạo đức, giữa cung và cầu. Cứu cánh sẽ biện minh cho phương tiện. Trong tương lai, người ta có thể chấp nhận những chuyện mà ngày hôm nay chúng ta cho là không tưởng tượng nổi. Đồng thời, thế hệ mai sau có thể cho là những chuyện chúng ta sử dụng để chữa trị bệnh tật bây giờ là man rợ, là cổ lỗ sĩ.

CRISPR có thể tăng tốc độ cho sự tiến hoá của nền văn minh nhân loại đến một tương lai tốt đẹp hơn nếu được áp dụng đúng cách, đúng chỗ, đúng tầm mức. Tương lai ấy có thể rất gần mà cũng có thể rất xa.

Điểm tin buổi sáng ngày 21 tháng 11 năm 2017

Bài liên quan

Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

Cách làm bún đơn giản bằng máy Philips Pasta

Công thức này có thể làm bún nhỏ hay bún lớn đều được. Nếu không thích ăn bún dai có thể bớt lượng bột năng, thay bằng bột gạo.

Bông lài và những ngày xưa

Tôi hí hửng khoe với vợ nắm bông lài trắng tinh mà sáng nay ra vườn vừa hái được. Chỉ vài cánh hoa nhỏ xíu mới nở còn đong đưa trong gió sớm thôi, vậy mà hương thơm của nó từ ngoài vườn theo tôi vào đến tận trong nhà.

Nhận giấy từ chối, sau khi rớt phỏng vấn vào quốc tịch lần 2

Tôi vừa rớt quốc tịch lần thứ 2, và đã nhận được thư từ chối với lí do: Tiếng Anh không đạt. Người phỏng vấn tôi lần thứ 2 là một thanh niên Việt Nam, cậu ấy không hỏi trong bài, trong khi tôi học bài rất kỹ, mà cậu ấy toàn hỏi những câu mông lung ở ngoài làm tôi không hiểu gì hết.

Hút thuốc lá và bệnh nghẽn phổi

Bệnh nghẽn phổi kinh niên, chronic obstructive pulmonary disease (COPD), là một bệnh kéo dài theo năm tháng và làm cho tình trạng của phổi ngày càng kiệt quệ. Triệu chứng tiêu biểu của bệnh là ho, thở khò khè, thở không sâu, và khó thở. Một người bị COPD thở rất khó nhọc, có khi gồng mình, hớp hơi, giống như sắp tắt thở.

Bốn thực phẩm rẻ tiền nhưng giàu protein

Để có một chế độ ăn uống lành mạnh và dinh dưỡng không chỉ đòi hỏi sự kiên trì, cam kết và cả chi phí đi chợ mua thực phẩm chất lượng.

Các thành phần chăm sóc da không nên dùng với nhau

Nếu dùng quá mức, hoặc dùng kèm chung với sản phẩm khác, mặc dù tất cả sản phẩm đều được đánh giá cao và hiệu quả, sẽ dẫn đến tác dụng ngược, da không được cải thiện mà vẫn như cũ, hoặc tệ hơn là bị tổn thương.

Phụ nữ được mời làm diễn giả trong lễ tốt nghiệp nhiều hơn nam giới

Năm nay, phụ nữ hoàn toàn “thống trị” trong việc làm diễn giả đại học ở các buổi lễ ra trường của sinh viên, theo trang mạng Well and Good.

Quả trứng gà sinh đôi

Tui ngồi chồm hổm, mặc khói cay bay vào mắt, háo hức nhìn Má cẩn thận đập quả trứng sinh đôi đó vào chén, nêm tí nước mắm, tí tiêu, hành lá, rồi pha thêm nước lã, quấy đều xong mới chiên.

Ai có thể thở giùm ai?

Thở bụng đúng cách đã có thể giúp cải thiện sức khỏe, nâng cao chất lượng cuộc sống; Chánh niệm hơi thở có thể đưa đến “diệt trừ khổ ưu” và Quán niệm hơi thở thì dẫn đến “thành tựu chánh trí”!

Ái ân lạt lẽo của chồng tôi (*)

Càng về sau chúng cháu càng ít nói chuyện với nhau hơn. Cháu sa đà vào những đêm đi nghe nhạc với bạn, ôm sách đọc mê mẫn mỗi khi có thì giờ. Nội việc đi chung xe, cháu và anh cũng bất như ý.