TBILISI, Georgia (AP) – Ông Eduard Shevardnadze, cựu tổng thống nước Georgia thời hậu Xô Viết, vừa qua đời sau một cơn bệnh kéo dài, hưởng thọ 86 tuổi.
Ông Eduard Shevardnadze trong một hình chụp ngày 14 Tháng Bảy, 1986 cùng thủ tướng Anh Quốc, Margaret Thatcher, tại dinh thủ tướng Anh. (Hình: AP Photo)
Ông Shevardnadze là một nhân vật quan trọng của các cuộc cách mạng ở hải ngoại nhưng lại là nạn nhân của cuộc cách mạng ở chính trong nước.
Trong cương vị ngoại trưởng của Liên Bang Xô Viết, ông giúp phá đổ Bức Tường Bá Linh, chấm dứt cuộc Chiến Tranh Lạnh.
Nhưng khi làm lãnh đạo nước Georgia thời hậu Xô Viết, cuộc đời chính trị của ông chấm dứt trong tủi nhục, khi ông bị đuổi ra khỏi quốc hội và bị ép phải về hưu.
Một người đàn ông tóc bạch kim với giọng nói nghiêm nghị, là bộ mặt ngoại giao của các chính sách cởi mở và tái cấu trúc (glasnost và perestroika) của Tổng Bí Thư Mikhail Gorbachev.
Kế vị một Andrei Gromyko sắt đá, ông Shevardnadze gây ấn tượng nơi các lãnh tụ Tây Phương qua uy tín, sự khôn ngoan và lòng quyết tâm đi theo con đường cải cách của ông Gorbachev.
Ông chính là người vận động cho chính sách cho phép các nước trong Minh Ước Warsaw được quyền tự quyết về chính trị.
Ông còn góp phần đẩy mạnh việc rút quân đội Xô Viết ra khỏi Afghanistan vào năm 1989, ký thỏa ước để đời kiểm soát vũ khí, và giúp thảo luận đưa đến thống nhất nước Ðức vào năm 1990.
Cựu ngoại trưởng Mỹ, James Baker nhận định:
“Ông Eduard Shevardnadze sẽ có một chỗ đứng cao quí trong lịch sử vì ông lẫn ông Mikhail Gorbachev đã từ chối không chịu dùng vũ lực để duy trì đế quốc Xô Viết thành một khối. Hằng triệu người dân các nước ở Trung và Ðông Âu và khắp thế giới đều nhờ hai ông mà có được sự tự do.” (TP)
