OTTAWA, California (NV) – Tờ Globe and Mail vừa đưa tin, một cuốn sách hướng dẫn do Cục An Toàn Hàng Hải của Trung Quốc (MSA) ấn hành, cho thấy Trung Quốc đang nhắm đến việc sử dụng hành lang biển phía Bắc Canada làm một đường đi tắt đến Ðại Tây Dương.
Hải Quân Canada tuần tra vùng biển Bắc Băng Dương. (Hình minh họa: Michel Comte/AFP/Getty Images)
Tận dụng môi trường khí hậu nóng lên làm tan chảy băng trên các khu vực Bắc Cực, Trung Quốc đang khuyến khích các tàu thuyền của mình sử dụng hành lang thủy lộ băng ngang Bắc Băng Dương, một tuyến đường ngay trong vùng biển thuộc chủ quyền của Canada.
Ý định này được nói đến trong cuốn cẩm nang 356 trang hướng dẫn vận chuyển đường biển của Trung Quốc.
Và hôm Thứ Ba vừa qua, một phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Trung Quốc công khai xác nhận ý định ấy của họ với phóng viên tờ Globe and Mail.
“Trong tương lai sẽ có tàu mang cờ Trung Quốc đi lại qua tuyến đường này,” phát ngôn viên Liu Pengfei nói.
Phương tiện truyền thông nhà nước Trung Quốc gọi đây là một “hành lang vàng” cho thương mại trong tương lai vì sẽ giúp cắt giảm đáng kể thời gian di chuyển giữa Trung Quốc và Bắc Mỹ.
Nếu sử dụng được, thay vì phải đi qua kênh đào Panama như bao lâu nay, Trung Quốc tiết kiệm được hơn 40% thời gian di chuyển.
Khi được hỏi Trung Quốc xem khu vực này thuộc chủ quyền lãnh thổ Canada hay quốc tế, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh cho biết Trung Quốc nhận thấy Canada cho rằng các tuyến đường đi qua vùng biển là của họ, mặc dù một số quốc gia tin rằng chúng được mở ra cho hàng hải quốc tế sử dụng.
Nói chuyện với tờ Globe and Mail, Giáo Sư Rob Huebert thuộc trường Ðại Học Calgary gọi đây là một “thách thức trực tiếp và lớn nhất” đối với chủ quyền lãnh hải của Canada.
Tại Ottawa, ông Joseph Pickerill, phát ngôn viên của Ngoại Trưởng Stephane Dion, cho biết không ai có quyền tự động đi lại trên các hải lộ khu Tây Bắc của Canada.
“Chúng tôi hoan nghênh sự giao thông tôn trọng các quy tắc và quy định của chúng tôi. Canada có thẩm quyền không bị trói buộc để điều tiết các vùng biển trong hải phận của mình,” ông Pickerill khẳng định qua email.
Gần đây, Trung Quốc đang ngày càng tích cực hơn trong vùng Bắc Cực, trở thành một trong những nhà đầu tư khai thác mỏ lớn nhất ở Greenland và đã đạt được một thỏa thuận thương mại tự do với Iceland.
Tờ Times trong ấn bản mới (ngày 21 Tháng Tư) cũng lưu ý đến tham vọng và tính quyết đoán của Trung Quốc trong khu vực Thái Bình Dương, đặc biệt là ở vùng Biển Ðông, nơi họ thản nhiên xây dựng các đảo nhân tạo trên vùng lãnh hải của các nước láng giềng. (L.Q.T.)
