WASHINGTON, DC (NV) – Chính quyền Tổng Thống Donald Trump dự định dành $1 tỷ viện trợ an ninh cho Colombia, chỉ một ngày sau khi Tổng Thống Abelardo De La Espriella, một chính trị gia cánh hữu từng được chính Trump công khai ủng hộ trong cuộc bầu cử, tuyên thệ nhậm chức.
Bộ Ngoại Giao Mỹ ngày 7 Tháng Tám nói Washington, phối hợp với Quốc Hội, dự định cung cấp $1 tỷ như “nền tảng” của quan hệ đối tác mới với chính quyền De La Espriella nhằm đạt những mục tiêu an ninh chung. Chính phủ Trump cũng chào đón Colombia gia nhập Shield of the Americas, một liên minh quân sự do Trump thành lập gồm các chính phủ cánh hữu cam kết chống buôn lậu ma túy, Reuters loan tin.
Chi tiết $1 tỷ sẽ được sử dụng ra sao chưa được công bố và Quốc Hội vẫn phải tham gia tiến trình cấp ngân sách. Vì vậy, đây mới là kế hoạch viện trợ, chưa phải $1 tỷ đã được chuyển cho Bogotá.
Quyết định này đặt ra một câu hỏi khó cho khẩu hiệu “America First” là tại sao Washington sẵn sàng mở hầu bao cho một chính phủ đồng minh ở ngoại quốc, trong khi chính quyền Trump đồng thời trì hoãn hơn $1 tỷ Medicaid của California và Minnesota và từng đe dọa giữ tiền điều hành SNAP của hàng loạt tiểu bang do Dân Chủ lãnh đạo?
Nhưng ý nghĩa chính trị rất rõ. Ông Trump từng công khai ủng hộ ứng cử viên De La Espriella trong cuộc bầu cử Colombia. Reuters gọi ông là chính trị gia cánh hữu, còn các nguồn khác mô tả ông thuộc làn sóng dân túy hữu khuynh mạnh đang nổi lên tại Nam Mỹ. Chính quyền mới hứa mạnh tay với tội phạm và các tổ chức ma túy, trong lúc quan hệ Washington-Bogota chuyển nhanh từ đối đầu dưới thời Tổng Thống Gustavo Petro thuộc cảnh tả sang hợp tác chặt chẽ dưới thời De La Espriella sắp tới.
$20 tỷ cho Argentina
Trường hợp Colombia càng đáng chú ý khi đặt cạnh Argentina.
Tháng Mười, 2025, Bộ Tài Chính Mỹ thiết lập đường hoán đổi tiền tệ $20 tỷ với ngân hàng trung ương Argentina và trực tiếp mua đồng peso để hỗ trợ chính phủ Tổng Thống Javier Milei, một đồng minh thân thiết của Trump và cũng là biểu tượng được nhiều người trong phong trào MAGA ca ngợi. Đây không phải khoản viện trợ không hoàn lại, Bộ Trưởng Tài Chính Scott Bessent nhấn mạnh đó là một currency swap từ Exchange Stabilization Fund, không phải “bailout,” và khẳng định người đóng thuế Mỹ sẽ không bị thiệt hại.
Tuy nhiên, yếu tố chính trị khó bỏ qua là khoản cứu trợ được chuẩn bị ngay trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Argentina. Tổng Thống Trump thậm chí nói công khai rằng Mỹ “không cần phải làm điều đó” và điều này “sẽ không tạo khác biệt lớn cho đất nước chúng ta,” đồng thời liên hệ sự hỗ trợ với kết quả chính trị của Milei, theo Washington Post.
Kế hoạch lập tức làm chính một bộ phận “America First” nổi giận. Nông dân Mỹ đặc biệt bất mãn vì Argentina vừa được Washington hỗ trợ tài chính lại bán lượng lớn đậu nành cho China đúng lúc nông dân Mỹ mất thị trường China vì cuộc chiến thương mại của Trump. Thượng Nghị Sĩ Cộng Hòa Chuck Grassley của Iowa công khai nói nông dân “rất tức giận” và cho rằng chính phủ cần thị trường cho nông dân Mỹ.
Câu hỏi khi đó cũng giống hôm nay: Nếu America First có nghĩa là tiền thuế của Mỹ phải phục vụ người Mỹ trước, tại sao ngoại lệ dường như xuất hiện khi chính phủ nhận tiền là đồng minh chính trị của Trump?
Hơn $1 tỷ Medicaid cho dân nghèo Mỹ bị giữ lại
Sự tương phản càng rõ khi nhìn vào Medicaid.
Ngày 21 Tháng Bảy, chính quyền Trump thông báo trì hoãn khoảng $867.5 triệu Medicaid của California và $199 triệu của Minnesota, tổng cộng hơn $1.06 tỷ, yêu cầu hai tiểu bang cung cấp thêm tài liệu chứng minh những khoản thanh toán Medicaid đang bị liên bang xem xét.
Bộ Trưởng Y Tế Robert F. Kennedy Jr. và Giám Đốc CMS Mehmet Oz nói chính quyền đang chống gian lận, lãng phí và những khoản thanh toán không đủ bằng chứng. Họ dẫn các dấu hiệu bất thường trong chương trình chăm sóc tại nhà ở California và 14 lĩnh vực được xem là có nguy cơ cao tại Minnesota.
Nhưng Reuters lưu ý Kennedy và Oz khi công bố quyết định lại không hề đưa ra bằng chứng cụ thể chứng minh gian lận đối với những khoản tiền đang bị giữ lại. Ông Gavin Newsom, thống đốc California, gọi đây là hành động mang động cơ chính trị còn ông Tim Walz, thống đốc Minnesota, nói chính quyền ông Trump đang trừng phạt trẻ em, người cao niên và người khuyết tật thay vì những kẻ gian lận.
Cũng cần nói chính xác, số tiền này bị trì hoãn chứ chưa bị cắt vĩnh viễn, và việc trì hoãn không trực tiếp thay đổi điều kiện hưởng Medicaid. Các tiểu bang có thể nhận lại tiền nếu chứng minh các yêu cầu thanh toán hợp lệ. Tuy nhiên, trong thời gian tiền bị trì hoãn, bệnh tật và tuổi già đều không ngừng lại.
California và Minnesota đều là những tiểu bang do Dân Chủ lãnh đạo. Trong khi Washington đòi họ phải chứng minh từng khoản Medicaid trước khi nhận hơn $1 tỷ, cùng chính quyền ấy chỉ vài tuần sau lại đề nghị một con số tương đương $1 tỷ cho chính phủ cánh hữu mới của Colombia.
MAGA phản đối chính sách hiện nay là “America Last”
Điều khiến kế hoạch tài chính viện trợ cho Colombia đặc biệt khó giải thích về mặt chính trị chính là lập luận mà phong trào MAGA từng sử dụng.
Tháng Hai, 2025, cựu Dân Biểu Marjorie Taylor Greene, lúc đó lãnh đạo tiểu ban DOGE của Hạ Viện, tổ chức một cuộc điều trần với tựa đề thẳng thừng: “America Last: How Foreign Aid Undermined U.S. Interests Around the World” (“Nước Mỹ cuối cùng: Viện trợ ngoại quốc đã làm suy yếu lợi ích của Mỹ trên toàn thế giới như thế nào.”
Bà Greene nói người Mỹ kinh ngạc khi biết tiền thuế bị chi ở ngoại quốc và cáo buộc chính phủ liên bang đã gửi “hàng tỷ đô la” để thúc đẩy những chương trình không phục vụ lợi ích Mỹ.
Đó chính là lập luận từng được dùng để biện minh cho việc ông Trump cắt giảm mạnh các chương trình nhân đạo toàn cầu USAID và giảm viện trợ ngoại quốc là tiền của người đóng thuế Mỹ phải phục vụ người Mỹ trước.
Nhưng khẩu hiệu “America First” đang cho thấy một ngoại lệ ngày càng rõ ràng chính quyền ông Trump có thể rất khắt khe với viện trợ nhân đạo, SNAP, Medicaid hoặc những khoản tiền cho các tiểu bang Dân Chủ, nhưng lại trở nên rộng rãi khi người nhận ở ngoại quốc là một chính phủ có cùng khuynh hướng chính trị với Tổng Thống Trump. (MPL) [kn]
