PARIS, Pháp (NV) – Ukraine và Pháp ngày 17 Tháng 11, 2025, ký một văn bản cho phép Kiev mua tới 100 chiến đấu cơ Rafale do tập đoàn Dassault sản xuất, đánh dấu một trong những thương vụ quân sự lớn nhất của Ukraine kể từ sau cuộc xâm lược của Nga kể năm 2022.
Buổi ký kết diễn ra tại căn cứ Villacoublay, gần Paris, với sự hiện diện của Tổng Thống Emmanuel Macron (Pháp) và Tổng Thống Volodymyr Zelenskiy (Ukraine), khẳng định sự hậu thuẫn ngày càng sâu rộng của Pháp đối với Kiev, theo Reuters.
Theo thỏa thuận, Ukraine có thể nhận đủ số chiến đấu cơ này trong khoảng 10 năm, đi kèm theo là các hệ thống vũ khí hỗ trợ như hệ thống phòng không tầm xa SAMP/T đang được phát triển, đạn tấn công AASM Hammer và hệ thống đánh chặn drone.
Tổng Thống Zelenskiy nhấn mạnh rằng đây sẽ là “một trong những hệ thống phòng không lớn nhất thế giới,” phù hợp với nhu cầu bảo vệ hạ tầng năng lượng, giao thông và khu dân cư trước các đợt tấn công hỏa tiễn và drone ngày càng dồn dập từ Nga.
Tuy nhiên, đây mới là cam kết chính trị, chưa phải hợp đồng mua bán cuối cùng. Cả hai bên thừa nhận thách thức lớn nhất hiện nay là tài chính.
Ukraine đang tìm cách huy động từ các quỹ hỗ trợ của EU và từ nguồn tài sản Nga bị phong tỏa mà hiện vẫn gây chia rẽ trong Liên Âu. Pháp cho biết mọi điều khoản cụ thể sẽ được hoàn thiện sau khi xác định nguồn vốn rõ ràng.
Bên cạnh nhu cầu cấp thiết trong chiến trường, thương vụ Rafale diễn ra trong bối cảnh ngành công nghiệp quốc phòng Ukraine đang nỗ lực cải tổ, trong đó có việc mở rộng hợp tác quốc tế.
Cùng ngày, Fire Point, một trong những nhà sản xuất drone và hỏa tiễn tầm xa lớn nhất của Ukraine, thông báo bổ nhiệm cựu Ngoại Trưởng Hoa Kỳ Mike Pompeo vào hội đồng cố vấn mới thành lập.
Fire Point nói việc này nhằm “điều chỉnh chuẩn quản trị theo tiêu chuẩn quốc tế,” trong khi công ty vẫn đang bị cơ quan chống tham nhũng Ukraine điều tra cáo buộc đội giá hợp đồng.
Sự kết hợp giữa việc nâng cấp không quân bằng chiến đấu cơ phương Tây và thu hút các nhân vật quốc tế cấp cao vào ngành công nghiệp quốc phòng cho thấy Kiev đang theo đuổi chiến lược kép: Vừa tăng cường sức mạnh thực địa, vừa củng cố năng lực sản xuất vũ khí tự chủ trong dài hạn.
Dù vậy, thách thức phía trước vẫn lớn đó là đào tạo phi công, xây dựng hệ thống bảo trì cho Rafale, bảo đảm nguồn tài chính bền vững, và quản trị minh bạch trong ngành vũ khí, yếu tố ngày càng được phương Tây chú trọng.
Tuy nhiên, giới phân tích nhận định thỏa thuận Rafale là bước ngoặt quan trọng, thể hiện quyết tâm lâu dài của Ukraine trong việc tái cấu trúc lực lượng không quân và giảm phụ thuộc vào các kế hoạch viện trợ ngắn hạn.
Đây đồng thời là thông điệp chính trị mạnh mẽ, Ukraine không chỉ phòng thủ mà đang chủ động nâng cấp để tồn tại trong một cuộc chiến trường kỳ. (MPL) [kn]
