WASHINGTON, DC (NV) – Hôm Thứ Tư, 19 Tháng Ba, chính quyền Tổng Thống Donald Trump và Tổng Thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết Ukraine đồng thuận với Nga trong kế hoạch đình chiến sơ bộ được Trump và Tổng Thống Vladimir Putin thảo luận một ngày trước đó, NBC loan tin.
Ngoại Trưởng Marco Rubio và cố vấn an ninh quốc gia thuộc chính quyền Trump, Mike Waltz, cho biết sau khi Trump nói chuyện với Zelensky qua điện thoại vào sáng Thứ Tư, hai nhà lãnh đạo nhất quán “tiến tới lệnh đình chiến sơ bộ liên quan tới các cơ sở năng lượng,” Tòa Bạch Ốc cho biết trong một tuyên bố chung.
“Một trong những kế hoạch đầu tiên hướng tới chấm dứt chiến tranh hoàn toàn có thể là vãn hồi các cuộc tấn công nhắm vào nhà máy năng lượng và hạ tầng cơ sở dân sự. Tôi ủng hộ đề nghị này và xác nhận rằng Ukraine sẵn sàng thực hiện,” Zelensky viết trên X.
Tuy nhiên, trong tuyên bố, Rubio và Waltz không nói rằng lệnh đình chiến sẽ có hiệu lực cho hạ tầng cơ sở dân sự như Zelensky đề nghị, đồng thời phát ngôn viên báo chí Tòa Bạch Ốc Karoline Leavitt cũng từ chối trả lời các câu hỏi yêu cầu làm rõ các khác biệt trong kế hoạch đình chiến trong cuộc họp báo buổi chiều tại Tòa Bạch Ốc.
Leavitt cũng lảng tránh câu hỏi rằng liệu Trump có còn tính tới việc tăng cường ban hành các lệnh trừng phạt Nga hay không.
Khi được hỏi liệu Hoa Kỳ và Ukraine còn thỏa luận chính sách khai thác đất hiếm hay không, Leavitt cho rằng đôi bên không bàn thêm về điều đó nữa vì hiện giờ cục diện chiến tranh đang biến chuyển theo chiều hướng đạt được thỏa thuận hòa bình trong thời gian dài.
Tòa Bạch Ốc cũng khước từ Điện Kremlin khi yêu cầu Hoa Kỳ không được tiếp tục san sẻ tin tình tức báo và quân viện cho Ukraine. Leavitt cho biết hôm Thứ Tư rằng hoạt động tình báo giữa Hoa Kỳ và Ukraine vẫn tiếp diễn.
Zelensky cho biết trong tuyên bố riêng rằng ông và Trump yêu cầu các viên chức mỗi bên “giải quyết các vấn đề kỹ thuật liên quan tới thực hiện và mở rộng lệnh đình chiến sơ bộ” đồng thời hội luận trong những ngày tới tại Ả Rập Saudi nhằm “tiếp tục phối hợp với các kế hoạch tiến tới hòa ước.”
Zelensky cũng yêu cầu Trump chi viện thêm các hệ thống phòng không nhằm bảo vệ thường dân Ukraine, trong đó có cả hệ thống hỏa tiễn Patriot, theo Rubio và Waltz.
Rubio và Waltz cho biết Trump và Zelensky cũng thảo luận về nguồn cung ứng điện cũng như các nhà máy điện nguyên tử tại Ukraine. Trump cho biết “Hoa Kỳ có thể giúp ích trong việc vận hành các nhà máy đó bằng kinh nghiệm và nguồn tài lực trong lãnh vực điện năng. Một khi Hoa Kỳ sở hữu các nhà máy sẽ là lá chắn tốt nhất cho hạ tầng cơ sở điện năng cũng như giúp đỡ các cơ sở năng lượng tại Ukraine,” họ cho biết.
Trump cũng thuật lại cho Zelensky đầy đủ chi tiết trong cuộc điện đàm giữa ông và Putin hôm Thứ Ba, ngoài ra ông và Zelensky “cũng xem xét cục diện ở Kursk và các tùy viên quốc phòng đôi bên cũng đồng thuận san sẻ chặt chẽ tin tức mỗi khi tình hình nơi sa trường có những diễn tiến khác thường,” Rubio và Waltz cho biết thêm trong tuyên bố.
Tuyên bố còn lưu ý nhiều lần rằng Zelensky gửi lời cảm tạ Trump nhờ vai trò cầm cân nảy mực trong tiến trình hòa đàm cũng như bày tỏ lòng biết ơn hành động giúp đỡ của chính quyền Trump. Zelensky từng khẩu chiến với Trump và Phó Tổng Thống JD Vance trong một buổi họp báo tại Phòng Bầu Dục cuối tháng trước, lúc đó Trump và Vance chỉ trích Zelensky vì không làm tròn bổn phận tỏ lòng cảm kích Hoa Kỳ.
Trong một cuộc điện đàm dài với Trump hôm Thứ Ba, Putin từ chối lệnh đình chiến 30 ngày do Trump tán thành và được Zelensky chấp nhận. Nhưng theo bản ghi chép tại Điện Kremlin về cuộc thảo luận hôm Thứ Ba, Putin đồng ý “cùng nhau kiềm chế các cuộc oanh kích nhắm vào hạ tầng cơ sở năng lượng trong 30 ngày.”
Tuyên bố đó có phần khác so với những gì Trump viết trên Truth Social cũng như thông báo từ Tòa Bạch Ốc cho biết Nga đồng thuận ngừng tấn công “nhà máy năng lượng và hạ tầng cơ sở.”
Trong một cuộc họp báo hôm Thứ Tư, Zelensky cho biết, “Lời nói của Putin luôn luôn rất khác so với thực tế,” đồng thời nói thêm rằng khoảng 120 máy bay không người lái và sáu hỏa tiễn đã không kích Ukraine ngay trong đêm, gồm có cả các cơ sở năng lượng, sau khi Putin “ra lệnh” ngừng tấn công “cơ sở năng lượng” tại Ukraine.
Trong các bình luận tối Thứ Ba, Zelensky cho biết Nga khai hỏa hàng chục máy bay không người lái Shahed do Iran sản xuất nhắm vào “hạ tầng cơ sở dân sự” tại một số khu vực trên khắp Ukraine, không những thế còn có một máy bay không người lái tấn công một nhà thương ở thành phố Sumy thuộc miền Đông Bắc Ukraine.
Sau đó, phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov cáo buộc Ukraine rắp tâm phá hoại các thỏa thuận giữa Trump và Putin trong các cuộc tấn công nhắm vào thành phố Krasnodar thuộc Nga. Peskov còn nói thêm rằng Trump và Putin hiểu ý nhau.
“Dã tâm của Putin là đánh lừa tất cả chúng ta, vì ông ta nghĩ mình là bậc thầy trong các trò gián điệp và mánh mung,” Leonid Maslov, chỉ huy một đơn vị đóng quân tại Kharkiv, nói khi ngồi trước màn hình trong một căn nhà trú ẩn gần đó.
“Đừng bao giờ tin những gì Putin nói,” Maslov bảo. (TTHN)
