PITUFFIK, Greenland (NV) – Trong chuyến viếng thăm một căn cứ Hoa Kỳ tại Greenland hôm Thứ Sáu, 28 Tháng Ba, Phó Tổng Thống JD Vance nói chính quyền Tổng Thống Donald Trump nghĩ rằng “lực lượng quân sự không cần thiết phải đóng quân tại đó,” cùng ngày, Trump cũng nói, “Chúng ta phải có Greenland.”
Vance viếng thăm Căn Cứ Không Gian Pituffik, cơ sở quân sự thuộc Hoa Kỳ tọa lạc tại Cực Bắc, cùng Đệ Nhị Phu Nhân Usha Vance, cố vấn an ninh quốc gia Mike Waltz, Bộ Trưởng Năng Lượng Chris Wright và Thượng Nghị Sĩ Utah Mike Lee.
Trong chuyến công du, Vance công kích Đan Mạch trong cách điều hành Greenland khi Tòa Bạch Ốc thuộc chính quyền Trump để mắt tới vùng lãnh thổ bán tự trị này bất chấp người dân và các nhà lãnh đạo phản đối. Trong lúc Vance có mặt tại Greenland, Tổng Thống Trump cũng nhắc lại rằng chính phủ Hoa Kỳ phải mua lại hòn đảo này cho bằng được.
“Chúng ta cần Greenland, một điều rất quan trọng là vì an ninh quốc tế,” Trump nói với các phóng viên tại Tòa Bạch Ốc. “Chúng ta phải có Greenland. Liệu chúng ta có thể làm được gì nếu không có Greenland? Dĩ nhiên là không.”
Trump vẫn chưa bỏ qua việc khai triển hành động quân sự tại Greenland, trong khi hôm Thứ Sáu Vance cho biết ông tin rằng dân Greenland sẽ tìm cách giành độc lập khỏi Đan Mạch. Một phóng viên hỏi Vance liệu thông điệp của ông có nhất quán với thông điệp của tổng thống hay không. Vance cho biết tổng thống muốn Hoa Kỳ hiện diện tại Greenland nhiều hơn, nhưng “tổng thống cũng nói rõ rằng ông nghĩ rằng không cần dùng võ lực quân sự.”
Vance cho biết đây là chuyến viếng thăm giúp ông thấy rõ tầm quan trọng của Greenland cho an ninh quốc gia Hoa Kỳ. Ông cho biết nếu kẻ thù nã hỏa tiễn vào Hoa Kỳ, thì chính các binh sĩ Mỹ tại căn cứ Greenland sẽ báo động cho đồng minh. Vance cho biết Hoa Kỳ biết rằng Nga và Trung Quốc đang chú tâm tới Bắc Cực, cho nên Hoa Kỳ cần bảo đảm vị thế dẫn đầu tại Bắc Cực.
Nhưng dẫu Vance thừa nhận Đan Mạch từng là quốc gia quan trọng trong hợp tác an ninh, ông vẫn chỉ trích quốc gia Bắc Âu, nói rằng căn cứ Hoa Kỳ tại Greenland bớt an toàn hơn so với nhiều thập niên trước vì chính sách quản lý của Đan Mạch.
“Chúng tôi không hề bắt nạt, cũng không muốn gây hoang mang, càng không gây hiểu lầm về vấn đề này,” Vance cho biết. “Chúng tôi chỉ muốn gửi một thông điệp ngắn gọn cho Đan Mạch: Quý vị không làm tròn bổn phận với nhân dân Greenland, không chăm lo trọn vẹn cho nhân dân Greenland và cũng chẳng đầu tư đầy đủ cho hạ tầng cơ sở an ninh tại vùng đất diễm lệ này, đây lại là nơi có những người dân đáng mến. Chúng ta phải thay đổi. Và bởi vì mọi chuyện vẫn đâu vào đó, nên Tổng Thống Trump mới đề ra một chính sách dành cho Greenland.”
Ban đầu, lịch trình của đệ nhị phu nhân là viếng thăm Greenland trong một chuyến công du văn hóa mở rộng vào tuần này, nhưng sau đó Vance cho biết hôm Thứ Ba rằng vợ chồng phó tổng thống sẽ thực hiện một chuyến đi ngắn hơn, tập trung nhiều hơn vào chính sách và quốc phòng Hoa Kỳ.
Waltz nói với các binh sĩ tại căn cứ rằng nhờ họ mà “truyền thống” của binh lính Hoa Kỳ xuất hiện tại Greenland, đồng thời cho biết tổng thống hoàn toàn nghiêm túc về an ninh Bắc Cực.
Vance sánh vai cùng đệ nhị phu nhân trong chuyến viếng thăm nhấn mạnh vai trò của Greenland trong an ninh quốc gia Hoa Kỳ, văn phòng phó tổng thống cho biết trong một tuyên bố vào đầu tuần này.
“Trong thời kỳ Đệ Nhị Thế Chiến, Hoa Kỳ từng thành lập hơn một chục căn cứ quân sự tại Greenland nhằm bảo vệ Bắc Đại Tây Dương khỏi bàn tay xâm lược của Đức Quốc Xã,” tuyên bố cho biết. “Trong Chiến Tranh Lạnh, Hoa Kỳ cũng cam kết yểm trợ thêm nguồn tài lực cho Greenland nhằm chống lại các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn của Liên Xô.”
Trump vẫn chưa từ bỏ ý tưởng sáp nhập Greenland vào Hoa Kỳ, bất chấp giới lãnh đạo và người dân Greenland phản đối. Greenland là một hòn đảo mênh mông ở phương Bắc và Đông Canada và là lãnh thổ bán tự trị thuộc Đan Mạch. Hòn đảo có diện tích gấp khoảng ba lần Texas, nhưng phần lớn bị băng bao phủ. Phần đông trong số khoảng 57,000 cư dân hòn đảo, ít hơn dân số Carson City, Nevada, sinh sống dọc theo vùng duyên hải phía Nam Greenland.
Một cuộc thăm dò gần đây cho thấy 85% dân Greenland không muốn thuộc về Hoa Kỳ, và trước khi Vance viếng thăm một nơi xa xăm trên hòn đảo, cơ sở quân sự Hoa Kỳ xa nhất về phương Bắc, CBS News đã nói chuyện với một số cư dân và thấy rõ kết quả trong cuộc thăm dò.
“Trump đâu thể coi chúng tôi là thứ để thâu tóm,” Daniel Rosing, một thợ điện thực tập cho biết, ông tự hào là dân Greenland.
Thủ Tướng Greenland, Múte Bourup Egede, cũng gọi các chuyến viếng thăm theo lịch trình của các viên chức Hoa Kỳ là “hùng hổ.” Và Mette Frederiksen, Thủ Tướng Đan Mạch, cho biết Hoa Kỳ đang “dồn ép” Greenland bằng “một áp lực không thể chấp nhận.”
Bất chấp làn sóng phản đối, đầu tháng này, Tổng Thống Trump nói trong phần phát biểu trước phiên họp chung tại Quốc Hội rằng ông muốn gửi “một thông điệp dành cho dân Greenland: Chúng tôi nhất mực ủng hộ việc Greenland tự định đoạt tương lai, và nếu đã quyết định, xin mời gia nhập Hoa Kỳ.” (TTHN)
