SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Công ty Trung Quốc theo nhau chạy sang Việt Nam mở hãng xưởng sản xuất để hưởng miễn thuế quan lúc này khi ông Trump chưa ngồi ở Bạch Ốc.
Theo một bản tin trên South China Morning Post ngày Thứ Sáu 29 Tháng Mười Một, cả ngày lẫn đêm, các tàu chở vật liệu sản xuất bận rộn ngược xuôi trên sông Sài Gòn, cung ứng các thứ cần thiết cho sản xuất hàng hóa tại các hãng xưởng ở Bình Dương, Sài Gòn, Biên Hòa.
Những chiếc tàu đầy ắp các thùng hàng chạy ngang qua các dãy chung cư mới xây và những quán ba dọc theo bờ sông mà mấy tay nghiên cứu thị trường, chuyên viên tư vấn và đám luật sư chuyên ngành đầu tư kỹ nghệ ngồi bàn tán rôm rả về số lượng các nhà đầu tư ngoại quốc đang lũ lượt theo nhau tới Việt Nam.
Ở trên không thì hết máy bay này tiếp nối máy bay khác đáp xuống phi trường Tân Sơn Nhất, bận rộn tấp nập ngay cả những đêm Thứ Sáu cuối tuần.
Một phần đáng kể trong cái nhộn nhịp ấy là các nhà công kỹ nghệ Trung Quốc muốn thiết lập hay mở rộng cơ sở sản xuất tại Việt Nam. Số lượng nhà đầu tư Trung Quốc chạy qua đây bùng nổ, khoảng năm 2018, kể từ khi ông Trump đắc cử tổng thống Mỹ lần đầu vào năm 2016, gia tăng thuế quan với hàng hóa Trung Quốc, mở màn cuộc thương chiến.
“Việt Nam vẫn còn được hưởng lợi từ nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Trump nhưng chúng tôi không biết nó kéo dài được bao lâu.” Winnie Lam, một nhà tư vấn kinh doanh ở Sài Gòn nói. Người ta hiện chưa biết nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump sắp bắt đầu sẽ ảnh hưởng thế nào với nền kinh tế thế giới.
Người ta thấy ông ấy đe dọa áp đặt thuế quan lên mọi loại hàng Trung Quốc từ 60% hay cao hơn khi ông bắt đầu nhiệm kỳ tổng thống thứ hai vào Tháng Giêng 2025. Hàng Trung Quốc sẽ bị ông đánh thêm 10% thuế quan bên trên thuế quan hiện có, ngay từ ngày đầu tiên ông ngồi vào Tòa Bạch Ốc.
Theo bản tin SCMP kể trên, Jack Nguyen, tổng giám đốc công ty tư vấn InCorp, mỗi tuần ông ta giúp một hay hai công ty Trung Quốc thiết lập sản xuất tại Việt Nam.
“Họ cần phải chạy ra khỏi Hoa Lục vì ở đó có các vấn đề kinh tế”. Ông nói. “Tôi không nhìn thấy lý do nào để khuynh hướng hiện nay không tiếp tục thêm vài năm nữa.”
Theo ghi nhận của công ty tư vấn đầu tư Dezan Shira and Associates, Trung Quốc đứng đầu về đầu tư trực tiếp vào Việt Nam trong 7 tháng đầu năm nay, chiếm đến 29.7%.
Họ đã đổ vào Việt Nam $1.97 tỉ USD trong khoảng thời gian vừa kể, “duy trì mức độ gia tăng đầu tư rất nhanh chóng”, một phát ngôn viên Bộ Thương mại Trung Quốc cho hay hồi tháng trước. Tỉ lệ hàng hóa Trung Quốc nhập vào Mỹ lên cao nhất là 20% vào năm 2018 trước khi tụt xuống còn 14% hồi năm ngoái, theo thống kê của tổ chức nghiên cứu đầu tư Fitch Ratings. Trong giai đoạn vừa kể, tỉ lệ hàng hóa nhập vào Mỹ từ Việt Nam đã tăng gấp đôi với 3.7%.
Theo nhận xét của Ding Wei, chủ tịch Hội Doanh nghiệp Trung Quốc tại Việt Nam, kinh tế Việt Nam tiếp tục tăng trưởng, nhà cầm quyền tiếp tục đưa ra các chính sách thông thoáng hơn cho giới đầu tư sản xuất. Đồng thời, Việt Nam lại ở bên cạnh phía nam Trung Quốc nên hàng hóa vận chuyển qua lại thuận tiện từ trên bộ đến đường biển. Ông ta nói thêm rằng nhân công lại nhiều và lương thấp và hệ thống hạ tầng cũng khá hơn nhiều nước khác ở khu vực.
Việt Nam đã ký 17 thỏa hiệp tự do thương mại với 50 nước trên thế giới, gồm cả thỏa hiệp thương mại song phương với Mỹ mà loại hàng bị đánh thuế quan nặng nhất cũng chỉ 15%. Theo ông Ding, việc Việt Nam không có thương chiến với Mỹ là điều được giới đầu tư Trung Quốc đặc biệt hoan nghênh. Ông cũng đồng thời là tổng giám đốc của công ty điện tử TCL Smart Device (Vietnam). Công ty này là công ty con của tập đoàn TCL Technology Group có trụ sở chính tại thành phố Huizhou (Huệ Châu) tỉnh Quảng Đông.
Điều đó có nghĩa là, chừng nào họ vẫn tuân thủ sản phẩm có tỉ lệ nội địa hóa 30% cho bất cứ loại hàng nào làm ra, trong khi mọi thứ chuẩn bị đã được thực hiện ở Trung Quốc rồi, khi chúng được xuất cảng sang bán ở Mỹ là không bị áp đặt thế quan trừng phạt.
Theo Ding, nhịp độ tăng trưởng ở Việt Nam rất tốt trong thập niên qua. Đây là một trong những yếu tố lôi cuốn giới đầu tư Trung Quốc nhất. Công ty TCL có cơ sở sản xuất ở Bình Dương từ năm 2019. Tại đó, họ sản xuất hơn 6 triệu máy truyền hình năm nay và có khả năng nâng sản xuất lên tới 8 triệu máy.
Trung Quốc xếp tỉnh Bình Dương là địa điểm đầu tư số 1 hồi năm 2022 với hơn $10 tỉ USD các nhà đầu tư từ Hoa Lục đã đổ vào tỉnh này qua 1,561 dự án, trải rộng từ sản xuất hàng dệt may, máy móc điện tử đến các tấm năng lượng mặt trời, hệ thống máy điện gió. Theo ông Ding, chính phủ Trump sắp tới dự trù tăng thuế quan lên hàng hóa Trung Quốc nên có thể tạo áp lực lên hàng hóa sản xuất tại Việt Nam với tỉ lê nội hóa sản phẩn ít ra cũng phải 35% hay 40%.
Theo Jack Nguyen, ông dự trù các dự án đầu tư từ Hoa Lục vào Việt Nam sẽ tăng tốc khi ông Trump trở lại Tòa Bạch Ốc. Một số nhà đầu tư nói với ông là “Chúng tôi phải thoát ra ngoài”. Tuy nhiên, một số nhà theo dõi tình hình thương mại quốc tế cho là ông Trump rất có thể nhắm vào Việt Nam từ năm tới vì kể tội nước này đã cho hàng Trung Quốc mượn đường để vào Mỹ. Cái mức độ thâm thủng mậu dịch với Việt Nam hơn $100 tỉ USD là cái làm ông ta khó chịu.
J.D. Vance khi còn là nghị sĩ tại Thượng Viện, ông đã ký tên trên một lá thư chung hồi năm ngoái gửi Bộ trưởng Thương Mại đả kích Việt Nam “tích cực hợp tác với Trung Quốc và là một trong những nguồn trung chuyển hàng Trung Quốc nhiều nhất”.
Theo ông Frederick Burke, một nhà tư vấn tại công ty luật Baker McKenzie ở Sài Gòn, Vance có vẻ là người để mắt vào vấn đề lẩn tránh thương mại trong chính quyền Trump sắp tới.(NTB)
