HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Một số không nhỏ người dân ở Việt Nam lao vào thị trường đầu tư tiền điện tử (Cryptotrading hay Bitcoin) mà hậu quả từ bài học vỡ lòng trò chơi tiền ảo này dẫn đến trắng tay rất nhanh.
Theo một ký sự ngắn của hãng thông tấn AFP, khoảng 17 triệu người tại Việt Nam tham gia mua bán tiền điện tử, số lượng nhiều chỉ thua Ấn Độ, Mỹ, Pakistan. Thành phần tham gia không phải chỉ những người giàu có mà ngay cả các sinh viên, dân thường cũng lao theo.
Bởi sự giàu có nhanh chóng đem lại từ đầu tư ảo trên mạng này vô cùng quyến rũ. Không phải đi làm đâu xa, không phải thuê mướn nhân công, chỉ ngồi trước máy tính, rồi bỏ tiền “thật” vào, đổi thành tiền điện tử. Cái trò kinh doanh trông thì “ảo” nhưng lại cho tiền lời thật rất lớn, ai muốn “thoát nghèo” hay giàu có nhanh chóng lại không hăm hở tham gia.
Theo định nghĩa trên từ điển Wikipedia, đầu tư mua bán tiền điện tử (cryptocurrency) thường chỉ gọi là crypto, là mua bán tiền kỹ thuật số được thiết kế để hoạt động thông qua mạng máy tính mà không phụ thuộc vào bất kỳ cơ quan trung ương nào, chẳng hạn như chính phủ hoặc ngân hàng, để duy trì hoặc bảo đảm giá trị của nó. Tuy nhiên, một loại tiền điện tử được gọi là stablecoin có thể dựa vào hành động hoặc luật pháp của chính phủ để yêu cầu duy trì và bảo đảm giá trị ổn định.
Cũng theo định nghĩa của Wikipedia, Bitcoin (viết tắt: BTC; ký hiệu: ₿) là loại tiền điện tử phi tập trung đầu tiên. Dựa trên hệ tư tưởng thị trường tự do, bitcoin được phát minh vào năm 2008 khi một người vô danh công bố một bản báo cáo dưới bút danh Satoshi Nakamoto.
Việc sử dụng bitcoin như một loại tiền tệ bắt đầu vào năm 2009, với sự ra mắt phiên bản mã nguồn mở. Vì bitcoin là loại tiền điện tử ẩn danh, việc tội phạm sử dụng nó đã thu hút sự chú ý của các cơ quan quản lý, dẫn đến việc một số quốc gia cấm sử dụng nó. Trung Quốc cấm trò đầu tư này nhưng năm ngoái thì Việt Nam ra luật cho hoạt động.
AFP kể rằng, một sinh viên mới học năm thứ nhất khoa máy tính đại học ở Hà Nội bắt đầu mua bán tiền ảo từ ngay phòng ở nội trú của mình, sau khi nghe bạn kể về sự hấp dẫn của nó. Quả thật, sau một thời gian tham gia, có lúc số tiền ảo của anh đã trị giá tới $200,000. Số tiền lớn này nhiều bằng khoảng 50 lần lợi tức trung bình của người dân ở Việt Nam cả năm.
Nhưng cả vốn lẫn lời của anh bị xóa sạch khi giá trị Bitcoin tuột dốc trong mấy tháng qua. Anh ta nói chuyện sạt nghiệp “rất đau lòng,” nhưng tự an ủi là cái giá phải trả cho bài học vỡ lòng. Khi lợi nhuận lên rất cao từ vốn nhỏ bé, ai lại không ham, ai lại không lao theo.
Giá 1 đồng Bitcoin vào Tháng Mười 2025 lên cao kỷ lục, trị giá hơn $126,000, nhưng sau đó giảm giá trị xống gần một nửa. Chừng bảy năm trước, mua một đồng Bitcoin chỉ phải bỏ ra chừng $3,000.
Bitcoin tuột dốc, nhiều người sạt nghiệp, các công ty môi giới mua bán tiền điện tử ở Việt Nam, kinh doanh đủ loại từ NFT đến các dịch vụ cho vay và giao dịch dựa trên blockchain, đã bị ảnh hưởng nặng nề. Không ít công ty phải phá sản, nhân viên của họ mất việc, tình hình thê thảm làm rúng động cả nước khi số người tham gia đến gần 20% dân số.
Theo AFP, thị trường kinh doanh tiền điện tử tại Việt Nam giống như thời đi tìm vàng ở miền Tây hoang dã nước Mỹ hai thế kỷ trước. Các công ty kinh doanh tiền ảo hợp pháp mọc lên như nấm nhưng kèm theo đó cả những kẻ lừa đảo với các hình thức tinh vi.
Nhà cầm quyền CSVN tuy cảnh cáo dân chúng về sự nguyên hiểm của nó sau khi loan báo khám phá được một số đường dây lừa đảo quy mô lớn. Nhưng lại không cấm hẳn như Bắc Kinh đã làm, mà cuối năm ngoái lại ra luật cho nó hoạt động chính thức như “cơ hội cho các doanh nghiệp trong nước thử nghiệm” với cái thị trường ảo trị giá $100 tỉ này, theo lời giám đốc một công ty môi giới đầu tư.
Tình hình đầu tư tiền ảo ở Việt Nam sau khi lên tột đỉnh hồi năm ngoái rồi lao dốc nhanh chóng đã làm thị trường này ở Việt Nam ngày một xấu. Theo một nhân vật môi giới kinh doanh, nhiều nhà đầu tư ngoại quốc bị hấp dẫn bởi hứa hẹn lợi nhuận có thể đến 400% hay 500%, nhưng lại có thể mắt trắng, họ cũng bỏ chạy.
Kinh doanh tiền ảo không phải là trò chơi cho những ai muốn giàu có trong chớp mắt và kém kiến thức.(NTB) [kn]
