WASHINGTON, DC (NV) – Phó Thủ Tướng Hồ Đức Phớc của Việt Nam vội vã bay tới Washington, DC hôm Thứ Hai với hy vọng gặp giới chức Mỹ điều đình giờ chót trước khi “thuế quan đối ứng” 46% của Mỹ đối với quốc gia Đông Nam Á này có hiệu lực.
Theo Bloomberg News hôm 8 Tháng Ba, dựa vào một nguồn tin ẩn danh, ông Phớc, theo lệnh từ Hà Nội, phải hủy bỏ một cuộc hẹn ở New York buổi chiều ngày Thứ Hai để bay vội tới thủ đô của Mỹ.
Ông Phớc hy vọng và dự trù gặp Bộ Trưởng Tài chánh Mỹ Scott Bessent và có thể cả Bộ Trưởng Thương mại Howard Lutnick những ngày tới. Theo tin tức từ tuần trước, ông Phớc có chương trình tham dự một cuộc hội luận về chính sách tại đại học Columbia University chiều Thứ Hai. Tuy nhiên, vì nhu cầu cần đối phó khẩn cấp với thuế quan đối ứng của chính phủ Mỹ, ông được lệnh không đến đại học này nữa.
Thuế quan đối ứng 46% mà chính phủ Mỹ áp đặt trên các loại hàng hóa của Việt Nam xuất cảng sang đây dự tru có hiệu lực từ 12 giờ trưa ngày Thứ Tư, 9 Tháng Tư, giờ Washington. Khi nào thì ông Phớc gặp được các giới chức Mỹ hiện vẫn là dấu hỏi trong khi thời giờ không còn bao nhiêu nữa. Người ta cho rằng phía Hà Nội không mấy hy vọng họ có thể đạt được một thỏa hiệp sớm.
Tại Hà Nội, nhà cầm quyền trung ương liên tiếp họp khẩn để tìm giải pháp thoát ra khỏi cơn sóng thần thuế quan đối ứng. Trang mạng của chính phủ Việt Nam thuật lời Thủ Tướng Phạm Minh Chính bắn tiếng sẵn sàng đàm phán để giải quyết tất cả những phức tạp trong mối quan hệ thương mại giữa hai nước để “tiến tới cân bằng thương mại bền vững, có lợi cho hai bên”.
Thậm chí, ông còn được thuật lời cho hay Việt Nam “tiếp tục mua thêm các mặt hàng Hoa Kỳ có thế mạnh, Việt Nam có nhu cầu, kể cả các mặt hàng liên quan an ninh – quốc phòng; thúc đẩy giao hàng sớm với các hợp đồng thương mại máy bay.”
Chuyện mở lời mua thêm cả hàng “liên quan an ninh – quốc phòng” là một vấn đề tế nhị và phức tạp trong mối quan hệ địa chính trị tay ba giữa Hà Nội với hai đại cường quân sự Mỹ và Trung Quốc mà CSVN kẹt ở giữa nên ông Chính thấy rào đón là “không ảnh hưởng tới các cam kết quốc tế của Việt Nam.”
Gián tiếp trả lời những cáo buộc hôm Thứ Hai của ông Peter Navarro, cố vấn thương mại của tổng thống Mỹ, ông Chính cho hay chính phủ của ông “rà soát, tiếp tục giải quyết dứt điểm, hiệu quả các quan tâm của phía Hoa Kỳ. Xử lý tốt các vấn đề liên quan chính sách tiền tệ theo luật pháp của Việt Nam và thông lệ quốc tế để ổn định lãi suất, ổn định tỷ giá và cân bằng, phù hợp với nền kinh tế Việt Nam”.
Đồng thời “Về những vấn đề có tính chất phi thuế quan, giao Văn phòng Chính phủ rà soát lại những vấn đề phía Mỹ quan tâm, giao các bộ, ngành nghiên cứu, trả lời thỏa đáng và sát tình hình thực tế.
Về xuất xứ hàng hóa, Bộ Công Thương rà soát, kiểm soát chặt chẽ xuất xứ hàng hóa theo quy định pháp luật Việt Nam và không để những việc đáng tiếc có thể xảy ra.”
Khi xuất hiện trên chương trình “Squawk Box” của đài CNBC để thảo luận về thuế quan đối ứng đánh rất nặng vào hàng hóa nhập cảng, ông Navarro nói đàm phán thuế quan chỉ là chuyện nhỏ khởi đầu vì cái chính yếu gây thua thiệt cho Mỹ là các chính sách phi thuế quan của các nước mà ông chỉ trích là “gian lận” (cheating) thương mại.
Theo lời ông Navarro nói trên CNBC, như trường hợp Việt Nam, nước này là sân sau cho nhiều loại hàng hóa Trung Quốc, bán sang thị trường Mỹ để tránh thuế quan trừng phạt. Thuế trị giá gia tăng (TGGT) đánh vào sản phẩm nhập cảng quá cao dù Mỹ yêu cầu giảm xuống suốt mấy chục năm không hề nhúc nhích. Trong khi đó, luật lệ Việt Nam lỏng lẻo, không bảo về tác quyền tri thức.
Cho tới trưa ngày Thứ Ba, 8 Tháng Tư, người ta chưa thấy tin tức nào cho biết Washington có đồng ý cho Việt Nam hoãn áp dụng thuế quan đối ứng 45 ngày để đàm phán hay không, như đề nghị của ông Tô Lâm trong thư gửi Tổng Thống Donald Trump hôm Thứ Sáu, 5 Tháng Tư.
Mấy ngày qua, ông Phạm Minh Chính bắn tiếng “tiếp tục giải quyết các quan tâm của phía Hoa Kỳ bằng biện pháp thuế quan và phi thuế quan.” Lãnh đạo Việt Nam hiện đang “căng như dây đàn” dù cho báo chí tuyên truyền với dân chúng “phản ứng chủ động, linh hoạt, kịp thời, hiệu quả với tình hình bên ngoài…” (NTB) [đ.d.]
